लङ्कां समस्तां सन्दीप्य लाङ्गूलाग्निं महाबलः। निर्वापयामास तदा समुद्रे हरिसत्तमः।। सन्दीप्यमानां विध्वस्तां त्रस्तरक्षोगणां पुरीम्। आवेक्ष्य हनुमान् लङ्कां चिन्तयामास वानरः।।

laṅkāṅ samastāṅ sandīpya lāṅgūlāgniṅ mahābalaḥ. nirvāpayāmāsa tadā samudrē harisattamaḥ৷৷ sandīpyamānāṅ vidhvastāṅ trastarakṣōgaṇāṅ purīm. āvēkṣya hanumān laṅkāṅ cintayāmāsa vānaraḥ৷৷

तस्याभूत्सुमहांस्त्रासः कुत्सा चात्मन्यजायत। लङ्कां प्रदहता कर्म किंस्वित्कृतमिदं मया।।

tasyābhūtsumahāṅstrāsaḥ kutsā cātmanyajāyata. laṅkāṅ pradahatā karma kiṅsvitkṛtamidaṅ mayā৷৷

धन्यास्ते पुरुषश्रेष्ठा ये बुद्ध्या कोपमुत्थितम्। निरुन्धन्ति महात्मानो दीप्तमग्निमिवाम्भसा।।

dhanyāstē puruṣaśrēṣṭhā yē buddhyā kōpamutthitam. nirundhanti mahātmānō dīptamagnimivāmbhasā৷৷

क्रुद्धः पापं न कुर्यात्कः क्रुद्धो हन्याद्गुरूनपि। क्रुद्धः परुषया वाचा नरस्साधूनधिक्षिपेत्।।

kruddhaḥ pāpaṅ na kuryātkaḥ kruddhō hanyādgurūnapi. kruddhaḥ paruṣayā vācā narassādhūnadhikṣipēt৷৷

वाच्यावाच्यं प्रकुपितो न विजानाति कर्हिचित्। नाकार्यमस्ति क्रुद्धस्य नावाच्यं विद्यते क्वचित्।।

vācyāvācyaṅ prakupitō na vijānāti karhicit. nākāryamasti kruddhasya nāvācyaṅ vidyatē kvacit৷৷

यस्समुत्पतितं क्रोधं क्षमयैव निरस्यति। यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते।।

yassamutpatitaṅ krōdhaṅ kṣamayaiva nirasyati. yathōragastvacaṅ jīrṇāṅ sa vai puruṣa ucyatē৷৷

धिगस्तु मां सुदुर्बुद्धिं निर्लज्जं पापकृत्तमम्। अचिन्तयित्वा तां सीतामग्निदं स्वामिघातुकम्।।

dhigastu māṅ sudurbuddhiṅ nirlajjaṅ pāpakṛttamam. acintayitvā tāṅ sītāmagnidaṅ svāmighātukam৷৷

यदि दग्धा त्वियं लङ्का नूनमार्याऽपि जानकी। दग्धा तेन मया भर्तुर्हितं कार्यमजानता।।

yadi dagdhā tviyaṅ laṅkā nūnamāryā.pi jānakī. dagdhā tēna mayā bharturhitaṅ kāryamajānatā৷৷

यदर्थमयमारम्भस्तत्कार्यमवसादितम्। मया हि दहता लङ्कां न सीता परिरक्षिता।।

yadarthamayamārambhastatkāryamavasāditam. mayā hi dahatā laṅkāṅ na sītā parirakṣitā৷৷

ईषत्कार्यमिदं कार्यं कृतमासीन्न संशयः। तस्य क्रोधाभिभूतेन मया मूलक्षयः कृतः।।

īṣatkāryamidaṅ kāryaṅ kṛtamāsīnna saṅśayaḥ. tasya krōdhābhibhūtēna mayā mūlakṣayaḥ kṛtaḥ৷৷

