🚧This site is under construction — data is currently being added and may be incomplete or change.🚧
🕉

Sanatan Dharma

सनातन धर्म — Hindu Scripture Knowledge Base

Kishkindha Kanda Sarga 65

किष्किन्धाकाण्डम् सर्गः 65

Sarga 65 of the Kishkindha Kanda.

Shlokas (35)

+ Add Shloka

Kishkindha Kanda 65.1

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 1

अथाङ्गदवचश्श्रुत्वा ते सर्वे वानरर्षभाः। स्वं स्वं गतौ समुत्साहमूचुस्तत्र यथाक्रमम्।।

athāṅgadavacaśśrutvā tē sarvē vānararṣabhāḥ. svaṅ svaṅ gatau samutsāhamūcustatra yathākramam৷৷

Thereafter, on hearing Angada, all the leaders among the monkeys, Gaja, Gavaksha, Gavaya, Sarabha, Gandhamadana, Mainda, Dvivida, Sushena and Jambavan as well expressed one after the other their capability for leaping.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.2

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 2

।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवां स्तथा।।

৷৷ gajō gavākṣō gavayaśśarabhō gandhamādanaḥ. maindaśca dvividaścaiva suṣēṇō jāmbavāṅ stathā৷৷

Thereafter, on hearing Angada, all the leaders among the monkeys, Gaja, Gavaksha, Gavaya, Sarabha, Gandhamadana, Mainda, Dvivida, Sushena and Jambavan as well expressed one after the other their capability for leaping.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.3

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 3

आबभाषे गजस्तत्र प्लवेयं दशयोजनम्। गवाक्षो योजननान्याह गमिष्यामीति विंशतिम्।।

ābabhāṣē gajastatra plavēyaṅ daśayōjanam. gavākṣō yōjananānyāha gamiṣyāmīti viṅśatim৷৷

Gaja said he can leap ten yojanas and Gavaksha said he can go upto twenty yojanas.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.4

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 4

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह। त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।

gavayō vānarastatra vānarāṅ stānuvāca ha. triṅśataṅ tu gamiṣyāmi yōjanānāṅ plavaṅgamāḥ!৷৷

Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.5

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 5

।। शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः। चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।

৷৷ śarabhastānuvācātha vānarān vānararṣabhaḥ. catvāriṅśadgamiṣyāmi yōjanānāṅ plavaṅgamāḥ!৷৷

Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.6

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 6

।। वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः। योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।

৷৷ vānarastu mahātējā abravīdgandhamādanaḥ. yōjanānāṅ gamiṣyāmi pañcāśattu na saṅśayaḥ৷৷

Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.7

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 7

।। मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह। योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।

৷৷ maindastu vānarastatra vānarāṅstānuvāca ha. yōjanānāṅ paraṅ ṣaṣṭimahaṅ plavitumutsahē৷৷

Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.8

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 8

।। ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत। गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।

৷৷ tatastatra mahātējā dvividaḥ pratyabhāṣata. gamiṣyāmi na sandēhassaptatiṅ yōjanānyaham৷৷

Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.9

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 9

।। सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्। अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।

৷৷ suṣēṇastu mahātējā:prōktavānharisattamān. aśītiṅ yōjanānāṅ tu plavēyaṅ plavagēśvarāḥ!৷৷

Then Gavaya said to the monkeys 'I can leap thirty yojanas Sarabha said 'I can leap forty yojanas' bright Ghandhamadana said 'I can leap as far as fifty yojanas without any doubt' Mainda said 'I can leap more than sixty yojanas' highly brilliant Dvivida said in turn, 'I can no doubt leap seventy yojanas ' brilliant and best of the monkeys Sushena declared 'I can leap across eighty yojanas'.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.10

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 10

तेषां कथयतां तत्र सर्वांस्ताननुमान्य च। ततो वृद्धतमस्तेषां जाम्बवान्प्रत्यभाषत।।

tēṣāṅ kathayatāṅ tatra sarvāṅstānanumānya ca. tatō vṛddhatamastēṣāṅ jāmbavānpratyabhāṣata৷৷

