🚧This site is under construction — data is currently being added and may be incomplete or change.🚧
🕉

Sanatan Dharma

सनातन धर्म — Hindu Scripture Knowledge Base

Chapter 61

अध्यायः 61

Vāyavīya Saṃhitā, Chapter 61

Shlokas (35)

+ Add Shloka

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 1

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 1

उपमन्युरुवाच ॥ ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा स्तेयीवा गुरुतल्पगः ॥ मातृहा पितृहा वापि वीरहा भ्रूणहापि वा ॥ १ ॥

upamanyuruvAca ॥ brahmaghno vA surApo vA steyIvA gurutalpagaH ॥ mAtRhA pitRhA vApi vIrahA bhrUNahApi vA ॥ 1 ॥

Upamanyu said:— A person who kills a brahmin or drinks alcoholic beverages or steals or sleeps with his spiritual master Whether he kills a mother or a father or a hero or an embryo.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 2

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 2

संपूज्यामन्त्रकं भक्त्या शिवं परमकारणम् ॥ तैस्तैः पापैः प्रमुच्येत वर्षैर्द्वादशभिः क्रमात् ॥ २ ॥

saMpUjyAmantrakaM bhaktyA zivaM paramakAraNam ॥ taistaiH pApaiH pramucyeta varSairdvAdazabhiH kramAt ॥ 2 ॥

Worship with devotion the mantra of Lord Śiva, the supreme cause. He will be freed from those sins for twelve years in succession.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 3

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 3

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पतितो ऽपि यजेच्छिवम् ॥ भक्तश्चेन्नापरः कश्चिद्भिक्षाहारो जितेंद्रियः ॥ ३ ॥

tasmAtsarvaprayatnena patito 'pi yajecchivam ॥ bhaktazcennAparaH kazcidbhikSAhAro jiteMdriyaH ॥ 3 ॥

Hence by all means let even a fallen man worship Śiva sustaining himself on alms and conquering the sense-organs. This he shall do if he is a devotee and none else.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 4

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 4

कृत्वापि सुमहत्पापं भक्त्या पञ्चाक्षरेण तु ॥ पूजयेद्यदि देवेशं तस्मात्पापात्प्रमुच्यते ॥ ४ ॥

kRtvApi sumahatpApaM bhaktyA paJcAkSareNa tu ॥ pUjayedyadi devezaM tasmAtpApAtpramucyate ॥ 4 ॥

Even if one commits a great sin he is liberated from that if he worships the lord of the gods with devotion, repeating the five-syllabled mantra.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 5

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 5

अब्भक्षा वायुभक्षाश्च ये चान्ये व्रतकर्शिताः ॥ तेषामेतैर्व्रतैर्नास्ति शिवलोकसमागमः ॥ ५ ॥

abbhakSA vAyubhakSAzca ye cAnye vratakarzitAH ॥ teSAmetairvratairnAsti zivalokasamAgamaH ॥ 5 ॥

There are many persons who live solely on water or air and who emaciate their bodies by means of holy rites. They cannot attain Śivaloka through these rites.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 6

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 6

भक्त्या पञ्चाक्षरेणैव यः शिवं सकृदर्चयेत् ॥ सोपि गच्छेच्छिवस्थानं शिवमन्त्रस्य गौरवात् ॥ ६ ॥

bhaktyA paJcAkSareNaiva yaH zivaM sakRdarcayet ॥ sopi gacchecchivasthAnaM zivamantrasya gauravAt ॥ 6 ॥

He who worships Śiva even once with devotion repeating the five-syllabled mantra goes to the abode of Śiva due to the efficacy of the mantra of Śiva.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 7

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 7

तस्मात्तपांसि यज्ञांश्च सर्वे सर्वस्वदक्षिणाः ॥ शिवमूर्त्यर्चनस्यैते कोट्यंशेनापि नो समाः ॥ ७ ॥

tasmAttapAMsi yajJAMzca sarve sarvasvadakSiNAH ॥ zivamUrtyarcanasyaite koTyaMzenApi no samAH ॥ 7 ॥

Hence the penances and the sacrifices wherein the entire possession may be given as Dakṣiṇā, are not equal to even a croreth part of the worship of Śiva.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 8

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 8

बद्धो वाप्यथ मुक्तो वा पश्चात्पञ्चाक्षरेण चेत् ॥ पूजयन्मुच्यते भक्तो नात्र कार्या विचारणा ॥ ८ ॥

baddho vApyatha mukto vA pazcAtpaJcAkSareNa cet ॥ pUjayanmucyate bhakto nAtra kAryA vicAraNA ॥ 8 ॥

Whether bound or free, if the devotee worships with the five-syllabled mantra he is liberated. No doubt need be entertained in this respect.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 9

