कथितस तामसः सर्गो ब्रह्मणस ते महामुने रुद्रसर्गं प्रवक्ष्यामि तन मे निगदतः शृणु ।।

kathitas tāmasaḥ sargo brahmaṇas te mahāmune rudrasargaṃ pravakṣyāmi tan me nigadataḥ śṛṇu ||

कल्पादाव आत्मनस तुल्यं सुतं प्रध्यायतस ततः प्रादुर आसीत प्रभोर अङ्के कुमारो नीललोहितः ।।

kalpādāv ātmanas tulyaṃ sutaṃ pradhyāyatas tataḥ prādur āsīt prabhor aṅke kumāro nīlalohitaḥ ||

रुदन वै सुस्वरं सो ऽथ द्रवंश च द्विजसत्तम किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं प्रत्युवाच ह ।।

rudan vai susvaraṃ so 'tha dravaṃś ca dvijasattama kiṃ rodiṣīti taṃ brahmā rudantaṃ pratyuvāca ha ||

नाम देहीति तं सो ऽथ प्रत्युवाच प्रजापतिः रुद्रस त्वं देव नाम्नासि मा रोदीर धैर्यम आवह एवम उक्तः पुनः सो ऽथ सप्तकृत्वो रुरोद वै ।।

nāma dehīti taṃ so 'tha pratyuvāca prajāpatiḥ rudras tvaṃ deva nāmnāsi mā rodīr dhairyam āvaha evam uktaḥ punaḥ so 'tha saptakṛtvo ruroda vai ||

ततो ऽन्यानि ददौ तस्मै सप्त नामानि स प्रभुः स्थानानि चैषाम अष्टानां पत्नीः पुत्रांश च वै विभुः ।।

tato 'nyāni dadau tasmai sapta nāmāni sa prabhuḥ sthānāni caiṣām aṣṭānāṃ patnīḥ putrāṃś ca vai vibhuḥ ||

भवं शर्वम अथेशानं तथा पशुपतिं द्विज भीमम उग्रं महादेवम उवाच स पितामहः ।।

bhavaṃ śarvam atheśānaṃ tathā paśupatiṃ dvija bhīmam ugraṃ mahādevam uvāca sa pitāmahaḥ ||

चक्रे नामान्य अथैतानि स्थानान्य एषां चकार सः सूर्यो जलं मही वायुर वह्निर आकाशम एव च दीक्षितो ब्राह्मणः सोम इत्य एतास तनवः क्रमात ।।

cakre nāmāny athaitāni sthānāny eṣāṃ cakāra saḥ sūryo jalaṃ mahī vāyur vahnir ākāśam eva ca dīkṣito brāhmaṇaḥ soma ity etās tanavaḥ kramāt ||

सुवर्चला तथैवोषा विकेशी चापरा शिवा स्वाहा दिशस तथा दीक्षा रोहिणी च यथाक्रमम ।।

suvarcalā tathaivoṣā vikeśī cāparā śivā svāhā diśas tathā dīkṣā rohiṇī ca yathākramam ||

सूर्यादीनां नरश्रेष्ठ रुद्राद्यैर नामभिः सह पत्न्यः स्मृता महाभाग तदपत्यानि मे शृणु ।।

sūryādīnāṃ naraśreṣṭha rudrādyair nāmabhiḥ saha patnyaḥ smṛtā mahābhāga tadapatyāni me śṛṇu ||

येषां सूतिप्रसूतैश च इदम आपूरितं जगत ।।

yeṣāṃ sūtiprasūtaiś ca idam āpūritaṃ jagat ||

शनैश्चरस तथा शुक्रो लोहिताङ्गो मनोजवः स्कन्दः स्वर्गो ऽथ सन्तानो बुधश चानुक्रमात सुताः ।।

śanaiścaras tathā śukro lohitāṅgo manojavaḥ skandaḥ svargo 'tha santāno budhaś cānukramāt sutāḥ ||

