सुग्रीवेणैवमुक्तस्तु हृष्टो दधिमुखः कपिः। राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं चाभ्यवादयत्।।

sugrīvēṇaivamuktastu hṛṣṭō dadhimukhaḥ kapiḥ. rāghavaṅ lakṣmaṇaṅ caiva sugrīvaṅ cābhyavādayat৷৷

स प्रणम्य च सुग्रीवं राघवौ च महाबलौ। वानरैः सहितः शूरैर्दिवमेवोत्पपात ह।।

sa praṇamya ca sugrīvaṅ rāghavau ca mahābalau. vānaraiḥ sahitaḥ śūrairdivamēvōtpapāta ha৷৷

स यथैवाऽगतः पूर्वं तथैव त्वरितं गतः। निपत्य गगनाद्भूमौतद्वनं प्रविवेश ह।।

sa yathaivā.gataḥ pūrvaṅ tathaiva tvaritaṅ gataḥ. nipatya gaganādbhūmautadvanaṅ pravivēśa ha৷৷

।। स प्रविष्टो मधुवनं ददर्श हरियूथपान्। विमदानुत्थितान्सर्वान् मेहमानान्मधूदकम्।।

৷৷ sa praviṣṭō madhuvanaṅ dadarśa hariyūthapān. vimadānutthitānsarvān mēhamānānmadhūdakam৷৷

स तानुपागमद्वीरो बद्ध्वा करपुटाञ्जलिम्। उवाच वचनं श्लक्ष्णमिदं हृष्टवदङ्गदम्।।

sa tānupāgamadvīrō baddhvā karapuṭāñjalim. uvāca vacanaṅ ślakṣṇamidaṅ hṛṣṭavadaṅgadam৷৷

सौम्य रोषो न कर्तव्यो यदेतत्परिवारितम्। अज्ञानाद्रक्षिभिः क्रोधाद्भवन्तः प्रतिषेधिताः।।

saumya rōṣō na kartavyō yadētatparivāritam. ajñānādrakṣibhiḥ krōdhādbhavantaḥ pratiṣēdhitāḥ৷৷

युवराजस्त्वमीशश्च वनस्यास्य महाबल। मौर्ख्यात्पूर्वं कृतो दोषस्तं भवान् क्षन्तुमर्हति।।

yuvarājastvamīśaśca vanasyāsya mahābala. maurkhyātpūrvaṅ kṛtō dōṣastaṅ bhavān kṣantumarhati৷৷

आख्यातं हि मया गत्वा पितृव्यस्य तवानघ। इहोपयातं सर्वेषामेतेषां वनचारिणाम्।।

ākhyātaṅ hi mayā gatvā pitṛvyasya tavānagha. ihōpayātaṅ sarvēṣāmētēṣāṅ vanacāriṇām৷৷

स त्वदागमनं श्रुत्वा सहैभिर्हरियूथपैः। प्रहृष्टो न तु रुष्टोऽसौ वनं श्रुत्वा प्रधर्षितम्।।

sa tvadāgamanaṅ śrutvā sahaibhirhariyūthapaiḥ. prahṛṣṭō na tu ruṣṭō.sau vanaṅ śrutvā pradharṣitam৷৷

प्रहृष्टो मां पितृव्यस्ते सुग्रीवो वानरेश्वरः। शीघ्रं प्रेषय सर्वांस्तानिति होवाच पार्थिवः।।

prahṛṣṭō māṅ pitṛvyastē sugrīvō vānarēśvaraḥ. śīghraṅ prēṣaya sarvāṅstāniti hōvāca pārthivaḥ৷৷

श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं श्लक्ष्णमङ्गदः। अब्रवीत्तान् हरिश्रेष्ठो वाक्यं वाक्यविशारदः।।

śrutvā dadhimukhasyēdaṅ vacanaṅ ślakṣṇamaṅgadaḥ. abravīttān hariśrēṣṭhō vākyaṅ vākyaviśāradaḥ৷৷

शङ्के श्रुतोऽयं वृत्तान्तो रामेण हरियूथपाः। तत्क्षमं नेह नः स्थातुं कृते कार्ये परन्तपाः।।

