Chapter 17
अध्यायः 17
Vāyavīya Saṃhitā, Chapter 17
Shlokas (65)
+ Add ShlokaVayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 1
वायुरुवाच ॥ एवं लब्ध्वा परां शक्तिमीश्वरादेव शाश्वतीम् ॥ मैथुनप्रभवां सृष्टिं कर्तृकामः प्रजापतिः ॥ १ ॥
vAyuruvAca ॥ evaM labdhvA parAM zaktimIzvarAdeva zAzvatIm ॥ maithunaprabhavAM sRSTiM kartRkAmaH prajApatiH ॥ 1 ॥
The wind said. Having thus obtained from the Supreme Lord eternal power, The creator, desiring to create the sexually active, created the universe.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 2
स्वयमप्यद्भुतो नारी चार्धेन पुरुषो ऽभवत् ॥ यार्धेन नारी सा तस्माच्छतरूपा व्यजायत ॥ २ ॥
svayamapyadbhuto nArI cArdhena puruSo 'bhavat ॥ yArdhena nArI sA tasmAcchatarUpA vyajAyata ॥ 2 ॥
He himself was a wonderful woman, and half a man. From Yardha, the woman gave birth to 100 forms.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 3
विराजमसृजद्ब्रह्मा सो ऽर्धन पुरुषो ऽभवत् ॥ स वै स्वायंभुवः पूर्वं पुरुषो मनुरुच्यते ॥ ३ ॥
virAjamasRjadbrahmA so 'rdhana puruSo 'bhavat ॥ sa vai svAyaMbhuvaH pUrvaM puruSo manurucyate ॥ 3 ॥
The man-half created Virāja, called Svāyambhuva Manu, the first creation.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 4
सा देवी शतरूपा तु तपः कृत्वा सुदुश्चरम् ॥ भर्तारं दीप्तयशसं मनुमेवान्वपद्यत ॥ ४ ॥
sA devI zatarUpA tu tapaH kRtvA suduzcaram ॥ bhartAraM dIptayazasaM manumevAnvapadyata ॥ 4 ॥
Performing a difficult penance the gentle Śatarūpā got the Manu of bright fame as her husband.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 5
तस्मात्तु शतरूपा सा पुत्रद्वयमसूयत ॥ प्रियव्रतोत्तानपादौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ ॥ ५ ॥
tasmAttu zatarUpA sA putradvayamasUyata ॥ priyavratottAnapAdau putrau putravatAM varau ॥ 5 ॥
Śatarūpā bore him two sons, Priyavrata and Uttānapāda.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 6
कन्ये द्वे च महाभागे याभ्यां जातास्त्विमाः प्रजाः ॥ आकूतिरेका विज्ञेया प्रसूतिरपरा स्मृता ॥ ६ ॥
kanye dve ca mahAbhAge yAbhyAM jAtAstvimAH prajAH ॥ AkUtirekA vijJeyA prasUtiraparA smRtA ॥ 6 ॥
She bore two daughters of great fortune from whom emanates all creation. They were Ākūti and Prasūti.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 7
स्वायंभुवः प्रसूतिं च ददौ दक्षाय तां प्रभुः ॥ रुचेः प्रजापतिश्चैव चाकूतिं समपादयत् ॥ ७ ॥
svAyaMbhuvaH prasUtiM ca dadau dakSAya tAM prabhuH ॥ ruceH prajApatizcaiva cAkUtiM samapAdayat ॥ 7 ॥
Lord Manu gave Prasūti to Dakṣa. Brahmā gave Ākūti to Ruci.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 8
आकूत्यां मिथुनं जज्ञे मानसस्य रुचेः शुभम् ॥ यज्ञश्च दक्षिणा चैव याभ्यां संवर्तितं जगत् ॥ ८ ॥
AkUtyAM mithunaM jajJe mAnasasya ruceH zubham ॥ yajJazca dakSiNA caiva yAbhyAM saMvartitaM jagat ॥ 8 ॥
The mental son Ruci begot of Ākūti a son Yajña and a daughter Dakṣiṇā. The two make the universe whirl.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 9
स्वायंभुवसुतायां तु प्रसूत्यां लोकमातरः ॥ चतस्रो विंशतिः कन्या दक्षस्त्वजनयत्प्रभुः ॥ ९ ॥
svAyaMbhuvasutAyAM tu prasUtyAM lokamAtaraH ॥ catasro viMzatiH kanyA dakSastvajanayatprabhuH ॥ 9 ॥
Lord Dakṣa begot of Prasūti, the daughter of Svāyambhuva, twenty-four daughters called the mothers of the world.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 10
