Chapter 44
अध्यायः 44
Vāyavīya Saṃhitā, Chapter 44
Shlokas (28)
+ Add ShlokaVayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 1
कृष्ण उवाच ॥ युगावर्तेषु सर्वेषु योगाचार्यच्छलेन तु ॥ अवतारान्हि शर्वस्य शिष्यांश्च भगवन्वद ॥ १ ॥
kRSNa uvAca ॥ yugAvarteSu sarveSu yogAcAryacchalena tu ॥ avatArAnhi zarvasya ziSyAMzca bhagavanvada ॥ 1 ॥
Śrī Kṛṣṇa said:— O lord, please enumerate the incarnations of Śiva as Yogācārya and his disciples in the different circles of Yugas.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 2
उपमन्युरुवाच ॥ श्वेतः सुतारो मदनः सुहोत्रः कङ्क एव च ॥ लौगाक्षिश्च महामायो जैगीषव्यस्तथैव च ॥ २ ॥
upamanyuruvAca ॥ zvetaH sutAro madanaH suhotraH kaGka eva ca ॥ laugAkSizca mahAmAyo jaigISavyastathaiva ca ॥ 2 ॥
Upamanyu said:— Śveta, Sutāra, Madana, Suhotra and Kanka. Lougakshi and Mahamaya and also Jaigishavya.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 3
दधिवाहश्च ऋषभो मुनिरुग्रो ऽत्रिरेव च ॥ सुपालको गौतमश्च तथा वेदशिरा मुनिः ॥ ३ ॥
dadhivAhazca RSabho munirugro 'trireva ca ॥ supAlako gautamazca tathA vedazirA muniH ॥ 3 ॥
They were Dadhivāha, Ṛṣabha, Muni, Rugra and Atri. Supalaka and Gautama and the sage Vedashira.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 4
गोकर्णश्च गुहावासी शिखण्डी चापरः स्मृतः ॥ जटामाली चाट्टहासो दारुको लांगुली तथा ॥ ४ ॥
gokarNazca guhAvAsI zikhaNDI cAparaH smRtaH ॥ jaTAmAlI cATTahAso dAruko lAMgulI tathA ॥ 4 ॥
Another name is Gokarṇa, who lives in a cave, and Śikhaṇḍī. Jatamali Chattahaso Daruko Languli Tatha.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 5
महाकालश्च शूली च डंडी मुण्डीश एव च ॥ सविष्णुस्सोमशर्मा च लकुलीश्वर एव च ॥ ५ ॥
mahAkAlazca zUlI ca DaMDI muNDIza eva ca ॥ saviSNussomazarmA ca lakulIzvara eva ca ॥ 5 ॥
They were known as Mahākāla, Śūlī, Daṇḍī and Muṇḍīśa. Savishnu and Soma Sharma and Lakulishwara.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 6
एते वाराह कल्पे ऽस्मिन्सप्तमस्यांतरो मनोः ॥ अष्टाविंशतिसंख्याता योगाचार्या युगक्रमात् ॥ ६ ॥
ete vArAha kalpe 'sminsaptamasyAMtaro manoH ॥ aSTAviMzatisaMkhyAtA yogAcAryA yugakramAt ॥ 6 ॥
These are the seven intervals of Manu in the Vārāha kalpa. The yoga teachers are numbered twenty-eight in the order of the ages.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 7
शिष्याः प्रत्येकमेतेषां चत्वारश्शांतचेतसः ॥ श्वेतादयश्च रुष्यांतांस्तान्ब्रवीमि यथाक्रमम् ॥ ७ ॥
ziSyAH pratyekameteSAM catvArazzAMtacetasaH ॥ zvetAdayazca ruSyAMtAMstAnbravImi yathAkramam ॥ 7 ॥
Each of these had four disciples of quiet minds. They are from Śveta to Ruṣya. I shall enumerate them in the proper order.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 8
श्वेतश्श्वेतशिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः ॥ दुन्दुभिश्शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा ॥ ८ ॥
zvetazzvetazikhazcaiva zvetAzvaH zvetalohitaH ॥ dundubhizzatarUpazca RcIkaH ketumAMstathA ॥ 8 ॥
The white horse and the white horse are white and red Dundubhi and Shatarupa Richika and Ketuman.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 9
विकोशश्च विकेशश्च विपाशः पाशनाशनः ॥ सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्गमो दुरतिक्रमः ॥ ९ ॥
vikozazca vikezazca vipAzaH pAzanAzanaH ॥ sumukho durmukhazcaiva durgamo duratikramaH ॥ 9 ॥
Vikosha and Vikesha are the names of the destroyers of ropes He is good-faced and bad-faced and difficult to reach and difficult to transgress.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 10
सनत्कुमारस्सनकः सनंदश्च सनातनः ॥ सुधामा विरजाश्चैव शंखश्चांडज एव च ॥ १० ॥
