॥ शौनक उवाच॥ मन्वंतराणि सर्वाणि विस्तरेणानुकीर्तय ॥ यावंतो मनवश्चैव श्रोतुमिच्छामि तानहम्॥ १॥

॥ zaunaka uvAca॥ manvaMtarANi sarvANi vistareNAnukIrtaya ॥ yAvaMto manavazcaiva zrotumicchAmi tAnaham॥ 1॥

सूत उवाच॥ स्वायंभुवो मनुश्चैव ततस्स्त्वारोचिषस्तथा॥ उत्तमस्तामसश्चैव रैवतश्चाक्षुषस्तथा ॥ २॥

sUta uvAca॥ svAyaMbhuvo manuzcaiva tatasstvArociSastathA॥ uttamastAmasazcaiva raivatazcAkSuSastathA ॥ 2॥

एते च मनवः षट् ते संप्रोक्ता मुनिपुंगव॥ वैवस्वतो मुनिश्रेष्ठ सांप्रतं मनुरुच्यते ॥ ३॥

ete ca manavaH SaT te saMproktA munipuMgava॥ vaivasvato munizreSTha sAMprataM manurucyate ॥ 3॥

सावर्णिश्च मनुश्चैव ततो रौच्यस्तथा परः ॥ तथैव ब्रह्मसावर्णिश्चत्वारो मनवस्तथा ॥ ४॥

sAvarNizca manuzcaiva tato raucyastathA paraH ॥ tathaiva brahmasAvarNizcatvAro manavastathA ॥ 4॥

तथैव धर्मसावर्णी रुद्रसावर्णिरेव च ॥ देवसावर्णिराख्यातं इंद्रसावर्णिरेव च॥ ५ ॥

tathaiva dharmasAvarNI rudrasAvarNireva ca ॥ devasAvarNirAkhyAtaM iMdrasAvarNireva ca॥ 5 ॥

अतीता वर्तमानाश्च तथैवानागताश्च ये ॥ कीर्तिता मनवश्चापि मयैवैते यथा श्रुताः॥ ६॥

atItA vartamAnAzca tathaivAnAgatAzca ye ॥ kIrtitA manavazcApi mayaivaite yathA zrutAH॥ 6॥

मुने चतुर्दशैतानि त्रिकालानुगतानि ते ॥ प्रोक्तानि निर्मितः कल्पो युगसाहस्रपर्य्ययः॥ ७॥

mune caturdazaitAni trikAlAnugatAni te ॥ proktAni nirmitaH kalpo yugasAhasraparyyayaH॥ 7॥

ऋषींस्तेषां प्रवक्ष्यामि पुत्त्रान्देवगणांस्तथा॥ शृणु शौनक सुप्रीत्या क्रमशस्तान्यशस्विनः ॥ ८॥

RSIMsteSAM pravakSyAmi puttrAndevagaNAMstathA॥ zRNu zaunaka suprItyA kramazastAnyazasvinaH ॥ 8॥

मरीचिरत्रिर्भगवानङ्गिराः पुलहः क्रतुः ॥ पुलस्त्यश्च वसिष्ठश्च सप्तैते ब्रह्मणस्सुताः ॥ ९ ॥

marIciratrirbhagavAnaGgirAH pulahaH kratuH ॥ pulastyazca vasiSThazca saptaite brahmaNassutAH ॥ 9 ॥

उत्तरस्यां दिशि तथा मुने सप्तर्ष यस्तथा ॥ यामा नाम तथा देवा आसन्स्वायंभुवेंतरे ॥ १० ॥

uttarasyAM dizi tathA mune saptarSa yastathA ॥ yAmA nAma tathA devA AsansvAyaMbhuveMtare ॥ 10 ॥

आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च मेधा मेधातिथिर्वसुः ॥ ज्योतिष्मान्धृतिमान्हव्यः सवनश्शुभ्र एव च ॥ ११॥

AgnIdhrazcAgnibAhuzca medhA medhAtithirvasuH ॥ jyotiSmAndhRtimAnhavyaH savanazzubhra eva ca ॥ 11॥

