उपमन्युरुवाच ॥ अथाग्निकार्यं वक्ष्यामि कुण्डे वा स्थंडिले ऽपि वा ॥ वेद्यां वा ह्यायसे पात्रे मृन्मये वा नवे शुभे ॥ १ ॥

upamanyuruvAca ॥ athAgnikAryaM vakSyAmi kuNDe vA sthaMDile 'pi vA ॥ vedyAM vA hyAyase pAtre mRnmaye vA nave zubhe ॥ 1 ॥

आधायाग्निं विधानेन संस्कृत्य च ततः परम् ॥ तत्राराध्य महादेवं होमकर्म समाचरेत् ॥ २ ॥

AdhAyAgniM vidhAnena saMskRtya ca tataH param ॥ tatrArAdhya mahAdevaM homakarma samAcaret ॥ 2 ॥

कुण्डं द्विहस्तमानं वा हस्तमात्रमथापि वा ॥ वृत्तं वा चतुरस्रं वा कुर्याद्वेदिं च मण्डलम् ॥ ३ ॥

kuNDaM dvihastamAnaM vA hastamAtramathApi vA ॥ vRttaM vA caturasraM vA kuryAdvediM ca maNDalam ॥ 3 ॥

कुण्डं विस्तारवन्निम्नं तन्मध्ये ऽष्टदलाम्बुजम् ॥ चतुरंगुलमुत्सेधं तस्य द्व्यंगुलमेव वा ॥ ४ ॥

kuNDaM vistAravannimnaM tanmadhye 'STadalAmbujam ॥ caturaMgulamutsedhaM tasya dvyaMgulameva vA ॥ 4 ॥

वितस्तिद्विगुणोन्नत्या नाभिमन्तः प्रचक्षते ॥ मध्यं च मध्यमांगुल्या मध्यमोत्तमपर्वणोः ॥ ५ ॥

vitastidviguNonnatyA nAbhimantaH pracakSate ॥ madhyaM ca madhyamAMgulyA madhyamottamaparvaNoH ॥ 5 ॥

अंगुलैः कथ्यते सद्भिश्चतुर्विंशतिभिः करः ॥ मेखलानां त्रयं वापि द्वयमेकमथापि वा ॥ ६ ॥

aMgulaiH kathyate sadbhizcaturviMzatibhiH karaH ॥ mekhalAnAM trayaM vApi dvayamekamathApi vA ॥ 6 ॥

यथाशोभं प्रकुर्वीत श्लक्ष्णमिष्टं मृदा स्थिरम् ॥ अश्वत्थपत्रवद्योनिं गजाधारवदेव वा ॥ ७ ॥

yathAzobhaM prakurvIta zlakSNamiSTaM mRdA sthiram ॥ azvatthapatravadyoniM gajAdhAravadeva vA ॥ 7 ॥

मेखलामध्यतः कुर्यात्पश्चिमे दक्षिणे ऽपि वा ॥ शोभनामग्नितः किंचिन्निम्नामुन्मीलिकां शनैः ॥ ८ ॥

mekhalAmadhyataH kuryAtpazcime dakSiNe 'pi vA ॥ zobhanAmagnitaH kiMcinnimnAmunmIlikAM zanaiH ॥ 8 ॥

अग्रेण कुण्डाभिमुखीं किंचिदुत्सृज्य मेखलाम् ॥ नोत्सेधनियमो वेद्याः सा मार्दी वाथ सैकती ॥ ९ ॥

agreNa kuNDAbhimukhIM kiMcidutsRjya mekhalAm ॥ notsedhaniyamo vedyAH sA mArdI vAtha saikatI ॥ 9 ॥

मंडलं गोशकृत्तोयैर्मानं पात्रस्य नोदितम् ॥ कुण्डं च मृन्मयं वेदिमालिपेद्गोमयांबुना ॥ १० ॥

maMDalaM gozakRttoyairmAnaM pAtrasya noditam ॥ kuNDaM ca mRnmayaM vedimAlipedgomayAMbunA ॥ 10 ॥

