Chapter 4
अध्यायः 4
Umā Saṃhitā, Chapter 4
Shlokas (39)
+ Add ShlokaUma-samhita - Chapter 4 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 1
मुनय ऊचुः ॥ ताततात महाभाग धन्यस्त्वं हि महामते ॥ अद्भुतेयं कथा शंभोः श्राविता परभक्तिदा ॥ १॥
munaya UcuH ॥ tAtatAta mahAbhAga dhanyastvaM hi mahAmate ॥ adbhuteyaM kathA zaMbhoH zrAvitA parabhaktidA ॥ 1॥
The sages said:— O dear, O fortunate one, you are blessed, O dear one of great intellect. This wonderful narrative of Śiva that bestows great devotion has been narrated.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 2
पुनर्ब्रूहि कथां शंभोर्व्यास प्रश्नानुसारतः ॥ सर्वज्ञस्त्वं व्यासशिष्यः शिवतत्त्वविचक्षणः ॥ २ ॥
punarbrUhi kathAM zaMbhorvyAsa praznAnusArataH ॥ sarvajJastvaM vyAsaziSyaH zivatattvavicakSaNaH ॥ 2 ॥
Mention again the story of Śiva in accordance with Vyāsa’s enquiry. You are omniscient. You are the disciple of Vyāsa and an expert in Śiva’s principles.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 3
सूत उवाच ॥ एवमेव गुरुर्व्यासः पृष्टवान्मेऽजसंभवम् ॥ सनत्कुमारं सर्वज्ञं शिवभक्तं मुनीश्वरम् ॥ ३॥
sUta uvAca ॥ evameva gururvyAsaH pRSTavAnme'jasaMbhavam ॥ sanatkumAraM sarvajJaM zivabhaktaM munIzvaram ॥ 3॥
Sūta said:— It was in this very same manner that my preceptor Vyāsa asked Sanatkumāra, son of Brahmā, who was an omniscient great sage and a devotee of Śiva.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 4
व्यास उवाच ॥ सनत्कुमार सर्वज्ञ श्रावितेयं शुभा कधा ॥ शंकरस्य महेशस्य नानालीलाविहारिणः ॥ ४॥
vyAsa uvAca ॥ sanatkumAra sarvajJa zrAviteyaM zubhA kadhA ॥ zaMkarasya mahezasya nAnAlIlAvihAriNaH ॥ 4॥
Vyāsa said:— O omniscient Sanatkumāra, this auspicious story of Śiva, the great lord indulging in different sports has been narrated to you.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 5
पुनर्ब्रूहि महादेव महिमानं विशेषतः ॥ श्रद्धा च महती श्रोतुं मम तात प्रवर्द्धते ॥ ५॥
punarbrUhi mahAdeva mahimAnaM vizeSataH ॥ zraddhA ca mahatI zrotuM mama tAta pravarddhate ॥ 5॥
Speak again particularly of the greatness of lord Śiva. O dear, my faith and eagerness to hear the same is great and it increases.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 6
महिम्ना येन शंभोस्तु येये लोके विमोहिताः ॥ मायया ज्ञानमाहृत्य नानालीलाविहारिणः ॥ ६ ॥
mahimnA yena zaMbhostu yeye loke vimohitAH ॥ mAyayA jJAnamAhRtya nAnAlIlAvihAriNaH ॥ 6 ॥
Who are the people deluded by the Māyā of Śiva who indulges in great sports? What is that greatness by which their knowledge has been deluded?