विनष्टा जानकी नूनं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते। लङ्कायां कश्चिदुद्धेशस्सर्वा भस्मीकृता पुरी।।

vinaṣṭā jānakī nūnaṅ na hyadagdhaḥ pradṛśyatē. laṅkāyāṅ kaściduddhēśassarvā bhasmīkṛtā purī৷৷

यदि तद्विहतं कार्यं मम प्रज्ञाविपर्ययात्। इहैव प्राणसंन्यासो ममापि ह्यद्य रोचते।।

yadi tadvihataṅ kāryaṅ mama prajñāviparyayāt. ihaiva prāṇasaṅnyāsō mamāpi hyadya rōcatē৷৷

किमग्नौ निपताम्यद्य आहोस्विद्बडबामुखे। शरीरमाहो सत्त्वानां दद्मि सागरवासिनाम्।।

kimagnau nipatāmyadya āhōsvidbaḍabāmukhē. śarīramāhō sattvānāṅ dadmi sāgaravāsinām৷৷

कथं हि जीवता शक्यो मया द्रष्टुं हरीश्वरः। तौ वा पुरुषशार्दूलौ कार्यसर्वस्वघातिना।।

kathaṅ hi jīvatā śakyō mayā draṣṭuṅ harīśvaraḥ. tau vā puruṣaśārdūlau kāryasarvasvaghātinā৷৷

मया खलु तदेवेदं रोषदोषात्प्रदर्शितम्। प्रथितं त्रिषु लोकेषु कपित्वमनवस्थितम्।।

mayā khalu tadēvēdaṅ rōṣadōṣātpradarśitam. prathitaṅ triṣu lōkēṣu kapitvamanavasthitam৷৷

धिगस्तु राजसं भावमनीशमनवस्थितम्। ईश्वरेणापि यद्रागान्मया सीता न रक्षिता।।

dhigastu rājasaṅ bhāvamanīśamanavasthitam. īśvarēṇāpi yadrāgānmayā sītā na rakṣitā৷৷

विनष्टायां तु सीतायां तावुभौ विनशिष्यतः। तयोर्विनाशे सुग्रीवः सबन्धुर्विनशिष्यति।।

vinaṣṭāyāṅ tu sītāyāṅ tāvubhau vinaśiṣyataḥ. tayōrvināśē sugrīvaḥ sabandhurvinaśiṣyati৷৷

एतदेव वचश्श्रुत्वा भरतो भ्रातृवत्सलः। धर्मात्मा सहशत्रुघ्नः कथं शक्ष्यति जीवितुम्।।

ētadēva vacaśśrutvā bharatō bhrātṛvatsalaḥ. dharmātmā sahaśatrughnaḥ kathaṅ śakṣyati jīvitum৷৷

इक्ष्वाकुवंशे धर्मिष्ठे गते नाशमसंशयम्। भविष्यन्ति प्रजास्सर्वाश्शोकसन्तापपीडिताः।।

ikṣvākuvaṅśē dharmiṣṭhē gatē nāśamasaṅśayam. bhaviṣyanti prajāssarvāśśōkasantāpapīḍitāḥ৷৷

तदहं भाग्यरहितो लुप्तधर्मार्थसङ्ग्रहः।।

tadahaṅ bhāgyarahitō luptadharmārthasaṅgrahaḥ৷৷

इति चिन्तयतस्तस्य निमित्तान्युपपेदिरे। पूर्वमप्युपलब्धानि साक्षात्पुनरचिन्तयत्।।

iti cintayatastasya nimittānyupapēdirē. pūrvamapyupalabdhāni sākṣātpunaracintayat৷৷

अथवा चारुसर्वाङ्गी रक्षिता स्वेन तेजसा। न नशिष्यति कल्याणी नाग्निरग्नौ प्रवर्तते।।

athavā cārusarvāṅgī rakṣitā svēna tējasā. na naśiṣyati kalyāṇī nāgniragnau pravartatē৷৷

न हि धर्मात्मनस्तस्य भार्याममिततेजसः। स्वचारित्राभिगुप्तां तां स्प्रष्टुमर्हति पावकः।।

na hi dharmātmanastasya bhāryāmamitatējasaḥ. svacāritrābhiguptāṅ tāṅ spraṣṭumarhati pāvakaḥ৷৷