प्रक्षाल्य तापयेत्पात्रं प्रोक्षयेदन्यदंभसा ॥ स्वसूत्रोक्तप्रकारेण कुण्डादौ विल्लिखेत्ततः ॥ ११ ॥

prakSAlya tApayetpAtraM prokSayedanyadaMbhasA ॥ svasUtroktaprakAreNa kuNDAdau villikhettataH ॥ 11 ॥

संप्रोक्ष्य कल्पयेद्दर्भैः पुष्पैर्वा वह्निविष्टरम् ॥ अर्चनार्थं च होमार्थं सर्वद्रव्याणि साधयेत् ॥ १२ ॥

saMprokSya kalpayeddarbhaiH puSpairvA vahniviSTaram ॥ arcanArthaM ca homArthaM sarvadravyANi sAdhayet ॥ 12 ॥

प्रक्षाल्यक्षालनीयानि प्रोक्षण्या प्रोक्ष्य शोधयेत् ॥ मणिजं काष्ठजं वाथ श्रोत्रियागारसम्भवम् ॥ १३ ॥

prakSAlyakSAlanIyAni prokSaNyA prokSya zodhayet ॥ maNijaM kASThajaM vAtha zrotriyAgArasambhavam ॥ 13 ॥

अन्यं वाभ्यर्हितं वह्निं ततः साधारमानयेत् ॥ त्रिः प्रदक्षिणमावृत्य कुण्डादेरुपरि क्रमात् ॥ १४ ॥

anyaM vAbhyarhitaM vahniM tataH sAdhAramAnayet ॥ triH pradakSiNamAvRtya kuNDAderupari kramAt ॥ 14 ॥

वह्निबीजं समुच्चार्य त्वादधीताग्निमासने ॥ योनिमार्गेण वा तद्वदात्मनः संमुखेन वा ॥ १५ ॥

vahnibIjaM samuccArya tvAdadhItAgnimAsane ॥ yonimArgeNa vA tadvadAtmanaH saMmukhena vA ॥ 15 ॥

नियोगः प्रदेश सर्वं कुंडं कुर्याद्विचक्षणः ॥ स्वनाभ्यंतःस्थितं वह्निं तद्रंध्राद्विस्फुलिंगवद् ॥ १६ ॥

niyogaH pradeza sarvaM kuMDaM kuryAdvicakSaNaH ॥ svanAbhyaMtaHsthitaM vahniM tadraMdhrAdvisphuliMgavad ॥ 16 ॥

निर्गम्य पावके बाह्ये लीनं बिंबाकृति स्मरेत् ॥ आज्यसंस्कारपर्यंतमन्वाधानपुरस्सरम् ॥ १७ ॥

nirgamya pAvake bAhye lInaM biMbAkRti smaret ॥ AjyasaMskAraparyaMtamanvAdhAnapurassaram ॥ 17 ॥

स्वसूत्रोक्तक्रमात्कुर्यान्मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् ॥ शिवमूर्तिं समभ्यर्च्य ततो दक्षिणपार्श्वतः ॥ १८ ॥

svasUtroktakramAtkuryAnmUlamantreNa mantravit ॥ zivamUrtiM samabhyarcya tato dakSiNapArzvataH ॥ 18 ॥

न्यस्य मन्त्रं घृते मुद्रां दर्शयेद्धेनुसंज्ञिताम् ॥ स्रुक्स्रुवौ तैजसौ ग्राह्यौ न कांस्यायससैसकौ ॥ १९ ॥

nyasya mantraM ghRte mudrAM darzayeddhenusaMjJitAm ॥ sruksruvau taijasau grAhyau na kAMsyAyasasaisakau ॥ 19 ॥

यज्ञदारुमयौ वापि स्मार्तौ वा शिल्पसम्मतौ ॥ पर्णे वा ब्रह्मवृक्षादेरच्छिद्रे मध्य उत्थिते ॥ २० ॥

yajJadArumayau vApi smArtau vA zilpasammatau ॥ parNe vA brahmavRkSAderacchidre madhya utthite ॥ 20 ॥

संसृज्य दर्भैस्तौ वह्नौ संताप्य प्रोक्षयेत्पुनः ॥ पारार्षर्च्यस्वसूत्रोक्तक्रमेण शिवपूर्वकैः ॥ २१ ॥

saMsRjya darbhaistau vahnau saMtApya prokSayetpunaH ॥ pArArSarcyasvasUtroktakrameNa zivapUrvakaiH ॥ 21 ॥