श्रद्धा लक्ष्मीर्धृतिः पुष्टिस्तुष्टिर्मेधा क्रिया तथा ॥ बुद्धिर्लज्जा वपुः शांतिस्सिद्धिः कीर्तिस्त्रयोदशी ॥ १० ॥
zraddhA lakSmIrdhRtiH puSTistuSTirmedhA kriyA tathA ॥ buddhirlajjA vapuH zAMtissiddhiH kIrtistrayodazI ॥ 10 ॥
Faith, fortune, patience, nourishment, satisfaction, intelligence and action. The thirteenth is intelligence shame body peace perfection fame.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 11
पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीः प्रभुः ॥ ताभ्यः शिष्टा यवीयस्य एकादश सुलोचनाः ॥ ११ ॥
patnyarthaM pratijagrAha dharmo dAkSAyaNIH prabhuH ॥ tAbhyaH ziSTA yavIyasya ekAdaza sulocanAH ॥ 11 ॥
Lord Dharma, the daughter of Dakṣa, accepted her as his wife. The youngest of them had eleven beautiful eyes.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 12
ख्यातिः सत्यर्थसंभूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा ॥ सन्नतिश्चानसूया च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा ॥ १२ ॥
khyAtiH satyarthasaMbhUtiH smRtiH prItiH kSamA tathA ॥ sannatizcAnasUyA ca UrjA svAhA svadhA tathA ॥ 12 ॥
Fame, truthfulness, truthfulness, memory, love and forgiveness. Sannati, Anasuyā, Ūrjā, Svāhā and Svadhā.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 13
भृगुश्शर्वो मरीचिश्च अंगिराः पुलहः क्रतुः ॥ पुलस्त्यो ऽत्रिर्विशिष्ठश्च पावकः पितरस्तथा ॥ १३ ॥
bhRguzzarvo marIcizca aMgirAH pulahaH kratuH ॥ pulastyo 'trirviziSThazca pAvakaH pitarastathA ॥ 13 ॥
Bhṛgu Śarva Marīci Aṅgirā Pulaha and Kratu Pulastya Atri Visishta Pāvaka and Pitra.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 14
ख्यात्याद्या जगृहुः कन्यामुनयो मुनिसत्तमाः ॥ कामाद्यास्तु यशोंता ये ते त्रयोदश सूनवः ॥ १४ ॥
khyAtyAdyA jagRhuH kanyAmunayo munisattamAH ॥ kAmAdyAstu yazoMtA ye te trayodaza sUnavaH ॥ 14 ॥
Khyati and other great sages married their daughters The sons of Yaśonta, headed by Kāma, were thirteen.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 15
धर्मस्य जज्ञिरे तास्तु श्रद्धाद्यास्सुसुखोत्तराः ॥ दुःखोत्तराश्च हिंसायामधर्मस्य च संततौ ॥ १५ ॥
dharmasya jajJire tAstu zraddhAdyAssusukhottarAH ॥ duHkhottarAzca hiMsAyAmadharmasya ca saMtatau ॥ 15 ॥
Faith and others were born to Dharma who were very happy They are the source of suffering and are constantly involved in violence and irreligion.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 16
निकृत्यादय उत्पन्नाःपुत्राश्च धर्मलक्षणाः ॥ नैषां भार्याश्च पुत्रा वा सर्वे त्वनियमाः स्मृताः ॥ १६ ॥
nikRtyAdaya utpannAHputrAzca dharmalakSaNAH ॥ naiSAM bhAryAzca putrA vA sarve tvaniyamAH smRtAH ॥ 16 ॥
They gave birth to sons like Nikritya who were characterized by religious principles Neither their wives nor their sons are considered to be subject to the prescribed rituals.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 17
स एष तामसस्सर्गो जज्ञे धर्मनियामकः ॥ या सा दक्षस्य दुहिता रुद्रस्य दयिता सती ॥ १७ ॥
sa eSa tAmasassargo jajJe dharmaniyAmakaH ॥ yA sA dakSasya duhitA rudrasya dayitA satI ॥ 17 ॥
That is the creation of the mode of ignorance which regulates religious principles She was the chaste daughter of Dakṣa and the beloved of Lord Śiva.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 18
भर्तृनिन्दाप्रसंगेन त्यक्त्वा दाक्षायिणीं तनुम् ॥ दक्षं च दक्षभार्यां च विनिंद्य सह बन्धुभिः ॥ १८ ॥