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 9

अरुद्रो वा सरुद्रो वा सूक्तेन शिवमर्चयेत् ॥ यः सकृत्पतितो वापिमूढो वा मुच्यते नरः ॥ ९ ॥

arudro vA sarudro vA sUktena zivamarcayet ॥ yaH sakRtpatito vApimUDho vA mucyate naraH ॥ 9 ॥

Whether a man is a follower of Rudra or not, whether he is fallen or deluded if he worships but once with Rudra Sūkta he is liberated.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 10

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 10

षडक्षरेण वा देवं सूक्तमन्त्रेण पूजयेत् ॥ शिवभक्तो जितक्रोधो ह्यलब्धो लब्ध एव च ॥ १० ॥

SaDakSareNa vA devaM sUktamantreNa pUjayet ॥ zivabhakto jitakrodho hyalabdho labdha eva ca ॥ 10 ॥

A devotee of Śiva who has conquered anger, whether he has or has not secured grace shall worship the lord with the Sūktamantra or the six-syllabled mantra.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 11

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 11

अलब्धाल्लब्ध एवात्र विशिष्टो नात्र संशयः ॥ स ब्रह्मांगेन वा तेन सहंसेन विमुच्यते ॥ ११ ॥

alabdhAllabdha evAtra viziSTo nAtra saMzayaH ॥ sa brahmAMgena vA tena sahaMsena vimucyate ॥ 11 ॥

Surely the former is better than the latter. He becomes liberated and absorbed into Brahman.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 12

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 12

तस्मान्नित्यं शिवं भक्त्या सूक्तमन्त्रेण पूजयेत् ॥ एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव वा ॥ १२ ॥

tasmAnnityaM zivaM bhaktyA sUktamantreNa pUjayet ॥ ekakAlaM dvikAlaM vA trikAlaM nityameva vA ॥ 12 ॥

Hence one shall always worship Śiva with devotion repeating the mantras, once, twice or thrice or always.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 13

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 13

ये ऽर्चयंति महादेवं विज्ञेयास्ते महेश्वराः ॥ ज्ञानेनात्मसहायेन नार्चितो भगवाञ्छिवः ॥ १३ ॥

ye 'rcayaMti mahAdevaM vijJeyAste mahezvarAH ॥ jJAnenAtmasahAyena nArcito bhagavAJchivaH ॥ 13 ॥

Those who worship Lord Mahadeva should be understood to be the great Lords. Lord Shiva was not worshiped by knowledge and self-help.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 14

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 14

स चिरं संसरत्यस्मिन्संसारे दुःखसागरे ॥ दुर्ल्लभं प्राप्य मानुष्यं मूढो नार्चयते शिवम् ॥ १४ ॥

sa ciraM saMsaratyasminsaMsAre duHkhasAgare ॥ durllabhaM prApya mAnuSyaM mUDho nArcayate zivam ॥ 14 ॥

He lives in this world for a long time in the ocean of misery A fool who has attained a rare humanity does not worship Lord Siva.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 15

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 15

निष्फलं तस्य तज्जन्म मोक्षाय न भवेद्यतः ॥ दुर्ल्लभं प्राप्य मानुष्यं ये ऽर्चयन्ति पिनाकिनम् ॥ १५ ॥

niSphalaM tasya tajjanma mokSAya na bhavedyataH ॥ durllabhaM prApya mAnuSyaM ye 'rcayanti pinAkinam ॥ 15 ॥

That birth is useless for him, since it does not lead to liberation. Those who worship Pinaka having attained a rare human form.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 16

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 16

तेषां हि सफलं जन्म कृतार्थास्ते नरोत्तमाः ॥ भवभक्तिपरा ये च भवप्रणतचेतसः ॥ १६ ॥

teSAM hi saphalaM janma kRtArthAste narottamAH ॥ bhavabhaktiparA ye ca bhavapraNatacetasaH ॥ 16 ॥

Their birth is successful and they are the best of men who have achieved their goals. And those who are devoted to the devotion of Bhava and whose minds are bowed down to Bhava.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 17

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 17

भवसंस्मरणोद्युक्ता न ते दुःखस्य भागिनः ॥ भवनानि मनोज्ञानि विभ्रमाभरणाः स्त्रियः ॥ १७ ॥

bhavasaMsmaraNodyuktA na te duHkhasya bhAginaH ॥ bhavanAni manojJAni vibhramAbharaNAH striyaH ॥ 17 ॥

Those who are encouraged by the remembrance of this world do not share in your suffering The buildings were charming and the women were adorned with bewildering ornaments.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 18

