कृष्ण उवाच ॥ भगवन्सर्वयोगींद्र गणेश्वर मुनीश्वर ॥ षडाननसमप्रख्य सर्वज्ञाननिधे गुरो ॥ १ ॥

kRSNa uvAca ॥ bhagavansarvayogIMdra gaNezvara munIzvara ॥ SaDAnanasamaprakhya sarvajJAnanidhe guro ॥ 1 ॥

प्रायस्त्वमवतीर्योर्व्यां पाशविच्छित्तये नृणाम् ॥ महर्षिवपुरास्थाय स्थितो ऽसि परमेश्वर ॥ २ ॥

prAyastvamavatIryorvyAM pAzavicchittaye nRNAm ॥ maharSivapurAsthAya sthito 'si paramezvara ॥ 2 ॥

अन्यथा हि जगत्यस्मिन् देवो वा दानवो ऽपि वा ॥ त्वत्तोन्यः परमं भावं को जानीयाच्छिवात्मकम् ॥ ३ ॥

anyathA hi jagatyasmin devo vA dAnavo 'pi vA ॥ tvattonyaH paramaM bhAvaM ko jAnIyAcchivAtmakam ॥ 3 ॥

तस्मात्तव मुखोद्गीर्णं साक्षादिव पिनाकिनः ॥ शिवज्ञानामृतं पीत्वा न मे तृप्तमभून्मनः ॥ ४ ॥

tasmAttava mukhodgIrNaM sAkSAdiva pinAkinaH ॥ zivajJAnAmRtaM pItvA na me tRptamabhUnmanaH ॥ 4 ॥

साक्षात्सर्वजगत्कर्तुर्भर्तुरंकं समाश्रिता ॥ भगवन्किन्नु पप्रच्छ भर्तारं परमेश्वरी ॥ ५ ॥

sAkSAtsarvajagatkarturbharturaMkaM samAzritA ॥ bhagavankinnu papraccha bhartAraM paramezvarI ॥ 5 ॥

उपमन्युरुवाच ॥ स्थाने पृष्टं त्वया कृष्ण तद्वक्ष्यामि यथातथम् ॥ भवभक्तस्य युक्तस्य तव कल्याणचेतसः ॥ ६ ॥

upamanyuruvAca ॥ sthAne pRSTaM tvayA kRSNa tadvakSyAmi yathAtatham ॥ bhavabhaktasya yuktasya tava kalyANacetasaH ॥ 6 ॥

महीधरवरे दिव्ये मंदरे चारुकंदरे ॥ देव्या सह महादेवो दिव्यो ध्यानगतो ऽभवत् ॥ ७ ॥

mahIdharavare divye maMdare cArukaMdare ॥ devyA saha mahAdevo divyo dhyAnagato 'bhavat ॥ 7 ॥

तदा देव्याः प्रियसखी सुस्मितास्या शुभावती ॥ फुल्लान्यतिमनोज्ञानि पुष्पाणि समुदाहरत् ॥ ८ ॥

tadA devyAH priyasakhI susmitAsyA zubhAvatI ॥ phullAnyatimanojJAni puSpANi samudAharat ॥ 8 ॥

ततः स्वमंकमारोप्य देवीं देववरोरहः ॥ अलंकृत्य च तैः पुष्पैरास्ते हृष्टतरः स्वयम् ॥ ९ ॥

tataH svamaMkamAropya devIM devavarorahaH ॥ alaMkRtya ca taiH puSpairAste hRSTataraH svayam ॥ 9 ॥

अथांतःपुरचारिण्यो देव्यो दिव्यविभूषणाः ॥ अंतरंगा गणेन्द्राश्च सर्वलोकमहेश्वरीम् ॥ १० ॥

athAMtaHpuracAriNyo devyo divyavibhUSaNAH ॥ aMtaraMgA gaNendrAzca sarvalokamahezvarIm ॥ 10 ॥