bhartRnindAprasaMgena tyaktvA dAkSAyiNIM tanum ॥ dakSaM ca dakSabhAryAM ca viniMdya saha bandhubhiH ॥ 18 ॥
Because of her husband’s blasphemy, she gave up her body as the wife of Dakṣa. He and his relatives blasphemed Dakṣa and his wife.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 19
सा मेनायामाविरभूत्पुत्री हिमवतो गिरेः ॥ रुद्रस्तु तां सतीं दृष्ट्वा रुद्रांस्त्वात्मसमप्रभान् ॥ १९ ॥
sA menAyAmAvirabhUtputrI himavato gireH ॥ rudrastu tAM satIM dRSTvA rudrAMstvAtmasamaprabhAn ॥ 19 ॥
That daughter of the Himālaya Mountains appeared in the womb of Mena. Lord Śiva, seeing the chaste lady, saw the other Rudras as effulgent as himself.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 20
यथासृजदसंख्यातांस्तथा कथितमेव च ॥ भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीर्नारायणप्रिया ॥ २० ॥
yathAsRjadasaMkhyAtAMstathA kathitameva ca ॥ bhRgoH khyAtyAM samutpannA lakSmIrnArAyaNapriyA ॥ 20 ॥
I have also described to you how the Supreme Personality of Godhead created innumerable living entities. Lakṣmī, the beloved of Lord Nārāyaṇa, was born of the famous wife of Bhṛgu.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 21
देवौ धातृविधातारौ मन्वंतरविधारिणौ ॥ तयोर्वै पुत्रपौत्राद्याश्शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ २१ ॥
devau dhAtRvidhAtArau manvaMtaravidhAriNau ॥ tayorvai putrapautrAdyAzzatazo 'tha sahasrazaH ॥ 21 ॥
The two demigods are the sustainers and creators of the Manus. They had hundreds and thousands of sons and grandsons.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 22
स्वायंभुवे ऽंतरे नीताः सर्वे ते भार्गवा मताः ॥ मरीचेरपि संभूतिः पौर्णमासमसूयत ॥ २२ ॥
svAyaMbhuve 'Mtare nItAH sarve te bhArgavA matAH ॥ marIcerapi saMbhUtiH paurNamAsamasUyata ॥ 22 ॥
The descendants of Bhṛgu lived in the Svāyambhuva Manvantara. Sambhūti, son of Marīci, gave birth to a son Paurṇamāsa.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 23
कन्याचतुष्टयं चैव महीयांसस्तदन्वयाः ॥ येषां वंशे समुत्पन्नो बहुपुत्रस्य कश्यपः ॥ २३ ॥
kanyAcatuSTayaM caiva mahIyAMsastadanvayAH ॥ yeSAM vaMze samutpanno bahuputrasya kazyapaH ॥ 23 ॥
He had four daughters and descendants large in number. In that family was born Kaśyapa who had many sons.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 24
स्मृतिश्चांगिरसः पत्नी जनयामास वै सुतौ ॥ आग्नीध्रं शरभञ्चैव तथा कन्याचतुष्टयम् ॥ २४ ॥
smRtizcAMgirasaH patnI janayAmAsa vai sutau ॥ AgnIdhraM zarabhaJcaiva tathA kanyAcatuSTayam ॥ 24 ॥
Smṛti, the wife of Aṅgirā, gave birth to two sons. Āgnīdhra and Śarabha and four daughters.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 25
तदीयाः पुत्रपौत्राश्च येतीतास्ते सहस्रशः ॥ प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दन्तोग्निरभवत्सुतः ॥ पूर्वजन्मनि योगस्त्यस्स्मृतः स्वायंभुवे ऽंतरे ॥ २५ ॥
tadIyAH putrapautrAzca yetItAste sahasrazaH ॥ prItyAM pulastyabhAryAyAM dantognirabhavatsutaH ॥ pUrvajanmani yogastyassmRtaH svAyaMbhuve 'Mtare ॥ 25 ॥
There are thousands of sons and grandsons who have passed away Pulastya’s wife, Prītī, gave birth to a son named Dantogni. In his previous birth, yoga was mentioned in the interval between Svāyambhuva Manu and others.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 26
तत्संततीया बहवः पौलस्त्या इति विश्रुताः ॥ क्षमा तु सुषुवे पुत्रान्पुलहस्य प्रजापतेः ॥ २६ ॥
