Sundara Kanda Sarga 68
सुन्दरकाण्डम् सर्गः 68
Sarga 68 of the Sundara Kanda.
Shlokas (29)
+ Add ShlokaSundara Kanda 68.1
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 1
अथाहमुत्तरं देव्या पुनरुक्त स्ससम्भ्रमम्। तव स्नेहान्नरव्याघ्र सौहार्दादनुमान्य वै।।
athāhamuttaraṅ dēvyā punarukta ssasambhramam. tava snēhānnaravyāghra sauhārdādanumānya vai৷৷
"O tiger among men In view of her regards for me and and her love for you she was confident and once again addressed me:
Sundara Kanda 68.2
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 2
एवं बहुविधं वाच्यो रामो दाशरथिस्त्वया। यथा मामाप्नुयाच्छीघ्रं हत्वा रावणमाहवे।।
ēvaṅ bahuvidhaṅ vācyō rāmō dāśarathistvayā. yathā māmāpnuyācchīghraṅ hatvā rāvaṇamāhavē৷৷
'You may appeal to Rama, the son of Dasaratha in many ways, that he should come quickly and slay Ravana in the battle and get me back.
Sundara Kanda 68.3
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 3
यदि वा मन्यसे वीर वसैकाहमरिन्दम। कस्मिंश्चित्संवृते देशे विक्रान्तश्श्वो गमिष्यसि।।
yadi vā manyasē vīra vasaikāhamarindama. kasmiṅścitsaṅvṛtē dēśē vikrāntaśśvō gamiṣyasi৷৷
'O crusher of enemies O brave Hanuman I wish you rest for a while in a secluded place around here and leave tomorrow .
Sundara Kanda 68.4
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 4
मम चाप्यल्पभाग्यायास्सान्निध्यात्तव वीर्यवन्। अस्य शोकविपाकस्य मुहूर्तं स्याद्विमोक्षणम्।।
mama cāpyalpabhāgyāyāssānnidhyāttava vīryavan. asya śōkavipākasya muhūrtaṅ syādvimōkṣaṇam৷৷
'O valiant (Hanuman) by your presence here, the less fortunate me, will be relieved of sorrow for a while.
Sundara Kanda 68.5
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 5
गते हि त्वयि विक्रान्ते पुनरागमनाय वै। प्राणानामपि सन्देहो मम स्यान्नात्र संशयः।।
gatē hi tvayi vikrāntē punarāgamanāya vai. prāṇānāmapi sandēhō mama syānnātra saṅśayaḥ৷৷
'O courageous tiger among monkeys when you depart (abruptly) I doubt if I would be alive by your return.
Sundara Kanda 68.6
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 6
तवादर्शनजश्शोको भूयो मां परितापयेत्। दुःखाद्दुःखपराभूतां दुर्गतां दुःखभागिनीम्।।
tavādarśanajaśśōkō bhūyō māṅ paritāpayēt. duḥkhāddhuḥkhaparābhūtāṅ durgatāṅ duḥkhabhāginīm৷৷
I am an unfortunate one, afflicted by sorrow and tormented (by demons). If I am not able to see you I will be lamenting in grief.
Sundara Kanda 68.7
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 7
अयं च वीर सन्देहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः। सुमहांस्त्वत्सहायेषु हर्यृक्षेषु हरीश्वर।।
ayaṅ ca vīra sandēhastiṣṭhatīva mamāgrataḥ. sumahāṅstvatsahāyēṣu haryṛkṣēṣu harīśvara৷৷
'O brave vanaras I have great doubts about your assistants the vanaras and bears, crossing the ocean.
Sundara Kanda 68.8
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 8
कथं नु खलु दुष्पारं तरिष्यन्ति महोदधिम्। तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ।।
kathaṅ nu khalu duṣpāraṅ tariṣyanti mahōdadhim. tāni haryṛkṣasainyāni tau vā naravarātmajau৷৷
'How will the vanaras and bears cross this great, impassable ocean? How will the princes Rama and Lakshmna be able to cross it?
Sundara Kanda 68.9
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 9
त्रयाणामेव भूतानां सागरस्यास्य लङ्घने। शक्तिस्स्याद्वैनतेयस्य तव वा मारुतस्य वा।।
trayāṇāmēva bhūtānāṅ sāgarasyāsya laṅghanē. śaktissyādvainatēyasya tava vā mārutasya vā৷৷
'Only three among all beings, Garuda, the Windgod and you have the capacity to cross the ocean.
Sundara Kanda 68.10
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 10
तदस्मिन् कार्यनिर्योगे वीरैवं दुरतिक्रमे। किं पश्यसि समाधानं ब्रूहि कार्यविदां वरः।।
tadasmin kāryaniryōgē vīraivaṅ duratikramē. kiṅ paśyasi samādhānaṅ brūhi kāryavidāṅ varaḥ৷৷
'O heroic Hanuman you know how to succeed. But I wish to know what expedient you have to accomplish which is difficult by all means. O foremost vanara, please tell me .