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 7
॥ सनत्कुमार उवाच ॥ शृणु व्यास महाबुद्धे शांकरीं सुखदां कथाम् ॥ तस्याः श्रवणमात्रेण शिवे भक्तिः प्रजायते ॥ ७॥
॥ sanatkumAra uvAca ॥ zRNu vyAsa mahAbuddhe zAMkarIM sukhadAM kathAm ॥ tasyAH zravaNamAtreNa zive bhaktiH prajAyate ॥ 7॥
Sanatkumāra said:— 7. O Vyāsa, of great intellect, listen to the pleasing story of Śiva, the mere hearing of which generates devotion to Śiva.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 8
शिवस्सर्वेश्वरो देवस्सर्वात्मा सर्वदर्शनः ॥ महिम्ना तस्य सर्वं हि व्याप्तं च सकलं जगत्॥ ८॥
zivassarvezvaro devassarvAtmA sarvadarzanaH ॥ mahimnA tasya sarvaM hi vyAptaM ca sakalaM jagat॥ 8॥
Lord Śiva is the lord of all, soul of all and the vision of all. The entire universe has been pervaded by his greatness.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 9
शिवस्यैव परा मूर्तिर्ब्रह्मविष्ण्वीश्वरात्मिका ॥ सर्वभूतात्मभूताख्या त्रिलिंगा लिंगरूपिणी॥ ९॥
zivasyaiva parA mUrtirbrahmaviSNvIzvarAtmikA ॥ sarvabhUtAtmabhUtAkhyA triliMgA liMgarUpiNI॥ 9॥
It is the great image of Śiva that manifests as Brahmā. Viṣṇu and Śiva. It is that which has become the soul of all living beings. It is both three-symbolled and symbolless.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 10
देवानां योनयश्चाष्टौ मानुषी नवमी च या॥ तिरश्चां योनयः पंच भवंत्येवं चतुर्द्दश॥ १०॥
devAnAM yonayazcASTau mAnuSI navamI ca yA॥ tirazcAM yonayaH paMca bhavaMtyevaM caturddaza॥ 10॥
There are eight classes of gods. Human beings constitute the ninth. There are five types of lower beings. Thus there are fourteen types of living beings.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 11
भूता वा वर्तमाना वा भविष्याश्चैव सर्वश॥ शिवात्सर्वे प्रवर्तंते लीयंते वृद्धिमागताः॥ ११॥
bhUtA vA vartamAnA vA bhaviSyAzcaiva sarvaza॥ zivAtsarve pravartaMte lIyaMte vRddhimAgatAH॥ 11॥
All living beings past, present and future originate from Śiva, flourish in him and finally merge into him.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 12
ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रचन्द्राणां देवदानवभोगिनाम्॥ गंधर्वाणां मनुष्याणामन्येषां वापि सर्वशः॥ १२॥
brahmendropendracandrANAM devadAnavabhoginAm॥ gaMdharvANAM manuSyANAmanyeSAM vApi sarvazaH॥ 12॥
Brahma, Indra, Upendra and the Moon enjoy the pleasures of gods and demons. Gandharvas or human beings in all respects.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 13
बंधुर्मित्रमथाचार्य्यो रक्षन्नेताऽर्थवान्गुरुः॥ कल्पद्रुमोऽथ वा भ्राता पिता माता शिवो मतः॥ १३॥
baMdhurmitramathAcAryyo rakSannetA'rthavAnguruH॥ kalpadrumo'tha vA bhrAtA pitA mAtA zivo mataH॥ 13॥
A brother, a friend, a teacher, a protector, a leader, a meaningful teacher. Kalpadruma or brother father mother is considered auspicious.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 14
शिवस्सर्वमयः पुंसां स्वयं वेद्यः परात्परः॥ वक्तुं न शक्यते यश्च परं चानु परं च यत्॥ १४॥
zivassarvamayaH puMsAM svayaM vedyaH parAtparaH॥ vaktuM na zakyate yazca paraM cAnu paraM ca yat॥ 14॥
Śiva is identical with all; self-manifest to all men, greater than the greatest. Than him it is impossible to predicate anyother greater thing.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 15