एवंप्रकारो रुद्रो ऽसौ सतीं भार्याम अविन्दत दक्षकोपाच च तत्याज सा सती स्वं कलेवरम ।।

evaṃprakāro rudro 'sau satīṃ bhāryām avindata dakṣakopāc ca tatyāja sā satī svaṃ kalevaram ||

हिमवद्दुहिता साभून मेनायां द्विजसत्तम उपयेमे पुनश चोमाम अनन्यां भगवान भवः ।।

himavadduhitā sābhūn menāyāṃ dvijasattama upayeme punaś comām ananyāṃ bhagavān bhavaḥ ||

देवौ धातृविधातारौ भृगोः ख्यातिर असूयत श्रियं च देवदेवस्य पत्नी नारायणस्य या ।।

devau dhātṛvidhātārau bhṛgoḥ khyātir asūyata śriyaṃ ca devadevasya patnī nārāyaṇasya yā ||

क्षीराब्धौ श्रीः समुत्पन्ना श्रूयते ऽमृतमन्थने भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्नेत्य एतद आह कथं भवान ।।

kṣīrābdhau śrīḥ samutpannā śrūyate 'mṛtamanthane bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannety etad āha kathaṃ bhavān ||

नित्यैवैषा जगन्माता विष्णोः श्रीर अनपायिनी यथा सर्वगतो विष्णुस तथैवेयं द्विजोत्तम ।।

nityaivaiṣā jaganmātā viṣṇoḥ śrīr anapāyinī yathā sarvagato viṣṇus tathaiveyaṃ dvijottama ||

अर्थो विष्णुर इयं वाणी नीतिर एषा नयो हरिः बोधो विष्णुर इयं बुद्धिर धर्मो ऽसौ सत्क्रिया त्व इयम ।।

artho viṣṇur iyaṃ vāṇī nītir eṣā nayo hariḥ bodho viṣṇur iyaṃ buddhir dharmo 'sau satkriyā tv iyam ||

स्रष्टा विष्णुर इयं सृष्टिः श्रीर भूमिर भूधरो हरिः संतोषो भगवांल लक्ष्मीस तुष्टिर मैत्रेय शाश्वती ।।

sraṣṭā viṣṇur iyaṃ sṛṣṭiḥ śrīr bhūmir bhūdharo hariḥ saṃtoṣo bhagavāṃl lakṣmīs tuṣṭir maitreya śāśvatī ||

इच्छा श्रीर भगवान कामो यज्ञो ऽसौ दक्षिणा तु सा आज्याहुतिर असौ देवी पुरोडाशो जनार्दनः ।।

icchā śrīr bhagavān kāmo yajño 'sau dakṣiṇā tu sā ājyāhutir asau devī puroḍāśo janārdanaḥ ||

पत्नीशाला मुने लक्ष्मीः प्राग्वंशो मधुसूदनः चितिर लक्ष्मीर हरिर यूप इध्मा श्रीर भगवान कुशः ।।

patnīśālā mune lakṣmīḥ prāgvaṃśo madhusūdanaḥ citir lakṣmīr harir yūpa idhmā śrīr bhagavān kuśaḥ ||

सामस्वरूपी भगवान उद्गीतिः कमलालया स्वाहा लक्ष्मीर जगन्नाथो वासुदेवो हुताशनः ।।

sāmasvarūpī bhagavān udgītiḥ kamalālayā svāhā lakṣmīr jagannātho vāsudevo hutāśanaḥ ||

शंकरो भगवाञ छौरिर गौरी लक्ष्मीर द्विजोत्तम मैत्रेय केशवः सूर्यस तत्प्रभा कमलालया ।।

śaṃkaro bhagavāñ chaurir gaurī lakṣmīr dvijottama maitreya keśavaḥ sūryas tatprabhā kamalālayā ||

विष्णुः पितृगणः पद्मा स्वधा शाश्वतपुष्टिदा द्यौः श्रीः सर्वात्मको विष्णुर अवकाशो ऽतिविस्तरः ।।

viṣṇuḥ pitṛgaṇaḥ padmā svadhā śāśvatapuṣṭidā dyauḥ śrīḥ sarvātmako viṣṇur avakāśo 'tivistaraḥ ||