When the monkeys were talking (of their individual capacity) in that manner about their speed, Jambavan the oldest of the monkeys inferred (their capacity) and said:

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.11

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 11

पूर्वमस्माकमप्यासीत्कश्चिद्गतिपराक्रमः। ते वयं वयसः पारमनुप्राप्तास्स्म साम्प्रतम्।।

pūrvamasmākamapyāsītkaścidgatiparākramaḥ. tē vayaṅ vayasaḥ pāramanuprāptāssma sāmpratam৷৷

'Earlier I was also very courageous, but now I have become old and reached the fag end of life.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.12

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 12

किन्तु नैवं गते शक्यमिदं कार्यमुपेक्षितुम्। यदर्थं कपिराजश्च रामश्च कृतनिश्चयौ।।

kintu naivaṅ gatē śakyamidaṅ kāryamupēkṣitum. yadarthaṅ kapirājaśca rāmaśca kṛtaniścayau৷৷

'However in this situation, it is not possible for us to neglect (our task) as it is the order of the monkeyking and Rama who are determined to achieve the objective.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.13

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 13

साम्प्रतं कालभेदेन या गतिस्तां निबोधत। नवतिं योजनानां तु गमिष्यामि न संशयः।।

sāmprataṅ kālabhēdēna yā gatistāṅ nibōdhata. navatiṅ yōjanānāṅ tu gamiṣyāmi na saṅśayaḥ৷৷

"While we say you may hear what cruise we have at this age... we can go up to ninety yojana-s, undoubtedly...

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.14

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 14

तांश्च सर्वान्हरिश्रेष्ठाञ्जाम्बवान्पुनरब्रवीत्। न खल्वेतावदेवासीद्गमने मे पराक्रमः।।

tāṅśca sarvānhariśrēṣṭhāñjāmbavānpunarabravīt. na khalvētāvadēvāsīdgamanē mē parākramaḥ৷৷

Jambavan, the distinguished among the monkeys again said, 'My strength to leap into the sky was not only that much (I was stronger in my youth and could cover longer distances)'

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.15

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 15

मया महाबलेश्चैव यज्ञे विष्णुस्सनातनः। प्रदक्षिणीकृतः पूर्वं क्रममाणस्त्रिविक्रमम्।।

mayā mahābalēścaiva yajñē viṣṇussanātanaḥ. pradakṣiṇīkṛtaḥ pūrvaṅ kramamāṇastrivikramam৷৷

'In the past, at the time of the wellknown yagna (of king Bali) I was very strong. I circumambulated the eternal Vishnu while he was taking three strides (in his incarnation of Trivikrama Vamana.)

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.16

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 16

स इदानीमहं वृद्धः प्लवने मन्दविक्रमः। यौवने च तदाऽसीन्मे बलमप्रतिमं परैः।।

sa idānīmahaṅ vṛddhaḥ plavanē mandavikramaḥ. yauvanē ca tadā.sīnmē balamapratimaṅ paraiḥ৷৷

'Having grown old I do not have the same courage. In my youth my prowess was incomparable and none could excel me.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.17

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 17

सम्प्रत्येतावतीं शक्तिं गमने तर्कयाम्यहम्। नैतावता हि संसिद्धिः कार्यस्यास्य भविष्यति।।

sampratyētāvatīṅ śaktiṅ gamanē tarkayāmyaham. naitāvatā hi saṅsiddhiḥ kāryasyāsya bhaviṣyati৷৷

'I guess that at this time I do not have the capacity to fly to that extent. Achieving the objective is out of question with this much of energy.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.18

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 18

अथोत्तरमुदारार्थमब्रवीदङ्गदस्तदा। अनुमान्य तथा प्राज्ञो जाम्बवन्तं महाकपिम्।।

athōttaramudārārthamabravīdaṅgadastadā. anumānya tathā prājñō jāmbavantaṅ mahākapim৷৷

'Then the wise Angada said to great Jambavan, in a gentle manner about his own strength.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.19

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 19

अहमेतद्गमिष्यामि योजनानां शतं महत्। निवर्तने तु मे शक्तिस्स्यान्न वेति न निश्चितम्।।

ahamētadgamiṣyāmi yōjanānāṅ śataṅ mahat. nivartanē tu mē śaktissyānna vēti na niścitam৷৷

'I can certainly go to a distance of a hundred yojanas. However, I cannot say whether I will have enough capacity to return?