जुहुयादष्टभिर्बीजैरग्निसंस्कारसिद्धये ॥ भ्रुंस्तुंब्रुश्रुं क्रमेणैव पुंड्रंद्रमित्यतः परम् ॥ २२ ॥

juhuyAdaSTabhirbIjairagnisaMskArasiddhaye ॥ bhruMstuMbruzruM krameNaiva puMDraMdramityataH param ॥ 22 ॥

बीजानि सप्त सप्तानां जिह्वानामनुपूर्वशः ॥ त्रिशिखा मध्यमा जिह्वा बहुरूपसमाह्वया ॥ २३ ॥

bIjAni sapta saptAnAM jihvAnAmanupUrvazaH ॥ trizikhA madhyamA jihvA bahurUpasamAhvayA ॥ 23 ॥

रक्ताग्नेयी नैरृती च कृष्णान्या सुप्रभा मता ॥ अतिरिक्ता मरुज्जिह्वा स्वनामानुगुणप्रभा ॥ २४ ॥

raktAgneyI nairRtI ca kRSNAnyA suprabhA matA ॥ atiriktA marujjihvA svanAmAnuguNaprabhA ॥ 24 ॥

स्वबीजानन्तरं वाच्या स्वाहांतञ्च यथाक्रमम् ॥ जिह्वामंत्रैस्तु तैर्हुत्वाज्यं जिह्वास्त्वेकैकश क्रमात् ॥ २५ ॥

svabIjAnantaraM vAcyA svAhAMtaJca yathAkramam ॥ jihvAmaMtraistu tairhutvAjyaM jihvAstvekaikaza kramAt ॥ 25 ॥

रं वह्नयेति स्वाहेति मध्ये हुत्वाहुतित्रयम् ॥ सर्पिषा वा समिद्भिर्वा परिषेचनमाचरेत् ॥ २६ ॥

raM vahnayeti svAheti madhye hutvAhutitrayam ॥ sarpiSA vA samidbhirvA pariSecanamAcaret ॥ 26 ॥

एवं कृते शिवाग्निः स्यात्स्मरेत्तत्र शिवासनम् ॥ तत्रावाह्य यजेद्देवमर्धनारीश्वरं शिवम् ॥ दीपान्तं परिषिच्याथ समिद्धोमं समाचरेत् ॥ २७ ॥

evaM kRte zivAgniH syAtsmarettatra zivAsanam ॥ tatrAvAhya yajeddevamardhanArIzvaraM zivam ॥ dIpAntaM pariSicyAtha samiddhomaM samAcaret ॥ 27 ॥

ताः पालाश्यः परा वापि याज्ञिया द्वादशांगुलाः ॥ अवक्रा न स्वयं शुष्कास्सत्वचो निर्व्रणाः समाः ॥ २८ ॥

tAH pAlAzyaH parA vApi yAjJiyA dvAdazAMgulAH ॥ avakrA na svayaM zuSkAssatvaco nirvraNAH samAH ॥ 28 ॥

दशांगुला वा विहिताः कनिष्ठांगुलिसंमिताः ॥ प्रादेशमात्रा वालाभे होतव्याः सकला अपि ॥ २९ ॥

dazAMgulA vA vihitAH kaniSThAMgulisaMmitAH ॥ prAdezamAtrA vAlAbhe hotavyAH sakalA api ॥ 29 ॥

दूर्वापत्रसमाकारां चतुरंगुलमायताम् ॥ दद्यादाज्याहुतिं पश्चादन्नमक्षप्रमाणतः ॥ ३० ॥

dUrvApatrasamAkArAM caturaMgulamAyatAm ॥ dadyAdAjyAhutiM pazcAdannamakSapramANataH ॥ 30 ॥

लाजांस्तथा सर्षपांश्च यवांश्चैव तिलांस्तथा ॥ सर्पिषाक्तानि भक्ष्याणि लेह्यचोष्याणि सम्भवे ॥ ३१ ॥

lAjAMstathA sarSapAMzca yavAMzcaiva tilAMstathA ॥ sarpiSAktAni bhakSyANi lehyacoSyANi sambhave ॥ 31 ॥

