तौ समुत्पन्नविज्ञानौ भगवत्कर्मदर्शनात देवकीवसुदेवौ तु दृष्ट्वा मायां पुनर हरिः मोहाय यदुचक्रस्य विततान स वैष्णवीम ।।

tau samutpannavijñānau bhagavatkarmadarśanāt devakīvasudevau tu dṛṣṭvā māyāṃ punar hariḥ mohāya yaducakrasya vitatāna sa vaiṣṇavīm ||

उवाच चाम्ब भोस तात चिराद उत्कण्ठितेन मे भवन्तौ कंसभीतेन दृष्टौ संकर्षणेन च ।।

uvāca cāmba bhos tāta cirād utkaṇṭhitena me bhavantau kaṃsabhītena dṛṣṭau saṃkarṣaṇena ca ||

कुर्वतां याति यः कालो मातापित्रोर अपूजनम तत खण्डम आयुषो व्यर्थं साधूनाम उपजायते ।।

kurvatāṃ yāti yaḥ kālo mātāpitror apūjanam tat khaṇḍam āyuṣo vyarthaṃ sādhūnām upajāyate ||

गुरुदेवद्विजातीनां मातापित्रोश च पूजनम कुर्वतां सफलं जन्म देहिनां तात जायते ।।

gurudevadvijātīnāṃ mātāpitroś ca pūjanam kurvatāṃ saphalaṃ janma dehināṃ tāta jāyate ||

तत क्षन्तव्यम इदं सर्वम अतिक्रमकृतं पितः कंसप्रतापवीर्याभ्याम आवयोः परवश्ययोः ।।

tat kṣantavyam idaṃ sarvam atikramakṛtaṃ pitaḥ kaṃsapratāpavīryābhyām āvayoḥ paravaśyayoḥ ||

इत्य उक्त्वाथ प्रणम्योभौ यदुवृद्धान अनुक्रमात यथावद अभिपूज्याथ चक्रतुः पौरमाननम ।।

ity uktvātha praṇamyobhau yaduvṛddhān anukramāt yathāvad abhipūjyātha cakratuḥ pauramānanam ||

कंसपत्न्यस ततः कंसं परिवार्य हतं भुवि विलेपुर मातरश चास्य दुःखशोकपरिप्लुताः ।।

kaṃsapatnyas tataḥ kaṃsaṃ parivārya hataṃ bhuvi vilepur mātaraś cāsya duḥkhaśokapariplutāḥ ||

बहुप्रकारम अत्यर्थं पश्चात्तापातुरो हरिः ताः समाश्वासयाम आस स्वयम अस्राविलेक्षणः ।।

bahuprakāram atyarthaṃ paścāttāpāturo hariḥ tāḥ samāśvāsayām āsa svayam asrāvilekṣaṇaḥ ||

उग्रसेनं ततो बन्धान मुमोच मधुसूदनः अभ्यषिञ्चत तथैवैनं निजराज्ये हतात्मजम ।।

ugrasenaṃ tato bandhān mumoca madhusūdanaḥ abhyaṣiñcat tathaivainaṃ nijarājye hatātmajam ||

राज्ये ऽभिषिक्तः कृष्णेन यदुसिंहः सुतस्य सः चकार प्रेतकार्याणि ये चान्ये तत्र घातिताः ।।

rājye 'bhiṣiktaḥ kṛṣṇena yadusiṃhaḥ sutasya saḥ cakāra pretakāryāṇi ye cānye tatra ghātitāḥ ||

कृतौर्ध्वदैहिकं चैनं सिंहासनगतं हरिः उवाचाज्ञापय विभो यत कार्यम अविशङ्कितः ।।

kṛtaurdhvadaihikaṃ cainaṃ siṃhāsanagataṃ hariḥ uvācājñāpaya vibho yat kāryam aviśaṅkitaḥ ||

ययातिशापाद वंशो ऽयम अराज्यार्हो ऽपि साम्प्रतम मयि भृत्ये स्थिते देवान आज्ञापयतु किं नृपैः ।।

yayātiśāpād vaṃśo 'yam arājyārho 'pi sāmpratam mayi bhṛtye sthite devān ājñāpayatu kiṃ nṛpaiḥ ||

इत्य उक्त्वा सो ऽस्मरद वायुम आजगाम च तत्क्षणात उवाच चैनं भगवान केशवः कार्यमानुषः ।।

ity uktvā so 'smarad vāyum ājagāma ca tatkṣaṇāt uvāca cainaṃ bhagavān keśavaḥ kāryamānuṣaḥ ||

गच्छेन्द्रं ब्रूहि वायो त्वम अलं गर्वेण वासव दीयताम उग्रसेनाय सुधर्मा भवता सभा ।।

gacchendraṃ brūhi vāyo tvam alaṃ garveṇa vāsava dīyatām ugrasenāya sudharmā bhavatā sabhā ||

कृष्णो ब्रवीति राजार्हम एतद रत्नम अनुत्तमम सुधर्माख्या सभा युक्तम अस्यां यदुभिर आसितुम ।।

kṛṣṇo bravīti rājārham etad ratnam anuttamam sudharmākhyā sabhā yuktam asyāṃ yadubhir āsitum ||

