सतुमोहात्सुसङ्क्रुद्धःकृतान्तबलचोदितः । क्रोधसंरक्तनयनोरावणंसूतमब्रवीत् ।।

satumōhātasusaṅakarudadhaḥkṛtānatabalacōditaḥ . karōdhasaṅrakatanayanōrāvaṇaṅsūtamabaravīta ।।

हीनवीर्यमिवाशक्तंपौरुषेणविवर्जितम् । भीरुंलघुमिवासत्त्वंविहीनमिवतेजसा ।।

hīnavīrayamivāśakataṅpauruṣēṇavivarajitama . bhīruṅlaghumivāsatatavaṅvihīnamivatējasā ।।

।। विमुक्तमिवमायाभिरस्त्रैरिवबहिष्कृतम् । मामवज्ञायदुर्बुद्धेस्वयाबुद्ध्याविचेष्टसे ।।

।। vimukatamivamāyābhirasatarairivabahiṣakṛtama . māmavajañāyadurabudadhēsavayābudadhayāvicēṣaṭasē ।।

किमर्थंमामवज्ञायमच्छन्दमनवेक्ष्य च । त्वयाशत्रुसमक्षंमेरथोऽयमपवाहितः ।।

kimarathaṅmāmavajañāyamacachanadamanavēkaṣaya ca . tavayāśatarusamakaṣaṅmērathō.yamapavāhitaḥ ।।

त्वयाद्यहिममानार्य चिरकालसमार्जितम् । यशोवीर्यं च तेजश्चप्रत्ययश्चविनाशितः ।।

tavayādayahimamānāraya cirakālasamārajitama . yaśōvīrayaṅ ca tējaśacaparatayayaśacavināśitaḥ ।।

प्रख्यातवीर्यस्यरञ्जनीयस्यविक्रमैः । पश्यतोयुद्धलुब्धोऽहंकृतंकापुरुषस्त्वया ।।

parakhayātavīrayasayarañajanīyasayavikaramaiḥ . paśayatōyudadhalubadhō.haṅkṛtaṅkāpuruṣasatavayā ।।

यस्त्वंरथमिदंमोहान्नचेद्वहसिदुर्मते । सत्योऽप्रतितर्कोमेपरेणत्वमुपस्कृतः ।।

yasatavaṅrathamidaṅmōhānanacēdavahasiduramatē . satayō.paratitarakōmēparēṇatavamupasakṛtaḥ ।।

न हितद्विद्यतेकर्मसुहृदोहितकाङ्क्षिणः । रिपूणांसदृशंत्वेतद्यतत्त्वयैतदनुष्ठितम् ।।

na hitadavidayatēkaramasuhṛdōhitakāṅakaṣiṇaḥ . ripūṇāṅsadṛśaṅtavētadayatatatavayaitadanuṣaṭhitama ।।

निवर्तयरथंशीघ्रंयावन्नापैतिमेरिपुः । यदिवाध्युषितोऽसित्वंस्मर्यतेयदिमेगुणः ।।

nivaratayarathaṅśīgharaṅyāvananāpaitimēripuḥ . yadivādhayuṣitō.sitavaṅsamarayatēyadimēguṇaḥ ।।

एवंपुरुषमुक्तस्तुहितबुद्धिबुद्धिना । अब्रवीद्रावणंसूतोहितंसानुनयंवचः ।।

ēvaṅpuruṣamukatasatuhitabudadhibudadhinā . abaravīdarāvaṇaṅsūtōhitaṅsānunayaṅvacaḥ ।।

न भीतोऽस्मि न मूढोऽस्मिनोपजप्तोऽस्मिशत्रुभिः । न प्रमत्तो न निःस्नेहोविस्मृता न च सत्क्रिया ।।

na bhītō.sami na mūḍhō.saminōpajapatō.samiśatarubhiḥ . na paramatatō na niḥsanēhōvisamṛtā na ca satakariyā ।।

मयातुहितकामेवयशश्चपरिरक्षता । स्नेहप्रसन्नमनसाहितमित्यप्रियंकृतम् ।।

mayātuhitakāmēvayaśaśacaparirakaṣatā . sanēhaparasananamanasāhitamitayapariyaṅkṛtama ।।

नास्मिन्नर्थेमहाराज त्वंमांप्रियहितेरतम् । कश्चिल्लघुरिवानार्योदोषतोगन्तुमर्हसि ।।

nāsaminanarathēmahārāja tavaṅmāṅpariyahitēratama . kaśacilalaghurivānārayōdōṣatōganatumarahasi ।।

श्रूयतांप्रतिदास्यामियन्निमित्तंमयारथः । नदीवेगइवामंभोभिेसंयुगेविनिवर्तितः ।।

śarūyatāṅparatidāsayāmiyananimitataṅmayārathaḥ . nadīvēgaivāmaṅbhōbhēsaṅyugēvinivaratitaḥ ।।