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 18

धनं चातृप्तिपर्यन्तं शिवपूजाविधेः फलम् ॥ ये वाञ्छन्ति महाभोगान्राज्यं च त्रिदशालये ॥ १८ ॥

dhanaM cAtRptiparyantaM zivapUjAvidheH phalam ॥ ye vAJchanti mahAbhogAnrAjyaM ca tridazAlaye ॥ 18 ॥

Wealth is the fruit of the ritual of worshiping Lord Śiva until one is satisfied. Those who desire great pleasures and kingdom in the abode of the gods.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 19

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 19

ते वाञ्छन्ति सदाकालं हरस्य चरणाम्बुजम् ॥ सौभाग्यं कान्तिमद्रूपं सत्त्वं त्यागार्द्रभावता ॥ १९ ॥

te vAJchanti sadAkAlaM harasya caraNAmbujam ॥ saubhAgyaM kAntimadrUpaM sattvaM tyAgArdrabhAvatA ॥ 19 ॥

They always desire the lotus feet of Lord Śiva. Fortune is the brightness of the form and the mode of goodness is the feeling of renunciation.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 20

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 20

शौर्यं वै जगति ख्यातिश्शिवमर्चयतो भवेत् ॥ तस्मात्सर्वं परित्यज्य शिवैकाहितमानसः ॥ २० ॥

zauryaM vai jagati khyAtizzivamarcayato bhavet ॥ tasmAtsarvaM parityajya zivaikAhitamAnasaH ॥ 20 ॥

One who worships Lord Śiva will gain prowess and fame in the world. Therefore he abandoned everything and concentrated on Lord Siva alone.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 21

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 21

शिवपूजाविधिं कुर्याद्यदीच्छेच्छिवमात्मनः ॥ त्वरितं जीवितं याति त्वरितं याति यौवनम् ॥ २१ ॥

zivapUjAvidhiM kuryAdyadIcchecchivamAtmanaH ॥ tvaritaM jIvitaM yAti tvaritaM yAti yauvanam ॥ 21 ॥

If one desires Lord Śiva for himself, he should perform the ritualistic ceremonies for worshiping Lord Śiva. He goes to life quickly and he goes to youth quickly.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 22

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 22

त्वरितं व्याधिरभ्येति तस्मात्पूज्यः पिनाकधृक् ॥ यावन्नायाति मरणं यावन्नाक्रमते जरा ॥ २२ ॥

tvaritaM vyAdhirabhyeti tasmAtpUjyaH pinAkadhRk ॥ yAvannAyAti maraNaM yAvannAkramate jarA ॥ 22 ॥

Sickness quickly attacks him, therefore he is worshiped as the bearer of the Pinaka. Until death comes and until old age attacks.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 23

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 23

यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावत्पूजय शंकरम् ॥ न शिवार्चनतुल्यो ऽस्ति धर्मो ऽन्यो भुवनत्रये ॥ २३ ॥

yAvannendriyavaikalyaM tAvatpUjaya zaMkaram ॥ na zivArcanatulyo 'sti dharmo 'nyo bhuvanatraye ॥ 23 ॥

Worship Lord Śiva until you are free from separation from the senses. There is no other religion in the three worlds equal to the worship of Lord Śiva.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 24

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 24

इति विज्ञाय यत्नेन पूजनीयस्सदाशिवः ॥ द्वारयागं जवनिकां परिवारबलिक्रियाम् ॥ २४ ॥

iti vijJAya yatnena pUjanIyassadAzivaH ॥ dvArayAgaM javanikAM parivArabalikriyAm ॥ 24 ॥

Understanding this one should worship Lord Sadaśiva with great effort The door sacrifice, the young woman, the family sacrifice.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 25

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 25

नित्योत्सवं च कुर्वीत प्रसादे यदि पूजयेत् ॥ हविर्निवेदनादूर्ध्वं स्वयं चानुचरो ऽपि वा ॥ २५ ॥

nityotsavaM ca kurvIta prasAde yadi pUjayet ॥ havirnivedanAdUrdhvaM svayaM cAnucaro 'pi vA ॥ 25 ॥

If one worships the Lord by His grace, one should celebrate Him daily. After offering the oblations he himself or his attendant.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 26

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 26

प्रसादपरिवारेभ्यो बलिं दद्याद्यथाक्रमम् ॥ निर्गम्य सह वादित्रैस्तदाशाभिमुखः स्थितः ॥ २६ ॥

prasAdaparivArebhyo baliM dadyAdyathAkramam ॥ nirgamya saha vAditraistadAzAbhimukhaH sthitaH ॥ 26 ॥

One should offer oblations in order to the families of the merciful. He came out with the musicians and stood facing that hope.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 27

