गार्ग्यं गोष्ठ्यां द्विजं श्यालः षण्ड इत्य उक्तवान द्विज यदूनां संनिधौ सर्वे जहसुर यादवास ततः ।।

gārgyaṃ goṣṭhyāṃ dvijaṃ śyālaḥ ṣaṇḍa ity uktavān dvija yadūnāṃ saṃnidhau sarve jahasur yādavās tataḥ ||

ततः कोपसमाविष्टो दक्षिणापथम एत्य सः सुतम इच्छंस तपस तेपे यदुचक्रभयावहम ।।

tataḥ kopasamāviṣṭo dakṣiṇāpatham etya saḥ sutam icchaṃs tapas tepe yaducakrabhayāvaham ||

आराधयन महादेवं सो ऽयश्चूर्णम अभक्षयत ददौ वरं च तुष्टो ऽस्मै वर्षे द्वादशमे हरः ।।

ārādhayan mahādevaṃ so 'yaścūrṇam abhakṣayat dadau varaṃ ca tuṣṭo 'smai varṣe dvādaśame haraḥ ||

सभाजयाम आस च तं यवनेशो ह्य अनात्मजः तद्योषित्संगमाच चास्य पुत्रो ऽभूद अलिसंनिभः ।।

sabhājayām āsa ca taṃ yavaneśo hy anātmajaḥ tadyoṣitsaṃgamāc cāsya putro 'bhūd alisaṃnibhaḥ ||

तं कालयवनं नाम राज्ये स्वे यवनेश्वरः अभिषिच्य वनं यातो वज्राग्रकठिनोरसम ।।

taṃ kālayavanaṃ nāma rājye sve yavaneśvaraḥ abhiṣicya vanaṃ yāto vajrāgrakaṭhinorasam ||

स तु वीर्यमदोन्मत्तः पृथिव्यां बलिनो नृपान पप्रच्छ नारदस तस्मै कथयाम आस यादवान ।।

sa tu vīryamadonmattaḥ pṛthivyāṃ balino nṛpān papraccha nāradas tasmai kathayām āsa yādavān ||

म्लेच्छकोटिसहस्राणां सहस्रैः सो ऽभिसंवृतः गजाश्वरथसंपन्नैश चकार परमोद्यमम ।।

mlecchakoṭisahasrāṇāṃ sahasraiḥ so 'bhisaṃvṛtaḥ gajāśvarathasaṃpannaiś cakāra paramodyamam ||

प्रययौ चाव्यवच्छिन्नं छिन्नयानो दिने दिने यादवान प्रति सामर्षो मैत्रेय मथुरां पुरीम ।।

prayayau cāvyavacchinnaṃ chinnayāno dine dine yādavān prati sāmarṣo maitreya mathurāṃ purīm ||

कृष्णो ऽपि चिन्तयाम आस क्षपितं यादवं बलम यवनेन रणे गम्यं मागधस्य भविष्यति ।।

kṛṣṇo 'pi cintayām āsa kṣapitaṃ yādavaṃ balam yavanena raṇe gamyaṃ māgadhasya bhaviṣyati ||

मागधेन बलं क्षीणं स कालयवनो बली हन्ता तद इदम आयातं यदूनां व्यसनं द्विधा ।।

māgadhena balaṃ kṣīṇaṃ sa kālayavano balī hantā tad idam āyātaṃ yadūnāṃ vyasanaṃ dvidhā ||

तस्माद दुर्गं करिष्यामि यदूनाम अरिदुर्जयम स्त्रियो ऽपि यत्र युध्येयुः किं पुनर वृष्णिपुंगवाः ।।

tasmād durgaṃ kariṣyāmi yadūnām aridurjayam striyo 'pi yatra yudhyeyuḥ kiṃ punar vṛṣṇipuṃgavāḥ ||