भर्तारं परिपूर्णं च सर्वलोकमहेश्वरम् ॥ चामरासक्तहस्ताश्च देवीं देवं सिषेविरे ॥ ११ ॥

bhartAraM paripUrNaM ca sarvalokamahezvaram ॥ cAmarAsaktahastAzca devIM devaM siSevire ॥ 11 ॥

ततः प्रियाः कथा वृत्ता विनोदाय महेशयोः ॥ त्राणाय च नृणां लोके ये शिवं शरणं गताः ॥ १२ ॥

tataH priyAH kathA vRttA vinodAya mahezayoH ॥ trANAya ca nRNAM loke ye zivaM zaraNaM gatAH ॥ 12 ॥

तदावसरमालोक्य सर्वलोकमहेश्वरी ॥ भर्तारं परिपप्रच्छ सर्वलोकमहेश्वरम् ॥ १३ ॥

tadAvasaramAlokya sarvalokamahezvarI ॥ bhartAraM paripapraccha sarvalokamahezvaram ॥ 13 ॥

देव्युवाच ॥ केन वश्यो महादेवो मर्त्यानां मंदचेतसाम् ॥ आत्मतत्त्वाद्यशक्तानामात्मनामकृतात्मनाम् ॥ १४ ॥

devyuvAca ॥ kena vazyo mahAdevo martyAnAM maMdacetasAm ॥ AtmatattvAdyazaktAnAmAtmanAmakRtAtmanAm ॥ 14 ॥

ईश्वर उवाच ॥ न कर्मणा न तपसा न जपैर्नासनादिभिः ॥ न ज्ञानेन न चान्येन वश्यो ऽहं श्रद्धया विना ॥ १५ ॥

Izvara uvAca ॥ na karmaNA na tapasA na japairnAsanAdibhiH ॥ na jJAnena na cAnyena vazyo 'haM zraddhayA vinA ॥ 15 ॥

श्रद्धा मय्यस्ति चेत्पुंसां येन केनापि हेतुना ॥ वश्यः स्पृश्यश्च दृश्यश्च पूज्यस्संभाष्य एव च ॥ १६ ॥

zraddhA mayyasti cetpuMsAM yena kenApi hetunA ॥ vazyaH spRzyazca dRzyazca pUjyassaMbhASya eva ca ॥ 16 ॥

साध्या तस्मान्मयि शद्धा मां वशीकर्तुमिच्छता ॥ श्रद्धा हेतुस्स्वधर्मस्य रक्षणं वर्णिनामिह ॥ १७ ॥

sAdhyA tasmAnmayi zaddhA mAM vazIkartumicchatA ॥ zraddhA hetussvadharmasya rakSaNaM varNinAmiha ॥ 17 ॥

स्ववर्णाश्रमधर्मेण वर्तते यस्तु मानवः ॥ तस्यैव भवति श्रद्धा मयि नान्यस्य कस्यचित् ॥ १८ ॥

svavarNAzramadharmeNa vartate yastu mAnavaH ॥ tasyaiva bhavati zraddhA mayi nAnyasya kasyacit ॥ 18 ॥

आम्नायसिद्धमखिलं धर्ममाश्रमिणामिह ॥ ब्रह्मणा कथितं पूर्वं ममैवाज्ञापुरस्सरम् ॥ १९ ॥

AmnAyasiddhamakhilaM dharmamAzramiNAmiha ॥ brahmaNA kathitaM pUrvaM mamaivAjJApurassaram ॥ 19 ॥

स तु पैतामहो धर्मो बहुवित्तक्रियान्वितः ॥ नात्यन्त फलभूयिष्ठः क्लेशाया ससमन्वितः ॥ तेन धर्मेण महतां श्रद्धां प्राप्य सुदुर्ल्लभाम् ॥ २० ॥

sa tu paitAmaho dharmo bahuvittakriyAnvitaH ॥ nAtyanta phalabhUyiSThaH klezAyA sasamanvitaH ॥ tena dharmeNa mahatAM zraddhAM prApya sudurllabhAm ॥ 20 ॥

