Aranya Kanda Sarga 42
अरण्यकाण्डम् सर्गः 42
Sarga 42 of the Aranya Kanda.
Shlokas (35)
+ Add ShlokaAranya Kanda 42.1
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 1
एवमुक्त्वा तु वचनं मारीचो रावणं ततः। गच्छावेत्यब्रवीद्दीनो भयाद्रात्रिंचरप्रभोः।।
ēvamuktvā tu vacanaṅ mārīcō rāvaṇaṅ tataḥ. gacchāvētyabravīddīnō bhayādrātriṅcaraprabhōḥ৷৷
Having thus spoken to the demonking, the distressed Maricha said out of fear, Let both of us go.
Aranya Kanda 42.2
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 2
दृष्टश्चाहं पुनस्तेन शरचापासिधारिणा। मद्वधोद्यतशस्त्रेऽण विनष्टं जीवितं च मे।।
dṛṣṭaścāhaṅ punastēna śaracāpāsidhāriṇā. madvadhōdyataśastrē.ṇa vinaṣṭaṅ jīvitaṅ ca mē৷৷
If that warrior Rama carrying bow, arrows and sword sees me once again he will raise his weapon to kill me, and I will cease to be.
Aranya Kanda 42.3
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 3
न हि रामं पराक्रम्य जीवन्प्रतिनिवर्तते। वर्तते प्रतिरूपोऽसौ यमदण्डहतस्य ते।।
na hi rāmaṅ parākramya jīvanpratinivartatē. vartatē pratirūpō.sau yamadaṇḍahatasya tē৷৷
No one who exhibits his heroism before Rama will come back alive. To you, already hit by Yama's staff, he is another form of the same Yama.
Aranya Kanda 42.4
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 4
किं नु शक्यं मया कर्तुमेवं त्वयि दुरात्मनि। एष गच्छाम्यहं तात स्वस्ति तेऽस्तु निशाचर।।
kiṅ nu śakyaṅ mayā kartumēvaṅ tvayi durātmani. ēṣa gacchāmyahaṅ tāta svasti tē.stu niśācara৷৷
What can I do if you remain evilminded? O dear demon, I am going. May your path be auspicious
Aranya Kanda 42.5
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 5
प्रहृष्टस्त्वभवत्तेन वचनेन स रावणः। परिष्वज्य सुसंश्लिष्टमिदं वचनमब्रवीत्।।
prahṛṣṭastvabhavattēna vacanēna sa rāvaṇaḥ. pariṣvajya susaṅśliṣṭamidaṅ vacanamabravīt৷৷
Ravana was so overwhelmed with joy to hear those words that he embraced him tightly and said:.
Aranya Kanda 42.6
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 6
एतच्छौण्डीर्ययुक्तं ते मच्छन्दवशवर्तिनः। इदानीमसि मारीचः पूर्वमन्यो निशाचरः।।
ētacchauṇḍīryayuktaṅ tē macchandavaśavartinaḥ. idānīmasi mārīcaḥ pūrvamanyō niśācaraḥ৷৷
Act according to my wish. It befits your valour. You were a different demon earlier. Now you are Maricha.
Aranya Kanda 42.7
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 7
आरुह्यतामयं शीघ्रं रथो रत्नविभूषितः। मया सह तथा युक्तः पिशाचवदनैः खरैः।।
āruhyatāmayaṅ śīghraṅ rathō ratnavibhūṣitaḥ. mayā saha tathā yuktaḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ৷৷
Ascend quickly with me this chariot encrusted with gems and yoked with donkeys with devils' faces৷৷
Aranya Kanda 42.8
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 8
प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि। तां शून्ये प्रसभं सीतामानयिष्यामि मैथिलीम्।।
pralōbhayitvā vaidēhīṅ yathēṣṭaṅ gantumarhasi. tāṅ śūnyē prasabhaṅ sītāmānayiṣyāmi maithilīm৷৷
You may go whereever you like after tempting Vaidehi. When the princess of Mithila is alone, I will bring her by force.
