ऋषय ऊचुः ॥ कथं दक्षस्य धर्मार्थं प्रवृत्तस्य दुरात्मनः ॥ महेशः कृतवान् विघ्नमेतदिच्छाम वेदितुम् ॥ १ ॥

RSaya UcuH ॥ kathaM dakSasya dharmArthaM pravRttasya durAtmanaH ॥ mahezaH kRtavAn vighnametadicchAma veditum ॥ 1 ॥

वायुरुवाच ॥ विश्वस्य जगतो मातुरपि देव्यास्तपोबलात् ॥ पितृभावमुपागम्य मुदिते हिमवद्गिरौ ॥ २ ॥

vAyuruvAca ॥ vizvasya jagato mAturapi devyAstapobalAt ॥ pitRbhAvamupAgamya mudite himavadgirau ॥ 2 ॥

देवे ऽपि तत्कृतोद्वाहे हिमवच्छिखरालये ॥ संकीडति तया सार्धं काले बहुतरे गते ॥ ३ ॥

deve 'pi tatkRtodvAhe himavacchikharAlaye ॥ saMkIDati tayA sArdhaM kAle bahutare gate ॥ 3 ॥

वैवस्वते ऽंतरे प्राप्ते दक्षः प्राचेतसः स्वयम् ॥ अश्वमेधेन यज्ञेन यक्ष्यमाणो ऽन्वपद्यत ॥ ४ ॥

vaivasvate 'Mtare prApte dakSaH prAcetasaH svayam ॥ azvamedhena yajJena yakSyamANo 'nvapadyata ॥ 4 ॥

ततो हिमवतः पृष्ठे दक्षो वै यज्ञमाहरत् ॥ गंगाद्वारे शुभे देशे ऋषिसिद्धनिषेविते ॥ ५ ॥

tato himavataH pRSThe dakSo vai yajJamAharat ॥ gaMgAdvAre zubhe deze RSisiddhaniSevite ॥ 5 ॥

तस्य तस्मिन्मखेदेवाः सर्वे शक्र पुरोगमाः ॥ गमनाय समागम्य बुद्धिमापेदिरे तदा ॥ ६ ॥

tasya tasminmakhedevAH sarve zakra purogamAH ॥ gamanAya samAgamya buddhimApedire tadA ॥ 6 ॥

आदित्या वसवो रुद्रास्साध्यास्सह मरुद्गणैः ॥ ऊष्मपाः सोमपाश्चैव आज्यपा धूमपास्तथा ॥ ७ ॥

AdityA vasavo rudrAssAdhyAssaha marudgaNaiH ॥ USmapAH somapAzcaiva AjyapA dhUmapAstathA ॥ 7 ॥

अश्विनौ पितरश्चैव तथा चान्ये महर्षयः ॥ विष्णुना सहिताः सर्वे स्वागता यज्ञभागिनः ॥ ८ ॥

azvinau pitarazcaiva tathA cAnye maharSayaH ॥ viSNunA sahitAH sarve svAgatA yajJabhAginaH ॥ 8 ॥

दृष्ट्वा देवकुलं सर्वमीश्वरेण विनागतम् ॥ दधीचो मन्युनाविष्टो दक्षमेवमभाषत ॥ ९ ॥

dRSTvA devakulaM sarvamIzvareNa vinAgatam ॥ dadhIco manyunAviSTo dakSamevamabhASata ॥ 9 ॥

दधीच उवाच ॥ अप्रपूज्ये चैव पूजा पूज्यानां चाप्य पूजने ॥ नरः पापमवाप्नोति महद्वै नात्र संशयः ॥ १० ॥

dadhIca uvAca ॥ aprapUjye caiva pUjA pUjyAnAM cApya pUjane ॥ naraH pApamavApnoti mahadvai nAtra saMzayaH ॥ 10 ॥

असतां संमतिर्यत्र सतामवमतिस्तथा ॥ दंडो देवकृतस्तत्र सद्यः पतति दारुणः ॥ ११ ॥

asatAM saMmatiryatra satAmavamatistathA ॥ daMDo devakRtastatra sadyaH patati dAruNaH ॥ 11 ॥