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 27

पुष्पं धूपं च दीपञ्च दद्यादन्नं जलैः सह ॥ ततो दद्यान्महापीठे तिष्ठन्बलिमुदङ्मुखः ॥ २७ ॥

puSpaM dhUpaM ca dIpaJca dadyAdannaM jalaiH saha ॥ tato dadyAnmahApIThe tiSThanbalimudaGmukhaH ॥ 27 ॥

One should offer flowers, incense, lamps, food and water. Then standing on the great seat facing north one should offer the oblations.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 28

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 28

ततो निवेदितं देवे यत्तदन्नादिकं पुरा ॥ तत्सर्वं सावशेषं वा चण्डाय विनिवेदयेत् ॥ २८ ॥

tato niveditaM deve yattadannAdikaM purA ॥ tatsarvaM sAvazeSaM vA caNDAya vinivedayet ॥ 28 ॥

Then I offered to the Lord whatever food and other things I had previously eaten. All or the rest of it should be offered to Chanda.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 29

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 29

हुत्वा च विधिवत्पश्चात्पूजाशेषं समापयेत् ॥ कृत्वा प्रयोगं विधिवद्यावन्मन्त्रं जपं ततः ॥ २९ ॥

hutvA ca vidhivatpazcAtpUjAzeSaM samApayet ॥ kRtvA prayogaM vidhivadyAvanmantraM japaM tataH ॥ 29 ॥

After offering oblations in accordance with the prescribed rituals one should complete the rest of the worship. After performing the experiment and chanting the mantra as per the rituals.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 30

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 30

नित्योत्सवं प्रकुर्वीत यथोक्तं शिवशासने ॥ विपुले तैजसे पात्रे रक्तपद्मोपशोभिते ॥ ३० ॥

nityotsavaM prakurvIta yathoktaM zivazAsane ॥ vipule taijase pAtre raktapadmopazobhite ॥ 30 ॥

One should observe daily festivals as described in the order of Lord Śiva. In a vast effulgent vessel decorated with red lotuses.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 31

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 31

अस्त्रं पाशुपतं दिव्यं तत्रावाह्य समर्चयेत् ॥ शिवस्यारोप्यः तत्पात्रं द्विजस्यालंकृतस्य च ॥ ३१ ॥

astraM pAzupataM divyaM tatrAvAhya samarcayet ॥ zivasyAropyaH tatpAtraM dvijasyAlaMkRtasya ca ॥ 31 ॥

One should invoke the divine weapon Pāśupata and worship it there. The vessel should be placed on Lord Śiva and decorated with ornaments.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 32

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 32

न्यस्तास्त्रवपुषा तेन दीप्तयष्टिधरस्य च ॥ प्रासादपरिवारेभ्यो बहिर्मंगलनिःस्वनैः ॥ ३२ ॥

nyastAstravapuSA tena dIptayaSTidharasya ca ॥ prAsAdaparivArebhyo bahirmaMgalaniHsvanaiH ॥ 32 ॥

Then the body of the weapon was placed on the body of the man who carried a burning stick. Outside the palace walls there were auspicious sounds.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 33

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 33

नृत्यगेयादिभिश्चैव सह दीपध्वजादिभिः ॥ प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा न द्रुतं चाविलम्बितम् ॥ ३३ ॥

nRtyageyAdibhizcaiva saha dIpadhvajAdibhiH ॥ pradakSiNatrayaM kRtvA na drutaM cAvilambitam ॥ 33 ॥

Dancing, singing and other activities were performed along with lamps and flags. Having made three circumambulations he did not hurry or delay.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 34

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 34

महापीठं समावृत्य त्रिःप्रदक्षिणयोगतः ॥ पुनः प्रविष्टो द्वारस्थो यजमानः कृताञ्जलिः ॥ आदायाभ्यंतरं नीत्वा ह्यस्त्रमुद्वासयेत्ततः ॥ ३४ ॥

mahApIThaM samAvRtya triHpradakSiNayogataH ॥ punaH praviSTo dvArastho yajamAnaH kRtAJjaliH ॥ AdAyAbhyaMtaraM nItvA hyastramudvAsayettataH ॥ 34 ॥

Cover the great seat and circumambulate it three times. The priest entered the gate again with folded hands Then he should take the weapon inside and drive it out.

🤖 AI Generated

Vayaviya-samhita - Chapter 61 - Verse 35

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 61 · Verse 35

प्रदक्षिणादिकं कृत्वा यथापूर्वोदितं क्रमात् ॥ आदाय चाष्टपुष्पाणि पूजामथ समापयेत् ॥ ३५ ॥

pradakSiNAdikaM kRtvA yathApUrvoditaM kramAt ॥ AdAya cASTapuSpANi pUjAmatha samApayet ॥ 35 ॥

After, circumambulating the Lord, one should perform the rituals as described above. Taking eight flowers one should then complete the worship.

🤖 AI Generated