🚧This site is under construction — data is currently being added and may be incomplete or change.🚧
🕉

Sanatan Dharma

सनातन धर्म — Hindu Scripture Knowledge Base

Adhyaya 24

अध्यायः 24

Chapter 24 of Vajasaneyi Samhita — Pravargya.

Shlokas (26)

+ Add Shloka

Yajurveda 24.2 — Soma & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.2

रोहितो धू उ म्ररोहितः कर्कन्धुरोहितस्ते सौम्या बभ्रुररुणबभ्रुः शुकबभ्रुस्ते वारुणाः शितिरन्ध्रोऽन्यतः शितिरन्ध्रः समन्तशितिरन्ध्रस्ते सावित्राः शितिबाहुरन्यतः शितिबाहुः समन्तशितिबाहुस्ते बार्हस्पत्याः पृषती क्षुद्रपृषती स्थू उ लपृषती ता मैत्रावरुण्यः।

Rohito dhū u mrarohitaḥ karkandhurohitaste saumyā babhruraruṇababhruḥ śukababhruste vāruṇāḥ śitirandhro'nyataḥ śitirandhraḥ samantaśitirandhraste sāvitrāḥ śitibāhuranyataḥ śitibāhuḥ samantaśitibāhuste bārhaspatyāḥ pṛṣatī kṣudrapṛṣatī sthū u lapṛṣatī tā maitrāvaruṇyaḥ.

Reddish, smoky, black-red, ochre-red, calm ones, dark brown, red-brown, white-brown — these are Varuṇa’s and others’ hues; white, dark, all around are Savitṛs; many-armed, broad-armed — those are Bṛhaspati, Pṛśati, Kṣudra-pṛśati, stout and less stout, they are Mitra and Varuṇa.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.3 — Ashvins and Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.3

शुद्धवालः सर्वशुद्धवालो मणिवालस्तऽ आश्विनाः श्येतः स्येताक्षोऽरुणस्ते रुद्राय पशुपतये कर्णा यामाऽअवलिप्ता रौद्रा नभोरूउपाः पार्जन्याः।

›uddhavālaḥ sarvaśuddhavālo maṇivālasta' āśvināḥ śyetaḥ syetākṣo'ruṇaste rudrāya paśupataye karṇā yāmā'avaliptā raudrā nabhorūupāḥ pārjanyāḥ.

Pure-white, wholly pure-white, gem-like — these are the Aśvins; white, white-eyed, ruddy they are; to Rudra, to Paśupati, ears and Yama anointed, terrible — sky-forms are Parjanyas.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.5 — Vishvedevas Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.5

शिल्पा वैश्वदेव्यो रोहिण्यस्त्र्यवयो वाचेऽ विज्ञाताऽअदित्यै सरू उ प धात्रे वत्सतर्यो देवानां पत्नीभ्यः।

›ilpā vaiśvadevyo rohiṇyastryavayo vāce' vij¤ātā'adityai sarū u pa dhātre vatsataryo devānā≈ patnībhyaḥ.

Shilpā, Vaiśvadeva, Rohiṇī, the three-born known in speech; to Aditya, to the generous protector, the calves of the gods as wives.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.6 — Agni etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.6

कृष्णग्रीवाऽआग्नेयाः शितिभ्रवो वसूउनांम रोहिता रुद्राणां म श्वेताऽअवरोकिणऽआदित्यानां नभोरूउपाः पार्जन्याः।

Kṛṣṇagrīvā'āgneyāḥ śitibhravo vasūunā|m rohitā rudrāṇā| m śvetā'avarokiṇa'ādityānā≈ nabhorūupāḥ pārjanyāḥ.

Black-necked, fiery, white-browed, of the Vasus the red; the Rudras are tawny and white; the Adityas are sky-forms and Parjanyas.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.7 — Indra and Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.7

ऊन्नतऽऋषभो वामनस्तऽऐन्द्रावैष्णवाऽ

ūnnata'ṛṣabho vāmanasta'aindrāvaiṣṇavā'

High was the bull, the dwarf was Indra’s Vishnuite...

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.8 — Indragni etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.8

एताऽऐन्द्राग्ना द्विरूउपाऽअग्नीषोमीया वामनाऽ

Etā'aindrāgnā dvirūupā'agnīṣomīyā vāmanā'

These are Indra and Agni, two-formed; Agnishoma, and Vāmana.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.9 — Agni & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.9

कृष्णग्रीवाऽआग्नेया बभ्रवः सौम्याः श्वेता वायव्याऽअविज्ञाताऽअदित्यै सरू उ पा धात्रे वत्सतर्यो देवानां पत्नीभ्यः।

Kṛṣṇagrīvā'āgneyā babhravaḥ saumyāḥ śvetā vāyavyā'avij¤ātā'adityai sarū u pā dhātre vatsataryo devānā≈ patnībhyaḥ.