दशैवाहुतयस्तत्र पञ्च वा त्रितयं च वा ॥ होतव्याः शक्तितो दद्यादेकमेवाथ वाहुतिम् ॥ ३२ ॥

dazaivAhutayastatra paJca vA tritayaM ca vA ॥ hotavyAH zaktito dadyAdekamevAtha vAhutim ॥ 32 ॥

श्रुवेणाज्यं समित्याद्यास्रुचाशेषात्करेण वा ॥ तत्र दिव्येन होतव्यं तीर्थेनार्षेण वा तथा ॥ ३३ ॥

zruveNAjyaM samityAdyAsrucAzeSAtkareNa vA ॥ tatra divyena hotavyaM tIrthenArSeNa vA tathA ॥ 33 ॥

द्रव्येणैकेन वा ऽलाभे जुहुयाच्छ्रद्धया पुनः ॥ प्रायश्चित्ताय जुहुयान्मंत्रयित्वाहुतित्रयम् ॥ ३४ ॥

dravyeNaikena vA 'lAbhe juhuyAcchraddhayA punaH ॥ prAyazcittAya juhuyAnmaMtrayitvAhutitrayam ॥ 34 ॥

ततो होमविशिष्टेन घृतेनापूर्य वै स्रुचम् ॥ निधाय पुष्पं तस्याग्रे श्रुवेणाधोमुखेन ताम् ॥ ३५ ॥

tato homaviziSTena ghRtenApUrya vai srucam ॥ nidhAya puSpaM tasyAgre zruveNAdhomukhena tAm ॥ 35 ॥

सदर्भेन समाच्छाद्य मूलेनांजलिनोत्थितः ॥ वौषडंतेन जुहुयाद्धारां तु यवसंमिताम् ॥ ३६ ॥

sadarbhena samAcchAdya mUlenAMjalinotthitaH ॥ vauSaDaMtena juhuyAddhArAM tu yavasaMmitAm ॥ 36 ॥

इत्थं पूर्णाहुतिं कृत्वा परिषिंचेच्च पूर्ववत् ॥ तत उद्वास्य देवेशं गोपयेत्तु हुताशनम् ॥ ३७ ॥

itthaM pUrNAhutiM kRtvA pariSiMcecca pUrvavat ॥ tata udvAsya devezaM gopayettu hutAzanam ॥ 37 ॥

तमप्युद्वास्य वा नाभौ यजेत्संधाय नित्यशः ॥ अथवा वह्निमानीय शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना ॥ ३८ ॥

tamapyudvAsya vA nAbhau yajetsaMdhAya nityazaH ॥ athavA vahnimAnIya zivazAstroktavartmanA ॥ 38 ॥

वागीशीगर्भसंभूतं संस्कृत्य विधिवद्यजेत् ॥ अन्वाधानं पुनः कृत्वा परिधीन् परिधाय च ॥ ३९ ॥

vAgIzIgarbhasaMbhUtaM saMskRtya vidhivadyajet ॥ anvAdhAnaM punaH kRtvA paridhIn paridhAya ca ॥ 39 ॥

पात्राणि द्वन्द्वरूपेण निक्षिप्येष्ट्वा शिवं ततः ॥ संशोध्य प्रोक्षणीपात्रं प्रोक्ष्यतानि तदंभसा ॥ ४० ॥

pAtrANi dvandvarUpeNa nikSipyeSTvA zivaM tataH ॥ saMzodhya prokSaNIpAtraM prokSyatAni tadaMbhasA ॥ 40 ॥

प्रणीतापात्रमैशान्यां विन्यस्या पूरितं जलैः ॥ आज्यसंस्कारपर्यंतं कृत्वा संशोध्य स्रक्स्रुवौ ॥ ४१ ॥

praNItApAtramaizAnyAM vinyasyA pUritaM jalaiH ॥ AjyasaMskAraparyaMtaM kRtvA saMzodhya sraksruvau ॥ 41 ॥

गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनं ततः ॥ कृत्वा पृथक्पृथग्घुत्वा जातमग्निं विचिन्तयेत् ॥ ४२ ॥

garbhAdhAnaM puMsavanaM sImantonnayanaM tataH ॥ kRtvA pRthakpRthagghutvA jAtamagniM vicintayet ॥ 42 ॥

