पूर्णे वर्षसहस्रे तु व्रतस्नातं महामुनिम्। अभ्यागच्छन् सुरास्सर्वे तप: फलचिकीर्षव:।।

pūrṇē varṣasahasrē tu vratasnātaṅ mahāmunim. abhyāgacchan surāssarvē tapa: phalacikīrṣava:৷৷

अब्रवीत्सुमहातेजा ब्रह्मा सुरुचिरं वच:। ऋषिस्त्वमसि भद्रं ते स्वार्जितै: कर्मभिश्शुभै:।।

abravītsumahātējā brahmā suruciraṅ vaca:. ṛṣistvamasi bhadraṅ tē svārjitai: karmabhiśśubhai:৷৷

तमेवमुक्त्वा देवेशस्त्रिदिवं पुनरभ्यगात् । विश्वामित्रो महातेजा भूयस्तेपे महत्तप:।।

tamēvamuktvā dēvēśastridivaṅ punarabhyagāt . viśvāmitrō mahātējā bhūyastēpē mahattapa:৷৷

तत: कालेन महता मेनका परमाऽप्सरा:। पुष्करेषु नरश्रेष्ठ स्नातुं समुपचक्रमे।।

tata: kālēna mahatā mēnakā paramā.psarā:. puṣkarēṣu naraśrēṣṭha snātuṅ samupacakramē৷৷

तां ददर्श महातेजा मेनकां कुशिकात्मज:। रूपेणाप्रतिमां तत्र विद्युतं जलदे यथा।।

tāṅ dadarśa mahātējā mēnakāṅ kuśikātmaja:. rūpēṇāpratimāṅ tatra vidyutaṅ jaladē yathā৷৷

दृष्ट्वा कन्दर्पवशगो मुनिस्तामिदमब्रवीत्। अप्सरस्स्वागतं तेऽस्तु वस चेह ममाश्रमे।।

dṛṣṭvā kandarpavaśagō munistāmidamabravīt. apsarassvāgataṅ tē.stu vasa cēha mamāśramē৷৷

इत्युक्ता सा वरारोहा तत्र वासमथाकरोत्।।

ityuktā sā varārōhā tatra vāsamathākarōt৷৷

।। तस्यां वसन्त्यां वर्षाणि पञ्च पञ्च च राघव । विश्वामित्राश्रमे राम सुखेन व्यतिचक्रमु:।।

৷৷ tasyāṅ vasantyāṅ varṣāṇi pañca pañca ca rāghava !. viśvāmitrāśramē rāma sukhēna vyaticakramu:৷৷

अथ काले गते तस्मिन्विश्वामित्रो महामुनि:। सव्रीड इव सम्वृत्तश्चिन्ताशोकपरायण:।।

atha kālē gatē tasminviśvāmitrō mahāmuni:. savrīḍa iva samvṛttaścintāśōkaparāyaṇa:৷৷

बुद्धिर्मुनेस्समुत्पन्ना सामर्षा रघुनन्दन। सर्वं सुराणां कर्मैतत्तपोपहरणं महत्।।

buddhirmunēssamutpannā sāmarṣā raghunandana!. sarvaṅ surāṇāṅ karmaitattapōpaharaṇaṅ mahat৷৷

अहोरात्रापदेशेन गतास्संवत्सरा दश। काममोहाभिभूतस्य विघ्नोऽयं समुपस्थित:।।

ahōrātrāpadēśēna gatāssaṅvatsarā daśa. kāmamōhābhibhūtasya vighnō.yaṅ samupasthita:৷৷

विनिश्श्वसन्मुनिवर: पश्चात्तापेन दु:खित:। भीतामप्सरसं दृष्ट्वा वेपन्तीं प्राञ्जलिं स्थिताम्।।

viniśśvasanmunivara: paścāttāpēna du:khita:. bhītāmapsarasaṅ dṛṣṭvā vēpantīṅ prāñjaliṅ sthitām৷৷

।। मेनकां मधुरैर्वाक्यैर्विसृज्य कुशिकात्मज:। उत्तरं पर्वतं राम विश्वामित्रो जगाम ह।।

