Taittiriya Pratishakhya
तैत्तिरीयप्रातिशाख्यम्
A phonetic and recitational text of the Taittiriya branch of the Krishna Yajurveda.
Chapter 9 · 24 shlokas
+ Add ShlokaTaittiriya Pratishakhya 9.1
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 1
ऊष्मपरो ऽघोषपरे लुप्यते काण्डमायनस्य।।
ūṣmaparo 'ghoṣapare lupyate kāṇḍamāyanasya||
visarjanīya , when followed by a spirant which has a surd letter after it , is dropped , according to kāṇḍamāyana.
Taittiriya Pratishakhya 9.2
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 2
अघोषपरस्तस्य सस्थानमूष्माणम।।
aghoṣaparastasya sasthānamūṣmāṇam||
Followed by a surd letter , it becomes the spirant of like position with that letter.
Taittiriya Pratishakhya 9.3
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 3
न क्षपरः।।
na kṣaparaḥ||
But not when followed by kṣ.
Taittiriya Pratishakhya 9.4
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 4
कपवर्गपरश्चाग्निवेश्यवाल्मीक्योः।।
kapavargaparaścāgniveśyavālmīkyoḥ||
Nor , according to āgniveśya and vālmīki , when followed by a guttural or a labial mute.
Taittiriya Pratishakhya 9.5
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 5
ऊष्मपर एवैकेषामाचार्याणाम।।
ūṣmapara evaikeṣāmācāryāṇām||
According to some authorities , not when followed by a spirant , and only then.
Taittiriya Pratishakhya 9.6
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 6
न प्लाक्षिप्लाक्षायणयोः।।
na plākṣiplākṣāyaṇayoḥ||
Not according to plākṣi and plākṣāyaṇa.
Taittiriya Pratishakhya 9.7
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 7
ओकारमः सर्वो ऽकारपरः।।
okāramaḥ sarvo 'kāraparaḥ||
aḥ , the whole of it , when followed by a , becomes o.
Taittiriya Pratishakhya 9.8
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 8
घोषवत्परश्च।।
ghoṣavatparaśca||
Also when followed by a sonant consonant.
Taittiriya Pratishakhya 9.9
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 9
अवर्णपूर्वस्तु लुप्यते।।
avarṇapūrvastu lupyate||
But visarjanīya , when preceded by an a-vowel , is omitted.
Taittiriya Pratishakhya 9.10
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 10
अथ स्वरपरो यकारम।।
atha svaraparo yakāram||
When followed by a vowel , it becomes y.
Taittiriya Pratishakhya 9.11
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 11
एकारो ऽयम।।
ekāro 'yam||
e , before a vowel , becomes ay.
Taittiriya Pratishakhya 9.12
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 12
ओकारो ऽवम।।
okāro 'vam||
o becomes av.
Taittiriya Pratishakhya 9.13
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 13
नाकारपरौ।।
nākāraparau||
But not , in either case , when followed by a.
Taittiriya Pratishakhya 9.14
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 14
ऐकार आयम।।
aikāra āyam||
ai becomes āy.
Taittiriya Pratishakhya 9.15
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 15
औकार आवम।।
aukāra āvam||
au becomes āv.
Taittiriya Pratishakhya 9.16
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 16
उकारो ऽपृक्तः प्रकृत्या वकारो ऽन्तरे।।
ukāro 'pṛktaḥ prakṛtyā vakāro 'ntare||
An u , uncombined with a consonant , remains unchanged , and v is inserted between it and the following vowel.
Taittiriya Pratishakhya 9.17
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 17
न तत्तस्मात्सांहितः।।
na tattasmātsāṁhitaḥ||
But not in sam̐hitā-text , after tat and tasmāt.
Taittiriya Pratishakhya 9.18
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 18
ह्रस्वपूर्वो ङकारो द्विवर्णम।।
hrasvapūrvo ṅakāro dvivarṇam||
A ṅ , when preceded by a short vowel , is doubled.
Taittiriya Pratishakhya 9.19
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 19
नकारश्च।।
nakāraśca||
As does also a n.
Taittiriya Pratishakhya 9.20
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 20
अनितिपरो ग्रहोख्ययाज्यापृष्ठ्यहिरण्यवर्णीयेष्वीकारोकारपूर्वो रेफमाकारपूर्वश्च यकारम।।
anitiparo grahokhyayājyāpṛṣṭhyahiraṇyavarṇīyeṣvīkārokārapūrvo rephamākārapūrvaśca yakāram||
In graha , ukhya , yājyā , pr̥ṣṭhya , and hiraṇyavarṇīya passages , a n preceded by ī or ū becomes r , preceded by ā becomes y , except before iti.
Taittiriya Pratishakhya 9.21
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 21
मर्त्यानुदयानमृतान्दुर्यानसोमपूर्वःसोअस्मानविमान्गोमान्मधुमान्हविष्मान्हूतमानार्षेचिकित्वानिडावान्कक्षीवान्बाणवान्हिपयस्वान्वशान्विदत्रानमित्रानरान्पोषान्महांश्च।।
martyānudayānamṛtānduryānasomapūrvaḥsoasmānavimāngomānmadhumānhaviṣmānhūtamānārṣecikitvāniḍāvānkakṣīvānbāṇavānhipayasvānvaśānvidatrānamitrānarānpoṣānmahāṁśca||
Also in the words martyān , ud ayān , amr̥tān , duryān not preceded by soma , so asmān , avimān , gomān , madhumān , haviṣmān , hūtamān before any vowel belonging to the text , cikitvān , iḍāvān , kakṣīvān , bāṇavān , hi payasvān , vaśān , vidatrān , amitrān , arān , poṣān , and mahān.
Taittiriya Pratishakhya 9.22
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 22
इन्द्रोमेऽकरूढ्वमिहाप्येत्वगन्मेडेन्यानायजिष्ठआचर्त्वकुर्वतादुहददितिरग्रेऽधरान्त्सपत्नानलंपरश्च।।
indrome'karūḍhvamihāpyetvaganmeḍenyānāyajiṣṭhaācartvakurvatāduhadaditiragre'dharāntsapatnānalaṃparaśca||
Also a n followed by indro me , akaḥ , ūḍhvam , ihā , apy etu , aganma , īḍenyān , āyajiṣṭhaḥ , ā ca , r̥tu , akurvata , aduhat , aditiḥ , agre , adharānt sapatnān , and alam.
Taittiriya Pratishakhya 9.23
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 23
न रश्मीञ्छ्रपयान्यमान्पतङ्गान्त्समानानर्चान्यजीयान।।
na raśmīñchrapayānyamānpataṅgāntsamānānarcānyajīyān||
The n of raśmīn , śrapayān , yamān , pataṅgān , samānān , arcān , yajīyān remains unchanged.
Taittiriya Pratishakhya 9.24
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 9 · Verse 24
उदथापरश्चोदथापरश्च।।
udathāparaścodathāparaśca||
Nor a n followed by ut or atha.