स्वायंभुवस्य पुत्रास्ते मनोर्दश महात्मनः ॥ कीर्तिता मुनिशार्दूल तत्रेन्द्रो यज्ञ उच्यते ॥ १२॥

svAyaMbhuvasya putrAste manordaza mahAtmanaH ॥ kIrtitA munizArdUla tatrendro yajJa ucyate ॥ 12॥

प्रथमं कथितं तात दिव्यं मन्वतरं तथा॥ द्वितीयं ते प्रवक्ष्यामि तन्निबोध यथातथम् ॥ १३॥

prathamaM kathitaM tAta divyaM manvataraM tathA॥ dvitIyaM te pravakSyAmi tannibodha yathAtatham ॥ 13॥

ऊर्जस्तंभः परस्तंभ ऋषभो वसुमां स्तथा ॥ ज्योतिष्मान्द्युतिमांश्चैव रोचिष्मान्सप्तमस्तथा ॥ १४ ॥

UrjastaMbhaH parastaMbha RSabho vasumAM stathA ॥ jyotiSmAndyutimAMzcaiva rociSmAnsaptamastathA ॥ 14 ॥

एते महर्षयो ज्ञेयास्तत्रेन्द्रो रोचनस्तथा ॥ देवाश्च तुषिता नाम स्मृताः स्वारोचिषेंऽतरे ॥ १५ ॥

ete maharSayo jJeyAstatrendro rocanastathA ॥ devAzca tuSitA nAma smRtAH svArociSeM'tare ॥ 15 ॥

हरिघ्नस्सुकृतिर्ज्योतिरयोमूर्तिरयस्मयः ॥ प्रथितश्च मनस्युश्च नभस्सूर्यस्तथैव च ॥ १६ ॥

harighnassukRtirjyotirayomUrtirayasmayaH ॥ prathitazca manasyuzca nabhassUryastathaiva ca ॥ 16 ॥

स्वारोचिषस्य पुत्रास्ते मनोर्दशमहात्मनः॥ कीर्तिता मुनिशार्दूल महावीर्यपराक्रमाः ॥ १७॥

svArociSasya putrAste manordazamahAtmanaH॥ kIrtitA munizArdUla mahAvIryaparAkramAH ॥ 17॥

द्वितीयमेतत्कथितं मुने मन्वन्तरं मया॥ तृतीयं तव वक्ष्यामि तन्निबोध यथातथम्॥ १८॥

dvitIyametatkathitaM mune manvantaraM mayA॥ tRtIyaM tava vakSyAmi tannibodha yathAtatham॥ 18॥

वसिष्ठपुत्राः सप्तासन्वासिष्ठा इति विश्रुताः॥ हिरण्यगर्भस्य सुता ऊर्जा नाम महौजसः ॥ १९॥

vasiSThaputrAH saptAsanvAsiSThA iti vizrutAH॥ hiraNyagarbhasya sutA UrjA nAma mahaujasaH ॥ 19॥

ऋषयोऽत्र समाख्याताः कीर्त्यमानान्निबोध मे॥ औत्तमेया ऋषिश्रेष्ठ दशपुत्रा मनोः स्मृताः॥ २०॥

RSayo'tra samAkhyAtAH kIrtyamAnAnnibodha me॥ auttameyA RSizreSTha dazaputrA manoH smRtAH॥ 20॥

इष ऊर्जित ऊर्जश्च मधुर्माधव एव च॥ शुचिश्शुक्रवहश्चैव नभसो नभ एव च ॥ २१॥

iSa Urjita Urjazca madhurmAdhava eva ca॥ zucizzukravahazcaiva nabhaso nabha eva ca ॥ 21॥

ऋषभस्तत्र देवाश्च सत्यवेद श्रुतादयः ॥ तत्रेन्द्रस्सत्यजिन्नाम त्रैलोक्याधिपतिर्मुने ॥ २२ ॥

RSabhastatra devAzca satyaveda zrutAdayaH ॥ tatrendrassatyajinnAma trailokyAdhipatirmune ॥ 22 ॥