तन्माया परमा दिव्या सर्वत्र व्यापिनी मुने॥ तदधीनं जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्॥ १५॥
tanmAyA paramA divyA sarvatra vyApinI mune॥ tadadhInaM jagatsarvaM sadevAsuramAnuSam॥ 15॥
O sage, his Māyā is divine and great pervading everything. The entire universe is subservient to it, inclusive of the gods, Asuras and human beings.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 16
कामेन स्वसहायेन प्रबलेन मनोभुवा॥ सर्वः प्रधर्षितो वीरो विष्ण्वादिः प्रबलोऽपि हि ॥ १६ ॥
kAmena svasahAyena prabalena manobhuvA॥ sarvaH pradharSito vIro viSNvAdiH prabalo'pi hi ॥ 16 ॥
All heroic beings, even Viṣṇu and mighty people, have been overwhelmed by the mighty Kāma, born of the mind who has no other helper.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 17
शिवमायाप्रभावेणाभूद्धरिः काममोहितः ॥ परस्त्रीधर्षणं चक्रे बहुवारं मुनीश्वर ॥ १७॥
zivamAyAprabhAveNAbhUddhariH kAmamohitaH ॥ parastrIdharSaNaM cakre bahuvAraM munIzvara ॥ 17॥
O great sage, Viṣṇu was deluded by Kāma by the power of Śiva’s Māyā. He outraged the modesty of other men’s wives many times.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 18
इन्द्रस्त्रिदशपो भूत्वा गौतमस्त्रीविमोहितः ॥ पापं चकार दुष्टात्मा शापं प्राप मुनेस्तदा ॥ १८ ॥
indrastridazapo bhUtvA gautamastrIvimohitaH ॥ pApaM cakAra duSTAtmA zApaM prApa munestadA ॥ 18 ॥
Indra, the lord of the gods, became fascinated by Gautama’s wife. That vicious one committed sin and so was cursed by the sage.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 19
पावकोऽपि जगच्छ्रेष्ठो मोहितश्शिवमायया ॥ कामाधीनः कृतो गर्वात्ततस्तेनैव चोद्धृतः ॥ १९ ॥
pAvako'pi jagacchreSTho mohitazzivamAyayA ॥ kAmAdhInaH kRto garvAttatastenaiva coddhRtaH ॥ 19 ॥
Even the firegod, the most excellent in the universe was deluded by Śiva’s Māyā. Due to his pride he became subservient to lust and was ultimately saved by Śiva.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 20
जगत्प्राणोऽपि गर्वेण मोहितश्शिवमायया ॥ कामेन निर्जितो व्यासश्चक्रेऽन्यस्त्रीरतिं पुरा ॥ २० ॥
jagatprANo'pi garveNa mohitazzivamAyayA ॥ kAmena nirjito vyAsazcakre'nyastrIratiM purA ॥ 20 ॥
The wind-god, the vital air of the universe was deluded by Śiva’s Māyā due to his arrogance. Overwhelmed by Kāma, Vyāsa too, had sexual intercourse with other men’s wives.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 21
चण्डरश्मिस्तु मार्तण्डो मोहितश्शिवमायया ॥ कामाकुलो बभूवाशु दृष्ट्वाश्वीं हयरूपधृक् ॥ २१॥
caNDarazmistu mArtaNDo mohitazzivamAyayA ॥ kAmAkulo babhUvAzu dRSTvAzvIM hayarUpadhRk ॥ 21॥
The sun of fierce rays, deluded by Śiva’s Māyā became lustful on seeing a mare and assumed the form of a horse.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 22
चन्द्रश्च मोहितश्शम्भोर्मायया कामसंकुलः ॥ गुरुपत्नीं जहाराथ युतस्तेनैव चोद्धृतः ॥ २२ ॥
candrazca mohitazzambhormAyayA kAmasaMkulaH ॥ gurupatnIM jahArAtha yutastenaiva coddhRtaH ॥ 22 ॥
The moon deluded by Śiva’s Māyā became lustful and abducted the wife of Bṛhaspati and had his sexual union with her. But he was finally saved by Bṛhaspati himself.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 23