मयि मत्ते प्रमत्ते वा सुप्ते प्रवसिते तथा यादवाभिभवं दुष्टा मा कुर्वंस त्व अरयो ऽधिकाः ।।

mayi matte pramatte vā supte pravasite tathā yādavābhibhavaṃ duṣṭā mā kurvaṃs tv arayo 'dhikāḥ ||

इति संचिन्त्य गोविन्दो योजनानि महोदधिम ययाचे द्वादश पुरीं द्वारकां तत्र निर्ममे ।।

iti saṃcintya govindo yojanāni mahodadhim yayāce dvādaśa purīṃ dvārakāṃ tatra nirmame ||

महोद्यानां महावप्रां तडागशतशोभिताम प्राकारगृहसंबाधाम इन्द्रस्येवामरावतीम ।।

mahodyānāṃ mahāvaprāṃ taḍāgaśataśobhitām prākāragṛhasaṃbādhām indrasyevāmarāvatīm ||

मथुरावासिनो लोकांस तत्रानीय जनार्दनः आसन्ने कालयवने मथुरां च स्वयं ययौ ।।

mathurāvāsino lokāṃs tatrānīya janārdanaḥ āsanne kālayavane mathurāṃ ca svayaṃ yayau ||

बहिर आवसिते सैन्ये मथुराया निरायुधः निर्जगाम स गोविन्दो ददृशे यवनेश्वरम ।।

bahir āvasite sainye mathurāyā nirāyudhaḥ nirjagāma sa govindo dadṛśe yavaneśvaram ||

स ज्ञात्वा वासुदेवं तं बाहुप्रहरणो नृपः अनुयातो महायोगिचेतोभिः प्राप्यते न यः ।।

sa jñātvā vāsudevaṃ taṃ bāhupraharaṇo nṛpaḥ anuyāto mahāyogicetobhiḥ prāpyate na yaḥ ||

तेनानुयातः कृष्णो ऽपि प्रविवेश महागुहाम यत्र शेते महावीर्यो मुचुकुन्दो नरेश्वरः ।।

tenānuyātaḥ kṛṣṇo 'pi praviveśa mahāguhām yatra śete mahāvīryo mucukundo nareśvaraḥ ||

सो ऽपि प्रविष्टो यवनो दृष्ट्वा शय्यागतं नरम पादेन ताडयाम आस मत्वा कृष्णं सुदुर्मतिः ।।

so 'pi praviṣṭo yavano dṛṣṭvā śayyāgataṃ naram pādena tāḍayām āsa matvā kṛṣṇaṃ sudurmatiḥ ||

दृष्टमात्रश च तेनासौ जज्वाल यवनो ऽग्निना तत्क्रोधजेन मैत्रेय भस्मीभूतश च तत्क्षणात ।।

dṛṣṭamātraś ca tenāsau jajvāla yavano 'gninā tatkrodhajena maitreya bhasmībhūtaś ca tatkṣaṇāt ||

स हि देवासुरे युद्धे गतो जित्वा महासुरान निद्रार्तः सुमहत कालं निद्रां वव्रे वरं सुरान ।।

sa hi devāsure yuddhe gato jitvā mahāsurān nidrārtaḥ sumahat kālaṃ nidrāṃ vavre varaṃ surān ||

प्रोक्तश च देवैः संसुप्तं यस त्वाम उत्थापयिष्यति देहजेनाग्निना सद्यः स तु भस्मीभविष्यति ।।

proktaś ca devaiḥ saṃsuptaṃ yas tvām utthāpayiṣyati dehajenāgninā sadyaḥ sa tu bhasmībhaviṣyati ||

एवं दग्ध्वा स तं पापं दृष्ट्वा च मधुसूदनम कस त्वम इत्य आह सो ऽप्य आह जातो ऽहं शशिनः कुले वसुदेवस्य तनयो यदोर वंशसमुद्भवः ।।

evaṃ dagdhvā sa taṃ pāpaṃ dṛṣṭvā ca madhusūdanam kas tvam ity āha so 'py āha jāto 'haṃ śaśinaḥ kule vasudevasya tanayo yador vaṃśasamudbhavaḥ ||