तृतीयमेतत्परमं मन्वतरमुदाहृतम् ॥ मन्वतरं चतुर्थं ते कथयामि मुने शृणु ॥ २३॥

tRtIyametatparamaM manvataramudAhRtam ॥ manvataraM caturthaM te kathayAmi mune zRNu ॥ 23॥

गार्ग्यः पृथुस्तथा वाग्मी जयो धाता कपीनकः ॥ कपीवान्सप्तऋषयः सत्या देवगणास्तथा ॥ २४ ॥

gArgyaH pRthustathA vAgmI jayo dhAtA kapInakaH ॥ kapIvAnsaptaRSayaH satyA devagaNAstathA ॥ 24 ॥

तत्रेंद्रस्त्रिशिखो ज्ञेयो मनुपुत्रान्मुने शृणु ॥ द्यूतिपोतस्सौतपस्यस्तमश्शूलश्च तापनः ॥ २५ ॥

tatreMdrastrizikho jJeyo manuputrAnmune zRNu ॥ dyUtipotassautapasyastamazzUlazca tApanaH ॥ 25 ॥

तपोरतिरकल्माषो धन्वी खड्गी महानृषिः ॥ तामसस्य स्मृता एते दश पुत्रा महाव्रताः ॥ २६॥

taporatirakalmASo dhanvI khaDgI mahAnRSiH ॥ tAmasasya smRtA ete daza putrA mahAvratAH ॥ 26॥

तामसस्यांतरं चैव मनो मे कथितं तव ॥ चतुर्थं पञ्चमं तात शृणु मन्वंतरं परम् ॥ २७ ॥

tAmasasyAMtaraM caiva mano me kathitaM tava ॥ caturthaM paJcamaM tAta zRNu manvaMtaraM param ॥ 27 ॥

देवबाहुर्जयश्चैव मुनिर्वेदशिरास्तथा॥ हिरण्यरोमा पर्जन्य ऊर्ध्वबाहुश्च सोमपाः ॥ २८॥

devabAhurjayazcaiva munirvedazirAstathA॥ hiraNyaromA parjanya UrdhvabAhuzca somapAH ॥ 28॥

सत्यनेत्ररताश्चान्ये एते सप्तर्षयोऽपरे॥ देवाश्च भूतरजसस्तपःप्रकृतयस्तथा ॥ २९॥

satyanetraratAzcAnye ete saptarSayo'pare॥ devAzca bhUtarajasastapaHprakRtayastathA ॥ 29॥

तत्रेंद्रो विभुनामा च त्रैलोक्याधिपतिस्तथा ॥ रैवताख्यो मनुस्तत्र ज्ञेयस्तामससोदरः ॥ ३० ॥

tatreMdro vibhunAmA ca trailokyAdhipatistathA ॥ raivatAkhyo manustatra jJeyastAmasasodaraH ॥ 30 ॥

अर्जुनः पंक्तिविंध्यो वा दयायास्त नया मुने ॥ महता तपसा युक्ता मेरुपृष्ठे वसंति हि ॥ ३१ ॥

arjunaH paMktiviMdhyo vA dayAyAsta nayA mune ॥ mahatA tapasA yuktA merupRSThe vasaMti hi ॥ 31 ॥

रुचेः प्रजापतिः पुत्रो रौच्यो नाम मनुः स्मृतः ॥ भूत्या चोत्पादितो देव्यां भौत्यो नामाभवत्सुतः ॥ ३२ ॥

ruceH prajApatiH putro raucyo nAma manuH smRtaH ॥ bhUtyA cotpAdito devyAM bhautyo nAmAbhavatsutaH ॥ 32 ॥

अनागताश्च सप्तैते कल्पेऽस्मिन्मनवस्स्मृताः ॥ अनागताश्च सप्तैव स्मृता दिवि महर्षयः ॥ ३३ ॥

anAgatAzca saptaite kalpe'sminmanavassmRtAH ॥ anAgatAzca saptaiva smRtA divi maharSayaH ॥ 33 ॥

रामो व्यासस्तथात्रेयो दीप्तिमान्सु बहुश्रुतः॥ भरद्वाजस्तथा द्रौणिरश्वत्थामा महाद्युतिः॥ ३४॥

rAmo vyAsastathAtreyo dIptimAnsu bahuzrutaH॥ bharadvAjastathA drauNirazvatthAmA mahAdyutiH॥ 34॥