त्रिपादं सप्तहस्तं च चतुःशृंगं द्विशीर्षकम् ॥ मधुपिंगं त्रिनयनं सकपर्देन्दुशेखरम् ॥ ४३ ॥

tripAdaM saptahastaM ca catuHzRMgaM dvizIrSakam ॥ madhupiMgaM trinayanaM sakapardenduzekharam ॥ 43 ॥

रक्तं रक्ताम्बरालेपं माल्यभूषणभूषितम् ॥ सर्वलक्षणसंपन्नं सोपवीतं त्रिमेखलम् ॥ ४४ ॥

raktaM raktAmbarAlepaM mAlyabhUSaNabhUSitam ॥ sarvalakSaNasaMpannaM sopavItaM trimekhalam ॥ 44 ॥

शक्तिमन्तं स्रुक्स्रुवौ च दधानं दक्षिणे करे ॥ तोमरं तालवृंतं च घृतपात्रं तथेतरैः ॥ ४५ ॥

zaktimantaM sruksruvau ca dadhAnaM dakSiNe kare ॥ tomaraM tAlavRMtaM ca ghRtapAtraM tathetaraiH ॥ 45 ॥

जातं ध्यात्वैवमाकारं जातकर्म समाचरेत् ॥ नालापनयनं कृत्वा ततः संशोध्य सूतकम् ॥ ४६ ॥

jAtaM dhyAtvaivamAkAraM jAtakarma samAcaret ॥ nAlApanayanaM kRtvA tataH saMzodhya sUtakam ॥ 46 ॥

शिवाग्निरुचिनामास्य कृत्वाहुतिपुरस्सरम् ॥ पित्रोर्विसर्जनं कृत्वा चौलोपनयनादिकम् ॥ ४७ ॥

zivAgnirucinAmAsya kRtvAhutipurassaram ॥ pitrorvisarjanaM kRtvA caulopanayanAdikam ॥ 47 ॥

अप्तोर्यामावसानान्तं कृत्वा संस्कारमस्य तु ॥ आज्यधारादिहोमं च कृत्वा स्विष्टकृतं ततः ॥ ४८ ॥

aptoryAmAvasAnAntaM kRtvA saMskAramasya tu ॥ AjyadhArAdihomaM ca kRtvA sviSTakRtaM tataH ॥ 48 ॥

रमित्यनेन बीजेन परिषिंचेत्ततः परम् ॥ ब्रह्मविष्णुशिवेशानां लोकेशानां तथैव च ॥ ४९ ॥

ramityanena bIjena pariSiMcettataH param ॥ brahmaviSNuzivezAnAM lokezAnAM tathaiva ca ॥ 49 ॥

तदस्त्राणां च परितः कृत्वा पूजां यथाक्रमम् ॥ धूपदीपादिसिद्ध्यर्थं वह्निमुद्धृत्य कृत्यवित् ॥ ५० ॥

tadastrANAM ca paritaH kRtvA pUjAM yathAkramam ॥ dhUpadIpAdisiddhyarthaM vahnimuddhRtya kRtyavit ॥ 50 ॥

साधयित्वाज्यपूर्वाणि द्रव्याणि पुनरेव च ॥ कल्पयित्वासनं वह्नौ तत्रावाह्य यथापुरा ॥ ५१ ॥

sAdhayitvAjyapUrvANi dravyANi punareva ca ॥ kalpayitvAsanaM vahnau tatrAvAhya yathApurA ॥ 51 ॥

संपूज्य देवं देवीं च ततः पूर्णांतमाचरेत् ॥ अथ वा स्वाश्रमोक्तं तु वह्निकर्म शिवार्पणम् ॥ ५२ ॥

saMpUjya devaM devIM ca tataH pUrNAMtamAcaret ॥ atha vA svAzramoktaM tu vahnikarma zivArpaNam ॥ 52 ॥