Black-throated Agneya, brown, gentle, white, of the north wind unknown; for Aditya, Sarū and Pā, the sustainer; Vatsatarya for the gods' wives.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.10 — Antariksha etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.10

कृष्णा भौमा धू उ म्राऽआन्तरिक्षा बृहन्तो दिव्याः शबला वैद्युताः सिध्मास्तारकाः।

Kṛṣṇā bhaumā dhū u mrā'āntarikṣā bṛhanto divyāḥ śabalā vaidyutāḥ sidhmāstārakāḥ.

Black, earthly, smoky, and airy—vast, divine, mighty, like lightning; they are the stars.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.12 — Agni & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.12

त्र्यवयो गायत्र्यै पञ्चावयस्त्रिष्टुभे दित्यवाहो जगत्यै त्रिवत्साऽअनुष्टुभे तुर्यवाहऽ उष्णिहे।

Tryavayo gāyatryai pa¤cāvayastriṣṭubhe dityavāho jagatyai trivatsā'anuṣṭubhe turyavāha' uṣṇihe.

Tryavya for the Gayatri, Panchavya for the Trishtubh, Dityavāha for the Jagati, Trivatsa for the Anushtubh, Turyavāha for Ushniha.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.13 — Virajadaya metres Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.13

पष्ठवाहो विराजऽउक्षाणो बृहत्याऽऋषभाः ककुभेऽनड्वाहः पङ्क्त्यै धेनवोऽ तिच्छन्दसे।

Paṣṭhavāho virāja'ukṣāṇo bṛhatyā'ṛṣabhāḥ kakubhe'naŒvāhaḥ paΔktyai dhenavo' ticchandase.

Paṣṭhavāha, Viraja, Ukṣāṇa, great Ṛṣabhas, Kakubha: Anaḍvāha for Paṅkti, Dhenavas for Tichchhanda (meters).

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.15 — Indra & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.15

ऊक्ताः सञ्चराऽएताऽ ऐन्द्राग्नाःऽकृष्णा वारुणाः पृश्नयो मारुताः कायास्तूउपराः।

ūktāḥ sa¤carā'etā' aindrāgnāḥ'kṛṣṇā vāruṇāḥ pṛśnayo mārutāḥ kāyāstūuparāḥ.

These Indra-Agni proclaimed and moved: black, Varuṇa, Pṛśña, the Maruts—bodies above (the others).

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.17 — Indragni & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.17

ऊक्ताः सञ्चराऽएताऽऐन्द्राग्नाः प्राशृङ्गा माहेन्द्रा बहुरूउपा वैश्वकर्मनाः।

ūktāḥ sa¤carā'etā'aindrāgnāḥ prāśṛΔgā māhendrā bahurūupā vaiśvakarmanāḥ.

These Indra-Agni proclaimed and moved: Prāśṛṅga, Māhendra, many-formed Vaiśvakarman.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.20 — Vasanta Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.20

वसन्ताय कपिञ्जलानालभते ग्रीष्माय कलविङ्कान वर्षाभ्यस्तित्तिरीञ्छरदे वर्त्तिका हेमन्ताय ककराञ्छिशिराय विककरान।

Vasantāya kapi¤jalānālabhate grīṣmāya kalaviΔkān varṣābhyastittirī¤charade varttikā hemantāya kakarā¤chiśirāya vikakarān.

For spring he attains the kapinjala-birds, for summer the kalaviṅkas, for the rains the titiriṅs, for autumn the varttikā, for hemanta the kakaraṅchi, for śiśira the vikakaraṅ.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.21 — Varuna Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.21

समुद्राय शिशुमारानालभते पर्जन्याय मण्डूउकान अद्भ्यो मत्स्यान मित्राय कुलीपयान वरुणाय नाक्रान।

Samudrāya śiśumārānālabhate parjanyāya maṇŒūukān adbhyo matsyān mitrāya kulīpayān varuṇāya nākrān.

For the ocean he attains whales, for the rain-bringer frogs and wondrous fishes, for Mitra the kulīpaya, for Varuṇa the nākras.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.24 — Soma etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.24

सोमाय लबानालभते त्वष्ट्रे कौलीकान गोषादीर्देवानां पत्नीभ्यः कुलीका देवजामिभ्योऽ ग्नये गृहपतये पारुष्णान।

Somāya labānālabhate tvaṣṭre kaulīkān goṣādīrdevānā≈ patnībhyaḥ kulīkā devajāmibhyo' gnaye gṛhapataye pāruṣṇān.

