Taittiriya Pratishakhya
तैत्तिरीयप्रातिशाख्यम्
A phonetic and recitational text of the Taittiriya branch of the Krishna Yajurveda.
Chapter 5 · 41 shlokas
+ Add ShlokaTaittiriya Pratishakhya 5.1
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 1
अथ संहितायामेकप्राणभावे।।
atha saṁhitāyāmekaprāṇabhāve||
The following rules apply in combined text(saṃhitā) , within the compass of a single breath.
Taittiriya Pratishakhya 5.2
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 2
यथायुक्ताद्विधिः सा प्रकृतिः।।
yathāyuktādvidhiḥ sā prakṛtiḥ||
Separation from the text as combined --- that is the fundamental text.
Taittiriya Pratishakhya 5.3
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 3
तत्र पूर्वंपूर्वं प्रथमम।।
tatra pūrvaṃpūrvaṃ prathamam||
And here , that which comes first is first taken.
Taittiriya Pratishakhya 5.4
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 4
त्रपुमिथुपूर्वः शकरश्चपरः।।
trapumithupūrvaḥ śakaraścaparaḥ||
After trapu and mithu is inserted a ś before c.
Taittiriya Pratishakhya 5.5
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 5
सुपूर्वश्च चन्द्रपरः।।
supūrvaśca candraparaḥ||
As also after su , before candra.
Taittiriya Pratishakhya 5.6
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 6
संपूर्वः सकारः कुरुपरः।।
saṃpūrvaḥ sakāraḥ kuruparaḥ||
After sam is inserted s before kuru.
Taittiriya Pratishakhya 5.7
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 7
अकुर्व च प्रत्ययात्परः।।
akurva ca pratyayātparaḥ||
And before akurva , after the augment.
Taittiriya Pratishakhya 5.8
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 8
नीचापूर्वो दकार उच्चापरः।।
nīcāpūrvo dakāra uccāparaḥ||
After nīcā is inserted d before uccā.
Taittiriya Pratishakhya 5.9
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 9
असंपूर्वो ऽरमृकारः।।
asaṃpūrvo 'ramṛkāraḥ||
After asam , r̥ becomes ar.
Taittiriya Pratishakhya 5.10
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 10
अवग्रह आशीर्धूःसुवरिति रेफं परः सकारः षकारम।।
avagraha āśīrdhūḥsuvariti rephaṃ paraḥ sakāraḥ ṣakāram||
Of āśīḥ , dhūḥ , and suvaḥ , when first members of a compuond , the visarjanīya becomes r , and a follwing s becomes ṣ.
Taittiriya Pratishakhya 5.11
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 11
अथ लोपः।।
atha lopaḥ||
Now for cases of omission.
Taittiriya Pratishakhya 5.12
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 12
ईंपूर्वो मकारः।।
īṃpūrvo makāraḥ||
A m is dropped , when preceded by īm.
Taittiriya Pratishakhya 5.13
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 13
तुनुपूर्व उदात्तयोर्वकारः।।
tunupūrva udāttayorvakāraḥ||
A v is dropped when preceded by tu or nu , in case these are accented.
Taittiriya Pratishakhya 5.14
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 14
उत्पूर्वः सकारो व्यञ्जनपरः।।
utpūrvaḥ sakāro vyañjanaparaḥ||
A s is dropped after ut , when a consonant follows.
Taittiriya Pratishakhya 5.15
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 15
एषसस्य इति च।।
eṣasasya iti ca||
Also eṣaḥ , saḥ , and syaḥ.
Taittiriya Pratishakhya 5.16
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 16
नासः।।
nāsaḥ||
But not asaḥ.
Taittiriya Pratishakhya 5.17
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 17
इद्विदग्नैमांनएनौषधीःपरः सः।।
idvidagnaimāṃnaenauṣadhīḥparaḥ saḥ||
And saḥ , when followed by id u , id agne , imāṃ naḥ , enā , oṣadhīḥ.
Taittiriya Pratishakhya 5.18
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 18
अवग्रह इत्येकम।।
avagraha ityekam||
Also ity ekam , when ekam is the former member of a compound.
Taittiriya Pratishakhya 5.19
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 19
तिष्ठन्त्येकया सपूर्वः।।
tiṣṭhantyekayā sapūrvaḥ||
Also tiṣṭhanty ekayā , along with the preceding letter.
Taittiriya Pratishakhya 5.20
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 20
न कारः शकारं चपरः।।
na kāraḥ śakāraṃ caparaḥ||
A n , when followed by c , becomes ś.
Taittiriya Pratishakhya 5.21
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 21
नायन्नैरयन्नार्ध्नुवन्ननड्वान्घृणीवान्वारुणानेवास्मिन।।
nāyannairayannārdhnuvannanaḍvānghṛṇīvānvāruṇānevāsmin||
But not the n of āyan , airayan , ārdhnuvan , anaḍvān , ghr̥ṇīvān , vāruṇān , and evāsmin.