गौतमस्यात्मजश्चैव शरद्वान् गौतमः कृपः ॥ कौशिको गालवश्चैव रुरुः कश्यप एव च ॥ ३५॥

gautamasyAtmajazcaiva zaradvAn gautamaH kRpaH ॥ kauziko gAlavazcaiva ruruH kazyapa eva ca ॥ 35॥

एते सप्त महात्मानो भविष्या मुनिसत्तमाः ॥ देवाश्चानागतास्तत्र त्रयः प्रोक्तास्स्वयंभुवा ॥ ३६॥

ete sapta mahAtmAno bhaviSyA munisattamAH ॥ devAzcAnAgatAstatra trayaH proktAssvayaMbhuvA ॥ 36॥

मरीचेश्चैव पुत्रास्ते कश्यपस्य महात्मनः ॥ तेषां विरोचनसुतो बलिरिंद्रो भविष्यति॥ ३७॥

marIcezcaiva putrAste kazyapasya mahAtmanaH ॥ teSAM virocanasuto baliriMdro bhaviSyati॥ 37॥

विषांङ्गश्चावनीवांश्च सुमंतो धृतिमान्वसुः ॥ सूरिः सुराख्यो विष्णुश्च राजा सुमतिरेव च ॥ ३८॥

viSAMGgazcAvanIvAMzca sumaMto dhRtimAnvasuH ॥ sUriH surAkhyo viSNuzca rAjA sumatireva ca ॥ 38॥

सावर्णेश्च मनोः पुत्रा भविष्या दश शौनक॥ इहाष्टमं हि कथितं नवमं चान्तरं शृणु ॥ ३९ ॥

sAvarNezca manoH putrA bhaviSyA daza zaunaka॥ ihASTamaM hi kathitaM navamaM cAntaraM zRNu ॥ 39 ॥

प्रथमं दक्षसावर्णि प्रवक्ष्यामि मनुं शृणु ॥ मेधातिथिश्च पौलस्त्यो वसुः कश्यप एव च ॥ ४० ॥

prathamaM dakSasAvarNi pravakSyAmi manuM zRNu ॥ medhAtithizca paulastyo vasuH kazyapa eva ca ॥ 40 ॥

ज्योतिष्मान्भार्गवश्चैव धृतिमानंगिरास्तथा ॥ सवनश्चैव वासिष्ठ आत्रेयो हव्य एव च ॥ ४१ ॥

jyotiSmAnbhArgavazcaiva dhRtimAnaMgirAstathA ॥ savanazcaiva vAsiSTha Atreyo havya eva ca ॥ 41 ॥

पुलहस्सप्त इत्येते ऋषयो रौहितेंतरे ॥ देवतानां गणास्तत्र त्रय एव महामुने ॥ ४२ ॥

pulahassapta ityete RSayo rauhiteMtare ॥ devatAnAM gaNAstatra traya eva mahAmune ॥ 42 ॥

दीक्षापुत्रस्य पुत्रास्ते रोहितस्य प्रजापतेः ॥ धृष्टकेतुर्दीप्तकेतुः पंचहस्तो निराकृतिः ॥ ४३ ॥

dIkSAputrasya putrAste rohitasya prajApateH ॥ dhRSTaketurdIptaketuH paMcahasto nirAkRtiH ॥ 43 ॥

पृथुश्रवा भूरिद्युम्नो ऋचीको बृहतो गयः ॥ प्रथमस्य तु सावर्णेर्नव पुत्रा महौजस ॥ ४४ ॥

pRthuzravA bhUridyumno RcIko bRhato gayaH ॥ prathamasya tu sAvarNernava putrA mahaujasa ॥ 44 ॥

दशमे त्वथ पर्याये द्वितीयस्यांतरे मनोः ॥ हविष्मान्पुलहश्चैव प्रकृतिश्चैव भार्गवः ॥ ४५ ॥

dazame tvatha paryAye dvitIyasyAMtare manoH ॥ haviSmAnpulahazcaiva prakRtizcaiva bhArgavaH ॥ 45 ॥

