उपमन्युरुवाच ॥ अतः परं प्रवक्ष्यामि शिवाश्रमनिषेविणाम् ॥ शिवशास्त्रोक्तमार्गेण नैमित्तिकविधिक्रमम् ॥ १ ॥

upamanyuruvAca ॥ ataH paraM pravakSyAmi zivAzramaniSeviNAm ॥ zivazAstroktamArgeNa naimittikavidhikramam ॥ 1 ॥

सर्वेष्वपि च मासेषु पक्षयोरुभयोरपि ॥ अष्टाभ्यां च चतुर्दश्यां तथा पर्वाणि च क्रमात् ॥ २ ॥

sarveSvapi ca mAseSu pakSayorubhayorapi ॥ aSTAbhyAM ca caturdazyAM tathA parvANi ca kramAt ॥ 2 ॥

अयने विषुवे चैव ग्रहणेषु विशेषतः ॥ कर्तव्या महती पूजा ह्यधिका वापि शक्तितः ॥ ३ ॥

ayane viSuve caiva grahaNeSu vizeSataH ॥ kartavyA mahatI pUjA hyadhikA vApi zaktitaH ॥ 3 ॥

मासिमासि यथान्यायं ब्रह्मकूर्चं प्रसाध्य तु ॥ स्नापयित्वा शिवं तेन पिबेच्छेषमुपोषितः ॥ ४ ॥

mAsimAsi yathAnyAyaM brahmakUrcaM prasAdhya tu ॥ snApayitvA zivaM tena pibeccheSamupoSitaH ॥ 4 ॥

ब्रह्महत्यादिदोषाणामतीव महतामपि ॥ निष्कृतिर्ब्रह्मकूर्चस्य पानान्नान्या विशिष्यते ॥ ५ ॥

brahmahatyAdidoSANAmatIva mahatAmapi ॥ niSkRtirbrahmakUrcasya pAnAnnAnyA viziSyate ॥ 5 ॥

पौषे पुष्यनक्षत्रे कुर्यान्नीराजनं विभोः ॥ माघे मघाख्ये नक्षत्रे प्रदद्याद्घृतकंबलम् ॥ ६ ॥

pauSe puSyanakSatre kuryAnnIrAjanaM vibhoH ॥ mAghe maghAkhye nakSatre pradadyAdghRtakaMbalam ॥ 6 ॥

फाल्गुने चोत्तरान्ते वै प्रारभेत महोत्सवम् ॥ चैत्रे चित्रापौर्णमास्यां दोलां कुर्याद्यथाविधि ॥ ७ ॥

phAlgune cottarAnte vai prArabheta mahotsavam ॥ caitre citrApaurNamAsyAM dolAM kuryAdyathAvidhi ॥ 7 ॥

वैशाख्यां तु विशाखायां कुर्यात्पुष्पमहालयम् ॥ ज्येष्ठे मूलाख्यनक्षत्रे शीतकुम्भं प्रदापयेत् ॥ ८ ॥

vaizAkhyAM tu vizAkhAyAM kuryAtpuSpamahAlayam ॥ jyeSThe mUlAkhyanakSatre zItakumbhaM pradApayet ॥ 8 ॥

आषाढे चोत्तराषाढे पवित्रारोपणं तथा ॥ श्रावणे प्राकृतान्यापि मण्डलानि प्रकल्पयेत् ॥ ९ ॥

ASADhe cottarASADhe pavitrAropaNaM tathA ॥ zrAvaNe prAkRtAnyApi maNDalAni prakalpayet ॥ 9 ॥

श्रविष्ठाख्ये तु नक्षत्रे प्रौष्ठपद्यां ततः परम् ॥ प्रोक्षयेच्च जलक्रीडां पूर्वाषाढाश्रये दिने ॥ १० ॥

zraviSThAkhye tu nakSatre prauSThapadyAM tataH param ॥ prokSayecca jalakrIDAM pUrvASADhAzraye dine ॥ 10 ॥

आश्वयुज्यां ततो दद्यात्पायसं च नवोदनम् ॥ अग्निकार्यं च तेनैव कुर्याच्छतभिषग्दिने ॥ ११ ॥

AzvayujyAM tato dadyAtpAyasaM ca navodanam ॥ agnikAryaM ca tenaiva kuryAcchatabhiSagdine ॥ 11 ॥