Taittiriya Pratishakhya 5.22
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 22
तकारश्चकारं शचछपरः।।
takāraścakāraṁ śacachaparaḥ||
A t , when followed by ś , c , or ch , becmes c.
Taittiriya Pratishakhya 5.23
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 23
जपरो जकारम।।
japaro jakāram||
When followed by j , it becomes j.
Taittiriya Pratishakhya 5.24
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 24
नकार एतेषु ञकारम।।
nakāra eteṣu ñakāram||
A n , before the same letters , becomes ñ
Taittiriya Pratishakhya 5.25
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 25
लपरौ लकारम।।
laparau lakāram||
Both t and n , when followed by l , become l.
Taittiriya Pratishakhya 5.26
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 26
नकारो ऽनुनासिकम।।
nakāro 'nunāsikam||
The n becomes nasalized l.
Taittiriya Pratishakhya 5.27
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 27
मकार स्पर्शपरस्तस्य सस्थानमनुनासिकम।।
makāra sparśaparastasya sasthānamanunāsikam||
A m , when followed by a mute , becomes the nasal of like position with it.
Taittiriya Pratishakhya 5.28
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 28
अन्तस्थापरश्च सवर्णमनुनासिकम।।
antasthāparaśca savarṇamanunāsikam||
Followed by a semivowel , it becomes a nasal of like quality with it.
Taittiriya Pratishakhya 5.29
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 29
न रेफपरः।।
na rephaparaḥ||
But not when followed by r.
Taittiriya Pratishakhya 5.30
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 30
यवकारपरश्चैकेषामाचार्याणाम।।
yavakāraparaścaikeṣāmācāryāṇām||
Nor , according to some teachers , when followed by y or v.
Taittiriya Pratishakhya 5.31
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 31
उत्तमलभावात्पूर्वो ऽनुनासिक इत्यात्रेयः।।
uttamalabhāvātpūrvo 'nunāsika ityātreyaḥ||
ātreya holds that , when a nasal mute becomes l , the previous vowel is nasalized.
Taittiriya Pratishakhya 5.32
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 32
ङपूर्वः ककारः सषकारपरः।।
ṅapūrvaḥ kakāraḥ saṣakāraparaḥ||
After ṅ is inserted a k before s and ṣ.
Taittiriya Pratishakhya 5.33
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 33
टनकारपूर्वश्च तकारः।।
ṭanakārapūrvaśca takāraḥ||
After ṭ or n is inserted a t.
Taittiriya Pratishakhya 5.34
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 34
स्पर्शपूर्वः शकारश्छकारम।।
sparśapūrvaḥ śakāraśchakāram||
A ś preceded by a mute becomes ch.
Taittiriya Pratishakhya 5.35
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 35
न मकारपूर्वः।।
na makārapūrvaḥ||
But not when preceded by m.
Taittiriya Pratishakhya 5.36
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 36
पकारपूर्वश्च वाल्मीकेः।।
pakārapūrvaśca vālmīkeḥ||
Nor , according to vālmīki , when preceded by p.
Taittiriya Pratishakhya 5.37
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 37
व्यञ्जनपरः पौष्करसादेर्न पूर्वश्च ञकारम।।
vyañjanaparaḥ pauṣkarasāderna pūrvaśca ñakāram||
Nor , according to pauṣkarasādi , when followed by a consonant ; and a preceding n , in that case , does not become ñ.
Taittiriya Pratishakhya 5.38
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 38
प्रथमपूर्वो हकारश्चतुर्थं तस्य सस्थानं प्लाक्षिकौण्डिन्यगौतमपौष्करसादीनाम।।
prathamapūrvo hakāraścaturthaṃ tasya sasthānaṃ plākṣikauṇḍinyagautamapauṣkarasādīnām||
According to plākṣi , kauṇḍinya , gautama , and pauṣkarasādi , a h preceded by a first mute becomes a fourth mute corresponding with the latter.
Taittiriya Pratishakhya 5.39
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 39
अविकृत एकेषाम।।
avikṛta ekeṣām||
According to some authorities , it remains unchanged.
Taittiriya Pratishakhya 5.40
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 40
चतुर्थो ऽन्तरे शैत्यायनादीनाम।।
caturtho 'ntare śaityāyanādīnām||
According to śaityāyana and others , a fourth mute is interposed.
Taittiriya Pratishakhya 5.41
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 5 · Verse 41
मीमांसकानां च मीमांसकानां च।।
mīmāṁsakānāṃ ca mīmāṁsakānāṃ ca||
As also , according to the mīmām̐sakas.