बाणो ऽपि प्रणिपत्याग्रे मैत्रेयाह त्रिलोचनम देव बाहुसहस्रेण निर्विण्णो ऽहं विनाहवम ।।

bāṇo 'pi praṇipatyāgre maitreyāha trilocanam deva bāhusahasreṇa nirviṇṇo 'haṃ vināhavam ||

कच्चिन ममैषां बाहूनां साफल्यजनको रणः भविष्यति विना युद्धं भाराय मम किं भुजैः ।।

kaccin mamaiṣāṃ bāhūnāṃ sāphalyajanako raṇaḥ bhaviṣyati vinā yuddhaṃ bhārāya mama kiṃ bhujaiḥ ||

मयूरध्वजभङ्गस ते यदा बाण भविष्यति पिशिताशिजनानन्दं प्राप्स्यसे त्वं तदा रणम ।।

mayūradhvajabhaṅgas te yadā bāṇa bhaviṣyati piśitāśijanānandaṃ prāpsyase tvaṃ tadā raṇam ||

ततः प्रणम्य मुदितः शम्भुम अभ्यागतो गृहम भग्नं च ध्वजम आलोक्य हृष्टो हर्षान्तरं ययौ ।।

tataḥ praṇamya muditaḥ śambhum abhyāgato gṛham bhagnaṃ ca dhvajam ālokya hṛṣṭo harṣāntaraṃ yayau ||

एतस्मिन्न एव काले तु योगविद्याबलेन तम अनिरुद्धम अथानिन्ये चित्रलेखा वराप्सराः ।।

etasminn eva kāle tu yogavidyābalena tam aniruddham athāninye citralekhā varāpsarāḥ ||

कन्यान्तःपुरमध्ये तं रममाणं सहोषया विज्ञाय रक्षिणो गत्वा शशंसुर दैत्यभूपतेः ।।

kanyāntaḥpuramadhye taṃ ramamāṇaṃ sahoṣayā vijñāya rakṣiṇo gatvā śaśaṃsur daityabhūpateḥ ||

व्यादिष्टं किंकराणां तु सैन्यं तेन महात्मना जघान परिघं लोहम आदाय परवीरहा ।।

vyādiṣṭaṃ kiṃkarāṇāṃ tu sainyaṃ tena mahātmanā jaghāna parighaṃ loham ādāya paravīrahā ||

हतेषु तेषु बाणो ऽपि रथस्थस तद्वधोद्यतः युध्यमानो यथाशक्ति यदा वीर्येण निर्जितः ।।

hateṣu teṣu bāṇo 'pi rathasthas tadvadhodyataḥ yudhyamāno yathāśakti yadā vīryeṇa nirjitaḥ ||

मायया युयुधे तेन स तदा मन्त्रिचोदितः ततस तं पन्नगास्त्रेण बबन्ध यदुनन्दनम ।।

māyayā yuyudhe tena sa tadā mantricoditaḥ tatas taṃ pannagāstreṇa babandha yadunandanam ||

द्वारवत्यां क्व यातो ऽसाव अनिरुद्धेति जल्पताम यदूनाम आचचक्षे तं बद्धं बाणेन नारदः ।।

dvāravatyāṃ kva yāto 'sāv aniruddheti jalpatām yadūnām ācacakṣe taṃ baddhaṃ bāṇena nāradaḥ ||

तं शोणितपुरे श्रुत्वा नीतं विद्याविदग्धया योषिता प्रत्ययं जग्मुर यादवा नामरैर इति ।।

taṃ śoṇitapure śrutvā nītaṃ vidyāvidagdhayā yoṣitā pratyayaṃ jagmur yādavā nāmarair iti ||

ततो गरुडम आरुह्य स्मृतमात्रागतं हरिः बलप्रद्युम्नसहितो बाणस्य प्रययौ पुरम ।।

tato garuḍam āruhya smṛtamātrāgataṃ hariḥ balapradyumnasahito bāṇasya prayayau puram ||

पुरीप्रवेशे प्रमथैर युद्धम आसीन महात्मनः ययौ बाणपुराभ्याशं नीत्वा तान संक्षयं हरिः ।।

purīpraveśe pramathair yuddham āsīn mahātmanaḥ yayau bāṇapurābhyāśaṃ nītvā tān saṃkṣayaṃ hariḥ ||

