Taittiriya Pratishakhya
तैत्तिरीयप्रातिशाख्यम्
A phonetic and recitational text of the Taittiriya branch of the Krishna Yajurveda.
Chapter 16 · 31 shlokas
+ Add ShlokaTaittiriya Pratishakhya 16.1
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 1
अथ सकारपराः।।
atha sakāraparāḥ||
Now for cases in which s follows.
Taittiriya Pratishakhya 16.2
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 2
स्रशोहपाश पदादयः स्वरपरे।।
sraśohapāśa padādayaḥ svarapare||
sra , śo , ha , pā , and śa , at the beginning of a pada , take anusvāra before a s that is followed by a vowel.
Taittiriya Pratishakhya 16.3
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 3
विकृते ऽपि।।
vikṛte 'pi||
Even when the vowel is altered.
Taittiriya Pratishakhya 16.4
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 4
रापूर्वश्च।।
rāpūrvaśca||
As also , when they are preceded by ra.
Taittiriya Pratishakhya 16.5
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 5
शंस्तानन्तोदात्ते।।
śaṁstānantodātte||
Also in śam̐stā , except when it is accented on the final syllable.
Taittiriya Pratishakhya 16.6
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 6
अशंसन।।
aśaṁsan||
Also in aśam̐san.
Taittiriya Pratishakhya 16.7
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 7
न शसनं विशसनेन।।
na śasanaṃ viśasanena||
But not in śasanam and viśasanena.
Taittiriya Pratishakhya 16.8
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 8
मा पदादिरनुदात्तः।।
mā padādiranudāttaḥ||
mā takes anusvāra when beginning a pada and unaccented.
Taittiriya Pratishakhya 16.9
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 9
पुमीपूर्वश नित्यम।।
pumīpūrvaś nityam||
As also when preceded by pu or mī , under all circumstances.
Taittiriya Pratishakhya 16.10
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 10
सकायपरश्च।।
sakāyaparaśca||
And when followed by sakāya.
Taittiriya Pratishakhya 16.11
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 11
नावग्रहपूर्वः।।
nāvagrahapūrvaḥ||
But not when preceded by a former member of a compound.
Taittiriya Pratishakhya 16.12
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 12
मासिमासुमासोमासामिति च।।
māsimāsumāsomāsāmiti ca||
Nor in māsi , māsu , māsaḥ , or māsām.
Taittiriya Pratishakhya 16.13
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 13
हिपुजिगाजिघाछंसिनेऽतंसयदातांसीत्कनीयाज्यायाद्राघीयारघीयाश्रेयाह्रसीयावसीयाभूयांसोजक्षिवाजघ्निवाजिगिवाजीगिवातस्थिवादाश्वादीदिवापपिवापीपिवाविद्वाविविशिवाशुश्रुवाससृवा।।
hipujigājighāchaṁsine'taṁsayadātāṁsītkanīyājyāyādrāghīyāraghīyāśreyāhrasīyāvasīyābhūyāṁsojakṣivājaghnivājigivājīgivātasthivādāśvādīdivāpapivāpīpivāvidvāviviśivāśuśruvāsasṛvā||
The followin words have anusvāra before s : hi , pu , jigā , jighā , cham̐sine , atam̐sayat , ātām̐sīt , kanīyā , jyāyā , drāghīyā , raghīyā , śreyā , hrasīyā , vasīyā , bhūyām̐saḥ , jakṣvā , jaghnivā , jigivā , jīgivā , tasthivā , dāśvā , dīdivā , papivā , pīpivā , vidvā , viviśivā , śuśruvā , sasr̥vā.
Taittiriya Pratishakhya 16.14
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 14
आकारेकारोकाराः सिषिपराः पदान्तयोः।।
ākārekārokārāḥ siṣiparāḥ padāntayoḥ||
The vowels ā , ī , and ū have anusvāra , when they are followed by si or ṣi final.
Taittiriya Pratishakhya 16.15
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 15
विकृते ऽपि।।
vikṛte 'pi||
Eve when the i is altered.
Taittiriya Pratishakhya 16.16
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 16
अनाकारो ह्रस्वं सांकृत्यस्य।।
anākāro hrasvaṁ sāṃkṛtyasya||
According to sāṃkr̥tya , the vowel , except ā , is short.
Taittiriya Pratishakhya 16.17
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 17
न पदे द्विस्वरे नित्यम।।
na pade dvisvare nityam||
Not , under any circumstances , in a dissylabic word.
Taittiriya Pratishakhya 16.18
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 18
ऋजीषिजिगासिजिघास्यजासियजासिददासिदधासिवर्तयासि च।।
ṛjīṣijigāsijighāsyajāsiyajāsidadāsidadhāsivartayāsi ca||
Nor in r̥jīṣi , jigāsi , jighāsi , ajāsi , yajāsi , dadāsi , dadhāsi , and vartayāsi.