tatsaMtatIyA bahavaH paulastyA iti vizrutAH ॥ kSamA tu suSuve putrAnpulahasya prajApateH ॥ 26 ॥
Many of his descendants were well known as Paulastyas. Kṣamā gave birth to sons by Pulaha, the son of Prajāpati Dakṣa.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 27
कर्दमश्च सुरिश्चैव सहिष्णुश्चेति ते त्रयः ॥ त्रेताग्निवर्चसस्सर्वे येषां वंशः प्रतिष्ठितः ॥ २७ ॥
kardamazca surizcaiva sahiSNuzceti te trayaH ॥ tretAgnivarcasassarve yeSAM vaMzaH pratiSThitaH ॥ 27 ॥
They were named Kardama, Suri and Sahiṣṇu. All of them were as bright as the fire of Treta and their lineage was established.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 28
क्रतोः क्रतुसमान्भार्या सन्नतिस्सुषुवे सुतान् ॥ नैषां भार्याश्च पुत्राश्च सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः ॥ २८ ॥
kratoH kratusamAnbhAryA sannatissuSuve sutAn ॥ naiSAM bhAryAzca putrAzca sarve te hyUrdhvaretasaH ॥ 28 ॥
Sannati, wife of Kratu, bore him sons who were equal to Kratu. They did not marry and hence were issueless.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 29
षष्टिस्तानि सहस्राणि वालखिल्या इति स्मृताः ॥ अनूरोरग्रतो यांति परिवार्य दिवाकरम् ॥ २९ ॥
SaSTistAni sahasrANi vAlakhilyA iti smRtAH ॥ anUroragrato yAMti parivArya divAkaram ॥ 29 ॥
They were sixty thousand in number and known as Vālakhilyas. They surround the sun and go ahead of his charioteer.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 30
अत्रेर्भार्यानुसूया च पञ्चात्रेयानसूयत ॥ कन्यकां च श्रुतिं नाम माता शंखपदस्य च ॥ ३० ॥
atrerbhAryAnusUyA ca paJcAtreyAnasUyata ॥ kanyakAM ca zrutiM nAma mAtA zaMkhapadasya ca ॥ 30 ॥
Atri’s wife Anasūya bore five sons the Ātreyas and a daughter Śruti, the mother of Śaṅkhapada.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 31
सत्यनेत्रश्च हव्यश्च आपोमूर्तिश्शनैश्चरः ॥ सोमश्च पञ्चमस्त्वेते पञ्चात्रेयाः प्रकीर्तिताः ॥ ३१ ॥
satyanetrazca havyazca ApomUrtizzanaizcaraH ॥ somazca paJcamastvete paJcAtreyAH prakIrtitAH ॥ 31 ॥
The glorified five Ātreyas are Satyanetra, Havya, Āpomūrti, Śanaiścara and Soma.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 32
तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च ह्यात्रेयाणां महात्मनाम् ॥ स्वायंभुवे ऽंतरे ऽतीताः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ ३२ ॥
teSAM putrAzca pautrAzca hyAtreyANAM mahAtmanAm ॥ svAyaMbhuve 'Mtare 'tItAH zatazo 'tha sahasrazaH ॥ 32 ॥
The sons and grandsons of the noble Ātreyas are in hundreds and thousands. They lived in the Svāyambhuva Manvantara.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 33
ऊर्जायां तु वसिष्ठस्य पुत्रा वै सप्त जज्ञिरे ॥ ज्यायसी च स्वसा तेषां पुंडरीका सुमध्यमा ॥ ३३ ॥
UrjAyAM tu vasiSThasya putrA vai sapta jajJire ॥ jyAyasI ca svasA teSAM puMDarIkA sumadhyamA ॥ 33 ॥
Vasiṣṭha had seven sons by his wife Śrī Śrīmad-Bhāgavatam. Their sister Jāyasi was very beautiful and had a beautiful waist called Puṇḍarīka.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 34
रजो गात्रोर्ध्वबाहू च सवनश्चानयश्च यः ॥ सुतपाश्शुक्र इत्येते सप्त सप्तर्षयः स्मृताः ॥ ३४ ॥
rajo gAtrordhvabAhU ca savanazcAnayazca yaH ॥ sutapAzzukra ityete sapta saptarSayaH smRtAH ॥ 34 ॥
The dust of the body, the upper arms, the sacrificial fire and the others. The seven sages are known as Sutapā and Śukra.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 35