sanatkumArassanakaH sanaMdazca sanAtanaH ॥ sudhAmA virajAzcaiva zaMkhazcAMDaja eva ca ॥ 10 ॥
Sanatkumara Sanaka Sananda and Sanatana Sudhama and Viraja and Shankha and Chandaja.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 11
सारस्वतश्च मेघश्च मेघवाहस्सुवाहकः ॥ कपिलश्चासुरिः पञ्चशिखो बाष्कल एव च ॥ ११ ॥
sArasvatazca meghazca meghavAhassuvAhakaH ॥ kapilazcAsuriH paJcazikho bASkala eva ca ॥ 11 ॥
The river Sarasvata and Megha carried clouds and carried good carriers Kapila and Asura Panchashikha and Bashkala.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 12
पराशराश्च गर्गश्च भार्गवश्चांगिरास्तथा ॥ बलबन्धुर्निरामित्राः केतुशृंगस्तपोधनः ॥ १२ ॥
parAzarAzca gargazca bhArgavazcAMgirAstathA ॥ balabandhurnirAmitrAH ketuzRMgastapodhanaH ॥ 12 ॥
The sons of Paraśara were Garga Bhṛgu and Aṅgirā Balabandhu and Niramitra Ketushringa were rich in austerities.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 13
लंबोदरश्च लंबश्च लम्बात्मा लंबकेशकः ॥ सर्वज्ञस्समबुद्धिश्च साध्यसिद्धिस्तथैव च ॥ १३ ॥
laMbodarazca laMbazca lambAtmA laMbakezakaH ॥ sarvajJassamabuddhizca sAdhyasiddhistathaiva ca ॥ 13 ॥
He had a long abdomen and a long body and long hair He is omniscient and of equal intelligence and also attains perfection.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 14
सुधामा कश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा ॥ अत्रिरुग्रो गुरुश्रेष्ठः श्रवनोथ श्रविष्टकः ॥ १४ ॥
sudhAmA kazyapazcaiva vasiSTho virajAstathA ॥ atrirugro guruzreSThaH zravanotha zraviSTakaH ॥ 14 ॥
Sudhamā Kasyapa Vasishta and Viraja Atrirugra is the best of the teachers and Shravanotha is the Shravishtaka.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 15
कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः ॥ काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनश्च बृहस्पतिः ॥ १५ ॥
kuNizca kuNibAhuzca kuzarIraH kunetrakaH ॥ kAzyapo hyuzanAzcaiva cyavanazca bRhaspatiH ॥ 15 ॥
He had a bad body and bad eyes Kasyapa Hyushana Cyavana and Brihaspati.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 16
उतथ्यो वामदेवश्च महाकालो महा ऽनिलः ॥ वाचःश्रवाः सुवीरश्च श्यावकश्च यतीश्वरः ॥ १६ ॥
utathyo vAmadevazca mahAkAlo mahA 'nilaH ॥ vAcaHzravAH suvIrazca zyAvakazca yatIzvaraH ॥ 16 ॥
Utathya and Vāmadeva are the great times and the great wind. Vachashrava Suvira and Shyavaka the lord of the sages.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 17
हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा ॥ सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव कुबन्धः कुशकन्धरः ॥ १७ ॥
hiraNyanAbhaH kauzalyo lokAkSiH kuthumistathA ॥ sumanturjaiminizcaiva kubandhaH kuzakandharaH ॥ 17 ॥
Hiraṇyanābha Kausalya Lokākṣi and Kuthumi Sumantra Jaimini Kubandha and Kushakandhara.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 18
प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान्गौतमस्तथा ॥ भल्लवी मधुपिंगश्च श्वेतकेतुस्तथैव च ॥ १८ ॥
plakSo dArbhAyaNizcaiva ketumAngautamastathA ॥ bhallavI madhupiMgazca zvetaketustathaiva ca ॥ 18 ॥
They were named Plaksha Dārbhayaṇi Ketumān and Gautama Bhallavi Madhuping and Svetaketu.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 19
उशिजो बृहदश्वश्च देवलः कविरेव च ॥ शालिहोत्रः सुवेषश्च युवनाश्वः शरद्वसुः ॥ १९ ॥
uzijo bRhadazvazca devalaH kavireva ca ॥ zAlihotraH suveSazca yuvanAzvaH zaradvasuH ॥ 19 ॥
The sons of Uśija were Bṛhadāśva, Devala and Kavi. Shalihotra and well-dressed Yuvanasva and Sharavasu.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 20
अक्षपादः कणादश्च उलूको वत्स एव च ॥ कुलिकश्चैव गर्गश्च मित्रको रुष्य एव च ॥ २० ॥