शशाङ्कः श्रीधरः कान्तिः श्रीस तस्यैवानपायिनी धृतिर लक्ष्मीर जगच्चेष्टा वायुः सर्वत्रगो हरिः ।।

śaśāṅkaḥ śrīdharaḥ kāntiḥ śrīs tasyaivānapāyinī dhṛtir lakṣmīr jagacceṣṭā vāyuḥ sarvatrago hariḥ ||

जलधिर द्विज गोविन्दस तद्वेला श्रीर महामते लक्ष्मीस्वरूपम इन्द्राणी देवेन्द्रो मधुसूदनः ।।

jaladhir dvija govindas tadvelā śrīr mahāmate lakṣmīsvarūpam indrāṇī devendro madhusūdanaḥ ||

यमश चक्रधरः साक्षाद धूमोर्णा कमलालया ऋद्धिः श्रीः श्रीधरो देवः स्वयम एव धनेश्वरः ।।

yamaś cakradharaḥ sākṣād dhūmorṇā kamalālayā ṛddhiḥ śrīḥ śrīdharo devaḥ svayam eva dhaneśvaraḥ ||

गौरी लक्ष्मीर महाभागा केशवो वरुणः स्वयम श्रीर देवसेना विप्रेन्द्र देवसेनापतिर हरिः ।।

gaurī lakṣmīr mahābhāgā keśavo varuṇaḥ svayam śrīr devasenā viprendra devasenāpatir hariḥ ||

अवष्टम्भो गदापाणिः शक्तिर लक्ष्मीर द्विजोत्तम काष्ठा लक्ष्मीर निमेषो ऽसौ मुहूर्तो ऽसौ कला तु सा ।।

avaṣṭambho gadāpāṇiḥ śaktir lakṣmīr dvijottama kāṣṭhā lakṣmīr nimeṣo 'sau muhūrto 'sau kalā tu sā ||

ज्योत्स्ना लक्ष्मीः प्रदीपो ऽसौ सर्वः सर्वेश्वरो हरिः लताभूता जगन्माता श्रीर विष्णुर द्रुमसंस्थितिः ।।

jyotsnā lakṣmīḥ pradīpo 'sau sarvaḥ sarveśvaro hariḥ latābhūtā jaganmātā śrīr viṣṇur drumasaṃsthitiḥ ||

विभावरी श्रीर दिवसो देवश चक्रगदाधरः वरप्रदो वरो विष्णुर वधूः पद्मवनालया ।।

vibhāvarī śrīr divaso devaś cakragadādharaḥ varaprado varo viṣṇur vadhūḥ padmavanālayā ||

नदस्वरूपी भगवाञ श्रीर नदीरूपसंस्थिता ध्वजश च पुण्डरीकाक्षः पताका कमलालया ।।

nadasvarūpī bhagavāñ śrīr nadīrūpasaṃsthitā dhvajaś ca puṇḍarīkākṣaḥ patākā kamalālayā ||

तृष्णा लक्ष्मीर जगत्स्वामी लोभो नारायणः परः रतिरागौ च धर्मज्ञ लक्ष्मीर गोविन्द एव च ।।

tṛṣṇā lakṣmīr jagatsvāmī lobho nārāyaṇaḥ paraḥ ratirāgau ca dharmajña lakṣmīr govinda eva ca ||

किं वात्र बहुनोक्तेन संक्षेपेणेदम उच्यते ।।

kiṃ vātra bahunoktena saṃkṣepeṇedam ucyate ||

देवतिर्यङ्मनुष्येषु पुंनाम्नि भगवान हरिः स्त्रीनाम्नि लक्ष्मीर मैत्रेय नानयोर विद्यते परम ।।

devatiryaṅmanuṣyeṣu puṃnāmni bhagavān hariḥ strīnāmni lakṣmīr maitreya nānayor vidyate param ||