गोत्राणि नामभिस्तेषां वासिष्ठानां महात्मनाम् ॥ स्वायंभुवे ऽंतरे ऽतीतान्यर्बुदानि शतानि च ॥ ३५ ॥
gotrANi nAmabhisteSAM vAsiSThAnAM mahAtmanAm ॥ svAyaMbhuve 'Mtare 'tItAnyarbudAni zatAni ca ॥ 35 ॥
Their descendants with the names of Vasiṣṭha were in hundreds and hundred millions all in Svāyambhuva Manvantara.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 36
इत्येष ऋषिसर्गस्तु सानुबंधः प्रकीर्तितः ॥ समासाद्विस्तराद्वक्तुमशक्यो ऽयमिति द्विजाः ॥ ३६ ॥
ityeSa RSisargastu sAnubaMdhaH prakIrtitaH ॥ samAsAdvistarAdvaktumazakyo 'yamiti dvijAH ॥ 36 ॥
This is the creation of the sages. It is impossible to mention this in detail.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 37
यो ऽसौ रुद्रात्मको बह्निब्रह्मणो मानसस्सुतः ॥ स्वाहा तस्य प्रिया लेभे पुत्रांस्त्रीनमितौजसः ॥ ३७ ॥
yo 'sau rudrAtmako bahnibrahmaNo mAnasassutaH ॥ svAhA tasya priyA lebhe putrAMstrInamitaujasaH ॥ 37 ॥
Svāhā, wife of the fire-god the mental son of Brahma in the form of Rudra, bore three sons of unmeasured splendour.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 38
पावकः पवमानश्च शुचिरित्येष ते त्रयः ॥ निर्मंथ्यः पवमानस्स्याद्वैद्युतः पावकस्स्मृतः ॥ ३८ ॥
pAvakaH pavamAnazca zucirityeSa te trayaH ॥ nirmaMthyaH pavamAnassyAdvaidyutaH pAvakassmRtaH ॥ 38 ॥
They are Pāvaka, Pavamāna and Śuci. Pavamāna is the fire kindled by attrition. Pāvaka is the fire produced by lightning.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 39
सूर्ये तपति यश्चासौ शुचिः सौर उदाहृतः ॥ हव्यवाहः कव्यवाहः सहरक्षा इति त्रयः ॥ ३९ ॥
sUrye tapati yazcAsau zuciH saura udAhRtaH ॥ havyavAhaH kavyavAhaH saharakSA iti trayaH ॥ 39 ॥
The sun that shines in the sun is called the pure sun. There are three types of sacrifices: Havyavaha, Kavyavaha and Saharaksha.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 40
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 40
त्रयाणां क्रमशः पुत्रा देवपितृसुराश्च ते ॥ एतेषां पुत्रपौत्राश्च चत्वारिंशन्नवैव ते ॥ ४० ॥
trayANAM kramazaH putrA devapitRsurAzca te ॥ eteSAM putrapautrAzca catvAriMzannavaiva te ॥ 40 ॥
The sons of these three sons were gradually born of the demigods, forefathers and demigods. They had forty-nine sons and grandsons.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 41
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 41
काम्यनैमित्तिकाजस्रकर्मसु त्रिषु संस्थिताः ॥ सर्वे तपस्विनो ज्ञेयाः सर्वे व्रतभृतस्तथा ॥ ४१ ॥
kAmyanaimittikAjasrakarmasu triSu saMsthitAH ॥ sarve tapasvino jJeyAH sarve vratabhRtastathA ॥ 41 ॥
They are engaged in the three modes of material nature, namely lustful, occasional and daily activities. All of them should be understood to be ascetics and observers of vows.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 42
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 42
सर्वे रुद्रात्मकश्चैव सर्वे रुद्रपरायणाः ॥ तस्मादग्निमुखे यत्तद्धुतं स्यादेव केनचित् ॥ ४२ ॥
sarve rudrAtmakazcaiva sarve rudraparAyaNAH ॥ tasmAdagnimukhe yattaddhutaM syAdeva kenacit ॥ 42 ॥
All of them are Rudra-atmakas and all of them are devoted to Rudra. Therefore, whatever is offered in the mouth of the fire must be done by someone.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 43