एवमुक्त्वा तु विप्रर्षिः पुनर्दक्षमभाषत ॥ पूज्यं तु पशुभर्तारं कस्मान्नार्चयसे प्रभुम् ॥ १२ ॥

evamuktvA tu viprarSiH punardakSamabhASata ॥ pUjyaM tu pazubhartAraM kasmAnnArcayase prabhum ॥ 12 ॥

दक्ष उवाच ॥ संति मे बहवो रुद्राः शूलहस्ताः कपर्दिनः ॥ एकादशावस्थिता ये नान्यं वेद्मि महेश्वरम् ॥ १३ ॥

dakSa uvAca ॥ saMti me bahavo rudrAH zUlahastAH kapardinaH ॥ ekAdazAvasthitA ye nAnyaM vedmi mahezvaram ॥ 13 ॥

दधीच उवाच ॥ किमेभिरमरैरन्यैः पूजितैरध्वरे फलम् ॥ राजा चेदध्वरस्यास्य न रुद्रः पूज्यते त्वया ॥ १४ ॥

dadhIca uvAca ॥ kimebhiramarairanyaiH pUjitairadhvare phalam ॥ rAjA cedadhvarasyAsya na rudraH pUjyate tvayA ॥ 14 ॥

ब्रह्मविष्णुमहेशानां स्रष्टा यः प्रभुरव्ययः ॥ ब्रह्मादयः पिशाचांता यस्य कैंकर्यवादिनः ॥ १५ ॥

brahmaviSNumahezAnAM sraSTA yaH prabhuravyayaH ॥ brahmAdayaH pizAcAMtA yasya kaiMkaryavAdinaH ॥ 15 ॥

प्रकृतीनां परश्चैव पुरुषस्य च यः परः ॥ चिंत्यते योगविद्वद्भि ऋषिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ १६ ॥

prakRtInAM parazcaiva puruSasya ca yaH paraH ॥ ciMtyate yogavidvadbhi RSibhistattvadarzibhiH ॥ 16 ॥

अक्षरं परमं ब्रह्म ह्यसच्च सदसच्च यत् ॥ अनादिमध्यनिधनमप्रतर्क्यं सनातनम् ॥ १७ ॥

akSaraM paramaM brahma hyasacca sadasacca yat ॥ anAdimadhyanidhanamapratarkyaM sanAtanam ॥ 17 ॥

यः स्रष्टा चैव संहर्ता भर्ता चैव महेश्वरः ॥ तस्मादन्यं न पश्यामि शंकरात्मानमध्वरे ॥ १८ ॥

yaH sraSTA caiva saMhartA bhartA caiva mahezvaraH ॥ tasmAdanyaM na pazyAmi zaMkarAtmAnamadhvare ॥ 18 ॥

दक्ष उवाच ॥ एतन्मखेशस्य सुवर्णपात्रे हविः समस्तं विधिमंत्रपूतम् ॥ विष्णोर्नयाम्यप्रतिमस्य भागं प्रभोर्विभज्यावहनीयमद्य ॥ १९ ॥

dakSa uvAca ॥ etanmakhezasya suvarNapAtre haviH samastaM vidhimaMtrapUtam ॥ viSNornayAmyapratimasya bhAgaM prabhorvibhajyAvahanIyamadya ॥ 19 ॥

दधीच उवाच ॥ यस्मान्नाराधितो रुद्रस्सर्वदेवेश्वरेश्वरः ॥ तस्माद्दक्ष तवाशेषो यज्ञो ऽयं न भविष्यति ॥ २० ॥

dadhIca uvAca ॥ yasmAnnArAdhito rudrassarvadevezvarezvaraH ॥ tasmAddakSa tavAzeSo yajJo 'yaM na bhaviSyati ॥ 20 ॥

इत्युक्त्वा वचनं क्रुद्धो दधीचो मुनिसत्तमः ॥ निर्गम्य च ततो देशाज्जगाम स्वकमाश्रमम् ॥ २१ ॥

ityuktvA vacanaM kruddho dadhIco munisattamaH ॥ nirgamya ca tato dezAjjagAma svakamAzramam ॥ 21 ॥

निर्गते ऽपि मुनौ तस्मिन्देवा दक्षं न तत्यजुः ॥ अवश्यमनुभावित्वादनर्थस्य तु भाविनः ॥ २२ ॥

nirgate 'pi munau tasmindevA dakSaM na tatyajuH ॥ avazyamanubhAvitvAdanarthasya tu bhAvinaH ॥ 22 ॥

