[Kausalya performs benedictory rites for Rama and offers prayers to all gods to protect him Rama departs for the palace of Sita.] साऽवनीय तमायासमुपस्पृश्य जलं शुचिः। चकार माता रामस्य मङ्गलानि मनस्विनी।।

[Kausalya performs benedictory rites for Rama and offers prayers to all gods to protect him- Rama departs for the palace of Sita.] sā.vanīya tamāyāsamupaspṛśya jalaṅ śuciḥ. cakāra mātā rāmasya maṅgalāni manasvinī৷৷

न शक्यसे वारयितुं गच्छेदानीं रघूत्तम। शीघ्रं च विनिवर्तस्व वर्तस्व च सतां क्रमे।।

na śakyasē vārayituṅ gacchēdānīṅ raghūttama. śīghraṅ ca vinivartasva vartasva ca satāṅ kramē৷৷

यं पालयसि धर्मं त्वं धृत्या च नियमेन च। स वै राघवशार्दूल धर्मस्त्वामभिरक्षतु।।

yaṅ pālayasi dharmaṅ tvaṅ dhṛtyā ca niyamēna ca. sa vai rāghavaśārdūla! dharmastvāmabhirakṣatu৷৷

येभ्यः प्रणमसे पुत्र चैत्येष्वायतनेषु च। ते च त्वामभिरक्षन्तु वने सह महर्षिभिः।।

yēbhyaḥ praṇamasē putra! caityēṣvāyatanēṣu ca. tē ca tvāmabhirakṣantu vanē saha maharṣibhiḥ৷৷

यानि दत्तानि तेऽस्त्राणि विश्वामित्रेण धीमता। तानि त्वामभिरक्षन्तु गुणैस्समुदितं सदा।।

yāni dattāni tē.strāṇi viśvāmitrēṇa dhīmatā. tāni tvāmabhirakṣantu guṇaissamuditaṅ sadā৷৷

पितृशुश्रूषया पुत्र मातृशुश्रूषया तथा। सत्येन च महाबाहो चिरं जीवाभिरक्षितः।।

pitṛśuśrūṣayā putra! mātṛśuśrūṣayā tathā. satyēna ca mahābāhō! ciraṅ jīvābhirakṣitaḥ৷৷

समित्कुश पवित्राणि वेद्यश्चायतनानि च। स्थण्डिलानि विचित्राणि शैला वृक्षाः क्षुपा ह्रदाः।।

samitkuśa pavitrāṇi vēdyaścāyatanāni ca. sthaṇḍilāni vicitrāṇi śailā vṛkṣāḥ kṣupā hradāḥ৷৷

स्वस्तिसाध्याश्च विश्वे च मरुतश्च महर्षयः। स्वस्ति धाता विधाता च स्वस्ति पूषा भगोऽर्यमा।।

svastisādhyāśca viśvē ca marutaśca maharṣayaḥ. svasti dhātā vidhātā ca svasti pūṣā bhagō.ryamā৷৷

ऋतवश्चैव पक्षाश्च मासा स्संवत्सराः क्षपाः।।

ṛtavaścaiva pakṣāśca māsā ssaṅvatsarāḥ kṣapāḥ৷৷

स्मृतिर्धृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः।।

smṛtirdhṛtiśca dharmaśca pātu tvāṅ putra! sarvataḥ৷৷

।। स्कन्दश्च भगवान्देव स्सोमश्च स बृहस्पतिः। सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः।।

৷৷ skandaśca bhagavāndēva ssōmaśca sa bṛhaspatiḥ. saptarṣayō nāradaśca tē tvāṅ rakṣantu sarvataḥ৷৷

याश्चापि सर्वतस्सिध्दा दिशश्च सदिगीश्वराः। स्तुता मया वने तस्मिन्पान्तु त्वां पुत्र नित्यशः।।

yāścāpi sarvatassidhdā diśaśca sadigīśvarāḥ. stutā mayā vanē tasminpāntu tvāṅ putra! nityaśaḥ৷৷

