सूत उवाच ॥ एष मन्वन्तरे तात सर्गस्स्वारोचिषे स्मृतः ॥ वैवस्वते तु महति वारुणे वितते क्रतौ ॥ १ ॥

sUta uvAca ॥ eSa manvantare tAta sargassvArociSe smRtaH ॥ vaivasvate tu mahati vAruNe vitate kratau ॥ 1 ॥

जुह्वानस्य ब्रह्मणो वै प्रजासर्ग इहोच्यते ॥ पूर्वं यानथ ब्रह्मर्षीनुत्पन्नान्सप्त मानसान् ॥ २ ॥

juhvAnasya brahmaNo vai prajAsarga ihocyate ॥ pUrvaM yAnatha brahmarSInutpannAnsapta mAnasAn ॥ 2 ॥

पुत्रान्वै कल्पयामास स्वयमेव पितामहः ॥ तेषां विरोधो देवानां दानवानां महानृषे ॥ ३ ॥

putrAnvai kalpayAmAsa svayameva pitAmahaH ॥ teSAM virodho devAnAM dAnavAnAM mahAnRSe ॥ 3 ॥

दिति विनष्टपुत्रा तु कश्यपं समुपस्थिता ॥ स कश्यपः प्रसन्नात्मा सम्गयगाराधितस्तया ॥ ४॥

diti vinaSTaputrA tu kazyapaM samupasthitA ॥ sa kazyapaH prasannAtmA samgayagArAdhitastayA ॥ 4॥

वरेणच्छंदयामास सा च वव्रे वरं तदा॥ पुत्रमिन्द्रवधार्थाय समर्थममितौजसम् ॥ ५ ॥

vareNacchaMdayAmAsa sA ca vavre varaM tadA॥ putramindravadhArthAya samarthamamitaujasam ॥ 5 ॥

स तस्यै च वरं प्रादात्प्रार्थितं सुमहातपाः ॥ ब्रह्मचर्य्यादिनियमं प्राह चैव शतं समाः ॥ ६ ॥

sa tasyai ca varaM prAdAtprArthitaM sumahAtapAH ॥ brahmacaryyAdiniyamaM prAha caiva zataM samAH ॥ 6 ॥

धारयामास गर्भं तु शुचिस्सा वरवर्णिनी ॥ ब्रह्मचर्य्यादिनियमं दितिर्दध्रे तथैव वै ॥ ७ ॥

dhArayAmAsa garbhaM tu zucissA varavarNinI ॥ brahmacaryyAdiniyamaM ditirdadhre tathaiva vai ॥ 7 ॥

ततस्त्वाधाय सोऽदित्यां गर्भं तं शंसितव्रतः ॥ जगाम कश्यपस्तप्तुं तपस्संहृष्टमानसः ॥ ८ ॥

tatastvAdhAya so'dityAM garbhaM taM zaMsitavrataH ॥ jagAma kazyapastaptuM tapassaMhRSTamAnasaH ॥ 8 ॥

तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुस्सोऽभवत्पाकशासनः ॥ ऊनवर्षे शते चास्या ददर्शान्तरमेव सः॥ ९॥

tasyAzcaivAMtaraM prepsusso'bhavatpAkazAsanaH ॥ UnavarSe zate cAsyA dadarzAntarameva saH॥ 9॥

अकृत्वा पादयोः शौचं दितिरर्वाक्शिरास्तदा ॥ निद्रामाहारयामास भाविनोऽर्थस्य गौरवात् ॥ १० ॥

akRtvA pAdayoH zaucaM ditirarvAkzirAstadA ॥ nidrAmAhArayAmAsa bhAvino'rthasya gauravAt ॥ 10 ॥

एतस्मिन्नन्तरे शक्रस्तस्याः कुक्षिं प्रविश्य सः । वज्रपाणिस्तु तं गर्भं सप्तधा हि न्यकृन्तत ॥ ११ ॥

etasminnantare zakrastasyAH kukSiM pravizya saH । vajrapANistu taM garbhaM saptadhA hi nyakRntata ॥ 11 ॥

स पाट्यमानो गर्भोऽथ वज्रेण प्ररुरोद ह ॥ रुदन्तं सप्तधैकैकं मारोदीरिति तान्पुनः ॥ चकर्त वज्रपाणिस्तान्नेव मम्रुस्तथापि ते ॥ १२ ॥

sa pATyamAno garbho'tha vajreNa praruroda ha ॥ rudantaM saptadhaikaikaM mArodIriti tAnpunaH ॥ cakarta vajrapANistAnneva mamrustathApi te ॥ 12 ॥

ते तमूचुः पात्यमानास्सर्वे प्रांजलयो मुने ॥ नो जिघांससि किं शक्र भ्रातरो मरुतस्तव ॥ १३ ॥

te tamUcuH pAtyamAnAssarve prAMjalayo mune ॥ no jighAMsasi kiM zakra bhrAtaro marutastava ॥ 13 ॥

इंद्रेण स्वीकृतास्ते हि भ्रातृत्वे सर्व एव च ॥ तत्यजुर्द्दैत्यभावं ते विप्रर्षे शंकरेच्छया॥ १४॥

iMdreNa svIkRtAste hi bhrAtRtve sarva eva ca ॥ tatyajurddaityabhAvaM te viprarSe zaMkarecchayA॥ 14॥

मरुतो नाम ते देवा बभूवुस्तु महाबलाः॥ खगा एकोनपंचाशत्सहाया वज्रपाणिनः॥ १५॥

maruto nAma te devA babhUvustu mahAbalAH॥ khagA ekonapaMcAzatsahAyA vajrapANinaH॥ 15॥