śaṅkē śrutō.yaṅ vṛttāntō rāmēṇa hariyūthapāḥ. tatkṣamaṅ nēha naḥ sthātuṅ kṛtē kāryē parantapāḥ৷৷

पीत्वा मधु यथाकामं विश्रान्ता वनचारिणः। किं शेषं गमनं तत्र सुग्रीवो यत्र मे गुरुः।।

pītvā madhu yathākāmaṅ viśrāntā vanacāriṇaḥ. kiṅ śēṣaṅ gamanaṅ tatra sugrīvō yatra mē guruḥ৷৷

सर्वे यथा मां वक्ष्यन्ति समेत्य हरियूथपाः। तथास्मि कर्ता कर्तव्ये भवद्भिः परवानहम्।।

sarvē yathā māṅ vakṣyanti samētya hariyūthapāḥ. tathāsmi kartā kartavyē bhavadbhiḥ paravānaham৷৷

नाज्ञापयितुमीशोऽहं युवराजोऽस्मि यद्यपि। अयुक्तं कृतकर्माणो यूयं धर्षयितुं मया।।

nājñāpayitumīśō.haṅ yuvarājō.smi yadyapi. ayuktaṅ kṛtakarmāṇō yūyaṅ dharṣayituṅ mayā৷৷

ब्रुवतश्चाङ्गदस्यैवं श्रुत्वा वचनमव्ययम्। प्रहृष्टमनसो वाक्यमिदमूचुर्वनौकसः।।

bruvataścāṅgadasyaivaṅ śrutvā vacanamavyayam. prahṛṣṭamanasō vākyamidamūcurvanaukasaḥ৷৷

एवं वक्ष्यति को राजन् प्रभुस्सन्वानरर्षभ। ऐश्वर्यमदमत्तो हि सर्वोऽहमिति मन्यते।।

ēvaṅ vakṣyati kō rājan prabhussanvānararṣabha. aiśvaryamadamattō hi sarvō.hamiti manyatē৷৷

तव चेदं सुसदृशं वाक्यं नान्यस्य कस्यचित्। सन्नतिर्हि तवाख्याति भविष्यच्छुभयोग्यताम्।।

tava cēdaṅ susadṛśaṅ vākyaṅ nānyasya kasyacit. sannatirhi tavākhyāti bhaviṣyacchubhayōgyatām৷৷

सर्वे वयमपि प्राप्तास्तत्र गन्तुं कृतक्षणाः। स यत्र हरिवीराणां सुग्रीवः पतिरव्ययः।।

sarvē vayamapi prāptāstatra gantuṅ kṛtakṣaṇāḥ. sa yatra harivīrāṇāṅ sugrīvaḥ patiravyayaḥ৷৷

त्वया ह्यनुक्तैर्हरिभिर्नैव शक्यं पदात्पदम्। क्वचिद्गन्तुं हरिश्रेष्ठ ब्रूमः सत्यमिदं तु ते।।

tvayā hyanuktairharibhirnaiva śakyaṅ padātpadam. kvacidgantuṅ hariśrēṣṭha brūmaḥ satyamidaṅ tu tē৷৷

एवं तु वदतां तेषामङ्गदः प्रत्युवाच ह। बाढं गच्छाम इत्युक्त्वा खमुत्पेतुर्महाबलाः।।

ēvaṅ tu vadatāṅ tēṣāmaṅgadaḥ pratyuvāca ha. bāḍhaṅ gacchāma ityuktvā khamutpēturmahābalāḥ৷৷

उत्पतन्तमनूत्पेतु स्सर्वे ते हरियूथपाः। कृत्वाकाशं निराकाशं यन्त्रोत्क्षिप्ता इवाचलाः।।

utpatantamanūtpētu ssarvē tē hariyūthapāḥ. kṛtvākāśaṅ nirākāśaṅ yantrōtkṣiptā ivācalāḥ৷৷

तेऽम्बरं सहसोत्पत्य वेगवन्तः प्लवङ्गमाः। विनदन्तो महानादं घना वातेरिता यथा।।

tē.mbaraṅ sahasōtpatya vēgavantaḥ plavaṅgamāḥ. vinadantō mahānādaṅ ghanā vātēritā yathā৷৷