akSapAdaH kaNAdazca ulUko vatsa eva ca ॥ kulikazcaiva gargazca mitrako ruSya eva ca ॥ 20 ॥
Akṣapāda, Kanada, Ulūka and Vatsa Kulika Garga Mitraka and Rushya.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 21
एते शिष्या महेशस्य योगाचार्यस्वरूपिणः ॥ संख्या च शतमेतेषां सह द्वादशसंख्यया ॥ २१ ॥
ete ziSyA mahezasya yogAcAryasvarUpiNaH ॥ saMkhyA ca zatameteSAM saha dvAdazasaMkhyayA ॥ 21 ॥
These are the disciples of the lord, the Yogācārya. Their number is hundred and twelve.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 22
सर्वे पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः ॥ सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञा वेदवेदांगपारगाः ॥ २२ ॥
sarve pAzupatAH siddhA bhasmoddhUlitavigrahAH ॥ sarvazAstrArthatattvajJA vedavedAMgapAragAH ॥ 22 ॥
These had become Śiddhas by Pāśupata rites. They used to dust their bodies with Bhasma. They knew the principles and meanings of the sacred texts. They were masters of the Vedas and Vedāṅgas.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 23
शिवाश्रमरतास्सर्वे शिवज्ञानपरायणाः ॥ सर्वे संगविनिर्मुक्ताः शिवैकासक्तचेतसः ॥ २३ ॥
zivAzramaratAssarve zivajJAnaparAyaNAH ॥ sarve saMgavinirmuktAH zivaikAsaktacetasaH ॥ 23 ॥
They were engaged in Śiva’s hermitage. They were devoted to Śiva’s lore. They were free from attachments. Their minds were attached to Śiva alone.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 24
सर्वद्वंद्वसहा धीराः सर्वभूतहिते रताः ॥ ऋजवो मृदवः स्वस्था जितक्रोधा जितेंद्रियाः ॥ २४ ॥
sarvadvaMdvasahA dhIrAH sarvabhUtahite ratAH ॥ Rjavo mRdavaH svasthA jitakrodhA jiteMdriyAH ॥ 24 ॥
They could bear the mutually clashing pairs—extreme cold, heat etc. They were self-possessed and engaged in the benefit of living beings. They were straightforward, soft and healthy. They had covered anger and their sense-organs.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 25
रुद्राक्षमालाभरणास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः ॥ शिखाजटास्सर्वजटा अजटा मुंडशीर्षकाः ॥ २५ ॥
rudrAkSamAlAbharaNAstripuMDrAMkitamastakAH ॥ zikhAjaTAssarvajaTA ajaTA muMDazIrSakAH ॥ 25 ॥
They, had strings of Rudrākṣa beads for their ornaments. Their foreheads were marked by Tripuṇḍras. Some had tufts of matted hair. Some had matted tresses. Some had shaven heads.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 26
फलमूलाशनप्रायाः प्राणायामपरायणाः ॥ शिवाभिमानसंपन्नाः शिवध्यानैकतत्पराः ॥ २६ ॥
phalamUlAzanaprAyAH prANAyAmaparAyaNAH ॥ zivAbhimAnasaMpannAH zivadhyAnaikatatparAH ॥ 26 ॥
Mostly their diet was confined to fruits and roots. They regularly practised Prāṇāyāma. They were rich in their pride in Śiva. They were devoted to meditations upon Śiva alone.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 27
समुन्मथितसंसारविषवृक्षांकुरोद्गमाः ॥ प्रयातुमेव सन्नद्धाः परं शिवपुरं प्रति ॥ २७ ॥
samunmathitasaMsAraviSavRkSAMkurodgamAH ॥ prayAtumeva sannaddhAH paraM zivapuraM prati ॥ 27 ॥
They had destroyed even the seeds of the poisonous tree of worldly existence. They were ready to proceed to the city of Śiva.
Vayaviya-samhita - Chapter 44 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 44 · Verse 28
सदेशिकानिमान्मत्वा नित्यं यश्शिवमर्चयेत् ॥ स याति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ २८ ॥
sadezikAnimAnmatvA nityaM yazzivamarcayet ॥ sa yAti zivasAyujyaM nAtra kAryA vicAraNA ॥ 28 ॥
He who worships Śiva everyday after thinking about these and their preceptors attains Sāyujya with Śiva. No doubt need be entertained in this respect.