वर्णिनो ये प्रपद्यंते मामनन्यसमाश्रयाः ॥ तेषां सुखेन मार्गेण धर्मकामार्थमुक्तयः ॥ २१ ॥

varNino ye prapadyaMte mAmananyasamAzrayAH ॥ teSAM sukhena mArgeNa dharmakAmArthamuktayaH ॥ 21 ॥

वर्णाश्रमसमाचारो मया भूयः प्रकल्पितः ॥ तस्मिन्भक्तिमतामेव मदीयानां तु वर्णिनाम् ॥ २२ ॥

varNAzramasamAcAro mayA bhUyaH prakalpitaH ॥ tasminbhaktimatAmeva madIyAnAM tu varNinAm ॥ 22 ॥

अधिकारो न चान्येषामित्याज्ञा नैष्ठिकी मम ॥ तदाज्ञप्तेन मार्गेण वर्णिनो मदुपाश्रयाः ॥ मलमायादिपाशेभ्यो विमुक्ता मत्प्रसादतः ॥ २३ ॥

adhikAro na cAnyeSAmityAjJA naiSThikI mama ॥ tadAjJaptena mArgeNa varNino madupAzrayAH ॥ malamAyAdipAzebhyo vimuktA matprasAdataH ॥ 23 ॥

परं मदीयमासाद्य पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ परमं मम साधर्म्यं प्राप्य निर्वृतिमाययुः ॥ २४ ॥

paraM madIyamAsAdya punarAvRttidurlabham ॥ paramaM mama sAdharmyaM prApya nirvRtimAyayuH ॥ 24 ॥

तस्माल्लब्ध्वाप्यलब्ध्वा वा वर्णधर्मं मयेरितम् ॥ आश्रित्य मम भक्तश्चेत्स्वात्मनात्मानमुद्धरेत् ॥ २५ ॥

tasmAllabdhvApyalabdhvA vA varNadharmaM mayeritam ॥ Azritya mama bhaktazcetsvAtmanAtmAnamuddharet ॥ 25 ॥

अलब्धलाभ एवैष कोटिकोटिगुणाधिकः ॥ तस्मान्मे मुखतो लब्धं वर्णधर्मं समाचरेत् ॥ २६ ॥

alabdhalAbha evaiSa koTikoTiguNAdhikaH ॥ tasmAnme mukhato labdhaM varNadharmaM samAcaret ॥ 26 ॥

ममावतारा हि शुभे योगाचार्यच्छलेन तु ॥ सर्वांतरेषु सन्त्यार्ये संततिश्च सहस्रशः ॥ २७ ॥

mamAvatArA hi zubhe yogAcAryacchalena tu ॥ sarvAMtareSu santyArye saMtatizca sahasrazaH ॥ 27 ॥

अयुक्तानामबुद्धीनामभक्तानां सुरेश्वरि ॥ दुर्लभं संततिज्ञानं ततो यत्नात्समाश्रयेत् ॥ २८ ॥

ayuktAnAmabuddhInAmabhaktAnAM surezvari ॥ durlabhaM saMtatijJAnaM tato yatnAtsamAzrayet ॥ 28 ॥

सा हानिस्तन्महच्छिद्रं स मोहस्सांधमूकता ॥ यदन्यत्र श्रमं कुर्यान्मोक्षमार्गबहिष्कृतः ॥ २९ ॥

sA hAnistanmahacchidraM sa mohassAMdhamUkatA ॥ yadanyatra zramaM kuryAnmokSamArgabahiSkRtaH ॥ 29 ॥

ज्ञानं क्रिया च चर्या च योगश्चेति सुरेश्वरि ॥ चतुष्पादः समाख्यातो मम धर्मस्सनातनः ॥ ३० ॥

jJAnaM kriyA ca caryA ca yogazceti surezvari ॥ catuSpAdaH samAkhyAto mama dharmassanAtanaH ॥ 30 ॥

