सूत उवाच पुरा कालेन महता कल्पेतीते पुनःपुनः ॥ अस्मिन्नुपस्थिते कल्पे प्रवृत्ते सृष्ठिकर्मणि ॥ १ ॥

sUta uvAca purA kAlena mahatA kalpetIte punaHpunaH ॥ asminnupasthite kalpe pravRtte sRSThikarmaNi ॥ 1 ॥

प्रतिष्ठितायां वार्तायां प्रबुद्धासु प्रजासु च ॥ मुनीनां षट्कुलीयानां ब्रुवतामितरेतरम् ॥ २ ॥

pratiSThitAyAM vArtAyAM prabuddhAsu prajAsu ca ॥ munInAM SaTkulIyAnAM bruvatAmitaretaram ॥ 2 ॥

इदं परमिदं नेति विवादस्सुमहानभूत् ॥ परस्य दुर्निरूपत्वान्न जातस्तत्र निश्चयः ॥ ३ ॥

idaM paramidaM neti vivAdassumahAnabhUt ॥ parasya durnirUpatvAnna jAtastatra nizcayaH ॥ 3 ॥

ते ऽभिजग्मुर्विधातारं द्रष्टुं ब्रह्माणमव्ययम् ॥ यत्रास्ते भगवान् ब्रह्मा स्तूयमानस्सुरासुरैः ॥ ४ ॥

te 'bhijagmurvidhAtAraM draSTuM brahmANamavyayam ॥ yatrAste bhagavAn brahmA stUyamAnassurAsuraiH ॥ 4 ॥

मेरुशृंगे शुभे रम्ये देवदानवसंकुले ॥ सिद्धचारणसंवादे यक्षगंधर्वसेविते ॥ ५ ॥

meruzRMge zubhe ramye devadAnavasaMkule ॥ siddhacAraNasaMvAde yakSagaMdharvasevite ॥ 5 ॥

विहंगसंघसंघुष्टे मणिविद्रुमभूषिते ॥ निकुंजकंदरदरीगृहानिर्झरशोभिते ॥ ६ ॥

vihaMgasaMghasaMghuSTe maNividrumabhUSite ॥ nikuMjakaMdaradarIgRhAnirjharazobhite ॥ 6 ॥

तत्र ब्रह्मवनं नाम नानामृगसमाकुलम् ॥ दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् ॥ ७ ॥

tatra brahmavanaM nAma nAnAmRgasamAkulam ॥ dazayojanavistIrNaM zatayojanamAyatam ॥ 7 ॥

सुरसामलपानीयपूर्णरम्यसरोवरम् ॥ मत्तभ्रमरसंछन्नरम्यपुष्पितपादपम् ॥ ८ ॥

surasAmalapAnIyapUrNaramyasarovaram ॥ mattabhramarasaMchannaramyapuSpitapAdapam ॥ 8 ॥

तरुणादित्यसंकाशं तत्र चारु महत्पुरम् ॥ दुर्धर्षबलदृप्तानां दैत्यदानवरक्षसाम् ॥ ९ ॥

taruNAdityasaMkAzaM tatra cAru mahatpuram ॥ durdharSabaladRptAnAM daityadAnavarakSasAm ॥ 9 ॥

तप्तजांबूनदमयं प्रांशुप्राकारतोरणम् ॥ निर्व्यूहवलभीकूटप्रतोलीशतमंडितम् ॥ १ ॥

taptajAMbUnadamayaM prAMzuprAkAratoraNam ॥ nirvyUhavalabhIkUTapratolIzatamaMDitam ॥ 1 ॥

महार्हमणिचित्राभिर्लेलिहानमिवांबरम् ॥ महाभवनकोटीभिरनेकाभिरलंकृतम् ॥ ११ ॥

mahArhamaNicitrAbhirlelihAnamivAMbaram ॥ mahAbhavanakoTIbhiranekAbhiralaMkRtam ॥ 11 ॥

तस्मिन्निवसति ब्रह्मा सभ्यैः सार्धं प्रजापतिः ॥ तत्र गत्वा महात्मानं साक्षाल्लोकपितामहम् ॥ १२ ॥

tasminnivasati brahmA sabhyaiH sArdhaM prajApatiH ॥ tatra gatvA mahAtmAnaM sAkSAllokapitAmaham ॥ 12 ॥

दद्दशुर्मुनयो देवा देवर्षिगणसेवितम् ॥ शुद्धचामीकरप्रख्यं सर्वाभरणभूषितम् ॥ १३ ॥

daddazurmunayo devA devarSigaNasevitam ॥ zuddhacAmIkaraprakhyaM sarvAbharaNabhUSitam ॥ 13 ॥

प्रसन्नवदनं सौम्यं पद्मपत्रायतेक्षणम् ॥ दिव्यकांतिसमायुक्तं दिव्यगंधानुलेपनम् ॥ १४ ॥

prasannavadanaM saumyaM padmapatrAyatekSaNam ॥ divyakAMtisamAyuktaM divyagaMdhAnulepanam ॥ 14 ॥

दिव्यशुक्लांबरधरं दिव्यमालाविभूषितम् ॥ सुरासुरेन्द्रयोगींद्रवंद्यमानपदांबुजम् ॥ १५ ॥

divyazuklAMbaradharaM divyamAlAvibhUSitam ॥ surAsurendrayogIMdravaMdyamAnapadAMbujam ॥ 15 ॥

सर्वलक्षणयुक्तांग्या लब्धचामरहस्तया ॥ भ्राजमानं सरस्वत्या प्रभयेव दिवाकरम् ॥ १६ ॥

sarvalakSaNayuktAMgyA labdhacAmarahastayA ॥ bhrAjamAnaM sarasvatyA prabhayeva divAkaram ॥ 16 ॥