Sundara Kanda 68.11
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 11
काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने। पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते बलोदयः।।
kāmamasya tvamēvaikaḥ kāryasya parisādhanē. paryāptaḥ paravīraghna yaśasyastē balōdayaḥ৷৷
'O Slayer of enemy heroes you have the ability to accomplsh this task singlehanded. By succeeding in accomplishing the objective you will become renowned (and not Rama).
Sundara Kanda 68.12
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 12
बलै स्समग्रैर्यदि मां हत्वा रावणमाहवे। विजयी स्वां पुरीं रामो नयेत्तत्स्याद्यशस्करम्।।
balai ssamagrairyadi māṅ hatvā rāvaṇamāhavē. vijayī svāṅ purīṅ rāmō nayēttatsyādyaśaskaram৷৷
'When Rama slays Ravana and his entire army and takes me to his city after becoming victorious it will add glory to him.
Sundara Kanda 68.13
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 13
यथाऽहं तस्य वीरस्य वनादुपधिना हृता। रक्षसा तद्भयादेव तथा नार्हति राघवः।।
yathā.haṅ tasya vīrasya vanādupadhinā hṛtā. rakṣasā tadbhayādēva tathā nārhati rāghavaḥ৷৷
'Tell valiant Rama not to take me back the way Ravana, the demon abducted me out of fear. Which is not right.
Sundara Kanda 68.14
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 14
बलैस्तु सङ्कुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः। मां नयेद्यदि काकुत्स्थस्तत्तस्य सदृशं भवेत्।।
balaistu saṅkulāṅ kṛtvā laṅkāṅ parabalārdanaḥ. māṅ nayēdyadi kākutsthastattasya sadṛśaṅ bhavēt৷৷
'If Rama, the slayer of the enemy army, could fill Lanka with his arrows and take me that will be a good sight for him to see.
Sundara Kanda 68.15
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 15
तद्यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः। भवेदाहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय।।
tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṅ mahātmanaḥ. bhavēdāhavaśūrasya tathā tvamupapādaya৷৷
'You may make arrangement in such a way that the exalted hero Rama exhibits his might according to his stature'.
Sundara Kanda 68.16
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 16
तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्। निशम्याहं तत श्शेषं वाक्यमुत्तरमब्रुवम्।।
tadarthōpahitaṅ vākyaṅ praśritaṅ hētusaṅhitam. niśamyāhaṅ tata śśēṣaṅ vākyamuttaramabruvam৷৷
"Hearing the meaningful, courteous and reasonable words of Sita, I replied :
Sundara Kanda 68.17
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 17
देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः। सुग्रीवस्सत्त्वसम्पन्नस्तवार्थे कृतनिश्चयः।।
dēvi haryṛkṣasainyānāmīśvaraḥ plavatāṅ varaḥ. sugrīvassattvasampannastavārthē kṛtaniścayaḥ৷৷
'O queen The lord of the army of bears and vanaras who is the foremost among the monkeys is endowed with enough strength and has resolved to rescue you.
Sundara Kanda 68.18
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 18
तस्य विक्रमसम्पन्नास्सत्त्ववन्तो महाबलाः। मन स्सङ्कल्पसम्पाता निदेशे हरयः स्थिताः।।
tasya vikramasampannāssattvavantō mahābalāḥ. mana ssaṅkalpasampātā nidēśē harayaḥ sthitāḥ৷৷
'Mighty, powerful and tough monkeys who have the speed of thought are under the command of Sugriva.
Sundara Kanda 68.19
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 19
येषां नोपरि नाधस्तान्न तिर्यक्सज्जते गतिः। न च कर्मसु सीदन्ति महत्स्वमिततेजसः।।
yēṣāṅ nōpari nādhastānna tiryaksajjatē gatiḥ. na ca karmasu sīdanti mahatsvamitatējasaḥ৷৷
'All of them can go upward in the sky, downward into the underworld or obliquely in any direction without obstruction. They are brilliant enough to do any great task without any difficulty.
Sundara Kanda 68.20
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 20
असकृत्तैर्महाभागैर्वानरैर्बलदर्पितैः। प्रदक्षिणीकृता भूमिर्वायुमार्गानुसारिभिः।।
asakṛttairmahābhāgairvānarairbaladarpitaiḥ. pradakṣiṇīkṛtā bhūmirvāyumārgānusāribhiḥ৷৷
'O great lady the mighty vanaras of extraordinary strength can fly with the wind and have even circumambulated the earth.