अङ्गदे ह्यननुप्राप्ते सुग्रीवो वानराधिपः। उवाच शोकोपहतं रामं कमललोचनम्।।

aṅgadē hyananuprāptē sugrīvō vānarādhipaḥ. uvāca śōkōpahataṅ rāmaṅ kamalalōcanam৷৷

समाश्वसिहि भद्रं ते दृष्टा देवी न संशयः। नागन्तुमिह शक्यं तैरतीते समये हि नः।।

samāśvasihi bhadraṅ tē dṛṣṭā dēvī na saṅśayaḥ. nāgantumiha śakyaṅ tairatītē samayē hi naḥ৷৷

न मत्सकाशमागच्छेत्कृत्ये हि विनिपातिते। युवराजो महाबाहुः प्लवतां प्रवरोऽङ्गदः।।

na matsakāśamāgacchētkṛtyē hi vinipātitē. yuvarājō mahābāhuḥ plavatāṅ pravarō.ṅgadaḥ৷৷

यद्यप्यकृतकृत्यानामीदृश स्स्यादुपक्रमः। भवेत्स दीनवदनो भ्रान्तविप्लुतमानसः।।

yadyapyakṛtakṛtyānāmīdṛśa ssyādupakramaḥ. bhavētsa dīnavadanō bhrāntaviplutamānasaḥ৷৷

पितृपैतामहं चैतत्पूर्वकैरभिरक्षितम्। न मे मधुवनं हन्यादहृष्टः प्लवगेश्वरः।।

pitṛpaitāmahaṅ caitatpūrvakairabhirakṣitam. na mē madhuvanaṅ hanyādahṛṣṭaḥ plavagēśvaraḥ৷৷

दृष्टा देवी न सन्देहो न चान्येन हनूमता।।

dṛṣṭā dēvī na sandēhō na cānyēna hanūmatā৷৷

हनूमति हि सिद्धिश्च मतिश्च मतिसत्तमः।।

hanūmati hi siddhiśca matiśca matisattamaḥ৷৷

जाम्बवान्यत्र नेता स्यादङ्गदश्च बलेश्वरः। हनुमांश्चाप्यधिष्ठाता न तस्य गतिरन्यथा।।

jāmbavānyatra nētā syādaṅgadaśca balēśvaraḥ. hanumāṅścāpyadhiṣṭhātā na tasya gatiranyathā৷৷

मा भूश्चिन्तासमायुक्तस्सम्प्रत्यमितविक्रमः।।

mā bhūścintāsamāyuktassampratyamitavikramaḥ৷৷

।। ततः किलकिलाशब्दं शुश्रावासन्नमम्बरे। हनुमत्कर्मदृप्तानां नार्धतां काननौकसाम्।।

৷৷ tataḥ kilakilāśabdaṅ śuśrāvāsannamambarē. hanumatkarmadṛptānāṅ nārdhatāṅ kānanaukasām৷৷

ततश्श्रुत्वा निनादं तं कपीनां कपिसत्तमः।।

tataśśrutvā ninādaṅ taṅ kapīnāṅ kapisattamaḥ৷৷

आजग्मुस्तेऽपि हरयो रामदर्शनकांक्षिणः।।

ājagmustē.pi harayō rāmadarśanakāṅkṣiṇaḥ৷৷

तेऽङ्गदप्रमुखा वीराः प्रहृष्ठाश्च मुदान्विताः।।

tē.ṅgadapramukhā vīrāḥ prahṛṣṭhāśca mudānvitāḥ৷৷

हनुमांश्च महाबाहुः प्रणम्य शिरसा ततः।।

hanumāṅśca mahābāhuḥ praṇamya śirasā tataḥ৷৷

दृष्टा देवीति हनुमद्वदनादमृतोपमम्।।

dṛṣṭā dēvīti hanumadvadanādamṛtōpamam৷৷

निश्चितार्थं ततस्तस्मिन् सुग्रीवं पवनात्मजे।।

niścitārthaṅ tatastasmin sugrīvaṅ pavanātmajē৷৷

प्रीत्या च रममाणोऽथ राघवः परवीरहा।।

prītyā ca ramamāṇō.tha rāghavaḥ paravīrahā৷৷