तेषामेव प्रवृद्धानां हरिः प्रादात्प्रजापतिः ॥ क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वं शृणुष्व तत् ॥ १६ ॥

teSAmeva pravRddhAnAM hariH prAdAtprajApatiH ॥ kramazastAni rAjyAni pRthupUrvaM zRNuSva tat ॥ 16 ॥

अरिष्टपुरुषो वीरः कृष्णो जिष्णुः प्रजापतिः ॥ पर्जन्यस्तु धनाध्यक्षस्तस्य सर्वमिदं जगत् ॥ १७॥

ariSTapuruSo vIraH kRSNo jiSNuH prajApatiH ॥ parjanyastu dhanAdhyakSastasya sarvamidaM jagat ॥ 17॥

भूतसर्गमिमं सम्यगवोचं ते महामुने ॥ विभागं शृणु राज्यानां क्रमशस्तं ब्रुवेऽधुना ॥ १८ ॥

bhUtasargamimaM samyagavocaM te mahAmune ॥ vibhAgaM zRNu rAjyAnAM kramazastaM bruve'dhunA ॥ 18 ॥

अभिषिच्याधिराज्ये तु पृथुं वैन्यं पितामहः ॥ ततः क्रमेण राज्यानि व्यादेष्टुमुपचक्रमे ॥ १९ ॥

abhiSicyAdhirAjye tu pRthuM vainyaM pitAmahaH ॥ tataH krameNa rAjyAni vyAdeSTumupacakrame ॥ 19 ॥

द्विजानां वीरुधां चैव नक्षत्रग्रहयोस्तथा ॥ यज्ञानां तपसां चैव सोमं राज्येऽभ्यषेचयत्॥ २०॥

dvijAnAM vIrudhAM caiva nakSatragrahayostathA ॥ yajJAnAM tapasAM caiva somaM rAjye'bhyaSecayat॥ 20॥

अपां तु वरुणं राज्ये राज्ञां वैश्रवणं प्रभुम्॥ आदित्यानां तथा विष्णुं वसूनामथ पावकम् ॥ २१॥

apAM tu varuNaM rAjye rAjJAM vaizravaNaM prabhum॥ AdityAnAM tathA viSNuM vasUnAmatha pAvakam ॥ 21॥

प्रजापतीनां दक्षं तु मरुतामथ वासवम् ॥ दैत्यानां दानवानां च प्रह्लादममितौजसम् ॥ २२॥

prajApatInAM dakSaM tu marutAmatha vAsavam ॥ daityAnAM dAnavAnAM ca prahlAdamamitaujasam ॥ 22॥

वैवस्वतं पितॄणां च यमं राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ मातॄणां च व्रतानां च मन्त्राणां च तथा गवाम् ॥ २३ ॥

vaivasvataM pitRRNAM ca yamaM rAjye'bhyaSecayat ॥ mAtRRNAM ca vratAnAM ca mantrANAM ca tathA gavAm ॥ 23 ॥

यक्षाणां राक्षसानां च पार्थिवानां तथैव च ॥ सर्वभूतपिशाचानां गिरिशं शूलपाणिनम् ॥ २४॥

yakSANAM rAkSasAnAM ca pArthivAnAM tathaiva ca ॥ sarvabhUtapizAcAnAM girizaM zUlapANinam ॥ 24॥

शैलानां हिमवन्तं च नदीनामथ सागरम् ॥ मृगाणामथ शार्दूलं गोवृषं तु गवामपि ॥ २५॥

zailAnAM himavantaM ca nadInAmatha sAgaram ॥ mRgANAmatha zArdUlaM govRSaM tu gavAmapi ॥ 25॥

वनस्पतीनां वृक्षाणां वटं राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ इति दत्तं प्रजेशेन राज्यं सर्वत्र वै क्रमात् ॥ २६ ॥

vanaspatInAM vRkSANAM vaTaM rAjye'bhyaSecayat ॥ iti dattaM prajezena rAjyaM sarvatra vai kramAt ॥ 26 ॥

पूर्वस्यां दिशि पुत्रं तु वैराजस्य प्रजापतेः ॥ स्थापयामास सर्वात्मा राज्ये विश्वपतिर्विभुः ॥ २७॥

pUrvasyAM dizi putraM tu vairAjasya prajApateH ॥ sthApayAmAsa sarvAtmA rAjye vizvapatirvibhuH ॥ 27॥

तथैव मुनिशार्दूल कर्दमस्य प्रजापतेः ॥ दक्षिणस्यां तथा पुत्रं सुधन्वानमचीक्लृपत् ॥ २८॥

tathaiva munizArdUla kardamasya prajApateH ॥ dakSiNasyAM tathA putraM sudhanvAnamacIklRpat ॥ 28॥

पश्चिमायां दिशि तथा रजसः पुत्रमच्युतम्॥ केतुमन्तं महात्मानं राजानं व्यादिशत्प्रभुः ॥ २९ ॥

pazcimAyAM dizi tathA rajasaH putramacyutam॥ ketumantaM mahAtmAnaM rAjAnaM vyAdizatprabhuH ॥ 29 ॥

तथा हिरण्यरोमाणं पर्जन्यस्य प्रजापतेः ॥ उदीच्यां दिशि राजानं दुर्धर्षं सोऽभ्यषेचयत् ॥ ३० ॥

tathA hiraNyaromANaM parjanyasya prajApateH ॥ udIcyAM dizi rAjAnaM durdharSaM so'bhyaSecayat ॥ 30 ॥

तस्य विस्तारमाख्यातं पृथोर्वेन्यस्य शौनक॥ महर्ध्ये तदधिष्ठानं पुराणे परिकीर्तितम्॥ ३१॥

tasya vistAramAkhyAtaM pRthorvenyasya zaunaka॥ mahardhye tadadhiSThAnaM purANe parikIrtitam॥ 31॥