ततस त्रिपादस त्रिशिरा ज्वरो माहेश्वरो महान बाणरक्षार्थम अत्यर्थं युयुधे शार्ङ्गधन्वना ।।

tatas tripādas triśirā jvaro māheśvaro mahān bāṇarakṣārtham atyarthaṃ yuyudhe śārṅgadhanvanā ||

तद्भस्मस्पर्शसंभूततापः कृष्णाङ्गसंगमात अवाप बलदेवो ऽपि श्रमम आमीलितेक्षणः ।।

tadbhasmasparśasaṃbhūtatāpaḥ kṛṣṇāṅgasaṃgamāt avāpa baladevo 'pi śramam āmīlitekṣaṇaḥ ||

ततः स युद्ध्यमानस तु सहदेवेन शार्ङ्गिणा वैष्णवेन ज्वरेणाशु कृष्णदेहान निराकृतः ।।

tataḥ sa yuddhyamānas tu sahadevena śārṅgiṇā vaiṣṇavena jvareṇāśu kṛṣṇadehān nirākṛtaḥ ||

नारायणभुजाघातपरिपीडनविह्वलम तं वीक्ष्य क्षम्यताम अस्येत्य आह देवः पितामहः ।।

nārāyaṇabhujāghātaparipīḍanavihvalam taṃ vīkṣya kṣamyatām asyety āha devaḥ pitāmahaḥ ||

ततश च क्षान्तम एवेति प्रोक्त्वा तं वैष्णवं ज्वरम आत्मन्य एव लयं निन्ये भगवान मधुसूदनः ।।

tataś ca kṣāntam eveti proktvā taṃ vaiṣṇavaṃ jvaram ātmany eva layaṃ ninye bhagavān madhusūdanaḥ ||

मम त्वया समं युद्धं ये स्मरिष्यन्ति मानवाः विज्वरास ते भविष्यन्तीत्य उक्त्वा चैनं ययौ ज्वरः ।।

mama tvayā samaṃ yuddhaṃ ye smariṣyanti mānavāḥ vijvarās te bhaviṣyantīty uktvā cainaṃ yayau jvaraḥ ||

ततो ऽग्नीन भगवान पञ्च जित्वा नीत्वा तथा क्षयम दानवानां बलं विष्णुश चूर्णयाम आस लीलया ।।

tato 'gnīn bhagavān pañca jitvā nītvā tathā kṣayam dānavānāṃ balaṃ viṣṇuś cūrṇayām āsa līlayā ||

ततः समस्तसैन्येन दैतेयानां बलेः सुतः युयुधे शंकरश चैव कार्तिकेयश च शौरिणा ।।

tataḥ samastasainyena daiteyānāṃ baleḥ sutaḥ yuyudhe śaṃkaraś caiva kārtikeyaś ca śauriṇā ||

हरिशंकरयोर युद्धम अतीवासीत सुदारुणम चुक्षुभुः सकला लोकाः यत्रास्त्रांशुप्रतापिताः ।।

hariśaṃkarayor yuddham atīvāsīt sudāruṇam cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ yatrāstrāṃśupratāpitāḥ ||

प्रलयो ऽयम अशेषस्य जगतो नूनम आगतः मेनिरे त्रिदशा यत्र वर्तमाने महाहवे ।।

pralayo 'yam aśeṣasya jagato nūnam āgataḥ menire tridaśā yatra vartamāne mahāhave ||

जृम्भणास्त्रेण गोविन्दो जृम्भयाम आस शंकरम ततः प्रणेशुर दैतेयाः प्रमथाश च समन्ततः ।।

jṛmbhaṇāstreṇa govindo jṛmbhayām āsa śaṃkaram tataḥ praṇeśur daiteyāḥ pramathāś ca samantataḥ ||

जृम्भाभिभूतस तु हरो रथोपस्थ उपाविशत न शशाक तदा योद्धुं कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।।

jṛmbhābhibhūtas tu haro rathopastha upāviśat na śaśāka tadā yoddhuṃ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā ||