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 43
तत्सर्वं रुद्रमुद्दिश्य दत्तं स्यान्नात्र संशयः ॥ इत्येवं निश्चयोग्नीनामनुक्रांतो यथातथम् ॥ ४३ ॥
tatsarvaM rudramuddizya dattaM syAnnAtra saMzayaH ॥ ityevaM nizcayognInAmanukrAMto yathAtatham ॥ 43 ॥
All that is undoubtedly given to Lord Śiva. Thus he followed the fires of determination as they were.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 44
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 44
नातिविस्तरतो विप्राः पितॄन्वक्ष्याम्यतः परम् ॥ यस्मात्षडृतवस्तेषां स्थानं स्थानाभिमानिनाम् ॥ ४४ ॥
nAtivistarato viprAH pitRRnvakSyAmyataH param ॥ yasmAtSaDRtavasteSAM sthAnaM sthAnAbhimAninAm ॥ 44 ॥
O brāhmaṇas, I shall not describe the forefathers in great detail beyond this. Because of this, the six seasons are the places of those who are proud of their positions.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 45
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 45
ऋतवः पितरस्तस्मादित्येषा वैदिकी श्रुतिः ॥ युष्मादृतुषु सर्वे हि जायंते स्थास्नुजंगमा ॥ ४५ ॥
RtavaH pitarastasmAdityeSA vaidikI zrutiH ॥ yuSmAdRtuSu sarve hi jAyaMte sthAsnujaMgamA ॥ 45 ॥
The Vedic scriptures say that the seasons are the source of the forefathers. All living beings, moving and nonmoving, are born from you in the seasons.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 46
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 46
तस्मादेते पितर आर्तवा इति च श्रुतम् ॥ एवं पितॄणामेतेषामृतुकालाभिमानिनाम् ॥ ४६ ॥
tasmAdete pitara ArtavA iti ca zrutam ॥ evaM pitRRNAmeteSAmRtukAlAbhimAninAm ॥ 46 ॥
It is therefore heard that these forefathers are called Ārtavas. Thus these forefathers, who are proud of their death and time,
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 47
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 47
आत्मैश्वर्या महात्मानस्तिष्ठंतीहाब्भ्रसंगमात् ॥ आग्निष्वात्ता बर्हिषदः पितरो द्विविधाः स्मृताः ॥ ४७ ॥
AtmaizvaryA mahAtmAnastiSThaMtIhAbbhrasaMgamAt ॥ AgniSvAttA barhiSadaH pitaro dvividhAH smRtAH ॥ 47 ॥
The great souls, who are self-sufficient, remain in this world because of the confluence of the waters. There are two kinds of forefathers, namely the Agniṣvātta, the Barhiṣada and the Pitā.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 48
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 48
अयज्वानश्च यज्वानः क्रमात्ते मृहमेधिनः ॥ स्वधासूत पितृभ्यश्च द्वे कन्ये लोकविश्रुते ॥ ४८ ॥
ayajvAnazca yajvAnaH kramAtte mRhamedhinaH ॥ svadhAsUta pitRbhyazca dve kanye lokavizrute ॥ 48 ॥
They are the Ayajvānas and the Yajvānas, and they are the mṛhamedhis in this order. Svadhā gave birth to two daughters from her forefathers, who were very famous in the world.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 49
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 49
मेनां च धरणीं चैव याभ्यां विश्वमिदं धृतम् ॥ अग्निष्वात्तसुता मेना धरणी बर्हिषत्सुता ॥ ४९ ॥
menAM ca dharaNIM caiva yAbhyAM vizvamidaM dhRtam ॥ agniSvAttasutA menA dharaNI barhiSatsutA ॥ 49 ॥
Mena and the earth, by which this universe is sustained. The son of Agniṣvātta was Menā, and the son of Barhiṣat was Dharāṇī.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 50
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 50