तं दृष्ट्वा मुनयस्सर्वे प्रसन्नवदनेक्षणाः ॥ शिरस्यंजलिमाधाय तुष्टुवुस्सुरपुंगवम् ॥ १७ ॥

taM dRSTvA munayassarve prasannavadanekSaNAH ॥ zirasyaMjalimAdhAya tuSTuvussurapuMgavam ॥ 17 ॥

मुनय ऊचुः नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं सर्गस्थित्यंतहेतवे ॥ पुरुषाय पुराणाय ब्रह्मणे परमात्मने ॥ १८ ॥

munaya UcuH namastrimUrtaye tubhyaM sargasthityaMtahetave ॥ puruSAya purANAya brahmaNe paramAtmane ॥ 18 ॥

नमः प्रधानदेहाय प्रधानक्षोभकारिणे ॥ त्रयोविंशतिभेदेन विकृतायाविकारिणे ॥ १९ ॥

namaH pradhAnadehAya pradhAnakSobhakAriNe ॥ trayoviMzatibhedena vikRtAyAvikAriNe ॥ 19 ॥

नमो ब्रह्माण्डदेहाय ब्रह्मांडोदरवर्तिने ॥ तत्र संसिद्धकार्याय संसिद्धकरणाय च ॥ २० ॥

namo brahmANDadehAya brahmAMDodaravartine ॥ tatra saMsiddhakAryAya saMsiddhakaraNAya ca ॥ 20 ॥

नमोस्तु सर्वलोकाय सर्वलोकविधायिने ॥ सर्वात्मदेहसंयोग वियोगविधिहेतवे ॥ २१ ॥

namostu sarvalokAya sarvalokavidhAyine ॥ sarvAtmadehasaMyoga viyogavidhihetave ॥ 21 ॥

त्वयैव निखिलं सृष्टं संहृतं पालितं जगत् ॥ तथापि मायया नाथ न विद्मस्त्वां पितामह ॥ २२ ॥

tvayaiva nikhilaM sRSTaM saMhRtaM pAlitaM jagat ॥ tathApi mAyayA nAtha na vidmastvAM pitAmaha ॥ 22 ॥

सूत उवाच एवं ब्रह्मा महाभागैर्महर्षिभिरभिष्टुतः ॥ प्राह गंभीरया वाचा मुनीन् प्रह्लादयन्निव ॥ २३ ॥

sUta uvAca evaM brahmA mahAbhAgairmaharSibhirabhiSTutaH ॥ prAha gaMbhIrayA vAcA munIn prahlAdayanniva ॥ 23 ॥

ब्रह्मोवाच ऋषयो हे महाभागा महासत्त्वा महौजसः ॥ किमर्थं सहितास्सर्वे यूयमत्र समागताः ॥ २४ ॥

brahmovAca RSayo he mahAbhAgA mahAsattvA mahaujasaH ॥ kimarthaM sahitAssarve yUyamatra samAgatAH ॥ 24 ॥

तमेवंवादिनं देवं ब्रह्माणं ब्रह्मवित्तमाः ॥ वाग्भिर्विनयगर्भाभिस्सर्वे प्रांजलयो ऽब्रुवन् ॥ २५ ॥

tamevaMvAdinaM devaM brahmANaM brahmavittamAH ॥ vAgbhirvinayagarbhAbhissarve prAMjalayo 'bruvan ॥ 25 ॥

मुनय ऊचुः भगवन्नंधकारेण महता वयमावृताः ॥ खिन्ना विवदमानाश्च न पश्यामो ऽत्र यत्परम् ॥ २६ ॥

munaya UcuH bhagavannaMdhakAreNa mahatA vayamAvRtAH ॥ khinnA vivadamAnAzca na pazyAmo 'tra yatparam ॥ 26 ॥

त्वं हि सर्वजगद्धाता सर्वकारणकारणम् ॥ त्वया ह्यविदितं नाथ नेह किंचन विद्यते ॥ २७ ॥

tvaM hi sarvajagaddhAtA sarvakAraNakAraNam ॥ tvayA hyaviditaM nAtha neha kiMcana vidyate ॥ 27 ॥

कः पुमान् सर्वसत्त्वेभ्यः पुराणः पुरुषः परः ॥ विशुद्धः परिपूर्णश्च शाश्वतः परमेश्वरः ॥ २८ ॥

kaH pumAn sarvasattvebhyaH purANaH puruSaH paraH ॥ vizuddhaH paripUrNazca zAzvataH paramezvaraH ॥ 28 ॥

केनैव चित्रकृत्येन प्रथमं सृज्यते जगत् ॥ तत्त्वं वद महाप्राज्ञ स्वसंदेहापनुत्तये ॥ २९ ॥

kenaiva citrakRtyena prathamaM sRjyate jagat ॥ tattvaM vada mahAprAjJa svasaMdehApanuttaye ॥ 29 ॥

एवं पृष्टस्तदा ब्रह्मा विस्मयस्मेरवीक्षणः ॥ देवानां दानवानां च मुनीनामपि सन्निधौ ॥ ३० ॥

evaM pRSTastadA brahmA vismayasmeravIkSaNaH ॥ devAnAM dAnavAnAM ca munInAmapi sannidhau ॥ 30 ॥

उत्थाय सुचिरं ध्यात्वा रुद्र इत्युद्धरन् गिरिम् ॥ आनंदक्लिन्नसर्वांगः कृतांजलिरभाषत ॥ ३१ ॥

utthAya suciraM dhyAtvA rudra ityuddharan girim ॥ AnaMdaklinnasarvAMgaH kRtAMjalirabhASata ॥ 31 ॥