पशुपाशपतिज्ञानं ज्ञानमित्यभिधीयते ॥ षडध्वशुद्धिर्विधिना गुर्वधीना क्रियोच्यते ॥ ३१ ॥

pazupAzapatijJAnaM jJAnamityabhidhIyate ॥ SaDadhvazuddhirvidhinA gurvadhInA kriyocyate ॥ 31 ॥

वर्णाश्रमप्रयुक्तस्य मयैव विहितस्य च ॥ ममार्चनादिधर्मस्य चर्या चर्येति कथ्यते ॥ ३२ ॥

varNAzramaprayuktasya mayaiva vihitasya ca ॥ mamArcanAdidharmasya caryA caryeti kathyate ॥ 32 ॥

मदुक्तेनैव मार्गेण मय्यवस्थितचेतसः ॥ वृत्त्यंतरनिरोधो यो योग इत्यभिधीयते ॥ ३३ ॥

maduktenaiva mArgeNa mayyavasthitacetasaH ॥ vRttyaMtaranirodho yo yoga ityabhidhIyate ॥ 33 ॥

अश्वमेधगणाच्छ्रेष्ठं देवि चित्तप्रसाधनम् ॥ मुक्तिदं च तथा ह्येतद्दुष्प्राप्यं विषयैषिणाम् ॥ ३४ ॥

azvamedhagaNAcchreSThaM devi cittaprasAdhanam ॥ muktidaM ca tathA hyetadduSprApyaM viSayaiSiNAm ॥ 34 ॥

विजितेंद्रियवर्गस्य यमेन नियमेन च ॥ पूर्वपापहरो योगो विरक्तस्यैव कथ्यते ॥ ३५ ॥

vijiteMdriyavargasya yamena niyamena ca ॥ pUrvapApaharo yogo viraktasyaiva kathyate ॥ 35 ॥

वैराग्याज्जायते ज्ञानं ज्ञानाद्योगः प्रवर्तते ॥ ३६ ॥

vairAgyAjjAyate jJAnaM jJAnAdyogaH pravartate ॥ 36 ॥

योगज्ञः पतितो वापि मुच्यते नात्र संशयः ॥ दया कार्याथ सततमहिंसा ज्ञानसंग्रहः ॥ ३७ ॥

yogajJaH patito vApi mucyate nAtra saMzayaH ॥ dayA kAryAtha satatamahiMsA jJAnasaMgrahaH ॥ 37 ॥

सत्यमस्तेयमास्तिक्यं श्रद्धा चेंद्रियनिग्रहः ॥ ३८ ॥

satyamasteyamAstikyaM zraddhA ceMdriyanigrahaH ॥ 38 ॥

अध्यापनं चाध्ययनं यजनं याजनं तथा ॥ ध्यानमीश्वरभावश्च सततं ज्ञानशीलता ॥ य एवं वर्तते विप्रो ज्ञानयोगस्य सिद्धये ॥ ३९ ॥

adhyApanaM cAdhyayanaM yajanaM yAjanaM tathA ॥ dhyAnamIzvarabhAvazca satataM jJAnazIlatA ॥ ya evaM vartate vipro jJAnayogasya siddhaye ॥ 39 ॥

अचिरादेव विज्ञानं लब्ध्वा योगं च विंदति ॥ दग्ध्वा देहमिमं ज्ञानी क्षणाज्ज्ञानाग्निना प्रिये ॥ ४० ॥

acirAdeva vijJAnaM labdhvA yogaM ca viMdati ॥ dagdhvA dehamimaM jJAnI kSaNAjjJAnAgninA priye ॥ 40 ॥

प्रसादान्मम योगज्ञः कर्मबंधं प्रहास्यति ॥ पुण्यःपुण्यात्मकं कर्ममुक्तेस्तत्प्रतिबंधकम् ॥ तस्मान्नियोगतो योगी पुण्यापुण्यं विवर्जयेत् ॥ ४१ ॥

prasAdAnmama yogajJaH karmabaMdhaM prahAsyati ॥ puNyaHpuNyAtmakaM karmamuktestatpratibaMdhakam ॥ tasmAnniyogato yogI puNyApuNyaM vivarjayet ॥ 41 ॥

