एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामेणार्तेन वानरः। अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं सबाष्पं बाष्पगद्गदः।।

ēvamuktastu sugrīvō rāmēṇārtēna vānaraḥ. abravītprāñjalirvākyaṅ sabāṣpaṅ bāṣpagadgadaḥ৷৷

न जाने निलयं तस्य सर्वथा पापरक्षसः। सामर्थ्यं विक्रमं वापि दौष्कुलेयस्य वा कुलम्

na jānē nilayaṅ tasya sarvathā pāparakṣasaḥ. sāmarthyaṅ vikramaṅ vāpi dauṣkulēyasya vā kulam

सत्यं ते प्रतिजानामि त्यज शोकमरिन्दम। करिष्यामि तथा यत्नं यथा प्राप्स्यसि मैथिलीम्

satyaṅ tē pratijānāmi tyaja śōkamarindama!. kariṣyāmi tathā yatnaṅ yathā prāpsyasi maithilīm

रावणं सगणं हत्वा परितोष्यात्मपौरुषम्। तथाऽस्मि कर्ता न चिराद्यथा प्रीतो भविष्यसि

rāvaṇaṅ sagaṇaṅ hatvā paritōṣyātmapauruṣam. tathā.smi kartā na cirādyathā prītō bhaviṣyasi

अलं वैक्लब्यमालम्ब्य धैर्यमात्मगतं स्मर। त्वद्विधानां न सदृशमीदृशं बुद्धिलाघवम्।।

alaṅ vaiklabyamālambya dhairyamātmagataṅ smara. tvadvidhānāṅ na sadṛśamīdṛśaṅ buddhilāghavam৷৷

मयाऽपि व्यसनं प्राप्तं भार्याविरहजं महत्। नाहमेवं हि शोचामि न च धैर्यं परित्यजे

mayā.pi vyasanaṅ prāptaṅ bhāryāvirahajaṅ mahat. nāhamēvaṅ hi śōcāmi na ca dhairyaṅ parityajē

नाहं तामनुशोचामि प्राकृतो वानरोऽपि सन्। महात्मा च विनीतश्च किं पुनर्धृतिमान्भवान्

nāhaṅ tāmanuśōcāmi prākṛtō vānarō.pi san. mahātmā ca vinītaśca kiṅ punardhṛtimānbhavān

बाष्पमापतितं धैर्यान्निग्रहीतुं त्वमर्हसि। मर्यादां सत्त्वयुक्तानां धृतिं नोत्स्रष्टुमर्हसि

bāṣpamāpatitaṅ dhairyānnigrahītuṅ tvamarhasi. maryādāṅ sattvayuktānāṅ dhṛtiṅ nōtsraṣṭumarhasi

व्यसने वाऽर्थकृच्छ्रे वा भये वा जीवितान्तके। विमृशन्वै स्वया बुद्ध्या धृतिमान्नावसीदति

vyasanē vā.rthakṛcchrē vā bhayē vā jīvitāntakē. vimṛśanvai svayā buddhyā dhṛtimānnāvasīdati

बालिशस्तु नरो नित्यं वैक्लब्यं योऽनुवर्तते। स मज्जत्यवशश्शोके भाराक्रान्तेव नौर्जले

bāliśastu narō nityaṅ vaiklabyaṅ yō.nuvartatē. sa majjatyavaśaśśōkē bhārākrāntēva naurjalē

एषोऽञ्जलिर्मया बद्धः प्रणयात्त्वां प्रसादये। पौरुषं श्रय शोकस्य नान्तरं दातुमर्हसि

ēṣō.ñjalirmayā baddhaḥ praṇayāttvāṅ prasādayē. pauruṣaṅ śraya śōkasya nāntaraṅ dātumarhasi

ये शोकमनुवर्तन्ते न तेषां विद्यते सुखम्। तेजश्च क्षीयते तेषां न त्वं शोचितुमर्हसि

yē śōkamanuvartantē na tēṣāṅ vidyatē sukham. tējaśca kṣīyatē tēṣāṅ na tvaṅ śōcitumarhasi