आयो मुक्तिस्तथात्रेयो वसिष्ठश्चाव्ययस्स्मृतः ॥ पौलस्त्यः प्रयतिश्चैव भामारश्चैव कश्यपः ॥ ४६॥

Ayo muktistathAtreyo vasiSThazcAvyayassmRtaH ॥ paulastyaH prayatizcaiva bhAmArazcaiva kazyapaH ॥ 46॥

अङ्गिरानेनसस्सत्यः सप्तैते परमर्षयः ॥ देवतानां गणाश्चापि द्विषिमंतश्च ते स्मृताः ॥ ४७ ॥

aGgirAnenasassatyaH saptaite paramarSayaH ॥ devatAnAM gaNAzcApi dviSimaMtazca te smRtAH ॥ 47 ॥

तेषामिन्द्रस्स्मृतः शम्भुस्त्वयमेव महेश्वरः ॥ अक्षत्वानुत्तमौजाश्च भूरिषेणश्च वीर्यवान् ॥ ४८॥

teSAmindrassmRtaH zambhustvayameva mahezvaraH ॥ akSatvAnuttamaujAzca bhUriSeNazca vIryavAn ॥ 48॥

शतानीको निरामित्रो वृषसेनो जयद्रथः ॥ भूरिद्युम्नः सुवर्चार्चिर्दश त्वेते मनोस्सुताः ॥ ४९ ॥

zatAnIko nirAmitro vRSaseno jayadrathaH ॥ bhUridyumnaH suvarcArcirdaza tvete manossutAH ॥ 49 ॥

एकादशे तु पर्याये तृतीयस्यांतरे मनोः ॥ तस्यापि सप्त ऋषयः कीर्त्यमानान्निबोध मे ॥ ५० ॥

ekAdaze tu paryAye tRtIyasyAMtare manoH ॥ tasyApi sapta RSayaH kIrtyamAnAnnibodha me ॥ 50 ॥

हविष्मान्कश्यपश्चापि वपुष्मांश्चैव वारुणः ॥ अत्रेयोऽथ वसिष्ठश्च ह्यनयस्त्वंगिरास्तथा ॥ ५१ ॥

haviSmAnkazyapazcApi vapuSmAMzcaiva vAruNaH ॥ atreyo'tha vasiSThazca hyanayastvaMgirAstathA ॥ 51 ॥

चारुधृष्यश्च पौलस्त्यो निःस्वरोऽग्निस्तु तैजसः ॥ सप्तैते ऋषयः प्रोक्तास्त्रयो देवगणास्स्मृताः॥ ५२॥

cArudhRSyazca paulastyo niHsvaro'gnistu taijasaH ॥ saptaite RSayaH proktAstrayo devagaNAssmRtAH॥ 52॥

ब्रह्मणस्तु सुतास्ते हि त इमे वैधृताः स्मृताः ॥ सर्वगश्च सुशर्म्मा च देवानीकस्तु क्षेमकः ॥ ५३ ॥

brahmaNastu sutAste hi ta ime vaidhRtAH smRtAH ॥ sarvagazca suzarmmA ca devAnIkastu kSemakaH ॥ 53 ॥

दृढेषुः खंडको दर्शः कुहुर्बाहुर्मनोः स्मृताः ॥ सावर्णस्य तु पौत्रा वै तृतीयस्य नव स्मृताः ॥ ५४ ॥

dRDheSuH khaMDako darzaH kuhurbAhurmanoH smRtAH ॥ sAvarNasya tu pautrA vai tRtIyasya nava smRtAH ॥ 54 ॥

चतुर्थस्य तु सावर्णेर्ऋषीन्सप्त निबोध मे ॥ द्युतिर्वसिष्ठपुत्रश्च आत्रेयस्सुतपास्तथा ॥ ५५ ॥

caturthasya tu sAvarNerRSInsapta nibodha me ॥ dyutirvasiSThaputrazca AtreyassutapAstathA ॥ 55 ॥