नूनं रामप्रभावेण वैदेह्यास्सुकृतेन च। यन्मां दहनकर्मायं नादहद्धव्यवाहनः।।

nūnaṅ rāmaprabhāvēṇa vaidēhyāssukṛtēna ca. yanmāṅ dahanakarmāyaṅ nādahaddhavyavāhanaḥ৷৷

त्रयाणां भरतादीनां भ्रात्रूणां देवता च या। रामस्य च मन: कान्ता सा कथं विनशिष्यति।।

trayāṇāṅ bharatādīnāṅ bhrātrūṇāṅ dēvatā ca yā. rāmasya ca mana: kāntā sā kathaṅ vinaśiṣyati৷৷

यद्वा दहनकर्मायं सर्वत्र प्रभुरव्ययः। न मे दहति लाङ्गूलं कथमार्यां प्रधक्ष्यति।।

yadvā dahanakarmāyaṅ sarvatra prabhuravyayaḥ. na mē dahati lāṅgūlaṅ kathamāryāṅ pradhakṣyati৷৷

पुनश्चाचिन्तयत्तत्र हनुमान्विस्मितस्तदा। हिरण्यनाभस्य गिरेर्जलमध्ये प्रदर्शनम्।।

punaścācintayattatra hanumānvismitastadā. hiraṇyanābhasya girērjalamadhyē pradarśanam৷৷

तपसा सत्यवाक्येन अनन्यत्वाच्च भर्तरि। अपि सा निर्दहेदग्निं न तामग्निः प्रधक्ष्यति।।

tapasā satyavākyēna ananyatvācca bhartari. api sā nirdahēdagniṅ na tāmagniḥ pradhakṣyati৷৷

स तथा चिन्तयंस्तत्र देव्या धर्मपरिग्रहम्। शुश्राव हनुमान्वाक्यं चारणानां महात्मनाम्।।

sa tathā cintayaṅstatra dēvyā dharmaparigraham. śuśrāva hanumānvākyaṅ cāraṇānāṅ mahātmanām৷৷

अहो खलु कृतं कर्म दुष्करं हि हनूमता। अग्निं विसृजताऽभीक्ष्णं भीमं राक्षसवेश्मनि।।

ahō khalu kṛtaṅ karma duṣkaraṅ hi hanūmatā. agniṅ visṛjatā.bhīkṣṇaṅ bhīmaṅ rākṣasavēśmani৷৷

प्रपलायितरक्षः स्त्रीबालवृद्धसमाकुला। जनकोलाहलाध्माता क्रन्दन्तीवाद्रिकन्दरै: ।।

prapalāyitarakṣaḥ strībālavṛddhasamākulā. janakōlāhalādhmātā krandantīvādrikandarai: ৷৷

दग्धेयं नगरी सर्वा साट्टप्राकारतोरणा। जानकी न च दग्धेति विस्मयोऽद्भुत एव नः।।

dagdhēyaṅ nagarī sarvā sāṭṭaprākāratōraṇā. jānakī na ca dagdhēti vismayō.dbhuta ēva naḥ৷৷

स निमित्तैश्च दृष्टार्थैः कारणैश्च महागुणैः। ऋषिवाक्यैश्च हनुमानभवत्प्रीतमानसः।।

sa nimittaiśca dṛṣṭārthaiḥ kāraṇaiśca mahāguṇaiḥ. ṛṣivākyaiśca hanumānabhavatprītamānasaḥ৷৷

ततः कपिः प्राप्तमनोरथार्थस्तामक्षतां राजसुतां विदित्वा। प्रत्यक्षतस्तां पुनरेव दृष्टवा प्रतिप्रयाणाय मतिं चकार।।

tataḥ kapiḥ prāptamanōrathārthastāmakṣatāṅ rājasutāṅ viditvā. pratyakṣatastāṅ punarēva dṛṣṭavā pratiprayāṇāya matiṅ cakāra৷৷