मुचुकुन्दो ऽपि तत्रासौ वृद्धगर्गवचो ऽस्मरत ।।

mucukundo 'pi tatrāsau vṛddhagargavaco 'smarat ||

संस्मृत्य प्रणिपत्यैनं सर्वं सर्वेश्वरं हरिम प्राह ज्ञातो भवान विष्णोर अंशस त्वं परमेश्वर ।।

saṃsmṛtya praṇipatyainaṃ sarvaṃ sarveśvaraṃ harim prāha jñāto bhavān viṣṇor aṃśas tvaṃ parameśvara ||

पुरा गर्गेण कथितम अष्टाविंशतिमे युगे द्वापरान्ते हरेर जन्म यदोर वंशे भविष्यति ।।

purā gargeṇa kathitam aṣṭāviṃśatime yuge dvāparānte harer janma yador vaṃśe bhaviṣyati ||

स त्वं प्राप्तो न संदेहो मर्त्यानाम उपकारकृत ।।

sa tvaṃ prāpto na saṃdeho martyānām upakārakṛt ||

तथा हि सुमहत तेजो नालं सोढुम अहं तव तथा हि सजलाम्भोदनादधीरतरं तव वाक्यं नमति चैवोर्वी युष्मत्पादप्रपीडिता ।।

tathā hi sumahat tejo nālaṃ soḍhum ahaṃ tava tathā hi sajalāmbhodanādadhīrataraṃ tava vākyaṃ namati caivorvī yuṣmatpādaprapīḍitā ||

देवासुरमहायुद्धे दैत्यसैन्यमहाभटाः न सेहुर मम तेजस ते त्वत्तेजो न सहाम्य अहम ।।

devāsuramahāyuddhe daityasainyamahābhaṭāḥ na sehur mama tejas te tvattejo na sahāmy aham ||

संसारपतितस्यैको जन्तोस त्वं शरणं परम स प्रसीद प्रपन्नार्तिहन्तर हर ममाशुभम ।।

saṃsārapatitasyaiko jantos tvaṃ śaraṇaṃ param sa prasīda prapannārtihantar hara mamāśubham ||

त्वं पयोनिधयः शैलाः सरितस त्वं वनानि च मेदिनी गगनं वायुर आपो ऽग्निस त्वं तथा मनः ।।

tvaṃ payonidhayaḥ śailāḥ saritas tvaṃ vanāni ca medinī gaganaṃ vāyur āpo 'gnis tvaṃ tathā manaḥ ||

बुद्धिर अव्याकृतं प्राणाः प्राणेशस त्वं तथा पुमान पुंसः परतरं यच च व्याप्य अजन्मविकल्पवत ।।

buddhir avyākṛtaṃ prāṇāḥ prāṇeśas tvaṃ tathā pumān puṃsaḥ parataraṃ yac ca vyāpy ajanmavikalpavat ||

शब्दादिहीनम अजरम अमेयं क्षयवर्जितम अवृद्धिनाशं तद ब्रह्म त्वम आद्यन्तविवर्जितम ।।

śabdādihīnam ajaram ameyaṃ kṣayavarjitam avṛddhināśaṃ tad brahma tvam ādyantavivarjitam ||

त्वत्तो ऽमराः सपितरो यक्षगन्धर्वकिंनराः सिद्धाश चाप्सरसस त्वत्तो मनुष्याः पशवः खगाः ।।

tvatto 'marāḥ sapitaro yakṣagandharvakiṃnarāḥ siddhāś cāpsarasas tvatto manuṣyāḥ paśavaḥ khagāḥ ||

सरीसृपा मृगाः सर्वे त्वत्तः सर्वे महीरुहाः ।। यच च भूतं भविष्यच च किंचिद अत्र चराचरम ।।

sarīsṛpā mṛgāḥ sarve tvattaḥ sarve mahīruhāḥ || yac ca bhūtaṃ bhaviṣyac ca kiṃcid atra carācaram ||