For Soma he attains labā; for Tvaṣṭṛ the kaulīkas, Goṣādi for the gods' wives; Kulīkā for the divine nurslings; Agni for the householder: pāruṣṇā.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.25 — Kalavayavah

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.25

आह्ने पारावतानालभते रात्र्यै सीचापूउरहोरात्रयोः सन्धिभ्यो जतूउर्मासेभ्यो दात्यौहान्त्संवत्सराय महतः सुपर्णान।

āhne pārāvatānālabhate rātryai sīcāpūurahorātrayoḥ sandhibhyo jatūurmāsebhyo dātyauhāntsa≈vatsarāya mahataḥ suparṇān.

For the day-fire he attains parāvata; for night the sīchā and pūra; for the junctions of day and night the jatū; for months the dātyau; for the year the great suparṇa.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.27 — Vasus etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.27

वसुभ्यऽ ऋश्यानालभते रुद्रेभ्यो रुरूउन आदित्येभ्यो न्यङ्कू उ न विश्वेभ्यो देवेभ्यः पृषतान्त्साध्येभ्यः कुलुङ्गान।

Vasubhya' ṛśyānālabhate rudrebhyo rurūun ādityebhyo nyaΔkū u n viśvebhyo devebhyaḥ pṛṣatāntsādhyebhyaḥ kuluΔgān.

For wealth he attains Ṛśyas, for the Rudras the Rurū, for the Ādityas the Nyaṅkū, for all gods, for the Devas: Pṛṣatāns; for the Sādhyas the Kuluṅgās.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.28 — Ishana etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.28

ईशानाय त्वा परस्वत आ लभते मित्राय गौरान वरुणाय महिषान बृहस्पतये गवयांन्स्त्वष्ट्रऽ उष्ट्रान।

∫śānāya tvā parasvata ā labhate mitrāya gaurān varuṇāya mahiṣān bṛhaspataye gavayā|nstvaṣṭra' uṣṭrān.

For Īśāna he attains Parasvata; for Mitra the gaura bulls; for Varuṇa the buffaloes; for Bṛhaspati the cows; for Tvaṣṭṛ the camels.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.29 — Prajapati and Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.29

प्रजापतये पुरुषान हस्तिन आ लभते वाचे प्लुषींन्श्चक्षुषे मशकाञ्छ्रोत्राय भृङ्गाः।

Prajāpataye puruṣān hastina ā labhate vāce pluṣī|nścakṣuṣe maśakā¤chrotrāya bhṛΔgāḥ.

For Prajāpati he attains men—Hastina; for speech the plushī; for the eye the flies; for ear the bees.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.30 — Prajapati etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.30

प्रजापतये च वायवे च गोमृगो वरुणायारण्यो मेषो यमाय कृष्णो मनुष्यराजाय मर्कटः शार्दू उ लाय रोहिदृषभाय गवयी क्षिप्रश्येनाय वर्तिका नीलङ्गोः कृमिः समुद्राय शिशुमारो हिमवते हस्ती।

Prajāpataye ca vāyave ca gomṛgo varuṇāyāraṇyo meṣo yamāya kṛṣṇo manuṣyarājāya markaṭaḥ śārdū u lāya rohidṛṣabhāya gavayī kṣipraśyenāya vartikā nīlaΔgoḥ kṛmiḥ samudrāya śiśumāro himavate hastī.

For Prajāpati and Vāyu the cow-deer; for Varuṇa the forest, for the Ram, Yamā the black; for Manuṣya-king the monkey; for Śārdūla the Rohiḍṛṣabha; for Gavayī the quick-eyed Vartikā; for Nīlaṅga the worm; for the ocean the whale; for Himavān the elephant.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.32 — Soma & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.32

उए सोमाय कुलुङ्ग आरण्योऽजो नकुलः शका ते पौष्णाः क्रोष्टा मायोरिन्द्रस्य गौरमृगः पिद्वो न्यङ्कुः कक्कटस्तेऽनुमत्यै प्रतिश्रुत्कायै चक्रवाकः।

uqe Somāya kuluΔga āraṇyo'jo nakulaḥ śakā te pauṣṇāḥ kroṣṭā māyorindrasya gauramṛgaḥ pidvo nyaΔkuḥ kakkaṭaste'numatyai pratiśrutkāyai cakravākaḥ.