एतस्मिन्नेव काले तु ज्ञात्वैतत्सर्वमीश्वरात् ॥ दग्धुं दक्षाध्वरं विप्रा देवी देवमचोदयत् ॥ २३ ॥

etasminneva kAle tu jJAtvaitatsarvamIzvarAt ॥ dagdhuM dakSAdhvaraM viprA devI devamacodayat ॥ 23 ॥

देव्या संचोदितो देवो दक्षाध्वरजिघांसया ॥ ससर्ज सहसा वीरं वीरभद्रं गणेश्वरम् ॥ २४ ॥

devyA saMcodito devo dakSAdhvarajighAMsayA ॥ sasarja sahasA vIraM vIrabhadraM gaNezvaram ॥ 24 ॥

सहस्रवदनं देवं सहस्रकमलेक्षणम् ॥ सहस्रमुद्गरधरं सहस्रशरपाणिकम् ॥ २५ ॥

sahasravadanaM devaM sahasrakamalekSaNam ॥ sahasramudgaradharaM sahasrazarapANikam ॥ 25 ॥

शूलटंकगदाहस्तं दीप्तकार्मुकधारिणम् ॥ चक्रवज्रधरं घोरं चंद्रार्धकृतशेखरम् ॥ २६ ॥

zUlaTaMkagadAhastaM dIptakArmukadhAriNam ॥ cakravajradharaM ghoraM caMdrArdhakRtazekharam ॥ 26 ॥

कुलिशोद्योतितकरं तडिज्ज्वलितमूर्धजम् ॥ दंष्ट्राकरालं बिभ्राणं महावक्त्रं महोदरम् ॥ २७ ॥

kulizodyotitakaraM taDijjvalitamUrdhajam ॥ daMSTrAkarAlaM bibhrANaM mahAvaktraM mahodaram ॥ 27 ॥

विद्युज्जिह्वं प्रलंबोष्ठं मेघसागरनिःस्वनम् ॥ वसानं चर्म वैयाघ्रं महद्रुधिरनिस्रवम् ॥ २८ ॥

vidyujjihvaM pralaMboSThaM meghasAgaraniHsvanam ॥ vasAnaM carma vaiyAghraM mahadrudhiranisravam ॥ 28 ॥

गण्डद्वितयसंसृष्टमण्डलीकृतकुण्डलम् ॥ वरामरशिरोमालावलीकलितशेखरम् ॥ २९ ॥

gaNDadvitayasaMsRSTamaNDalIkRtakuNDalam ॥ varAmaraziromAlAvalIkalitazekharam ॥ 29 ॥

रणन्नूपुरकेयूरमहाकनकभूषितम् ॥ रत्नसंचयसंदीप्तं तारहारावृतोरसम् ॥ ३० ॥

raNannUpurakeyUramahAkanakabhUSitam ॥ ratnasaMcayasaMdIptaM tArahArAvRtorasam ॥ 30 ॥

महाशरभशार्दूलसिंहैः सदृशविक्रमम् ॥ प्रशस्तमत्तमातंगसमानगमनालसम् ॥ ३१ ॥

mahAzarabhazArdUlasiMhaiH sadRzavikramam ॥ prazastamattamAtaMgasamAnagamanAlasam ॥ 31 ॥

शंखचामरकुंदेन्दुमृणालसदृशप्रभम् ॥ सतुषारमिवाद्रीन्द्रं साक्षाज्जंगमतां गतम् ॥ ३२ ॥

zaMkhacAmarakuMdendumRNAlasadRzaprabham ॥ satuSAramivAdrIndraM sAkSAjjaMgamatAM gatam ॥ 32 ॥

ज्वालामालापरिक्षिप्तं दीप्तमौक्तिकभूषणम् ॥ तेजसा चैव दीव्यंतं युगांत इव पावकम् ॥ ३३ ॥

jvAlAmAlAparikSiptaM dIptamauktikabhUSaNam ॥ tejasA caiva dIvyaMtaM yugAMta iva pAvakam ॥ 33 ॥

स जानुभ्यां महीं गत्वा प्रणतः प्रांजलिस्ततः ॥ पार्श्वतो देवदेवस्य पर्यतिष्ठद्गणेश्वरः ॥ ३४ ॥

sa jAnubhyAM mahIM gatvA praNataH prAMjalistataH ॥ pArzvato devadevasya paryatiSThadgaNezvaraH ॥ 34 ॥