फलकामनया कर्मकरणात्प्रतिबध्यते ॥ न कर्ममात्रकरणात्तस्मात्कर्मफलं त्यजेत् ॥ ४२ ॥

phalakAmanayA karmakaraNAtpratibadhyate ॥ na karmamAtrakaraNAttasmAtkarmaphalaM tyajet ॥ 42 ॥

प्रथमं कर्मयज्ञेन बहिः सम्पूज्य मां प्रिये ॥ ज्ञानयोगरतो भूत्वा पश्चाद्योगं समभ्यसेत् ॥ ४३ ॥

prathamaM karmayajJena bahiH sampUjya mAM priye ॥ jJAnayogarato bhUtvA pazcAdyogaM samabhyaset ॥ 43 ॥

विदिते मम याथात्म्ये कर्मयज्ञेन देहिनः ॥ न यजंति हि मां युक्ताः समलोष्टाश्मकांचनाः ॥ ४४ ॥

vidite mama yAthAtmye karmayajJena dehinaH ॥ na yajaMti hi mAM yuktAH samaloSTAzmakAMcanAH ॥ 44 ॥

नित्ययुक्तो मुनिः श्रेष्ठो मद्भक्तश्च समाहितः ॥ ज्ञानयोगरतो योगी मम सायुज्यमाप्नुयात् ॥ ४५ ॥

nityayukto muniH zreSTho madbhaktazca samAhitaH ॥ jJAnayogarato yogI mama sAyujyamApnuyAt ॥ 45 ॥

अथाविरक्तचित्ता ये वर्णिनो मदुपाश्रिताः ॥ ज्ञानचर्याक्रियास्वेव ते ऽधिकुर्युस्तदर्हकाः ॥ ४६ ॥

athAviraktacittA ye varNino madupAzritAH ॥ jJAnacaryAkriyAsveva te 'dhikuryustadarhakAH ॥ 46 ॥

द्विधा मत्पूजनं ज्ञेयं बाह्यमाभ्यंतरं तथा ॥ वाङ्मनःकायभेदाच्च त्रिधा मद्भजनं विदुः ॥ ४७ ॥

dvidhA matpUjanaM jJeyaM bAhyamAbhyaMtaraM tathA ॥ vAGmanaHkAyabhedAcca tridhA madbhajanaM viduH ॥ 47 ॥

तपः कर्म जपो ध्यानं ज्ञानं वेत्यनुपूर्वशः ॥ पञ्चधा कथ्यते सद्भिस्तदेव भजनं पुनः ॥ ४८॥

tapaH karma japo dhyAnaM jJAnaM vetyanupUrvazaH ॥ paJcadhA kathyate sadbhistadeva bhajanaM punaH ॥ 48॥

अन्यात्मविदितं बाह्यमस्मदभ्यर्चनादिकम् ॥ तदेव तु स्वसंवेद्यमाभ्यंतरमुदाहृतम् ॥ ४९ ॥

anyAtmaviditaM bAhyamasmadabhyarcanAdikam ॥ tadeva tu svasaMvedyamAbhyaMtaramudAhRtam ॥ 49 ॥

मनोमत्प्रवणं चित्तं न मनोमात्रमुच्यते ॥ मन्नामनिरता वाणी वाङ्मता खलु नेतरा ॥ ५० ॥

manomatpravaNaM cittaM na manomAtramucyate ॥ mannAmaniratA vANI vAGmatA khalu netarA ॥ 50 ॥

लिंगैर्मच्छासनादिष्टैस्त्रिपुंड्रादिभिरंकितः ॥ ममोपचारनिरतः कायः कायो न चेतरः ॥ ५१ ॥

liMgairmacchAsanAdiSTaistripuMDrAdibhiraMkitaH ॥ mamopacAranirataH kAyaH kAyo na cetaraH ॥ 51 ॥