शैलास्सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च। द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यस्सर्वास्तथैव च।।

śailāssarvē samudrāśca rājā varuṇa ēva ca. dyaurantarikṣaṅ pṛthivī nadyassarvāstathaiva ca৷৷

।। नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः। अहोरात्रे तथा सन्ध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम्।।

৷৷ nakṣatrāṇi ca sarvāṇi grahāśca sahadēvatāḥ. ahōrātrē tathā sandhyē pāntu tvāṅ vanamāśritam৷৷

ऋतवश्चैव षट्पुण्या मासास्संवत्सरास्तथा। कलाश्च काष्ठाश्च तथा तव शर्म दिशन्तु ते।।

ṛtavaścaiva ṣaṭpuṇyā māsāssaṅvatsarāstathā. kalāśca kāṣṭhāśca tathā tava śarma diśantu tē৷৷

महावने विचरतो मुनिवेषस्य धीमतः। तवादित्याश्च दैत्याश्च भवन्तु सुखदास्सदा।।

mahāvanē vicaratō munivēṣasya dhīmataḥ. tavādityāśca daityāśca bhavantu sukhadāssadā৷৷

राक्षसानां पिशाचानां रौद्राणां क्रूरकर्मणाम्। क्रव्यादानां च सर्वेषां मा भूत्पुत्रक ते भयम्।।

rākṣasānāṅ piśācānāṅ raudrāṇāṅ krūrakarmaṇām. kravyādānāṅ ca sarvēṣāṅ mā bhūtputraka! tē bhayam৷৷

प्लवगा वृश्चिका दंशामशकाश्चैव कानने। सरीसृपाश्च कीटाश्च मा भूवन्गहने तव।।

plavagā vṛścikā daṅśāmaśakāścaiva kānanē. sarīsṛpāśca kīṭāśca mā bhūvangahanē tava৷৷

महाद्विपाश्च सिंहाश्च व्याघ्रा ऋक्षाश्च दंष्ट्रिणः। महिषा श्शृङ्गिणो रौद्रा न ते द्रुह्यन्तु पुत्रक।।

mahādvipāśca siṅhāśca vyāghrā ṛkṣāśca daṅṣṭriṇaḥ. mahiṣā śśṛṅgiṇō raudrā na tē druhyantu putraka!৷৷

नृमांसभोजना रौद्रा ये चान्ये सत्वजातयः। मा च त्वां हिंसिषुः पुत्र मया संपूजितास्त्विह।।

nṛmāṅsabhōjanā raudrā yē cānyē satvajātayaḥ. mā ca tvāṅ hiṅsiṣuḥ putra! mayā saṅpūjitāstviha৷৷

आगमास्ते शिवास्सन्तु सिध्यन्तु च पराक्रमाः। सर्वसम्पत्तये राम स्वस्तिमान्गच्छ पुत्रक।।

āgamāstē śivāssantu sidhyantu ca parākramāḥ. sarvasampattayē rāma! svastimāngaccha putraka৷৷

स्वस्ति ते ऽस्त्वन्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यः पुनः पुनः। सर्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो ये च वै परिपन्थिनः।।

svasti tē .stvantarikṣēbhyaḥ pārthivēbhyaḥ punaḥ punaḥ. sarvēbhyaścaiva dēvēbhyō yē ca vai paripanthinaḥ৷৷

गुरुस्सोमश्च सूर्यश्च धनदोऽथ यमस्तथा। पान्तु त्वामर्चिता राम दण्डकारण्यवासिनम्।।

gurussōmaśca sūryaśca dhanadō.tha yamastathā. pāntu tvāmarcitā rāma! daṇḍakāraṇyavāsinam৷৷

अग्निर्वायुस्तथा धूमो मन्त्राश्चर्षिमुखाच्च्युताः। उपस्पर्शनकाले तु पान्तु त्वां रघुनन्दन।।

agnirvāyustathā dhūmō mantrāścarṣimukhāccyutāḥ. upasparśanakālē tu pāntu tvāṅ raghunandana!৷৷

सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा भूतभर्ता तथर्षयः। ये च शेषास्सुरास्ते त्वां रक्षन्तु वनवासिनम्।।

sarvalōkaprabhurbrahmā bhūtabhartā tatharṣayaḥ. yē ca śēṣāssurāstē tvāṅ rakṣantu vanavāsinam৷৷

इति माल्यैस्सुरगणान्गन्धैश्चापि यशस्विनी। स्तुतिभिश्चानुरूपाभिरानर्चाऽयतलोचना।।

iti mālyaissuragaṇāngandhaiścāpi yaśasvinī. stutibhiścānurūpābhirānarcā.yatalōcanā৷৷

ज्वलनं समुपादाय ब्राह्मणेन महात्मना। हावयामास विधिना राममङ्गलकारणात्।।

jvalanaṅ samupādāya brāhmaṇēna mahātmanā. hāvayāmāsa vidhinā rāmamaṅgalakāraṇāt৷৷

घृतं श्वेतानि माल्यानि समिधश्श्वेतसर्षपान्। उपसम्पादयामास कौशल्या परमाङ्गना।।

ghṛtaṅ śvētāni mālyāni samidhaśśvētasarṣapān. upasampādayāmāsa kauśalyā paramāṅganā৷৷

उपाध्याय स्सविधिना हुत्वा शान्तिमनामयम्। हुतहव्यावशेषेण बाह्यं बलिमकल्पयत्।।

upādhyāya ssavidhinā hutvā śāntimanāmayam. hutahavyāvaśēṣēṇa bāhyaṅ balimakalpayat৷৷

मधु दध्यक्षतघृतैः स्वस्तिवाच्यद्विजांस्ततः। वाचयामास रामस्य वनेस्वस्त्ययनक्रियाः।।

madhu dadhyakṣataghṛtaiḥ svastivācyadvijāṅstataḥ. vācayāmāsa rāmasya vanēsvastyayanakriyāḥ৷৷

ततस्तस्मै द्विजेन्द्राय राममाता यशस्विनी। दक्षिणां प्रददौ काम्यां राघवं चेदमब्रवीत्।।

tatastasmai dvijēndrāya rāmamātā yaśasvinī. dakṣiṇāṅ pradadau kāmyāṅ rāghavaṅ cēdamabravīt৷৷

यन्मङ्गलं सहस्राक्षे सर्वदेवनमस्कृते। वृत्रनाशे समभवत्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।

yanmaṅgalaṅ sahasrākṣē sarvadēvanamaskṛtē. vṛtranāśē samabhavattattē bhavatu maṅgalam৷৷

यन्मङ्गलं सुपर्णस्य विनताऽकल्पयत्पुरा। अमृतं प्रार्थयानस्य तत्ते भवतु मङ्गलम्।।

yanmaṅgalaṅ suparṇasya vinatā.kalpayatpurā. amṛtaṅ prārthayānasya tattē bhavatu maṅgalam৷৷

अमृतोत्पादने दैत्यान् घ्नतो वज्रधरस्य यत्। अदितिर्मङ्गलं प्रादात्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।

amṛtōtpādanē daityān ghnatō vajradharasya yat. aditirmaṅgalaṅ prādāttattē bhavatu maṅgalam৷৷

त्रीन्विक्रमान्प्रक्रमतो विष्णोरमिततेजसः। यदासीन्मङ्गलं राम तत्ते भवतु मङ्गलम्।।

trīnvikramānprakramatō viṣṇōramitatējasaḥ. yadāsīnmaṅgalaṅ rāma! tattē bhavatu maṅgalam৷৷

ऋतवस्सागरा द्वीपा वेदा लोका दिशश्च ते। मङ्गलानि महाबाहो दिशन्तु शुभमङ्गलाः।।

ṛtavassāgarā dvīpā vēdā lōkā diśaśca tē. maṅgalāni mahābāhō! diśantu śubhamaṅgalāḥ৷৷

इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि भामिनी। गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना।।

iti putrasya śēṣāṅśca kṛtvā śirasi bhāminī. gandhaiścāpi samālabhya rāmamāyatalōcanā৷৷

।। ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्। चकार रक्षां कौशल्या मन्त्रैरभिजजाप च।।

৷৷ ōṣadhīṅ cāpi siddhārthāṅ viśalyakaraṇīṅ śubhām. cakāra rakṣāṅ kauśalyā mantrairabhijajāpa ca৷৷

उवाचातिप्रहृष्टेव सा दुःखवशवर्तिनी। वाङ्ग्मात्रेण न भावेन वाचाऽसंसज्जमानया।।

uvācātiprahṛṣṭēva sā duḥkhavaśavartinī. vāṅgmātrēṇa na bhāvēna vācā.saṅsajjamānayā৷৷

आनम्य मूर्ध्नि चाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनी। अवदत्पुत्र सिद्धार्थो गच्छ राम यथासुखम्।।

ānamya mūrdhni cāghrāya pariṣvajya yaśasvinī. avadatputra siddhārthō gaccha rāma! yathāsukham৷৷

अरोगं सर्वसिद्धार्थमयोध्यां पुनरागतम्। पश्यामि त्वां सुखं वत्स सुस्थितं राजवर्त्मनि।।

arōgaṅ sarvasiddhārthamayōdhyāṅ punarāgatam. paśyāmi tvāṅ sukhaṅ vatsa! susthitaṅ rājavartmani৷৷

प्रणष्टदुःखसङ्कल्पा हर्षविद्योतितानना। द्रक्ष्यामि त्वां वनात्प्राप्तं पूर्णचन्द्रमिवोदितम्।।

praṇaṣṭaduḥkhasaṅkalpā harṣavidyōtitānanā. drakṣyāmi tvāṅ vanātprāptaṅ pūrṇacandramivōditam৷৷

भद्रासनगतं राम वनवासादिहागतम्। द्रक्ष्यामि च पुनस्त्वां तु तीर्णवन्तं पितुर्वचः।।

bhadrāsanagataṅ rāma! vanavāsādihāgatam. drakṣyāmi ca punastvāṅ tu tīrṇavantaṅ piturvacaḥ৷৷

मङ्गलैरुपसपन्नो वनवासादिहागतः। वध्वा मम च नित्यं त्वं कामान्संवर्ध याहि भोः।।

maṅgalairupasapannō vanavāsādihāgataḥ. vadhvā mama ca nityaṅ tvaṅ kāmānsaṅvardha yāhi bhōḥ!৷৷

मयाऽर्चिता देवगणाश्शिवादयो महर्षयो भूतमहासुरोरगाः। अभिप्रयातस्य वनं चिराय ते हितानि काङ्क्षन्तु दिशश्च राघव।।

mayā.rcitā dēvagaṇāśśivādayō maharṣayō bhūtamahāsurōragāḥ. abhiprayātasya vanaṅ cirāya tē hitāni kāṅkṣantu diśaśca rāghava!৷৷

इतीव साऽश्रुप्रतिपूर्णलोचना समाप्य च स्वस्त्ययनं यथाविधि। प्रदक्षिणं चैव चकार राघवं पुनः पुनश्चापि निपीड्य सस्वजे।।

itīva sā.śrupratipūrṇalōcanā samāpya ca svastyayanaṅ yathāvidhi. pradakṣiṇaṅ caiva cakāra rāghavaṅ punaḥ punaścāpi nipīḍya sasvajē৷৷

तथा तु देव्या स कृतप्रदक्षिणो निपीड्य मातुश्चरणौ पुनः पुनः। जगाम सीतानिलयं महायशा स्स राघवः प्रज्वलित स्स्वया श्रिया।।

tathā tu dēvyā sa kṛtapradakṣiṇō nipīḍya mātuścaraṇau punaḥ punaḥ. jagāma sītānilayaṅ mahāyaśā ssa rāghavaḥ prajvalita ssvayā śriyā৷৷