Taittiriya Pratishakhya 16.19
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 19
दंसनाभ्योदंसोभिर्दंसंवृषदंशोदंशुकादंष्ट्राभ्यां परः।।
daṁsanābhyodaṁsobhirdaṁsaṃvṛṣadaṁśodaṁśukādaṁṣṭrābhyāṃ paraḥ||
In dam̐sanābhyaḥ , dam̐sobhiḥ , dam̐sam , vr̥ṣadam̐śaḥ , dam̐śukā , and dam̐ṣṭrābhyām , anusvāra is taken in the latter place.
Taittiriya Pratishakhya 16.20
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 20
मंस्येमंसतैयंसद्यंसन्वंसतेवंसगः।।
maṁsyemaṁsataiyaṁsadyaṁsanvaṁsatevaṁsagaḥ||
Also in mam̐sye , mam̐satai , yam̐sad , yam̐san , vam̐sate , and am̐sagaḥ.
Taittiriya Pratishakhya 16.21
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 21
उन्न वंशम।।
unna vaṁśam||
Also in vam̐śam , after ut or na.
Taittiriya Pratishakhya 16.22
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 22
अक्रंस्तक्रंस्यतेरंस्यतेभ्रंशते।।
akraṁstakraṁsyateraṁsyatebhraṁśate||
Also in akram̐sta , kram̐syate , ram̐syate , and bhram̐śate.
Taittiriya Pratishakhya 16.23
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 23
रंह्यै च।।
raṁhyai ca||
And also in ram̐hyai.
Taittiriya Pratishakhya 16.24
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 24
ऐकार उख्यस्य नितान्तः।।
aikāra ukhyasya nitāntaḥ||
The ai , according to ukhya , is excessive.
Taittiriya Pratishakhya 16.25
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 25
विरित्रि संख्यासु।।
viritri saṃkhyāsu||
Also in vi , ri , and tri , in numerals , except in su.
Taittiriya Pratishakhya 16.26
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 26
शिंशुमारःशिंषत्संश्वासंस्रासंसृष्टसंस्कृत्यसंकृतसंशितसंशिताकिंशिलकिंशिला।।
śiṁśumāraḥśiṁṣatsaṁśvāsaṁsrāsaṁsṛṣṭasaṁskṛtyasaṁkṛtasaṁśitasaṁśitākiṁśilakiṁśilā||
Also in śim̐śumāraḥ , śim̐ṣat , sam̐śvā , sam̐srā , sam̐sr̥ṣṭa , sam̐skr̥tya sam̐kr̥ta , sam̐śita , sam̐śitā , kim̐śila , and kim̐śilā.
Taittiriya Pratishakhya 16.27
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 27
सितृदृ हकारपरः।।
sitṛdṛ hakāraparaḥ||
Also after si , tr̥ , or dr̥ , when h follows.
Taittiriya Pratishakhya 16.28
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 28
मंहिष्ठस्य च।।
maṁhiṣṭhasya ca||
As also , in mam̐hiṣṭhasya.
Taittiriya Pratishakhya 16.29
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 29
आदिरंहतिरंहोऽंहोरंहोमुगत्यंहाअंहसोऽंहसांशमंशुभिरंशभुवांश्वंशूअंशवोऽंशुरंशुमंशूनंशुनांशोरंशायोपांश्वंशौ।।
ādiraṁhatiraṁho'ṁhoraṁhomugatyaṁhāaṁhaso'ṁhasāṁśamaṁśubhiraṁśabhuvāṁśvaṁśūaṁśavo'ṁśuraṁśumaṁśūnaṁśunāṁśoraṁśāyopāṁśvaṁśau||
Also , after the first vowel , in am̐hatiḥ , am̐haḥ , am̐hoḥ , am̐homuc , atyam̐hāḥ , am̐hasaḥ , am̐hasā , am̐śam , am̐śubhiḥ , am̐śabhuvā , am̐śu , am̐śū , am̐śavaḥ , am̐śuḥ , am̐śum , am̐śūn , am̐śunā , am̐śoḥ , am̐śāya , upām̐śu , and am̐śau //
Taittiriya Pratishakhya 16.30
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 30
अवग्रह उदात्तो ऽंसे ऽंसायांसाभ्यामंसाविति।।
avagraha udātto 'ṁse 'ṁsāyāṁsābhyāmaṁsāviti||
Also in am̐se , am̐sāya , am̐sābhyām , and am̐sau , when accented on the first syllable.
Taittiriya Pratishakhya 16.31
Taittiriya Pratishakhya · Chapter 16 · Verse 31
नासावा नासावा।।
nāsāvā nāsāvā||
But not in asāv ā.