मदर्चाकर्म विज्ञेयं बाह्ये यागादिनोच्यते ॥ मदर्थे देहसंशोषस्तपः कृच्छ्रादि नो मतम् ॥ ५२ ॥

madarcAkarma vijJeyaM bAhye yAgAdinocyate ॥ madarthe dehasaMzoSastapaH kRcchrAdi no matam ॥ 52 ॥

जपः पञ्चाक्षराभ्यासः प्रणवाभ्यास एव च ॥ रुद्राध्यायादिकाभ्यासो न वेदाध्ययनादिकम् ॥ ५३ ॥

japaH paJcAkSarAbhyAsaH praNavAbhyAsa eva ca ॥ rudrAdhyAyAdikAbhyAso na vedAdhyayanAdikam ॥ 53 ॥

ध्यानम्मद्रूपचिंताद्यं नात्माद्यर्थसमाधयः ॥ ममागमार्थविज्ञानं ज्ञानं नान्यार्थवेदनम् ॥ ५४ ॥

dhyAnammadrUpaciMtAdyaM nAtmAdyarthasamAdhayaH ॥ mamAgamArthavijJAnaM jJAnaM nAnyArthavedanam ॥ 54 ॥

बाह्ये वाभ्यंतरे वाथ यत्र स्यान्मनसो रतिः ॥ प्राग्वासनावशाद्देवि तत्त्वनिष्ठां समाचरेत् ॥ ५५ ॥

bAhye vAbhyaMtare vAtha yatra syAnmanaso ratiH ॥ prAgvAsanAvazAddevi tattvaniSThAM samAcaret ॥ 55 ॥

बाह्यादाभ्यंतरं श्रेष्ठं भवेच्छतगुणाधिकम् ॥ असंकरत्वाद्दोषाणां दृष्टानामप्यसम्भवात् ॥ ५६ ॥

bAhyAdAbhyaMtaraM zreSThaM bhavecchataguNAdhikam ॥ asaMkaratvAddoSANAM dRSTAnAmapyasambhavAt ॥ 56 ॥

शौचमाभ्यंतरं विद्यान्न बाह्यं शौचमुच्यते ॥ अंतः शौचविमुक्तात्मा शुचिरप्यशुचिर्यतः ॥ ५७ ॥

zaucamAbhyaMtaraM vidyAnna bAhyaM zaucamucyate ॥ aMtaH zaucavimuktAtmA zucirapyazuciryataH ॥ 57 ॥

बाह्यमाभ्यंर्तरं चैव भजनं भवपूर्वकम् ॥ न भावरहितं देवि विप्रलंभैककारणम् ॥ ५८ ॥

bAhyamAbhyaMrtaraM caiva bhajanaM bhavapUrvakam ॥ na bhAvarahitaM devi vipralaMbhaikakAraNam ॥ 58 ॥

कृतकृत्यस्य पूतस्य मम किं क्रियते नरैः ॥ बहिर्वाभ्यंतरं वाथ मया भावो हि गृह्यते ॥ ५९ ॥

kRtakRtyasya pUtasya mama kiM kriyate naraiH ॥ bahirvAbhyaMtaraM vAtha mayA bhAvo hi gRhyate ॥ 59 ॥

भावैकात्मा क्रिया देवि मम धर्मस्सनातनः ॥ मनसा कर्मणा वाचा ह्यनपेक्ष्य फलं क्वचित् ॥ ६० ॥

bhAvaikAtmA kriyA devi mama dharmassanAtanaH ॥ manasA karmaNA vAcA hyanapekSya phalaM kvacit ॥ 60 ॥

फलोद्देशेन देवेशि लघुर्मम समाश्रयः ॥ फलार्थी तदभावे मां परित्यक्तुं क्षमो यतः ॥ ६१ ॥

phaloddezena devezi laghurmama samAzrayaH ॥ phalArthI tadabhAve mAM parityaktuM kSamo yataH ॥ 61 ॥