Aranya Kanda 42.9
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 9
ततो रावणमारीचौ विमानमिव तं रथम्। आरुह्य ययतुश्शीघ्रं तस्मादाश्रममण्डलात्।।
tatō rāvaṇamārīcau vimānamiva taṅ ratham. āruhya yayatuśśīghraṅ tasmādāśramamaṇḍalāt৷৷
Thereafter Ravana and Maricha ascended the chariot, which was like an aerial car, and quickly departed from that cluster of hermitages.
Aranya Kanda 42.10
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 10
तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च। गीरींश्च सरितस्सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च।।
tathaiva tatra paśyantau pattanāni vanāni ca. gīrīṅśca saritassarvā rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca৷৷
And likewise, they went past towns, forests, mountains, streams, states and cities.
Aranya Kanda 42.11
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 11
समेत्य दण्डकारण्यं राघवस्याश्रमं ततः। ददर्श सह मारीचो रावणो राक्षसाधिपः।।
samētya daṇḍakāraṇyaṅ rāghavasyāśramaṅ tataḥ. dadarśa saha mārīcō rāvaṇō rākṣasādhipaḥ৷৷
Ravana, king of the demons, accompanied by Maricha, then reached Dandaka forest and saw Rama's hermitage.
Aranya Kanda 42.12
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 12
अवतीर्य रथात्तस्मात्ततः काञ्चनभूषणात्। हस्ते गृहीत्वा मारीचं रावणो वाक्यमब्रवीत्।।
avatīrya rathāttasmāttataḥ kāñcanabhūṣaṇāt. hastē gṛhītvā mārīcaṅ rāvaṇō vākyamabravīt৷৷
Then Ravana got off the chariot decorated with golden embellishments and, holding Maricha's hand, said:.
Aranya Kanda 42.13
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 13
एतदाश्रमपदं दृश्यते कदलीवृतम्। क्रियतां तत्सखे शीघ्रं यदर्थं वयमागताः।।
ētadāśramapadaṅ dṛśyatē kadalīvṛtam. kriyatāṅ tatsakhē śīghraṅ yadarthaṅ vayamāgatāḥ৷৷
O friend here is the site of the hermitage surrounded by banana plants. Quickly get to work on the purpose for which we have come.
Aranya Kanda 42.14
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 14
स रावणवचश्श्रुत्वा मारीचो राक्षसस्तदा। मृगो भूत्वाऽश्रमद्वारि रामस्य विचचार ह।।
sa rāvaṇavacaśśrutvā mārīcō rākṣasastadā. mṛgō bhūtvā.śramadvāri rāmasya vicacāra ha৷৷
Hearing Ravana's words, Maricha transformed himself into a deer and started moving at the entrance of Rama's hermitage.
Aranya Kanda 42.15
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 15
स तु तद्रूपमास्थाय महदद्भुतदर्शनम्। मणिप्रवरशृङ्गाग्रस्सितासितमुखाकृतिः।।
sa tu tadrūpamāsthāya mahadadbhutadarśanam. maṇipravaraśṛṅgāgrassitāsitamukhākṛtiḥ৷৷
Maricha assumed the form of a wonderful and magnificent deer with his antlers studded with the most precious gems, his face dappled with luminous spots of white and black.
Aranya Kanda 42.16
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 16
रक्तपद्मोत्पलमुख इन्द्रनीलोत्पलश्रवाः। किंचिदभ्युन्नतग्रीव इंद्रनीलदलाधरः।।
raktapadmōtpalamukha indranīlōtpalaśravāḥ. kiṅcidabhyunnatagrīva iṅdranīladalādharaḥ৷৷
The deer's face was like a pink lotus, his ears were like blue lotus. His neck slightly raised, his lips were like petals of blue lotus.