कार्तिक्यां कृतिकायोगे दद्याद्दीपसहस्रकम् ॥ मार्गशीर्षे तथार्द्रायां घृतेन स्नापयेच्छिवम् ॥ १२ ॥

kArtikyAM kRtikAyoge dadyAddIpasahasrakam ॥ mArgazIrSe tathArdrAyAM ghRtena snApayecchivam ॥ 12 ॥

अशक्तस्तेषु कालेषु कुर्यादुत्सवमेव वा ॥ आस्थानं वा महापूजामधिकं वा समर्चनम् ॥ १३ ॥

azaktasteSu kAleSu kuryAdutsavameva vA ॥ AsthAnaM vA mahApUjAmadhikaM vA samarcanam ॥ 13 ॥

आवृत्ते ऽपि च कल्याणे प्रशस्तेष्वपि कर्मसु ॥ दौर्मनस्ये दुराचारे दुःस्वप्ने दुष्टदर्शने ॥ १४ ॥

AvRtte 'pi ca kalyANe prazasteSvapi karmasu ॥ daurmanasye durAcAre duHsvapne duSTadarzane ॥ 14 ॥

उत्पाते वाशुभेन्यस्मिन्रोगे वा प्रबले ऽथ वा ॥ स्नानपूजाजपध्यानहोमदानादिकाः क्रियः ॥ १५ ॥

utpAte vAzubhenyasminroge vA prabale 'tha vA ॥ snAnapUjAjapadhyAnahomadAnAdikAH kriyaH ॥ 15 ॥

निर्मितानुगुणाः कार्याः पुरश्चरणपूर्विकाः ॥ शिवानले च विहते पुनस्सन्धानमाचरेत् ॥ १६ ॥

nirmitAnuguNAH kAryAH purazcaraNapUrvikAH ॥ zivAnale ca vihate punassandhAnamAcaret ॥ 16 ॥

य एवं शर्वधर्मिष्ठो वर्तते नित्यमुद्यतः ॥ तस्यैकजन्मना मुक्तिं प्रयच्छति महेश्वरः ॥ १७ ॥

ya evaM zarvadharmiSTho vartate nityamudyataH ॥ tasyaikajanmanA muktiM prayacchati mahezvaraH ॥ 17 ॥

एतद्यथोत्तरं कुर्यान्नित्यनैमित्तिकेषु यः ॥ दिव्यं श्रीकंठनाथस्य स्थानमाद्यं स गच्छति ॥ १८ ॥

etadyathottaraM kuryAnnityanaimittikeSu yaH ॥ divyaM zrIkaMThanAthasya sthAnamAdyaM sa gacchati ॥ 18 ॥

तत्र भुक्त्वा महाभोगान्कल्पकोटिशतन्नरः ॥ कालांतरेच्युतस्तस्मादौमं कौमारमेव च ॥ १९ ॥

tatra bhuktvA mahAbhogAnkalpakoTizatannaraH ॥ kAlAMtarecyutastasmAdaumaM kaumArameva ca ॥ 19 ॥

संप्राप्य वैष्णवं ब्राह्मं रुद्रलोकं विशेषतः ॥ तत्रोषित्वा चिरं कालं भुक्त्वा भोगान्यथोदितान् ॥ २० ॥

saMprApya vaiSNavaM brAhmaM rudralokaM vizeSataH ॥ tatroSitvA ciraM kAlaM bhuktvA bhogAnyathoditAn ॥ 20 ॥

पुनश्चोर्ध्वं गतस्तस्मादतीत्य स्थानपञ्चकम् ॥ श्रीकण्ठाज्ज्ञानमासाद्य तस्माच्छैवपुरं व्रजेत् ॥ २१ ॥

punazcordhvaM gatastasmAdatItya sthAnapaJcakam ॥ zrIkaNThAjjJAnamAsAdya tasmAcchaivapuraM vrajet ॥ 21 ॥

अर्धचर्यारतश्चापि द्विरावृत्त्यैवमेव तु ॥ पश्चाज्ज्ञानं समासाद्य शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ २२ ॥

ardhacaryAratazcApi dvirAvRttyaivameva tu ॥ pazcAjjJAnaM samAsAdya zivasAyujyamApnuyAt ॥ 22 ॥

अर्धार्धचरितो यस्तु देही देहक्षयात्परम् ॥ अंडांतं वोर्ध्वमव्यक्तमतीत्य भुवनद्वयम् ॥ २३ ॥

ardhArdhacarito yastu dehI dehakSayAtparam ॥ aMDAMtaM vordhvamavyaktamatItya bhuvanadvayam ॥ 23 ॥