मन्युना चासृजद्भद्रां भद्रकालीं महेश्वरीम् ॥ आत्मनः कर्मसाक्षित्वे तेन गंतुं सहैव तु ॥ ३५ ॥

manyunA cAsRjadbhadrAM bhadrakAlIM mahezvarIm ॥ AtmanaH karmasAkSitve tena gaMtuM sahaiva tu ॥ 35 ॥

तं दृष्ट्वावस्थितं वीरभद्रं कालाग्निसन्निभम् ॥ भद्रया सहितं प्राह भद्रमस्त्विति शंकरः ॥ ३६ ॥

taM dRSTvAvasthitaM vIrabhadraM kAlAgnisannibham ॥ bhadrayA sahitaM prAha bhadramastviti zaMkaraH ॥ 36 ॥

स च विज्ञापयामास सह देव्या महेश्वरम् ॥ आज्ञापय महादेव किं कार्यं करवाण्यहम् ॥ ३७ ॥

sa ca vijJApayAmAsa saha devyA mahezvaram ॥ AjJApaya mahAdeva kiM kAryaM karavANyaham ॥ 37 ॥

ततस्त्रिपुरहा प्राह हैमवत्याः प्रियेच्छया ॥ वीरभद्रं महाबाहुं वाचा विपुलनादया ॥ ३८ ॥

tatastripurahA prAha haimavatyAH priyecchayA ॥ vIrabhadraM mahAbAhuM vAcA vipulanAdayA ॥ 38 ॥

देवदेव उवाच ॥ प्राचेतसस्य दक्षस्य यज्ञं सद्यो विनाशय ॥ भद्रकाल्या सहासि त्वमेतत्कृत्यं गणेश्वर ॥ ३९ ॥

devadeva uvAca ॥ prAcetasasya dakSasya yajJaM sadyo vinAzaya ॥ bhadrakAlyA sahAsi tvametatkRtyaM gaNezvara ॥ 39 ॥

अहमप्यनया सार्धं रैभ्याश्रमसपीपतः ॥ स्थित्वा वीक्षे गणेशान विक्रमं तव दुःसहम् ॥ ४० ॥

ahamapyanayA sArdhaM raibhyAzramasapIpataH ॥ sthitvA vIkSe gaNezAna vikramaM tava duHsaham ॥ 40 ॥

वृक्षा कनखले ये तु गंगाद्वारसमीपगाः ॥ सुवर्णशृंगस्य गिरेर्मेरुमंदरसंनिभाः ॥ ४१ ॥

vRkSA kanakhale ye tu gaMgAdvArasamIpagAH ॥ suvarNazRMgasya girermerumaMdarasaMnibhAH ॥ 41 ॥

तस्मिन्प्रदेशे दक्षस्य युज्ञः संप्रति वर्तते ॥ सहसा तस्य यज्ञस्य विघातं कुरु मा चिरम् ॥ ४२ ॥

tasminpradeze dakSasya yujJaH saMprati vartate ॥ sahasA tasya yajJasya vighAtaM kuru mA ciram ॥ 42 ॥

इत्युक्ते सति देवेन देवी हिमगिरीन्द्रजा ॥ भद्रं भद्रं च संप्रेक्ष्य वत्सं धेनुरिवौरसम् ॥ ४३ ॥

ityukte sati devena devI himagirIndrajA ॥ bhadraM bhadraM ca saMprekSya vatsaM dhenurivaurasam ॥ 43 ॥

आलिंग्य च समाघ्राय मूर्ध्नि षड्वदनं यथा ॥ सस्मिता वचनं प्राह मधुरं मधुरं स्वयम् ॥ ४४ ॥

AliMgya ca samAghrAya mUrdhni SaDvadanaM yathA ॥ sasmitA vacanaM prAha madhuraM madhuraM svayam ॥ 44 ॥

देव्युवाच ॥ वत्स भद्र महाभाग महाबलपराक्रम ॥ मत्प्रियार्थं त्वमुत्पन्नो मम मन्युं प्रमार्जक ॥ ४५ ॥

devyuvAca ॥ vatsa bhadra mahAbhAga mahAbalaparAkrama ॥ matpriyArthaM tvamutpanno mama manyuM pramArjaka ॥ 45 ॥