अमूर्तं मूर्तम अथवा स्थूलं सूक्ष्मतरं स्थितम तत सर्वं त्वं जगत्कर्तर नास्ति किंचित त्वया विना ।।

amūrtaṃ mūrtam athavā sthūlaṃ sūkṣmataraṃ sthitam tat sarvaṃ tvaṃ jagatkartar nāsti kiṃcit tvayā vinā ||

मया संसारचक्रे ऽस्मिन भ्रमता भगवन सदा तापत्रयाभिभूतेन न प्राप्ता निर्वृतिः क्वचित ।।

mayā saṃsāracakre 'smin bhramatā bhagavan sadā tāpatrayābhibhūtena na prāptā nirvṛtiḥ kvacit ||

दुःखान्य एव सुखानीति मृगतृष्णाजलाशया मया नाथ गृहीतानि तानि तापाय चाभवन ।।

duḥkhāny eva sukhānīti mṛgatṛṣṇājalāśayā mayā nātha gṛhītāni tāni tāpāya cābhavan ||

राज्यम उर्वी बलं कोशो मित्रपक्षस तथात्मजाः भार्या भृत्यजनो ये च शब्दाद्या विषयाः प्रभो ।।

rājyam urvī balaṃ kośo mitrapakṣas tathātmajāḥ bhāryā bhṛtyajano ye ca śabdādyā viṣayāḥ prabho ||

सुखबुद्ध्या मया सर्वं गृहीतम इदम अव्यय परिणामे तद एवेश तापात्मकम अभून मम ।।

sukhabuddhyā mayā sarvaṃ gṛhītam idam avyaya pariṇāme tad eveśa tāpātmakam abhūn mama ||

देवलोकगतिं प्राप्तो नाथ देवगणो ऽपि हि मत्तः साहाय्यकामो ऽभूच शाश्वती कुत्र निर्वृतिः ।।

devalokagatiṃ prāpto nātha devagaṇo 'pi hi mattaḥ sāhāyyakāmo 'bhūc śāśvatī kutra nirvṛtiḥ ||

त्वाम अनाराध्य जगतां सर्वेषां प्रभवास्पदम शाश्वती प्राप्यते केन परमेश्वर निर्वृतिः ।।

tvām anārādhya jagatāṃ sarveṣāṃ prabhavāspadam śāśvatī prāpyate kena parameśvara nirvṛtiḥ ||

त्वन्मायामूढमनसो जन्ममृत्युजरादिकम अवाप्य तापान पश्यन्ति प्रेतराजाननं नराः ।।

tvanmāyāmūḍhamanaso janmamṛtyujarādikam avāpya tāpān paśyanti pretarājānanaṃ narāḥ ||

ततो निजक्रियासूतिनरकेष्व अतिदारुणम प्राप्नुवन्ति नरा दुःखम अस्वरूपविदस तव ।।

tato nijakriyāsūtinarakeṣv atidāruṇam prāpnuvanti narā duḥkham asvarūpavidas tava ||

अहम अत्यन्तविषयी मोहितस तव मायया ममत्वगर्वगर्तान्तर भ्रमामि परमेश्वर ।।

aham atyantaviṣayī mohitas tava māyayā mamatvagarvagartāntar bhramāmi parameśvara ||

सो ऽहं त्वां शरणम अपारम ईशम ईड्यं संप्राप्तः परमपदं यतो न किंचित संसारश्रमपरितापतप्तचेता निर्वाणे परिणतधाम्नि साभिलाषः ।।

so 'haṃ tvāṃ śaraṇam apāram īśam īḍyaṃ saṃprāptaḥ paramapadaṃ yato na kiṃcit saṃsāraśramaparitāpataptacetā nirvāṇe pariṇatadhāmni sābhilāṣaḥ ||