बुद्ध्वा शिवाश्रमी कुर्यान्न च तत्रापरो विधिः ॥ शिवाग्नेर्भस्मसंग्राह्यमग्निहोत्रोद्भवं तु वा ॥ ५३ ॥

buddhvA zivAzramI kuryAnna ca tatrAparo vidhiH ॥ zivAgnerbhasmasaMgrAhyamagnihotrodbhavaM tu vA ॥ 53 ॥

वैवाहोग्निभवं वापि पक्वं शुचि सुगंधि च ॥ कपिलायाः शकृच्छस्तं गृहीतं गगने पतत् ॥ ५४ ॥

vaivAhognibhavaM vApi pakvaM zuci sugaMdhi ca ॥ kapilAyAH zakRcchastaM gRhItaM gagane patat ॥ 54 ॥

न क्लिन्नं नातिकठिनं न दुर्गन्धं न शोषितम् ॥ उपर्यधः परित्यज्य गृह्णीयात्पतितं यदि ॥ ५५ ॥

na klinnaM nAtikaThinaM na durgandhaM na zoSitam ॥ uparyadhaH parityajya gRhNIyAtpatitaM yadi ॥ 55 ॥

पिंडीकृत्य शिवाग्न्यादौ तत्क्षिपेन्मूलमंत्रतः ॥ अपक्वमतिपाक्वं च संत्यज्य भसितं सितम् ॥ ५६ ॥

piMDIkRtya zivAgnyAdau tatkSipenmUlamaMtrataH ॥ apakvamatipAkvaM ca saMtyajya bhasitaM sitam ॥ 56 ॥

आदाय वा समालोड्य भस्माधारे विनिक्षिपेत् ॥ तैजसं दारवं वापि मृन्मयं शैलमेव च ॥ ५७ ॥

AdAya vA samAloDya bhasmAdhAre vinikSipet ॥ taijasaM dAravaM vApi mRnmayaM zailameva ca ॥ 57 ॥

अन्यद्वा शोभनं शुद्धं भस्माधारं प्रकल्पयेत् ॥ समे देशे शुभे शुद्धे धनवद्भस्म निक्षिपेत् ॥ ५८ ॥

anyadvA zobhanaM zuddhaM bhasmAdhAraM prakalpayet ॥ same deze zubhe zuddhe dhanavadbhasma nikSipet ॥ 58 ॥

न चायुक्तकरे दद्यान्नैवाशुचितले क्षिपेत् ॥ न संस्पृशेच्च नीचांगैर्नोपेक्षेत न लंघयेत् ॥ ५९ ॥

na cAyuktakare dadyAnnaivAzucitale kSipet ॥ na saMspRzecca nIcAMgairnopekSeta na laMghayet ॥ 59 ॥

तस्माद्भसितमादाय विनियुंजीत मन्त्रतः ॥ कालेषूक्तेषु नान्यत्र नायोग्येभ्यः प्रदापयेत् ॥ ६० ॥

tasmAdbhasitamAdAya viniyuMjIta mantrataH ॥ kAleSUkteSu nAnyatra nAyogyebhyaH pradApayet ॥ 60 ॥

भस्मसंग्रहणं कुर्याद्देवे ऽनुद्वासिते सति ॥ उद्वासने कृते यस्माच्चण्डभस्म प्रजापते ॥ ६१ ॥

bhasmasaMgrahaNaM kuryAddeve 'nudvAsite sati ॥ udvAsane kRte yasmAccaNDabhasma prajApate ॥ 61 ॥

अग्निकार्ये कृते पश्चाच्छिवशास्त्रोक्तमार्गतः ॥ स्वसूत्रोक्तप्रकाराद्वा बलिकर्म समाचरेत् ॥ ६२ ॥

agnikArye kRte pazcAcchivazAstroktamArgataH ॥ svasUtroktaprakArAdvA balikarma samAcaret ॥ 62 ॥

अथ विद्यासनं न्यस्य सुप्रलिप्ते तु मण्डले ॥ विद्याकोशं प्रतिष्ठाप्य यजेत्पुष्पादिभिः क्रमात् ॥ ६३ ॥

atha vidyAsanaM nyasya supralipte tu maNDale ॥ vidyAkozaM pratiSThApya yajetpuSpAdibhiH kramAt ॥ 63 ॥