Aranya Kanda 42.17
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 17
कुन्देन्दुवज्रसङ्काशमुदरं चास्य भास्वरम्। मधूकनिभपार्श्वश्च पद्मकिञ्जल्कसन्निभः।।
kundēnduvajrasaṅkāśamudaraṅ cāsya bhāsvaram. madhūkanibhapārśvaśca padmakiñjalkasannibhaḥ৷৷
His bright belly was shining like kunda flowers or the Moon or diamond. His flanks were like the golden madhuka flowers. comparable to the filaments of lotus. His hooves were like vaidurya, and his legs were slim and willshaped.
Aranya Kanda 42.18
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 18
इन्द्रायुधसवर्णेन पुच्छेनोर्ध्वं विराजता।।
indrāyudhasavarṇēna pucchēnōrdhvaṅ virājatā৷৷
His tail stood up looking magnificent like a colourful rainbow. Bedecked with various gems, he shone beautiful.
Aranya Kanda 42.19
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 19
क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परमशोभनः।।
kṣaṇēna rākṣasō jātō mṛgaḥ paramaśōbhanaḥ৷৷
Transformed into a most beautiful deer in a moment, Maricha brightened the beautiful forest and Rama's hermitage.
Aranya Kanda 42.20
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 20
मनोहरं दर्शनीयं रूपं कृत्वा स राक्षसः।।
manōharaṅ darśanīyaṅ rūpaṅ kṛtvā sa rākṣasaḥ৷৷
Transfigured into a beautiful, magnificent form painted with the colours of different minerals in order to tempt Sita, Maricha roamed all around the grassland.
Aranya Kanda 42.21
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 21
।। प्रलोभनार्थं वैदेह्या नानाधातुविचित्रितम्। विचरन्गच्छते तस्माच्छाद्वलानि समन्ततः।।
৷৷ pralōbhanārthaṅ vaidēhyā nānādhātuvicitritam. vicarangacchatē tasmācchādvalāni samantataḥ৷৷
Transfigured into a beautiful, magnificent form painted with the colours of different minerals in order to tempt Sita, Maricha roamed all around the grassland.
Aranya Kanda 42.22
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 22
रूप्यैर्बिन्दुशतैश्चित्रो भूत्वा स प्रियदर्शनः। विटपीनां किसलयान्भङ्त्क्वाऽदन्विचचार ह।।
rūpyairbinduśataiścitrō bhūtvā sa priyadarśanaḥ. viṭapīnāṅ kisalayānbhaṅtkvā.danvicacāra ha৷৷
That deer with hundreds of silver spots on the body appeared enchanting and pleasing to the eyes while he wandered about nibbling the tender leaves of trees.
Aranya Kanda 42.23
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 23
कदलीगृहकं गत्वा कर्णिकारानितस्ततः। समाश्रयन्मन्दगतिस्सीतासन्दर्शनं तथा।।
kadalīgṛhakaṅ gatvā karṇikārānitastataḥ. samāśrayanmandagatissītāsandarśanaṅ tathā৷৷
The deer went wandering about the banana groves surrounding Rama's hermitage and moved slowly towards the karnikara trees in order to catch the attention of Sita.
Aranya Kanda 42.24
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 24
राजीवचित्रपृष्ठस्स विरराज महामृगः। रामाश्रमपदाभ्याशे विचचार यथासुखम्।।
rājīvacitrapṛṣṭhassa virarāja mahāmṛgaḥ. rāmāśramapadābhyāśē vicacāra yathāsukham৷৷
That magnificent deer glittered with the colour of blue lotus on its back, wandered merrily in the vicinity of Rama's hermitage.
Aranya Kanda 42.25
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 25
पुनर्गत्वा निवृत्तश्च विचचार मृगोत्तमः। गत्वा मुहूर्तं त्वरया पुनः प्रतिनिवर्तते।।
punargatvā nivṛttaśca vicacāra mṛgōttamaḥ. gatvā muhūrtaṅ tvarayā punaḥ pratinivartatē৷৷
The wonderful deer moved to and fro, now disappearing and now swiftly returning.