यज्ञेश्वरमनाहूय यज्ञकर्मरतो ऽभवत् ॥ दक्षं वैरेण तं तस्माद्भिंधि यज्ञं गणेश्वर ॥ ४६ ॥

yajJezvaramanAhUya yajJakarmarato 'bhavat ॥ dakSaM vaireNa taM tasmAdbhiMdhi yajJaM gaNezvara ॥ 46 ॥

यज्ञलक्ष्मीमलक्ष्मीं त्वं भद्र कृत्वा ममाज्ञया ॥ यजमानं च तं हत्वा वत्स हिंसय भद्रया ॥ ४७ ॥

yajJalakSmImalakSmIM tvaM bhadra kRtvA mamAjJayA ॥ yajamAnaM ca taM hatvA vatsa hiMsaya bhadrayA ॥ 47 ॥

अशेषामिव तामाज्ञां शिवयोश्चित्रकृत्ययोः ॥ मूर्ध्नि कृत्वा नमस्कृत्य भद्रो गंतुं प्रचक्रमे ॥ ४८ ॥

azeSAmiva tAmAjJAM zivayozcitrakRtyayoH ॥ mUrdhni kRtvA namaskRtya bhadro gaMtuM pracakrame ॥ 48 ॥

अथैष भगवान्क्रुद्धः प्रेतावासकृतालयः ॥ वीरभद्रो महादेवो देव्या मन्युप्रमार्जकः ॥ ४९ ॥

athaiSa bhagavAnkruddhaH pretAvAsakRtAlayaH ॥ vIrabhadro mahAdevo devyA manyupramArjakaH ॥ 49 ॥

ससर्ज रोमकूपेभ्यो रोमजाख्यान्गणेश्वरान् ॥ दक्षिणाद्भुजदेशात्तु शतकोटिगविश्वरान् ॥ ५० ॥

sasarja romakUpebhyo romajAkhyAngaNezvarAn ॥ dakSiNAdbhujadezAttu zatakoTigavizvarAn ॥ 50 ॥

पादात्तथोरुदेशाच्च पृष्ठात्पार्श्वान्मुखाद्गलात् ॥ गुह्याद्गुल्फाच्छिरोमध्यात्कंठादास्यात्तथोदरात् ॥ ५१ ॥

pAdAttathorudezAcca pRSThAtpArzvAnmukhAdgalAt ॥ guhyAdgulphAcchiromadhyAtkaMThAdAsyAttathodarAt ॥ 51 ॥

तदा गणेश्वरैर्भद्रैर्भद्रतुल्यपराक्रमैः ॥ संछादितमभूत्सर्वं साकाशविवरं जगत् ॥ ५२ ॥

tadA gaNezvarairbhadrairbhadratulyaparAkramaiH ॥ saMchAditamabhUtsarvaM sAkAzavivaraM jagat ॥ 52 ॥

सर्वे सहस्रहस्तास्ते सहस्रायुधपाणयः ॥ रुद्रस्यानुचरास्सर्वे सर्वे रुद्रसमप्रभाः ॥ ५३ ॥

sarve sahasrahastAste sahasrAyudhapANayaH ॥ rudrasyAnucarAssarve sarve rudrasamaprabhAH ॥ 53 ॥

शूलशक्तिगदाहस्ताष्टंकोपलशिलाधराः ॥ कालाग्निरुद्रसदृशास्त्रिनेत्राश्च जटाधराः ॥ ५४ ॥

zUlazaktigadAhastASTaMkopalazilAdharAH ॥ kAlAgnirudrasadRzAstrinetrAzca jaTAdharAH ॥ 54 ॥

निपेतुर्भृशमाकाशे शतशस्सिंहवाहनाः ॥ विनेदुश्च महानादाञ्जलदा इव भद्रजाः ॥ ५५ ॥

nipeturbhRzamAkAze zatazassiMhavAhanAH ॥ vineduzca mahAnAdAJjaladA iva bhadrajAH ॥ 55 ॥

तैर्भद्रैर्भगवान्मद्रस्तथा परिवृतो बभौ ॥ कालानलशतैर्युक्तो यथांते कालभैरवः ॥ ५६ ॥

tairbhadrairbhagavAnmadrastathA parivRto babhau ॥ kAlAnalazatairyukto yathAMte kAlabhairavaH ॥ 56 ॥