शोकेनाभिप्रपन्नस्य जीविते चापि संशयः। स शोकं त्यज राजेन्द्र धैर्यमाश्रय केवलम्

śōkēnābhiprapannasya jīvitē cāpi saṅśayaḥ. sa śōkaṅ tyaja rājēndra! dhairyamāśraya kēvalam

हितं वयस्यभावेन ब्रूमि नोपदिशामि ते। वयस्यतां पूजयन्मे न त्वं शोचितुमर्हसि

hitaṅ vayasyabhāvēna brūmi nōpadiśāmi tē. vayasyatāṅ pūjayanmē na tvaṅ śōcitumarhasi

मधुरं सान्त्वित स्तेन सुग्रीवेण स राघवः। मुखमश्रुपरिक्लिन्नं वस्त्रान्तेन प्रमार्जयत्

madhuraṅ sāntvita stēna sugrīvēṇa sa rāghavaḥ. mukhamaśrupariklinnaṅ vastrāntēna pramārjayat

प्रकृतिस्थस्तु काकुत्स्थस्सुग्रीववचनात्प्रभुः। सम्परिष्वज्य सुग्रीवमिदं वचनमब्रवीत्

prakṛtisthastu kākutsthassugrīvavacanātprabhuḥ. sampariṣvajya sugrīvamidaṅ vacanamabravīt

कर्तव्यं यद्वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च। अनुरूपं च युक्तं च कृतं सुग्रीव तत्त्वया

kartavyaṅ yadvayasyēna snigdhēna ca hitēna ca. anurūpaṅ ca yuktaṅ ca kṛtaṅ sugrīva! tattvayā

एष च प्रकृतिस्थोऽहमनुनीतस्त्वया सखे। दुर्लभो हीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः

ēṣa ca prakṛtisthō.hamanunītastvayā sakhē!. durlabhō hīdṛśō bandhurasminkālē viśēṣataḥ

किं तु यत्नस्त्वया कार्यो मैथिल्याः परिमार्गणे। राक्षसस्य च रौद्रस्य रावणस्य दुरात्मनः

kiṅ tu yatnastvayā kāryō maithilyāḥ parimārgaṇē. rākṣasasya ca raudrasya rāvaṇasya durātmanaḥ

मया च यदनुष्ठेयं विस्रब्धेन तदुच्यताम्। वर्षास्विव च सुक्षेत्रे सर्वं सम्पद्यते तव

mayā ca yadanuṣṭhēyaṅ visrabdhēna taducyatām. varṣāsviva ca sukṣētrē sarvaṅ sampadyatē tava

मया च यदिदं वाक्यमभिमानात्समीरितम्। तत्त्वया हरिशार्दूल तत्त्वमित्युपधार्यताम्

mayā ca yadidaṅ vākyamabhimānātsamīritam. tattvayā hariśārdūla! tattvamityupadhāryatām

अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन। एतत्ते प्रतिजानामि सत्येनैव च ते शपाम्यहमं।।

anṛtaṅ nōktapūrvaṅ mē na ca vakṣyē kadācana. ētattē pratijānāmi satyēnaiva ca tē śapāmyahamaṅ৷৷

ततः प्रहृष्टस्सुग्रीवो वानरैस्सचिवैस्सह। राघवस्य वचश्श्रुत्वा प्रतिज्ञातं विशेषतः

tataḥ prahṛṣṭassugrīvō vānaraissacivaissaha. rāghavasya vacaśśrutvā pratijñātaṅ viśēṣataḥ

एवमेकान्तसम्पृक्तौ ततस्तौ नरवानरौ। उभावन्योन्यसदृशं सुखं दुःखमभाषताम्

ēvamēkāntasampṛktau tatastau naravānarau. ubhāvanyōnyasadṛśaṅ sukhaṅ duḥkhamabhāṣatām

महानुभावस्य वचो निशम्य हरिर्नृपाणामृषभस्य तस्य। कृतं स मेने हरिवीरमुख्य स्तदा स्वकार्यं हृदयेन विद्वान्

mahānubhāvasya vacō niśamya harirnṛpāṇāmṛṣabhasya tasya. kṛtaṅ sa mēnē harivīramukhya stadā svakāryaṅ hṛdayēna vidvān