इत्य उक्तः पवनो गत्वा सर्वम आह शचीपतिम ददौ सो ऽपि सुधर्माख्यां सभां वायोः पुरंदरः ।।

ity uktaḥ pavano gatvā sarvam āha śacīpatim dadau so 'pi sudharmākhyāṃ sabhāṃ vāyoḥ puraṃdaraḥ ||

वायुना चाहृतां दिव्यां सभां ते यदुपुंगवाः बुभुजुः सर्वरत्नाढ्यां गोविन्दभुजसंश्रयात ।।

vāyunā cāhṛtāṃ divyāṃ sabhāṃ te yadupuṃgavāḥ bubhujuḥ sarvaratnāḍhyāṃ govindabhujasaṃśrayāt ||

विदिताखिलविज्ञानौ सर्वज्ञानमयाव अपि शिष्याचार्यक्रमं वीरौ ख्यापयन्तौ यदूत्तमौ ।।

viditākhilavijñānau sarvajñānamayāv api śiṣyācāryakramaṃ vīrau khyāpayantau yadūttamau ||

ततः सान्दीपनिं काश्यम अवन्तीपुरवासिनम अस्त्रार्थं जग्मतुर वीरौ बलदेवजनार्दनौ ।।

tataḥ sāndīpaniṃ kāśyam avantīpuravāsinam astrārthaṃ jagmatur vīrau baladevajanārdanau ||

तस्य शिष्यत्वम अभ्येत्य गुरुवृत्तिपरौ हि तौ दर्शयां चक्रतुर वीराव आचारम अखिले जने ।।

tasya śiṣyatvam abhyetya guruvṛttiparau hi tau darśayāṃ cakratur vīrāv ācāram akhile jane ||

सरहस्यं धनुर्वेदं ससंग्रहम अधीयताम अहोरात्रैश चतुःषष्ट्या तद अद्भुतम अभूद द्विज ।।

sarahasyaṃ dhanurvedaṃ sasaṃgraham adhīyatām ahorātraiś catuḥṣaṣṭyā tad adbhutam abhūd dvija ||

सांदीपनिर असंभाव्यं तयोः कर्मातिमानुषम विचिन्त्य तौ तदा मेने प्राप्तौ चन्द्रदिवाकरौ ।।

sāṃdīpanir asaṃbhāvyaṃ tayoḥ karmātimānuṣam vicintya tau tadā mene prāptau candradivākarau ||

अस्त्रग्रामम अशेषं च प्रोक्तमात्रम अवाप्य तौ ऊचतुर व्रियतां या ते दातव्या गुरुदक्षिणा ।।

astragrāmam aśeṣaṃ ca proktamātram avāpya tau ūcatur vriyatāṃ yā te dātavyā gurudakṣiṇā ||

सो ऽप्य अतीन्द्रियम आलोक्य तयोः कर्म महामतिः अयाचत मृतं पुत्रं प्रभासे लवणार्णवे ।।

so 'py atīndriyam ālokya tayoḥ karma mahāmatiḥ ayācata mṛtaṃ putraṃ prabhāse lavaṇārṇave ||

गृहीतास्त्रौ ततस तौ तु सार्घपात्रो महोदधिः उवाच न मया पुत्रो हृतः सांदीपनेर इति ।।

gṛhītāstrau tatas tau tu sārghapātro mahodadhiḥ uvāca na mayā putro hṛtaḥ sāṃdīpaner iti ||

दैत्यः पञ्चजनो नाम शङ्खरूपः स बालकम जग्राह सो ऽस्ति सलिले ममैवासुरसूदन ।।

daityaḥ pañcajano nāma śaṅkharūpaḥ sa bālakam jagrāha so 'sti salile mamaivāsurasūdana ||

इत्य उक्तो ऽन्तर जलं गत्वा हत्वा पञ्चजनं च तम कृष्णो जग्राह तस्यास्थिप्रभवं शङ्खम उत्तमम ।।

ity ukto 'ntar jalaṃ gatvā hatvā pañcajanaṃ ca tam kṛṣṇo jagrāha tasyāsthiprabhavaṃ śaṅkham uttamam ||

यस्य नादेन दैत्यानां बलहानिर अजायत देवानां ववृधे तेजो यात्य अधर्मश च संक्षयम ।।

yasya nādena daityānāṃ balahānir ajāyata devānāṃ vavṛdhe tejo yāty adharmaś ca saṃkṣayam ||

तं पाञ्चजन्यम आपूर्य गत्वा यमपुरीं हरिः बलदेवश च बलवाञ जित्वा वैवस्वतं यमम ।।

taṃ pāñcajanyam āpūrya gatvā yamapurīṃ hariḥ baladevaś ca balavāñ jitvā vaivasvataṃ yamam ||

तं बालं यातनासंस्थं यथापूर्वशरीरिणम पित्रे प्रदत्तवान कृष्णो बलश च बलिनां वरः ।।

taṃ bālaṃ yātanāsaṃsthaṃ yathāpūrvaśarīriṇam pitre pradattavān kṛṣṇo balaś ca balināṃ varaḥ ||

मथुरां च पुनः प्राप्ताव उग्रसेनेन पालिताम प्रहृष्टपुरुषस्त्रीकाव उभौ रामजनार्दनौ ।।

mathurāṃ ca punaḥ prāptāv ugrasenena pālitām prahṛṣṭapuruṣastrīkāv ubhau rāmajanārdanau ||