गरुडक्षतवाहश च प्रद्युम्नास्त्रनिपीडितः कृष्णहुंकारनिर्धूतशक्तिश चापययौ गुहः ।।

garuḍakṣatavāhaś ca pradyumnāstranipīḍitaḥ kṛṣṇahuṃkāranirdhūtaśaktiś cāpayayau guhaḥ ||

जृम्भिते शंकरे नष्टे दैत्यसैन्ये गुहे जिते नीते प्रमथसैन्ये च संक्षयं शार्ङ्गधन्वना ।।

jṛmbhite śaṃkare naṣṭe daityasainye guhe jite nīte pramathasainye ca saṃkṣayaṃ śārṅgadhanvanā ||

नन्दीशसंगृहीताश्वम अधिरूढो महारथम बाणस तत्राययौ योद्धुं कृष्णकार्ष्णिबलैः सह ।।

nandīśasaṃgṛhītāśvam adhirūḍho mahāratham bāṇas tatrāyayau yoddhuṃ kṛṣṇakārṣṇibalaiḥ saha ||

बलभद्रो महावीर्यो बाणसैन्यम अनेकधा विव्याध बाणैः प्रभ्रश्य धर्मतश चापलायत ।।

balabhadro mahāvīryo bāṇasainyam anekadhā vivyādha bāṇaiḥ prabhraśya dharmataś cāpalāyata ||

आकृष्य लाङ्गलाग्रेण मुसलेनावपोथितम बलं बलेन ददृशे बाणो बाणैश च चक्रिणा ।।

ākṛṣya lāṅgalāgreṇa musalenāvapothitam balaṃ balena dadṛśe bāṇo bāṇaiś ca cakriṇā ||

ततः कृष्णस्य बाणेन युद्धम आसीत समन्ततः ।।

tataḥ kṛṣṇasya bāṇena yuddham āsīt samantataḥ ||

परस्परम इषून दीप्तान कायत्राणविभेदकान कृष्णश चिच्छेद बाणैस तान बाणेन प्रहितान शरान बिभेद केशवं बाणो बाणं विव्याध चक्रभृत ।।

parasparam iṣūn dīptān kāyatrāṇavibhedakān kṛṣṇaś ciccheda bāṇais tān bāṇena prahitān śarān bibheda keśavaṃ bāṇo bāṇaṃ vivyādha cakrabhṛt ||

मुमुचाते तथास्त्राणि बाणकृष्णौ जिगीषया परस्परं क्षतिपरौ परमामर्षिणौ द्विज ।।

mumucāte tathāstrāṇi bāṇakṛṣṇau jigīṣayā parasparaṃ kṣatiparau paramāmarṣiṇau dvija ||

छिद्यमानेष्व अशेषेषु शरेष्व अस्त्रे च सीदति प्राचुर्येण हरिर बाणं हन्तुं चक्रे ततो मनः ।।

chidyamāneṣv aśeṣeṣu śareṣv astre ca sīdati prācuryeṇa harir bāṇaṃ hantuṃ cakre tato manaḥ ||

ततो ऽर्कशतसंघाततेजसः सदृशद्युतिः जग्राह दैत्यचक्रारिर हरिश चक्रं सुदर्शनम ।।

tato 'rkaśatasaṃghātatejasaḥ sadṛśadyutiḥ jagrāha daityacakrārir hariś cakraṃ sudarśanam ||

मुञ्चतो बाणनाशाय तच चक्रं मधुविद्विषः नग्ना दैतेयविद्याभूत कोटवी पुरतो हरेः ।।

muñcato bāṇanāśāya tac cakraṃ madhuvidviṣaḥ nagnā daiteyavidyābhūt koṭavī purato hareḥ ||

ताम अग्रतो हरिर दृष्ट्वा मीलिताक्षः सुदर्शनम मुमोच बाणम उद्दिश्य छेत्तुं बाहुवनं रिपोः ।।

tām agrato harir dṛṣṭvā mīlitākṣaḥ sudarśanam mumoca bāṇam uddiśya chettuṃ bāhuvanaṃ ripoḥ ||

क्रमेण तत तु बाहूनां बाणस्याच्युतचोदितम छेदं चक्रे ऽसुरापास्तशस्त्रौघक्षपणादृतम ।।

krameṇa tat tu bāhūnāṃ bāṇasyācyutacoditam chedaṃ cakre 'surāpāstaśastraughakṣapaṇādṛtam ||