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.20

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 20

तमुवाच हरिश्रेष्ठं जाम्बवान्वाक्यकोविदः। ज्ञायते गमने शक्तिस्तव हर्यृक्षसत्तम।।

tamuvāca hariśrēṣṭhaṅ jāmbavānvākyakōvidaḥ. jñāyatē gamanē śaktistava haryṛkṣasattama!৷৷

Jambavan who was skilful in speech spoke to that great Angada, 'O leader among monkeys and bears your energy to cover this distance is wellknown to us'.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.21

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 21

कामं शतं सहस्रं वा न ह्येष विधिरुच्यते। योजनानां भवान् शक्तो गन्तुं प्रतिनिवर्तितुम्।।

kāmaṅ śataṅ sahasraṅ vā na hyēṣa vidhirucyatē. yōjanānāṅ bhavān śaktō gantuṅ pratinivartitum৷৷

'You can go upto even a hundred thousand yojanas and have the required energy to return also. But it is not proper to send you (because you are the heir apparent).

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.22

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 22

न हि प्रेषयिता तात स्वामी प्रेष्यः कथञ्चन। भवताऽयं जनस्सर्वः प्रेष्यः प्लवगसत्तम।।

na hi prēṣayitā tāta! svāmī prēṣyaḥ kathañcana. bhavatā.yaṅ janassarvaḥ prēṣyaḥ plavagasattama৷৷

"Oh, dear Angada, in anyway lord assigner cannot be an assignee, hence oh, best fly-jumper, all of these people are assignable by you...

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.23

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 23

भवान्कळत्रमस्माकं स्वामिभावे व्यवस्थितः। स्वामी कळत्रं सैन्यस्य गतिरेषा परन्तप।।

bhavānkaḷatramasmākaṅ svāmibhāvē vyavasthitaḥ. svāmī kaḷatraṅ sainyasya gatirēṣā parantapa!৷৷

'O scorcher of enemies, you are established as the commander of the army and it is proper for us to protect you as we protect our wives.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.24

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 24

अपि चैतस्य कार्यस्य भवान्मूलमरिन्दम। तस्मात्कळत्रवत्तात प्रतिपाल्यस्सदा भवान्।।

api caitasya kāryasya bhavānmūlamarindama!. tasmātkaḷatravattāta! pratipālyassadā bhavān৷৷

'O subduer of enemies in acomplishing this task you are the root. O dear therefore you should always be taken care of by us just like the wife looked after.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.25

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 25

मूलमर्थस्य संरक्ष्यमेष कार्यविदां नयः। मूले सति हि सिद्ध्यन्ति गुणा फलो पुष्पोदयाः।।

mūlamarthasya saṅrakṣyamēṣa kāryavidāṅ nayaḥ. mūlē sati hi siddhyanti guṇā phalō puṣpōdayāḥ৷৷

'The root of any objective should be protected well. This is the basis of an accomplisher. Only when the roots are intact, the trees have the ability to yield flowers and fruits.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.26

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 26

तद्भवानस्य कार्यस्य साधने सत्यविक्रम। बुद्धिविक्रमसम्पन्नो हेतुरत्र परन्तप।।

tadbhavānasya kāryasya sādhanē satyavikrama!. buddhivikramasampannō hēturatra parantapa৷৷

'O warrior of proven valour O subduer of enemies in achieving this objective you are the source, being endowed with valour and wisdom.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.27

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 27

गुरुश्च गुरुपुत्रश्च त्वं हि नः कपिसत्तम। भवन्तमाश्रित्य वयं समर्था ह्यर्थसाधने।।

guruśca guruputraśca tvaṅ hi naḥ kapisattama!. bhavantamāśritya vayaṅ samarthā hyarthasādhanē৷৷

'O best of monkeys you are the son of my guide (Vali) and respectable. We will be capable of accomplishing the goal only under your protection and guidance.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.28