मेना हिमवतः पत्नी मैनाकं क्रौंचमेव च ॥ गौरीं गंगां च सुषुवे भवांगाश्लेषपावनीम् ॥ ५० ॥
menA himavataH patnI mainAkaM krauMcameva ca ॥ gaurIM gaMgAM ca suSuve bhavAMgAzleSapAvanIm ॥ 50 ॥
Mena, the wife of Himavan, gave birth to Mainaka and Krauncha. She gave birth to Gaurī and Ganga, who purify the embrace of Lord Śiva’s body.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 51
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 51
मेरोस्तु धरणी पत्नी दिव्यौषधिसमन्वितम् ॥ मंदरं सुषुवे पुत्रं चित्रिसुन्दरकन्धरम् ॥ ५१ ॥
merostu dharaNI patnI divyauSadhisamanvitam ॥ maMdaraM suSuve putraM citrisundarakandharam ॥ 51 ॥
Dharaṇī, wife of Meru, gave birth to Mandara abounding in divine herbs and beautiful peaks of variegated forms.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 52
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 52
स एव मंदरः श्रीमान्मेरुपुत्रस्तपोबलात् ॥ साक्षाच्छ्रीकंठनाथस्य शिवस्यावसथं गतः ॥ ५२ ॥
sa eva maMdaraH zrImAnmeruputrastapobalAt ॥ sAkSAcchrIkaMThanAthasya zivasyAvasathaM gataH ॥ 52 ॥
Mandara the glorious son of Meru became the abode of Śiva due to the strength of penance.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 53
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 53
सासूता धरणी भूयस्त्रिंशत्कन्याश्च विश्रुताः ॥ वेलां च नियतिं चैव तृतीयामपि चायतिम् ॥ ५३ ॥
sAsUtA dharaNI bhUyastriMzatkanyAzca vizrutAH ॥ velAM ca niyatiM caiva tRtIyAmapi cAyatim ॥ 53 ॥
Dharaṇī gave birth to three famous daughters Velā, Niyati and Āyati.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 54
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 54
आयतिर्नियतिश्चैव पत्न्यौ द्वे भृगुपुत्रयोः ॥ स्वायंभुवे ऽंतरे पूर्वं कथितस्ते तदन्वयः ॥ ५४ ॥
Ayatirniyatizcaiva patnyau dve bhRguputrayoH ॥ svAyaMbhuve 'Mtare pUrvaM kathitaste tadanvayaH ॥ 54 ॥
Āyati and Niyati became the wives of the sons of Bhṛgu. I have mentioned to you about their race in Svāyambhuva Manvantara.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 55
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 55
सुषुवे सागराद्वेला कन्यामेकामनिंदिताम् ॥ सवर्णां नाम सामुद्रीं पत्नीं प्राचीनबर्हिषः ॥ ५५ ॥
suSuve sAgarAdvelA kanyAmekAmaniMditAm ॥ savarNAM nAma sAmudrIM patnIM prAcInabarhiSaH ॥ 55 ॥
Velā bore Sāgara the holy daughter Savarṇā who became the wife of Prācīnabarhiṣ.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 56
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 56
सामुद्री सुषुवे पुत्रान्दश प्राचीनबर्हिषः ॥ सर्वे प्राचेतसा नाम धनुर्वेदस्य पारगाः ॥ ५६ ॥
sAmudrI suSuve putrAndaza prAcInabarhiSaH ॥ sarve prAcetasA nAma dhanurvedasya pAragAH ॥ 56 ॥
Sāmudrī bore Prācīnabarhiṣ ten sons who were called Prācetasas. They were the masters of the science of archery.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 57
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 57
येषां स्वायंभुवे दक्षः पुत्रत्वमगमत्पुरा ॥ त्रियम्बकस्य शापेन चाक्षुषस्यांतरे मनोः ॥ ५७ ॥
yeSAM svAyaMbhuve dakSaH putratvamagamatpurA ॥ triyambakasya zApena cAkSuSasyAMtare manoH ॥ 57 ॥
Dakṣa in Svāyambhuva Manvantara became the son of the Prācetasas in the Cākṣuṣa Manvantara due to the curse of Siva.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 58
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 58