৷৷ mēnakāṅ madhurairvākyairvisṛjya kuśikātmaja:. uttaraṅ parvataṅ rāma! viśvāmitrō jagāma ha৷৷

स कृत्वा नैष्ठिकीं बुद्धिं जेतुकामो महायशा:। कौशिकीतीरमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्।।

sa kṛtvā naiṣṭhikīṅ buddhiṅ jētukāmō mahāyaśā:. kauśikītīramāsādya tapastēpē sudāruṇam৷৷

तस्य वर्षसहस्रं तु घोरं तप उपासत:। उत्तरे पर्वते राम देवतानामभूद्भयम्।।

tasya varṣasahasraṅ tu ghōraṅ tapa upāsata:. uttarē parvatē rāma dēvatānāmabhūdbhayam৷৷

आमन्त्रयन् समागम्य सर्वे सर्षिगणा स्सुरा:। महर्षिशब्दं लभतां साध्वयं कुशिकात्मज:।।

āmantrayan samāgamya sarvē sarṣigaṇā ssurā:. maharṣiśabdaṅ labhatāṅ sādhvayaṅ kuśikātmaja:৷৷

देवतानां वच श्शृत्वा सर्वलोकपितामह:। अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम्।।

dēvatānāṅ vaca śśṛtvā sarvalōkapitāmaha:. abravīnmadhuraṅ vākyaṅ viśvāmitraṅ tapōdhanam৷৷

महर्षे स्वागतं वत्स तपसोग्रेण तोषित:। महत्त्वमृषिमुख्यत्वं ददामि तव कौशिक ।।

maharṣē svāgataṅ vatsa tapasōgrēṇa tōṣita:. mahattvamṛṣimukhyatvaṅ dadāmi tava kauśika! ৷৷

ब्रह्मणस्स वचश्श्रुत्वा सर्वलोकेश्वरस्य ह। न विषण्णो न सन्तुष्टो विश्वामित्रस्तपोधन:।।

brahmaṇassa vacaśśrutvā sarvalōkēśvarasya ha. na viṣaṇṇō na santuṣṭō viśvāmitrastapōdhana:৷৷

प्राञ्जलि: प्रणतो भूत्वा सर्वलोकपितामहम्। प्रत्युवाच ततो वाचं विश्वामित्रो महामुनि:।।

prāñjali: praṇatō bhūtvā sarvalōkapitāmaham. pratyuvāca tatō vācaṅ viśvāmitrō mahāmuni:৷৷

महर्षिशब्दमतुलं स्वार्जितै: कर्मभिश्शुभै:। यदि मे भगवानाह ततोऽहं विजितेन्द्रिय:।।

maharṣiśabdamatulaṅ svārjitai: karmabhiśśubhai:. yadi mē bhagavānāha tatō.haṅ vijitēndriya:৷৷

तमुवाच ततो ब्रह्मा न तावत् त्त्वं जितेन्द्रिय:। यतस्व मुनिशार्दूल इत्युक्त्वा त्रिदिवं गत:।।

tamuvāca tatō brahmā na tāvat ttvaṅ jitēndriya:. yatasva muniśārdūla ityuktvā tridivaṅ gata:৷৷

विप्रस्थितेषु देवेषु विश्वामित्रो महामुनि:। ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बो वायुभक्षस्तपश्चरन्।।

viprasthitēṣu dēvēṣu viśvāmitrō mahāmuni:. ūrdhvabāhurnirālambō vāyubhakṣastapaścaran৷৷

घर्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशसंश्रय:। शिशिरे सलिलस्थायी रात्र्यहानि तपोधन:।।

gharmē pañcatapā bhūtvā varṣāsvākāśasaṅśraya:. śiśirē salilasthāyī rātryahāni tapōdhana:৷৷

तस्मिन् सन्तप्यमाने तु विश्वामित्रे महामुनौ।।

tasmin santapyamānē tu viśvāmitrē mahāmunau৷৷

रम्भामप्सरसं शक्र स्सह सर्वैर्मरुद्गणै:। उवाचात्महितं वाक्यमहितं कौशिकस्य च।।

rambhāmapsarasaṅ śakra ssaha sarvairmarudgaṇai:. uvācātmahitaṅ vākyamahitaṅ kauśikasya ca৷৷