For Soma the Kuluṅga forest-goat; for Aja the Nakula; the Śakā are Puṣṇā; Kroṣṭā, Māyora of Indra; the gaur-deer Pidva, Nyankū, Kakkaṭa for Anumati and Pratiśrutikā; the cakravāka.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.33 — Mitra & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.33

सौरी बलाका शर्गः सृजयः शयाण्डकस्ते मैत्राः सरस्वत्यै शारिः पुरुषवाक श्वाविद्भौमी शार्दूउलो वृकः पृदाकुस्ते मन्यवे सरस्वते शुकः पुरुषवाक।

Saurī balākā śargaḥ sṛjayaḥ śayāṇŒakaste maitrāḥ sarasvatyai śāriḥ puruṣavāk śvāvidbhaumī śārdūulo vṛkaḥ pṛdākuste manyave sarasvate śukaḥ puruṣavāk.

Solar ones: Balaka, Śarga, Sṛjaya, Śayāṇḍaka; Maitrā for Sarasvatī; Śāri, Puruṣavāk, Śvāvidbhūmī; Śārdūla the wolf; Pṛdāku for Manyu; for Sarasvatī the Śuka and Puruṣavāk.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.35 — Chandra & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.35

पुरुषमृगश्चन्द्रमसो गोधा कालका दार्वाघाटस्ते वनस्पतीनां कृकवाकुः सावित्रो हंम्सो वातस्य नाक्रो मकरः कुलीपयस्तेऽकूउपारस्य ह्रियै शल्यकः।

Puruṣamṛgaścandramaso godhā kālakā dārvāghāṭaste vanaspatīnā≈ kṛkavākuḥ sāvitro ha|mso vātasya nākro makaraḥ kulīpayaste'kūupārasya hriyai śalyakaḥ.

Purusha-mṛga and the moon's goat; Godhā, Kālaka, Dārvāghāṭa—trees' kṛkavāka; Savitr the swan; for Vāta the nākro; Makara for the kulīpaya; for Ukūpara the Hriya, Śalyaka.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.36 — Ashvinis & Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.36

त्ग्द एण्यह्णो मण्डूउको मूउषिका तित्तिरिस्ते सर्पाणां लोपाशऽआस्विनः कृष्णो रात्र्याऽऋक्षो जतूउः सुषिलीका त इतरजनानां जहका वैष्णवी।

tgd Eṇyahṇo maṇŒūuko mūuṣikā tittiriste sarpāṇā≈ lopāśa'āsvinaḥ kṛṣṇo rātryā'ṛkṣo jatūuḥ suṣilīkā ta itarajanānā≈ jahakā vaiṣṇavī.

Here: Maṇḍūka, mouse, tittiṛīs among birds; among serpents Lopāśa; the Aśvins; Kṛṣṇa for night, Ṛkṣa for jatū; Suṣilī for other peoples; Jahakā the Vaiṣṇavī.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.37 — Ardhamasa etc. Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.37

आन्यवापोऽर्धमासानामृश्यो मयूउरः सुपर्णस्ते गन्धर्वाणामपामुद्रो मासान कश्यपो रोहित्कुण्डृणाची गोलत्तिका तेऽ प्सरसां मृत्यवेऽ सितः।

ānyavāpo'rdhamāsānāmṛśyo mayūuraḥ suparṇaste gandharvāṇāmapāmudro māsān kaśyapo rohitkuṇŒṛṇācī golattikā te' psarasā≈ mṛtyave' sitaḥ.

Others: Ardhmāsāṇāmṛśya the peacock, Suparṇa; of the gandharvas Apāmudra; months Kaśyapa, Rohitkuṇḍṛṇācī, Golattikā; the Apsarases for death: Sīta.

🤖 AI Generated

Yajurveda 24.39 — Aditya and Others Devata

Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) · Chapter Adhyaya 24 · Verse 24.39

श्वित्रऽआदित्यानामुष्ट्रो घृणीवान वार्ध्रीनसस्ते मत्याऽअरण्याय सृमरो रुरूउ रौद्रः क्वयिः कुटरुर्दात्यौहस्ते वाजिनां कामाय पिकः।

›vitra'ādityānāmuṣṭro ghṛṇīvān vārdhrīnasaste matyā'araṇyāya sṛmaro rurūu raudraḥ kvayiḥ kuṭarurdātyauhaste vājinā≈ kāmāya pikaḥ.

Among the shining Adityas is the one who strikes, abhorrent, like a mighty bull; he went into the forest at the death of the hump-backed one; the fierce roarer, cruel, who, for the desire of the steeds, is like a hawk in hand.

🤖 AI Generated