संप्राप्य पौरुषं रौद्रस्थानमद्रीन्द्रजापतेः ॥ अनेकयुगसाहस्रं भुक्त्वा भोगाननेकधा ॥ २४ ॥

saMprApya pauruSaM raudrasthAnamadrIndrajApateH ॥ anekayugasAhasraM bhuktvA bhogAnanekadhA ॥ 24 ॥

पुण्यक्षये क्षितिं प्राप्य कुले महति जायते ॥ तत्रापि पूर्वसंस्कारवशेन स महाद्युतिः ॥ २५ ॥

puNyakSaye kSitiM prApya kule mahati jAyate ॥ tatrApi pUrvasaMskAravazena sa mahAdyutiH ॥ 25 ॥

पशुधर्मान्परित्यज्य शिवधर्मरतो भवेत् ॥ तद्धर्मगौरवादेव ध्यात्वा शिवपुरं व्रजेत् ॥ २६ ॥

pazudharmAnparityajya zivadharmarato bhavet ॥ taddharmagauravAdeva dhyAtvA zivapuraM vrajet ॥ 26 ॥

भोगांश्च विविधान्भुक्त्वा विद्येश्वरपदं व्रजेत् ॥ तत्र विद्येश्वरैस्सार्धं भुक्त्वा भोगान्बहून्क्रमात् ॥ २७ ॥

bhogAMzca vividhAnbhuktvA vidyezvarapadaM vrajet ॥ tatra vidyezvaraissArdhaM bhuktvA bhogAnbahUnkramAt ॥ 27 ॥

अण्डस्यांतर्बहिर्वाथ सकृदावर्तते पुनः ॥ ततो लब्ध्वा शिवज्ञानं परां भक्तिमवाप्य च ॥ २८ ॥

aNDasyAMtarbahirvAtha sakRdAvartate punaH ॥ tato labdhvA zivajJAnaM parAM bhaktimavApya ca ॥ 28 ॥

शिवसाधर्म्यमासाद्य न भूयो विनिवर्तते ॥ यश्चातीव शिवे भक्तो विषयासक्तचित्तवत् ॥ २९ ॥

zivasAdharmyamAsAdya na bhUyo vinivartate ॥ yazcAtIva zive bhakto viSayAsaktacittavat ॥ 29 ॥

शिवदर्मानसो कुर्वन्नकुर्वन्वापि मुच्यते ॥ एकावृत्तो द्विरावृत्तस्त्रिरावृत्तो निवर्तकः ॥ ३० ॥

zivadarmAnaso kurvannakurvanvApi mucyate ॥ ekAvRtto dvirAvRttastrirAvRtto nivartakaH ॥ 30 ॥

न पुनश्चक्रवर्ती स्याच्छिवधर्माधिकारवान् ॥ तस्माच्च्छिवाश्रितो भूत्वा येन केनापि हेतुना ॥ ३१ ॥

na punazcakravartI syAcchivadharmAdhikAravAn ॥ tasmAccchivAzrito bhUtvA yena kenApi hetunA ॥ 31 ॥

शिवधर्मे मतिं कुर्याच्छ्रेयसे चेत्कृतोद्यमः ॥ नात्र निर्बंधयिष्यामो वयं केचन केनचित् ॥ ३२ ॥

zivadharme matiM kuryAcchreyase cetkRtodyamaH ॥ nAtra nirbaMdhayiSyAmo vayaM kecana kenacit ॥ 32 ॥

निर्बन्धेभ्यो ऽतिवादेभ्यः प्रकृत्यैतन्न रोचते ॥ रोचते वा परेभ्यस्तु पुण्यसंस्कारगौरवात् ॥ ३३ ॥

nirbandhebhyo 'tivAdebhyaH prakRtyaitanna rocate ॥ rocate vA parebhyastu puNyasaMskAragauravAt ॥ 33 ॥

संसारकारणं येषां न प्ररोढुमलं भवेत् ॥ प्रकृत्यनुगुणं तस्माद्विमृश्यैतदशेषतः ॥ ३४ ॥

saMsArakAraNaM yeSAM na praroDhumalaM bhavet ॥ prakRtyanuguNaM tasmAdvimRzyaitadazeSataH ॥ 34 ॥

शिवधर्मे ऽधिकुर्वीत यदीच्छेच्छिवमात्मनः ॥ ३५ ॥

zivadharme 'dhikurvIta yadIcchecchivamAtmanaH ॥ 35 ॥