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 28

उक्तवाक्यं महाप्राज्ञं जाम्बवन्तं महाकपिः। प्रत्युवाचोत्तरं वाक्यं वालिसूनुरथाङ्गदः।।

uktavākyaṅ mahāprājñaṅ jāmbavantaṅ mahākapiḥ. pratyuvācōttaraṅ vākyaṅ vālisūnurathāṅgadaḥ৷৷

Jambavan, the wise monkey having said that, Angada, the great son of Vali, replied:

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.29

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 29

यदि नाहं गमिष्यामि नान्यो वानरपुङ्गवः। पुनः खल्विदमस्माभिः कार्यं प्रायोपवेशनम्।।

yadi nāhaṅ gamiṣyāmi nānyō vānarapuṅgavaḥ. punaḥ khalvidamasmābhiḥ kāryaṅ prāyōpavēśanam৷৷

'If I do not go and no other monkey leader goes, then we have to resort to fasting unto death once again.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.30

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 30

न ह्यकृत्वा हरिपतेस्सन्देशं तस्य धीमतः। तत्रापि गत्वा प्राणानां पश्यामि परिरक्षणम्।।

na hyakṛtvā haripatēssandēśaṅ tasya dhīmataḥ. tatrāpi gatvā prāṇānāṅ paśyāmi parirakṣaṇam৷৷

'If I do not fulfil the objective of the wise king of monkeys I cannot save my life even after returning there (Kishkinda).

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.31

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 31

स हि प्रसादे चात्यर्थं कोपे च हरिरीश्वरः। अतीत्य तस्य सन्देशं विनाशो गमने भवेत्।।

sa hi prasādē cātyarthaṅ kōpē ca harirīśvaraḥ. atītya tasya sandēśaṅ vināśō gamanē bhavēt৷৷

'The monkey king has the authority to shower grace or give vent to his anger. If we go without fulfilling the task we will face destruction.

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.32

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 32

तद्यथा ह्यस्य कार्यस्य न भवत्यन्यथा गतिः। तद्भवानेव दृष्टार्थस्सञ्चिन्तयितु मर्हति।।

tadyathā hyasya kāryasya na bhavatyanyathā gatiḥ. tadbhavānēva dṛṣṭārthassañcintayitu marhati৷৷

'Therefore, think over well so that we do not fail ultimately. You have a vision.You should suggest means by which this mission does not misfire.'

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.33

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 33

सोऽङ्गदेन तदा वीरः प्रत्युक्तः प्लवगर्षभः। जाम्बवानुत्तरं वाक्यं प्रोवाचेदं ततोऽङ्गदम्।।

sō.ṅgadēna tadā vīraḥ pratyuktaḥ plavagarṣabhaḥ. jāmbavānuttaraṅ vākyaṅ prōvācēdaṅ tatō.ṅgadam৷৷

On listening to Angada's words, Jambavan, the bull among monkeys, replied this way:

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.34

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 34

अस्य ते वीर कार्यस्य न किञ्चित्परिहीयते। एष सञ्चोदयाम्येनं यः कार्यं साधयिष्यति।।

asya tē vīra! kāryasya na kiñcitparihīyatē. ēṣa sañcōdayāmyēnaṅ yaḥ kāryaṅ sādhayiṣyati৷৷

'O hero this work will not be balked. I will now inspire one who can achieve this task.'

🤖 AI Generated

Kishkindha Kanda 65.35

Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Kishkindha Kanda 65 · Verse 35

ततःप्रतीतं प्लवतांवरिष्ठम् एकान्तमाश्रित्य सुसुखेपविष्ठम् सञ्चोदयामास हरिप्रवीरो हरिप्रवीरं हनुमन्तमेव।।

tataḥpratītaṅ plavatāṅvariṣṭham ēkāntamāśritya susukhēpaviṣṭham sañcōdayāmāsa haripravīrō haripravīraṅ hanumantamēva৷৷

Then Jambavan the most eminent among the monkeys went to Hanuman, the celebrated one among the monkey leaders and a renowned one, who was sitting alone quietly at some distance Jambavan motivated him. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे पञ्चष्षष्टितमस्सर्गः।। Thus ends the sixtyfifth sarga in Kishkindakanda of the first poem, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.

🤖 AI Generated