पूर्वं तु मित्रावरुणौ घोरे तपसि संस्थितौ ॥ मोहितौ तावपि मुनी शिवमायाविमोहितौ ॥ २३ ॥
pUrvaM tu mitrAvaruNau ghore tapasi saMsthitau ॥ mohitau tAvapi munI zivamAyAvimohitau ॥ 23 ॥
Formerly the two gods Mitra and Varuṇa, while performing a severe penance, were fascinated and deluded by Śīva’s Māyā.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 24
उर्वशीं तरुणीं दृष्ट्वा कामुको संबभूवतुः ॥ मित्रः कुम्भे जहौ रेतो वरुणोऽपि तथा जले ॥ २४ ॥
urvazIM taruNIM dRSTvA kAmuko saMbabhUvatuH ॥ mitraH kumbhe jahau reto varuNo'pi tathA jale ॥ 24 ॥
On seeing the youthful maiden Ūrvaśī, both of them had the emission of their semen. Mitra deposited his semen in a pot and Varuṇa in water.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 25
ततः कुम्भात्समुत्पन्नो वसिष्ठो मित्रसंभवः ॥ अगस्त्यो वरुणाज्जातो वडवाग्निसमद्युतिः ॥ २५॥
tataH kumbhAtsamutpanno vasiSTho mitrasaMbhavaH ॥ agastyo varuNAjjAto vaDavAgnisamadyutiH ॥ 25॥
Vasiṣṭha was born out of the pot and is called Mitra’s son. Agastya born of Varuṇa has the lustre of the submarine fire.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 26
दक्षश्च मोहितश्शंभोर्मायया ब्रह्मणस्सुतः ॥ भ्रातृभिस्स भगिन्यां वै भोक्तुकामोऽभवत्पुरा ॥ २६ ॥
dakSazca mohitazzaMbhormAyayA brahmaNassutaH ॥ bhrAtRbhissa bhaginyAM vai bhoktukAmo'bhavatpurA ॥ 26 ॥
Dakṣa, son of Brahmā deluded by Śiva’s Māyā, had a desire for sexual intercourse with his sister along with his other brothers.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 27
ब्रह्मा च बहुवारं हि मोहितश्शिवमायया ॥ अभवद्भोक्तुकामश्च स्वसुतायां परासु च ॥ २७ ॥
brahmA ca bahuvAraM hi mohitazzivamAyayA ॥ abhavadbhoktukAmazca svasutAyAM parAsu ca ॥ 27 ॥
Many times, Brahmā, deluded by Śiva’s Māyā, had the desire for sexual union with his own daughter and other women.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 28
च्यवनोऽपि महायोगी मोहितश्शिवमायया ॥ सुकन्यया विजह्रे स कामासक्तो बभूव ह ॥ २८॥
cyavano'pi mahAyogI mohitazzivamAyayA ॥ sukanyayA vijahre sa kAmAsakto babhUva ha ॥ 28॥
Gyavana the great Yogin. deluded by Śiva’s Māyā, became lustful and had sexual dalliance with Sukanyā.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 29
कश्यपः शिवमायातो मोहितः कामसंकुलः ॥ ययाचे कन्यकां मोहाद्धन्वनो नृपतेः पुरा ॥ २९ ॥
kazyapaH zivamAyAto mohitaH kAmasaMkulaH ॥ yayAce kanyakAM mohAddhanvano nRpateH purA ॥ 29 ॥
Kaśyapa became passionate on being deluded by Śiva’s Māyā. Formerly, out of delusion, he requested king Dhanvan to give his daughter to him.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 30
गरुडः शांडिलीं कन्यां नेतुकामस्सुमोहितः ॥ विज्ञातस्तु तया सद्यो दग्धपक्षो बभूव ह ॥ ३०॥
garuDaH zAMDilIM kanyAM netukAmassumohitaH ॥ vijJAtastu tayA sadyo dagdhapakSo babhUva ha ॥ 30॥
The deluded Garuḍa while abducting the virgin Śāṇḍilī was found out by her and got his wings burnt.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 31
विभांडको मुनिर्नारीं दृष्ट्वा कामवशं गतः॥ ऋष्यशृङ्गः सुतस्तस्य मृग्यां जातश्शिवाज्ञया॥ ३१॥