अंगिरास्तपसो मूर्तिस्तपस्वी कश्यपस्तथा ॥ तपोधनश्च पौलस्त्यः पुलहश्च तपोरतिः ॥ ५६ ॥

aMgirAstapaso mUrtistapasvI kazyapastathA ॥ tapodhanazca paulastyaH pulahazca taporatiH ॥ 56 ॥

भार्गवस्सप्तमस्तेषां विज्ञेय तपसो निधिः ॥ पंच देवगणाः प्रोक्ता मानसा ब्रह्मणस्सुताः ॥ ५७ ॥

bhArgavassaptamasteSAM vijJeya tapaso nidhiH ॥ paMca devagaNAH proktA mAnasA brahmaNassutAH ॥ 57 ॥

ऋतधामा तदिन्द्रो हि त्रिलोकी राज्यकृत्सुखी ॥ द्वादशे चैव पर्याये भाव्ये रौच्यांतरे मुने ॥ ५८ ॥

RtadhAmA tadindro hi trilokI rAjyakRtsukhI ॥ dvAdaze caiva paryAye bhAvye raucyAMtare mune ॥ 58 ॥

अंगिराश्चैव धृतिमान्पौलस्त्यो हव्यवांस्तु यः॥ पौलहस्तत्त्वदर्शी च भार्गवश्च निरुत्सवः ॥ ५९ ॥

aMgirAzcaiva dhRtimAnpaulastyo havyavAMstu yaH॥ paulahastattvadarzI ca bhArgavazca nirutsavaH ॥ 59 ॥

निष्प्रपंचस्तथात्रेयो निर्देहः कश्यपस्तथा ॥ सुतपाश्चैव वासिष्ठस्सप्तैवैते महर्षयः ॥ ६० ॥

niSprapaMcastathAtreyo nirdehaH kazyapastathA ॥ sutapAzcaiva vAsiSThassaptaivaite maharSayaH ॥ 60 ॥

त्रय एव गणाः प्रोक्ता देवतानां स्वयंभुवा ॥ दिवस्पतिस्तमिन्द्रो वै विचित्रश्चित्र एव च ॥ ६१ ॥

traya eva gaNAH proktA devatAnAM svayaMbhuvA ॥ divaspatistamindro vai vicitrazcitra eva ca ॥ 61 ॥

नयो धर्मो धृतोंध्रश्च सुनेत्रः क्षत्रवृद्धकः ॥ निर्भयस्सुतपा द्रोणो मनो रौच्यस्य ते सुताः ॥ ६२ ॥

nayo dharmo dhRtoMdhrazca sunetraH kSatravRddhakaH ॥ nirbhayassutapA droNo mano raucyasya te sutAH ॥ 62 ॥

चतुर्द्दशे तु पर्याये सत्यस्यैवांतरे मनोः ॥ आग्नीध्रः काश्यपश्चैव पौलस्त्यो मागधश्च यः ॥ ६३ ॥

caturddaze tu paryAye satyasyaivAMtare manoH ॥ AgnIdhraH kAzyapazcaiva paulastyo mAgadhazca yaH ॥ 63 ॥

भार्गवोऽप्यतिवाह्यश्च शुचिरांगिरसस्तथा ॥ युक्तश्चैव तथात्रेयः पौत्रो वाशिष्ठ एव च ॥ ६४ ॥

bhArgavo'pyativAhyazca zucirAMgirasastathA ॥ yuktazcaiva tathAtreyaH pautro vAziSTha eva ca ॥ 64 ॥

अजितः पुलहश्चैव ह्यंत्यास्सप्तर्षयश्च ते ॥ पवित्राश्चाक्षुषा देवाः शुचिरिन्द्रो भविष्यति ॥ ६५ ॥

ajitaH pulahazcaiva hyaMtyAssaptarSayazca te ॥ pavitrAzcAkSuSA devAH zucirindro bhaviSyati ॥ 65 ॥

एतेषां कल्य उत्थाय कीर्तनात्सुखमेधते ॥ अतीतानागतानां वै महर्षीणां नरैस्सदा ॥ ६६॥

eteSAM kalya utthAya kIrtanAtsukhamedhate ॥ atItAnAgatAnAM vai maharSINAM naraissadA ॥ 66॥