तेषां मध्ये समारुह्य वृषेंद्रं वृषभध्वजः ॥ जगाम भगवान्भद्रश्शुभमभ्रं यथा भवः ॥ ५७ ॥

teSAM madhye samAruhya vRSeMdraM vRSabhadhvajaH ॥ jagAma bhagavAnbhadrazzubhamabhraM yathA bhavaH ॥ 57 ॥

तस्मिन्वृषभमारूढे भद्रे तु भसितप्रभः ॥ बभार मौक्तिकं छत्रं गृहीतसितचामरः ॥ ५८ ॥

tasminvRSabhamArUDhe bhadre tu bhasitaprabhaH ॥ babhAra mauktikaM chatraM gRhItasitacAmaraH ॥ 58 ॥

स तदा शुशुभे पार्श्वे भद्रस्य भसितप्रभः ॥ भगवानिव शैलेन्द्रः पार्श्वे विश्वजगद्गुरोः ॥ ५९ ॥

sa tadA zuzubhe pArzve bhadrasya bhasitaprabhaH ॥ bhagavAniva zailendraH pArzve vizvajagadguroH ॥ 59 ॥

सो ऽपि तेन बभौ भद्रः श्वेतचामरपाणिना ॥ बालसोमेन सौम्येन यथा शूलवरायुधः ॥ ६० ॥

so 'pi tena babhau bhadraH zvetacAmarapANinA ॥ bAlasomena saumyena yathA zUlavarAyudhaH ॥ 60 ॥

दध्मौ शंखं सितं भद्रं भद्रस्य पुरतः शुभम् ॥ भानुकंपो महातेजा हेमरत्नैरलंकृतः ॥ ६१ ॥

dadhmau zaMkhaM sitaM bhadraM bhadrasya purataH zubham ॥ bhAnukaMpo mahAtejA hemaratnairalaMkRtaH ॥ 61 ॥

देवदुंदुभयो नेदुर्दिव्यसंकुलनिःस्वनाः ॥ ववृषुश्शतशो मूर्ध्नि पुष्पवर्षं बलाहकाः ॥ ६२ ॥

devaduMdubhayo nedurdivyasaMkulaniHsvanAH ॥ vavRSuzzatazo mUrdhni puSpavarSaM balAhakAH ॥ 62 ॥

फुल्लानां मधुगर्भाणां पुष्पाणां गंधबंधवः ॥ मार्गानुकूलसंवाहा वबुश्च पथि मारुताः ॥ ६३ ॥

phullAnAM madhugarbhANAM puSpANAM gaMdhabaMdhavaH ॥ mArgAnukUlasaMvAhA vabuzca pathi mArutAH ॥ 63 ॥

ततो गणेश्वराः सर्वे मत्ता युद्धबलोद्धताः ॥ ननृतुर्मुमुदुर्१ एदुर्जहसुर्जगदुर्जगुः ॥ ६४ ॥

tato gaNezvarAH sarve mattA yuddhabaloddhatAH ॥ nanRturmumudur1 edurjahasurjagadurjaguH ॥ 64 ॥

तदा भद्रगणांतःस्थो बभौ भद्रः स भद्रया ॥ यथा रुद्रगणांतः स्थस्त्र्यम्बकोंबिकया सह ॥ ६५ ॥

tadA bhadragaNAMtaHstho babhau bhadraH sa bhadrayA ॥ yathA rudragaNAMtaH sthastryambakoMbikayA saha ॥ 65 ॥

तत्क्षणादेव दक्षस्य यज्ञवाटं रण्मयम् ॥ प्रविवेश महाबाहुर्वीरभद्रो महानुगः ॥ ६६ ॥

tatkSaNAdeva dakSasya yajJavATaM raNmayam ॥ praviveza mahAbAhurvIrabhadro mahAnugaH ॥ 66 ॥

ततस्तु दक्षप्रतिपादितस्य क्रतुप्रधानस्य गणप्रधानः ॥ प्रयोगभूमिं प्रविवेश भद्रो रुद्रो यथांते भुवनं दिधक्षुः ॥ ६७ ॥

tatastu dakSapratipAditasya kratupradhAnasya gaNapradhAnaH ॥ prayogabhUmiM praviveza bhadro rudro yathAMte bhuvanaM didhakSuH ॥ 67 ॥