श्रमंतवावगच्छामिमहतारणकर्मणा । न हितेवीर्यसौमुख्यंप्रकर्षंवोपधारये ।।

śaramaṅtavāvagacachāmimahatāraṇakaramaṇā . na hitēvīrayasaumukhayaṅparakaraṣaṅvōpadhārayē ।।

रथोद्वहनखिन्नाश्चभग्नामेरथवाजिनः । दीनाघर्मपरिश्रान्तागावोवर्षहताइव ।।

rathōdavahanakhinanāśacabhaganāmērathavājinaḥ . dīnāgharamapariśarānatāgāvōvaraṣahatāiva ।।

निमित्तानि च भूयिष्ठंयानिप्रादुर्भवन्तिनः । तेषुतेष्वभिपन्नेषुलक्ष्याम्यप्रदक्षिणम् ।।

nimitatāni ca bhūyiṣaṭhaṅyāniparādurabhavanatinaḥ . tēṣutēṣavabhipananēṣulakaṣayāmayaparadakaṣiṇama ।।

देशकालौ च विज्ञेयौलक्षणानीङ्गितानि च । दैन्यंहर्षश्चखेदश्चरथिनश्चबलाबलम् ।।

dēśakālau ca vijañēyaulakaṣaṇānīṅagitāni ca . dainayaṅharaṣaśacakhēdaśacarathinaśacabalābalama ।।

स्थलनिम्नानिभूमेश्चसमानिविषमाणि च । युद्धकालश्चविज्ञेयःपरस्यान्तरदर्शनम् ।।

sathalanimanānibhūmēśacasamāniviṣamāṇi ca . yudadhakālaśacavijañēyaḥparasayānataradaraśanama ।।

उपयानापयाने च स्थानंप्रत्यपसर्पणम् । सर्वमेतद्रथस्थेनज्ञेयंरथकुटुम्भिना ।।

upayānāpayānē ca sathānaṅparatayapasarapaṇama . saravamētadarathasathēnajañēyaṅrathakuṭumabhinā ।।

तवविश्रामहेतोस्तुतथैषांरथवाजिनाम् । रौद्रंवर्जयताखेदंक्षमंकृतमिदंमया ।।

tavaviśarāmahētōsatutathaiṣāṅrathavājināma . raudaraṅvarajayatākhēdaṅkaṣamaṅkṛtamidaṅmayā ।।

स्वेच्छयान मयावीररथोऽयमपवाहितः । भर्तृस्नेहपरीतेनमयेदंयत्कृतंप्रभो ।।

savēcachayāna mayāvīrarathō.yamapavāhitaḥ . bharatṛsanēhaparītēnamayēdaṅyatakṛtaṅparabhō ।।

आज्ञापययथातत्त्वंवक्ष्यस्यरिनिषूदन । तत्करिष्याम्यहंवीरगतानृण्येनचेतसा ।।

ājañāpayayathātatatavaṅvakaṣayasayariniṣūdana . tatakariṣayāmayahaṅvīragatānṛṇayēnacētasā ।।

सन्तुष्टस्तेनवाक्येनरावणस्तस्यसारथेः । प्रशस्यैनंबहुविधंयुद्धलुब्धोऽब्रवीदिदम् ।।

sanatuṣaṭasatēnavākayēnarāvaṇasatasayasārathēḥ . paraśasayainaṅbahuvidhaṅyudadhalubadhō.baravīdidama ।।

रथंशीघ्रमिदंसूतराघवाभिमुखंनय । नाहत्वासमरेशत्रून्निवर्तिष्यतिरावणः ।।

rathaṅśīgharamidaṅsūtarāghavābhimukhaṅnaya . nāhatavāsamarēśatarūnanivaratiṣayatirāvaṇaḥ ।।

एवमुक्त्वाततस्तुष्टोरावणोराक्षसेश्वरः । ददौतस्यशुभंह्येकंहस्ताभरणमुत्तमम् ।।

ēvamukatavātatasatuṣaṭōrāvaṇōrākaṣasēśavaraḥ . dadautasayaśubhaṅhayēkaṅhasatābharaṇamutatamama ।।

ततोद्रुतंरावणवाक्यचोदितःप्रचोदयामासहयान्ससारथिः । स राक्षसेन्द्रस्य ततो महारथःक्षणेनरामस्यरथाग्रतोऽभवत् ।।

tatōdarutaṅrāvaṇavākayacōditaḥparacōdayāmāsahayānasasārathiḥ . sa rākaṣasēnadarasaya tatō mahārathaḥkaṣaṇēnarāmasayarathāgaratō.bhavata ।।