विद्यायाः पुरतः कृत्वा गुरोरपि च मण्डलम् ॥ तत्रासनवरं कृत्वा पुष्पाद्यै गुरुमर्चयेत् ॥ ६४ ॥

vidyAyAH purataH kRtvA gurorapi ca maNDalam ॥ tatrAsanavaraM kRtvA puSpAdyai gurumarcayet ॥ 64 ॥

ततोनुपूजयेत्पूज्यान् भोजयेच्च बुभुक्षितान् ॥ ततस्स्वयं च भुंजीत शुद्धमन्नं यथासुखम् ॥ ६५ ॥

tatonupUjayetpUjyAn bhojayecca bubhukSitAn ॥ tatassvayaM ca bhuMjIta zuddhamannaM yathAsukham ॥ 65 ॥

निवेदितं च वा देवे तच्छेषं चात्मशुद्धये ॥ श्रद्दधानो न लोभेन न चण्डाय समर्पितम् ॥ ६६ ॥

niveditaM ca vA deve taccheSaM cAtmazuddhaye ॥ zraddadhAno na lobhena na caNDAya samarpitam ॥ 66 ॥

गन्धमाल्यादि यच्चान्यत्तत्राप्येष समो विधिः ॥ न तु तत्र शिवोस्मीति बुद्धिं कुर्याद्विचक्षणः ॥ ६७ ॥

gandhamAlyAdi yaccAnyattatrApyeSa samo vidhiH ॥ na tu tatra zivosmIti buddhiM kuryAdvicakSaNaH ॥ 67 ॥

भुक्त्वाचम्य शिवं ध्यात्वा हृदये मूलमुच्चरेत् ॥ कालशेषं नयेद्योग्यैः शिवशास्त्रकथादिभिः ॥ ६८ ॥

bhuktvAcamya zivaM dhyAtvA hRdaye mUlamuccaret ॥ kAlazeSaM nayedyogyaiH zivazAstrakathAdibhiH ॥ 68 ॥

रात्रौ व्यतीते पूर्वांशे कृत्वा पूजां मनोहराम् ॥ शिवयोः शयनं त्वेकं कल्पयेदतिशोभनम् ॥ ६९ ॥

rAtrau vyatIte pUrvAMze kRtvA pUjAM manoharAm ॥ zivayoH zayanaM tvekaM kalpayedatizobhanam ॥ 69 ॥

भक्ष्यभोज्यांबरालेपपुष्पमालादिकं तथा ॥ मनसा कर्मणा वापि कृत्वा सर्वं मनोहरम् ॥ ७० ॥

bhakSyabhojyAMbarAlepapuSpamAlAdikaM tathA ॥ manasA karmaNA vApi kRtvA sarvaM manoharam ॥ 70 ॥

ततो देवस्य देव्याश्च पादमूले शुचिस्स्वपेत् ॥ गृहस्थो भार्यया सार्धं तदन्ये ऽपि तु केवलाः ॥ ७१ ॥

tato devasya devyAzca pAdamUle zucissvapet ॥ gRhastho bhAryayA sArdhaM tadanye 'pi tu kevalAH ॥ 71 ॥

प्रत्यूषसमयं बुद्ध्वा मात्रामाद्यामुदीरयेत् ॥ प्रणम्य मनसां देवं सांबं सगणमव्ययम् ॥ ७२ ॥

pratyUSasamayaM buddhvA mAtrAmAdyAmudIrayet ॥ praNamya manasAM devaM sAMbaM sagaNamavyayam ॥ 72 ॥

देशकालोचितं कृत्वा शौचाद्यमपि शक्तितः ॥ शंखादिनिनदैर्दिव्यैर्देवं देवीं च बोधयेत् ॥ ७३ ॥

dezakAlocitaM kRtvA zaucAdyamapi zaktitaH ॥ zaMkhAdininadairdivyairdevaM devIM ca bodhayet ॥ 73 ॥

ततस्तत्समयोन्निद्रैः पुष्पैरतिसुगंधिभिः ॥ निर्वर्त्य शिवयोः पूजां प्रारभेत पुरोदितम् ॥ ७४ ॥

tatastatsamayonnidraiH puSpairatisugaMdhibhiH ॥ nirvartya zivayoH pUjAM prArabheta puroditam ॥ 74 ॥