इत्येते ब्रह्मपुत्राणां धर्मादीनाम्महात्मनाम् ॥ नातिसंक्षेपतो विप्रा नाति विस्तरतः क्रमात् ॥ ५८ ॥
ityete brahmaputrANAM dharmAdInAmmahAtmanAm ॥ nAtisaMkSepato viprA nAti vistarataH kramAt ॥ 58 ॥
All these are the great sons of Brahmā, headed by Dharma. O brāhmaṇas, it is not very brief, nor is it very detailed, in order.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 59
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 59
वर्णिता वै मया वंशा दिव्या देवगणान्विताः ॥ क्रियावंतः प्रजावंतो महर्धिभिरलंकृताः ॥ ५९ ॥
varNitA vai mayA vaMzA divyA devagaNAnvitAH ॥ kriyAvaMtaH prajAvaMto mahardhibhiralaMkRtAH ॥ 59 ॥
I have already described to you the divine lineages of the demigods. They were active and had progeny and were adorned with great riches.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 60
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 60
प्रजानां संनिवेशो ऽयं प्रजापतिसमुद्भवः ॥ न हि शक्यः प्रसंख्यातुं वर्षकोटिशतैरपि ॥ ६० ॥
prajAnAM saMnivezo 'yaM prajApatisamudbhavaH ॥ na hi zakyaH prasaMkhyAtuM varSakoTizatairapi ॥ 60 ॥
This creation born of the Prajāpatis cannot be enumerated even in hundreds of crores of years.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 61
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 61
राज्ञामपि च यो वंशो द्विधा सो ऽपि प्रवर्तते ॥ सूर्यवंशस्सोमवंश इति पुण्यतमः क्षितौ ॥ ६१ ॥
rAjJAmapi ca yo vaMzo dvidhA so 'pi pravartate ॥ sUryavaMzassomavaMza iti puNyatamaH kSitau ॥ 61 ॥
Holy royal families function in two different lines viz. the solar and the lunar.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 62
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 62
इक्ष्वाकुरम्बरीषश्च ययातिर्नाहुषादयः ॥ पुण्यश्लोकाः श्रुता ये ऽत्र ते पि तद्वंशसंभवाः ॥ ६२ ॥
ikSvAkurambarISazca yayAtirnAhuSAdayaH ॥ puNyazlokAH zrutA ye 'tra te pi tadvaMzasaMbhavAH ॥ 62 ॥
Ikṣvāku, Ambarīṣa, Yayāti, Nahuṣa and others belong to those families well known and reputed.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 63
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 63
अन्ये च राजऋषयो नानावीर्यसमन्विता ॥ किं तैः फलमनुत्क्रांतैरुक्तपूर्वैः पुरातनैः ॥ ६३ ॥
anye ca rAjaRSayo nAnAvIryasamanvitA ॥ kiM taiH phalamanutkrAMtairuktapUrvaiH purAtanaiH ॥ 63 ॥
There are several other saintly kings of different exploits. Of what avail is their detailed enuneration?
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 64
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 64
किं चेश्वरकथा वृत्ता यत्र तत्रान्यकीर्तनम् ॥ न सद्भिः संमतं मत्वा नोत्सहे बहुभाषितुम् ॥ ६४ ॥
kiM cezvarakathA vRttA yatra tatrAnyakIrtanam ॥ na sadbhiH saMmataM matvA notsahe bahubhASitum ॥ 64 ॥
Moreover, in the context of the story of lord Śiva, the eulogy of royal families is not approved of by good men. Thus I do not attempt to speak much.
Vayaviya-samhita - Chapter 17 - Verse 65
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 17 · Verse 65
प्रसंगादीश्वरस्यैव प्रभावद्योतनादपि ॥ सर्गादयो ऽपि कथिता इत्यत्र तत्प्रविस्तरैः ॥ ६५ ॥
prasaMgAdIzvarasyaiva prabhAvadyotanAdapi ॥ sargAdayo 'pi kathitA ityatra tatpravistaraiH ॥ 65 ॥
Being relevant so far as it implies the greatness of lord Śiva, I have mentioned creation. Enough of those details too.