Aranya Kanda 42.26
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 26
विक्रीडंश्च क्वचिद्भूमौ पुनरेव निषीदति। आश्रमद्वारमागम्य मृगयूथानि गच्छति।।
vikrīḍaṅśca kvacidbhūmau punarēva niṣīdati. āśramadvāramāgamya mṛgayūthāni gacchati৷৷
The deer is now sporting, now sitting on the ground, now standing at the entrance of the hermitage and now running with the herds of deer.
Aranya Kanda 42.27
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 27
मृगयूथैरनुगतः पुनरेव निवर्तते। सीतादर्शनमाकांक्षन्राक्षसो मृगतां गतः।।
mṛgayūthairanugataḥ punarēva nivartatē. sītādarśanamākāṅkṣanrākṣasō mṛgatāṅ gataḥ৷৷
Followed by herds of deer and coming back to see Sita again and again, the deer cavorted and pranced and frisked in circles in a wonderful way.
Aranya Kanda 42.28
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 28
समुद्वीक्ष्य च ते सर्वे मृगा ह्यन्ये वनेचराः।।
samudvīkṣya ca tē sarvē mṛgā hyanyē vanēcarāḥ৷৷
Seeing the deer, other animals wandering in the forest come near and sniffing him run away in all ten directions.
Aranya Kanda 42.29
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 29
राक्षसस्सोऽपि तान्वन्यान्मृगान्मृगवधे रतः।।
rākṣasassō.pi tānvanyānmṛgānmṛgavadhē rataḥ৷৷
The demon who was interested in killing wild deer touched and felt them but did not kill or feed on them in order to hide his intention.
Aranya Kanda 42.30
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 30
तस्मिन्नेव ततः काले वैदेही शुभलोचना।।
tasminnēva tataḥ kālē vaidēhī śubhalōcanā৷৷
In the mean time Sita who, with her auspicious looks, was busy plucking flowers drew near the trees.
Aranya Kanda 42.31
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 31
कर्णिकारानशोकांश्च चूतांश्च मदिरेक्षणा।।
karṇikārānaśōkāṅśca cūtāṅśca madirēkṣaṇā৷৷
With her bewitching eyes and beautiful face, Sita, went about plucking flowers from karnikara, ashoka and mango trees.
Aranya Kanda 42.32
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 32
अनर्हाऽरण्यवासस्य सा तं रत्नमयं मृगम्।।
anarhā.raṇyavāsasya sā taṅ ratnamayaṅ mṛgam৷৷
The great lady Sita, unworthy of dwelling in the forest, saw the wonderful deer decked with gems, with spots of pearls all over the body.
Aranya Kanda 42.33
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 33
सा तं रुचिरदन्तोष्ठी रूप्यधातुतनूरुहम्।।
sā taṅ ruciradantōṣṭhī rūpyadhātutanūruham৷৷
A lady with beautiful teeth and lips, Sita saw the deer having silver and mineral coloured hair on the body. She gazed at the animal with wonder and joy and love.
Aranya Kanda 42.34
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 34
स च तां रामदयितां पश्यन्मायामयो मृगः।।
sa ca tāṅ rāmadayitāṅ paśyanmāyāmayō mṛgaḥ৷৷
That illusory deer saw Rama's wife and moved around wonderfully as if illuminating the forest with his radiance.
Aranya Kanda 42.35
Valmiki Ramayanam (IIT Kanpur) · Chapter Aranya Kanda 42 · Verse 35
अदृष्टपूर्वं तं दृष्ट्वा नानारत्नमयं मृगम्।।
adṛṣṭapūrvaṅ taṅ dṛṣṭvā nānāratnamayaṅ mṛgam৷৷
Seeing such an unprecedented deer decorated with different gems, Sita, daughter of Janaka, stood amazed. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे द्विचत्वारिंशस्सर्गः।। Thus ends the fortysecond sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.