छिन्ने बाहुवने तत तु करस्थं मधुसूदनः मुमुक्षुर बाणनाशाय विज्ञातस त्रिपुरद्विषा ।।

chinne bāhuvane tat tu karasthaṃ madhusūdanaḥ mumukṣur bāṇanāśāya vijñātas tripuradviṣā ||

स उपेत्याह गोविन्दं सामपूर्वम उमापतिः विलोक्य बाणं दोर्दण्डच्छेदासृक्स्राववर्षिणम ।।

sa upetyāha govindaṃ sāmapūrvam umāpatiḥ vilokya bāṇaṃ dordaṇḍacchedāsṛksrāvavarṣiṇam ||

कृष्ण कृष्ण जगन्नाथ जाने त्वां पुरुषोत्तमम परेशं परमात्मानम अनादिनिधनं परम ।।

kṛṣṇa kṛṣṇa jagannātha jāne tvāṃ puruṣottamam pareśaṃ paramātmānam anādinidhanaṃ param ||

देवतिर्यङ्मनुष्येषु शरीरग्रहणात्मिका लीलेयं सर्वभूतस्य तव चेष्टोपलक्षणा ।।

devatiryaṅmanuṣyeṣu śarīragrahaṇātmikā līleyaṃ sarvabhūtasya tava ceṣṭopalakṣaṇā ||

तत प्रसीदाभयं दत्तं बाणस्यास्य मया प्रभो तत त्वया नानृतं कार्यं यन मया व्याहृतं वचः ।।

tat prasīdābhayaṃ dattaṃ bāṇasyāsya mayā prabho tat tvayā nānṛtaṃ kāryaṃ yan mayā vyāhṛtaṃ vacaḥ ||

अस्मत्संश्रयवृद्धो ऽयं नापराध्यस तवाव्यय मया दत्तवरो दैत्यस ततस त्वां क्षमयाम्य अहम ।।

asmatsaṃśrayavṛddho 'yaṃ nāparādhyas tavāvyaya mayā dattavaro daityas tatas tvāṃ kṣamayāmy aham ||

इत्य उक्तः प्राह गोविन्दः शूलपाणिम उमापतिम प्रसन्नवदनो भूत्वा गतामर्षो ऽसुरं प्रति ।।

ity uktaḥ prāha govindaḥ śūlapāṇim umāpatim prasannavadano bhūtvā gatāmarṣo 'suraṃ prati ||

युष्मद्दत्तवरो बाणो जीवताम एष शंकर त्वद्वाक्यगौरवाद एतन मया चक्रं निवर्तितम ।।

yuṣmaddattavaro bāṇo jīvatām eṣa śaṃkara tvadvākyagauravād etan mayā cakraṃ nivartitam ||

त्वया यद अभयं दत्तं तद दत्तम अखिलं मया मत्तो ऽविभिन्नम आत्मानं द्रष्टुम अर्हसि शंकर ।।

tvayā yad abhayaṃ dattaṃ tad dattam akhilaṃ mayā matto 'vibhinnam ātmānaṃ draṣṭum arhasi śaṃkara ||

यो ऽहं स त्वं जगच चेदं सदेवासुरमानुषम ।। अविद्यामोहितात्मानः पुरुषा भिन्नदर्शिनः ।।

yo 'haṃ sa tvaṃ jagac cedaṃ sadevāsuramānuṣam || avidyāmohitātmānaḥ puruṣā bhinnadarśinaḥ ||

इत्य उक्त्वा प्रययौ कृष्णः प्राद्युम्निर यत्र तिष्ठति तद्बन्धफणिनो नेशुर गरुडानिलशोषिताः ।।

ity uktvā prayayau kṛṣṇaḥ prādyumnir yatra tiṣṭhati tadbandhaphaṇino neśur garuḍānilaśoṣitāḥ ||

ततो ऽनिरुद्धम आरोप्य सपत्नीकं गरुत्मति आजग्मुर द्वारकां रामकार्ष्णिदामोदराः पुरीम ।।

tato 'niruddham āropya sapatnīkaṃ garutmati ājagmur dvārakāṃ rāmakārṣṇidāmodarāḥ purīm ||