vibhAMDako munirnArIM dRSTvA kAmavazaM gataH॥ RSyazRGgaH sutastasya mRgyAM jAtazzivAjJayA॥ 31॥
The sage Vibhāṇḍaka became lustful on seeing a woman. At the behest of Śiva, Ṛṣyaśṛṅga was his son born of a hind.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 32
गौतमश्च मुनिश्शंभोर्मायामोहितमानसः॥ दृष्ट्वा शारद्वतीं नग्नां रराम क्षुभितस्तया ॥ ३२ ॥
gautamazca munizzaMbhormAyAmohitamAnasaH॥ dRSTvA zAradvatIM nagnAM rarAma kSubhitastayA ॥ 32 ॥
The sage Gautama was also deluded by the illusory energy of Lord Śiva Seeing Saradvati naked he rejoiced in her agitation.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 33
रेतः स्कन्नं दधार स्वं द्रोण्यां चैव स तापसः ॥ तस्माच्च कलशाज्जातो द्रोणश्शस्त्रभृतां वरः॥ ३३॥
retaH skannaM dadhAra svaM droNyAM caiva sa tApasaH ॥ tasmAcca kalazAjjAto droNazzastrabhRtAM varaH॥ 33॥
The ascetic kept his semen spilled in the valley From that urn was born Drona the foremost among the wielders of weapons.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 34
पराशरो महायोगी मोहितश्शिवमायया ॥ मत्स्योदर्या च चिक्रीडे कुमार्या दाशकन्यया ॥ ३४ ॥
parAzaro mahAyogI mohitazzivamAyayA ॥ matsyodaryA ca cikrIDe kumAryA dAzakanyayA ॥ 34 ॥
The great yogin Parāśara, deluded by Śiva’s Māyā, indulged in sexual intercourse with Matsyodarī the virgin daughter of a fisherman.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 35
विश्वमित्रो बभूवाथ मोहितश्शिवमायया ॥ रेमे मेनकया व्यास वने कामवशं गतः ॥ ३५॥
vizvamitro babhUvAtha mohitazzivamAyayA ॥ reme menakayA vyAsa vane kAmavazaM gataH ॥ 35॥
O Vyāsa, Viśvāmitra became deluded by śiva’s Māyā and lustfully indulged in sexual dalliance with Menakā.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 36
वसिष्ठेन विरोधं तु कृतवान्नष्टचेतनः ॥ पुनः शिवप्रासादाच्च ब्राह्मणोऽभूत्स एव वै ॥ ३६ ॥
vasiSThena virodhaM tu kRtavAnnaSTacetanaH ॥ punaH zivaprAsAdAcca brAhmaNo'bhUtsa eva vai ॥ 36 ॥
Becoming confounded in thought he rivalled with Vasiṣṭha. But thanks to Śiva’s grace he became a brahmin.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 37
रावणो वैश्रवाः कामी बभूव शिवमायया ॥ सीतां जह्रे कुबुद्धिस्तु मोहितो मृत्युमाप च ॥ ३७॥
rAvaNo vaizravAH kAmI babhUva zivamAyayA ॥ sItAM jahre kubuddhistu mohito mRtyumApa ca ॥ 37॥
Rāvaṇa, the son of Viśravas, became lustful due to Śiva’s Māyā. The wicked-minded one abducted Sītā, became deluded and courted death.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 38
बृहस्पतिर्मुनिवरो मोहितश्शिवमायया ॥ भ्रातृपत्न्या वशी रेमे भरद्वाजस्ततोऽभवत् ॥ ३८॥
bRhaspatirmunivaro mohitazzivamAyayA ॥ bhrAtRpatnyA vazI reme bharadvAjastato'bhavat ॥ 38॥
The excellent sage Bṛhaspati deluded by Śiva’s Māyā had sexual intercourse with his brother’s wife and Bharadvāja was born.
Uma-samhita - Chapter 4 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 4 · Verse 39
इति मायाप्रभावो हि शंकरस्य महात्मनः ॥ वर्णितस्ते मया व्यास किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ ३९॥
iti mAyAprabhAvo hi zaMkarasya mahAtmanaH ॥ varNitaste mayA vyAsa kimanyacchrotumicchasi ॥ 39॥
O Vyāsa, thus the power of the Māyā of Śiva, the great soul has been narrated to you. What else do you wish to hear?