Sundara Kanda 68.21
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 21
मद्विशिष्टाश्च तुल्याश्च सन्ति तत्र वनौकसः। मत्तः प्रत्यवरः कश्चिन्नास्ति सुग्रीवसन्निधौ।।
madviśiṣṭāśca tulyāśca santi tatra vanaukasaḥ. mattaḥ pratyavaraḥ kaścinnāsti sugrīvasannidhau৷৷
'There are monkeys who are more powerful than me or equal to me. None are less strong than me or Sugriva.
Sundara Kanda 68.22
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 22
अहं तावदिह प्राप्तः किं पुनस्ते महाबलाः। न हि प्रकृष्टाः प्रेत्यन्ते प्रेष्यन्ते हीतरे जनाः।।
ahaṅ tāvadiha prāptaḥ kiṅ punastē mahābalāḥ. na hi prakṛṣṭāḥ prētyantē prēṣyantē hītarē janāḥ৷৷
'When I could come here, what to speak of the mightier monkeys?, People do not send the superior ones on errand, but send only the juniors.
Sundara Kanda 68.23
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 23
तदलं परितापेन देवि मन्युर्व्यपैतु ते। एकोत्पातेन ते लङ्कामेष्यन्ति हरियूथपाः।।
tadalaṅ paritāpēna dēvi manyurvyapaitu tē. ēkōtpātēna tē laṅkāmēṣyanti hariyūthapāḥ৷৷
'O noble lady give up your lamentation. Enough of sorrowing. The vanara army will fly and reach this place at one leap and fill it.
Sundara Kanda 68.24
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 24
मम पृष्ठगतौ तौ च चन्द्रसूर्याविवोदितौ। त्वत्सकाशं महाभागे नृसिंहावागमिष्यतः।।
mama pṛṣṭhagatau tau ca candrasūryāvivōditau. tvatsakāśaṅ mahābhāgē nṛsiṅhāvāgamiṣyataḥ৷৷
'O noble lady the lions among men, Rama and Lakshmana who resemble Sun and Moon will ascend on my back and reach here.
Sundara Kanda 68.25
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 25
अरिघ्नं सिंहसङ्काशं क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम्। लक्ष्मणं च धनुष्पाणिं लङ्काद्वारमुपस्थितम्।।
arighnaṅ siṅhasaṅkāśaṅ kṣipraṅ drakṣyasi rāghavam. lakṣmaṇaṅ ca dhanuṣpāṇiṅ laṅkādvāramupasthitam৷৷
'You will see the lionlike Rama, a slayer of enemies and Lakshmana wielding bow in hand standing at the entrance of Lanka very soon.
Sundara Kanda 68.26
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 26
नखदंष्ट्रायुधान् वीरान् सिंहशार्दूलविक्रमान्। वानरान्वारणोन्द्राभान् क्षिप्रं द्रक्षसि सङ्गतान्।।
nakhadaṅṣṭrāyudhān vīrān siṅhaśārdūlavikramān. vānarānvāraṇōndrābhān kṣipraṅ drakṣasi saṅgatān৷৷
'You will hear before long the shouts of generals of the vanaras who resemble rainclouds on the mountain roaring like lions from the Malaya mountain of Lanka.
Sundara Kanda 68.27
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 27
।। शैलाम्बुदनिकाशानां लङ्कामलयसानुषु। नर्दतां कपिमुख्यानामचिराच्छ्रोष्यसि स्वनम्।।
৷৷ śailāmbudanikāśānāṅ laṅkāmalayasānuṣu. nardatāṅ kapimukhyānāmacirācchrōṣyasi svanam৷৷
'You will hear before long the shouts of generals of the vanaras who resemble rainclouds on the mountain roaring like lions from the Malaya mountain of Lanka.
Sundara Kanda 68.28
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 28
निवृत्तवनवासं च त्वया सार्धमरिन्दमम्। अभिषिक्तमयोध्यायां क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम्।।
nivṛttavanavāsaṅ ca tvayā sārdhamarindamam. abhiṣiktamayōdhyāyāṅ kṣipraṅ drakṣyasi rāghavam৷৷
'You will soon see Rama, the slayer of enemies crowned as king of Ayodhya with you, having duly completed the term of exile in the forest'.
Sundara Kanda 68.29
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Sundara Kanda 68 · Verse 29
ततो मया वाग्भिरदीनभाषिणा शिवाभिरिष्टाभिरभिप्रसादिता। जगाम शान्तिं मम मैथिलात्मजा तवापि शोकेन तदाभिपीडिता।।
tatō mayā vāgbhiradīnabhāṣiṇā śivābhiriṣṭābhirabhiprasāditā. jagāma śāntiṅ mama maithilātmajā tavāpi śōkēna tadābhipīḍitā৷৷
Sita though afflicted heard from me that you were also in excessive grief on account of separation from her and from my soothing, auspicious and welcome words, she derived comfort and remained quiet. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे अष्टषष्टितमस्सर्गः।। Thus ends the sixtyeighth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.