फलार्थिनो ऽपि यस्यैव मयि चित्तं प्रतिष्ठितम् ॥ भावानुरूपफलदस्तस्याप्यहमनिन्दिते ॥ ६२ ॥

phalArthino 'pi yasyaiva mayi cittaM pratiSThitam ॥ bhAvAnurUpaphaladastasyApyahamanindite ॥ 62 ॥

फलानपेक्षया येषां मनो मत्प्रवणं भवेत् ॥ प्रार्थयेयुः फलं पश्चाद्भक्तास्ते ऽपि मम प्रियाः ॥ ६३ ॥

phalAnapekSayA yeSAM mano matpravaNaM bhavet ॥ prArthayeyuH phalaM pazcAdbhaktAste 'pi mama priyAH ॥ 63 ॥

प्राक्संस्कारवशादेव ये विचिंत्य फलाफले ॥ विवशा मां प्रपद्यंते मम प्रियतमा मताः ॥ ६४ ॥

prAksaMskAravazAdeva ye viciMtya phalAphale ॥ vivazA mAM prapadyaMte mama priyatamA matAH ॥ 64 ॥

मल्लाभान्न परो लाभस्तेषामस्ति यथातथम् ॥ ममापि लाभस्तल्लाभान्नापरः परमेश्वरि ॥ ६५ ॥

mallAbhAnna paro lAbhasteSAmasti yathAtatham ॥ mamApi lAbhastallAbhAnnAparaH paramezvari ॥ 65 ॥

मदनुग्रहतस्तेषां भावो मयि समर्पितः ॥ फलं परमनिर्वाणं प्रयच्छति बलादिव ॥ ६६ ॥

madanugrahatasteSAM bhAvo mayi samarpitaH ॥ phalaM paramanirvANaM prayacchati balAdiva ॥ 66 ॥

महात्मनामनन्यानां मयि संन्यस्तचेतसाम् ॥ अष्टधा लक्षणं प्राहुर्मम धर्माधिकारिणाम् ॥ ६७ ॥

mahAtmanAmananyAnAM mayi saMnyastacetasAm ॥ aSTadhA lakSaNaM prAhurmama dharmAdhikAriNAm ॥ 67 ॥

मद्भक्तजनवात्सल्यं पूजायां चानुमोदनम् ॥ स्वयमभ्यर्चनं चैव मदर्थे चांगचेष्टितम् ॥ ६८ ॥

madbhaktajanavAtsalyaM pUjAyAM cAnumodanam ॥ svayamabhyarcanaM caiva madarthe cAMgaceSTitam ॥ 68 ॥

मत्कथाश्रवणे भक्तिः स्वरनेत्रांगविक्रियाः ॥ ममानुस्मरणं नित्यं यश्च मामुपजीवति ॥ ६९ ॥

matkathAzravaNe bhaktiH svaranetrAMgavikriyAH ॥ mamAnusmaraNaM nityaM yazca mAmupajIvati ॥ 69 ॥

एवमष्टविधं चिह्नं यस्मिन्म्लेच्छे ऽपि वर्तते ॥ स विप्रेन्द्रो मुनिः श्रीमान्स यतिस्स च पंडितः ॥ ७० ॥

evamaSTavidhaM cihnaM yasminmlecche 'pi vartate ॥ sa viprendro muniH zrImAnsa yatissa ca paMDitaH ॥ 70 ॥

न मे प्रियश्चतुर्वेदी मद्भक्तो श्वपचो ऽपि यः ॥ तस्मै देयं ततो ग्राह्यं स च पूज्यो यथा ह्यहम् ॥ ७१ ॥

na me priyazcaturvedI madbhakto zvapaco 'pi yaH ॥ tasmai deyaM tato grAhyaM sa ca pUjyo yathA hyaham ॥ 71 ॥

पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ॥ तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ ७२ ॥

patraM puSpaM phalaM toyaM yo me bhaktyA prayacchati ॥ tasyAhaM na praNazyAmi sa ca me na praNazyati ॥ 72 ॥