देवतानां गणाः प्रोक्ताश्शृणु पंच महामुने ॥ तुरंगभीरुर्बुध्नश्च तनुग्रोऽनूग्र एव च ॥ ६७ ॥

devatAnAM gaNAH proktAzzRNu paMca mahAmune ॥ turaMgabhIrurbudhnazca tanugro'nUgra eva ca ॥ 67 ॥

अतिमानी प्रवीणश्च विष्णुस्संक्रंदनस्तथा ॥ तेजस्वी सबलश्चैव सत्यस्त्वेते मनोस्सुता ॥ ६८ ॥

atimAnI pravINazca viSNussaMkraMdanastathA ॥ tejasvI sabalazcaiva satyastvete manossutA ॥ 68 ॥

भौमस्यैवाधिकारे वै पूर्वकल्पस्तु पूर्यते ॥ इत्येतेऽनागताऽतीता मनवः कीर्तिता मया ॥ ६९ ॥

bhaumasyaivAdhikAre vai pUrvakalpastu pUryate ॥ ityete'nAgatA'tItA manavaH kIrtitA mayA ॥ 69 ॥

उक्तास्सनत्कुमारेण व्यासायामिततेजसा ॥ पूर्णे युगसहस्रांते परिपाल्यः स्वधर्मतः ॥ ७०॥

uktAssanatkumAreNa vyAsAyAmitatejasA ॥ pUrNe yugasahasrAMte paripAlyaH svadharmataH ॥ 70॥

प्रजाभिस्तपसा युक्ता ब्रह्मलोकं व्रजंति ते ॥ युगानि सप्रतिस्त्वेकं साग्राण्यंतरमुच्यते ॥ ७१ ॥

prajAbhistapasA yuktA brahmalokaM vrajaMti te ॥ yugAni sapratistvekaM sAgrANyaMtaramucyate ॥ 71 ॥

चतुर्दशैते मनवः कीर्तिता कीर्तिवर्धनाः ॥ मन्वंतरेषु सर्वेषु संहारांते पुनर्भवः ॥ ७२ ॥

caturdazaite manavaH kIrtitA kIrtivardhanAH ॥ manvaMtareSu sarveSu saMhArAMte punarbhavaH ॥ 72 ॥

न शक्यमन्तरं तेषां वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ पूर्णे शतसहस्रे तु कल्पो निःशेष उच्यते ॥ ७३ ॥

na zakyamantaraM teSAM vaktuM varSazatairapi ॥ pUrNe zatasahasre tu kalpo niHzeSa ucyate ॥ 73 ॥

तत्र सर्वाणि भूतानि दग्धान्यादित्यरश्मिभिः ॥ ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा सदादित्यगणैर्मुने ॥ ७४ ॥

tatra sarvANi bhUtAni dagdhAnyAdityarazmibhiH ॥ brahmANamagrataH kRtvA sadAdityagaNairmune ॥ 74 ॥

प्रविशंति सुरश्रेष्ठ हरिं नारायणं परम्॥ स्रष्टारं सर्व भूतानां कल्पांतेषु पुनःपुनः ॥ ७५ ॥

pravizaMti surazreSTha hariM nArAyaNaM param॥ sraSTAraM sarva bhUtAnAM kalpAMteSu punaHpunaH ॥ 75 ॥

भूयोपि भगवान् रुद्रस्संहर्ता काल एव हि ॥ कल्पांते तत्प्रवक्ष्यामि मनोर्वैवस्वतस्य वै ॥ ७६ ॥

bhUyopi bhagavAn rudrassaMhartA kAla eva hi ॥ kalpAMte tatpravakSyAmi manorvaivasvatasya vai ॥ 76 ॥

इति ते कथितं सर्वं मन्वंतरसमुद्भवम् ॥ विसर्गं पुण्यमाख्यानं धन्यं कुलविवर्द्धनम् ॥ ७७ ॥

iti te kathitaM sarvaM manvaMtarasamudbhavam ॥ visargaM puNyamAkhyAnaM dhanyaM kulavivarddhanam ॥ 77 ॥