यो धत्ते भुवनानि सप्त गुणवान्स्रष्टा रजस्संश्रयस्संहर्ता तमसान्वितो गुणवतीं मायामतीत्य स्थितः ॥ सत्यानन्दमनन्तबोधममलं ब्रह्मादिसंज्ञास्पदं नित्यं सत्त्वसमन्वयादधिगतं पूर्णं शिवं धीमहि ॥ १॥

yo dhatte bhuvanAni sapta guNavAnsraSTA rajassaMzrayassaMhartA tamasAnvito guNavatIM mAyAmatItya sthitaH ॥ satyAnandamanantabodhamamalaM brahmAdisaMjJAspadaM nityaM sattvasamanvayAdadhigataM pUrNaM zivaM dhImahi ॥ 1॥

ऋषय ऊचुः ॥ सूतसूत महाप्राज्ञ व्यासशिष्यन मोऽस्तु ते ॥ चतुर्थी कोटिरुद्राख्या श्राविता संहिता त्वया ॥ २ ॥

RSaya UcuH ॥ sUtasUta mahAprAjJa vyAsaziSyana mo'stu te ॥ caturthI koTirudrAkhyA zrAvitA saMhitA tvayA ॥ 2 ॥

अथोमासंहितान्तःस्थ नानाख्यानसमन्वितम् ॥ ब्रूहि शंभोश्चरित्रं वै साम्बस्य परमात्मनः ॥ ३॥

athomAsaMhitAntaHstha nAnAkhyAnasamanvitam ॥ brUhi zaMbhozcaritraM vai sAmbasya paramAtmanaH ॥ 3॥

सूत उवाच ॥ महर्षयश्शौनकाद्याः शृणुत प्रेमतः शुभम् ॥ शांकरं चरितं दिव्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं परम् ॥ ४ ॥

sUta uvAca ॥ maharSayazzaunakAdyAH zRNuta premataH zubham ॥ zAMkaraM caritaM divyaM bhuktimuktipradaM param ॥ 4 ॥

इतीदृशं पुण्यप्रश्नं पृष्टवान्मुनिसत्तमः ॥ व्यासस्सनत्कुमारं वै शैवं सच्चरितं जगौ ॥ ५ ॥

itIdRzaM puNyapraznaM pRSTavAnmunisattamaH ॥ vyAsassanatkumAraM vai zaivaM saccaritaM jagau ॥ 5 ॥

॥ सनत्कुमार उवाच ॥ वासुदेवाय यत्प्रोक्तमुपमन्युमहर्षिणा ॥ तदुच्यते मया व्यास चरितं हि महेशितुः ॥ ६ ॥

॥ sanatkumAra uvAca ॥ vAsudevAya yatproktamupamanyumaharSiNA ॥ taducyate mayA vyAsa caritaM hi mahezituH ॥ 6 ॥

पुरा पुत्रार्थमगमत्कैलासं शंकरालयम् ॥ वसुदेवसुतः कृष्णस्तपस्तप्तुं शिवस्य हि ॥ ७ ॥

purA putrArthamagamatkailAsaM zaMkarAlayam ॥ vasudevasutaH kRSNastapastaptuM zivasya hi ॥ 7 ॥

अत्रोपमन्युं संदृष्ट्वा तपंतं शृंग उत्तमे ॥ प्रणम्य भक्त्या स मुनिं पर्यपृच्छत्कृताञ्जलिः ॥ ८ ॥

atropamanyuM saMdRSTvA tapaMtaM zRMga uttame ॥ praNamya bhaktyA sa muniM paryapRcchatkRtAJjaliH ॥ 8 ॥

श्रीकृष्ण उवाच ॥ उपमन्यो महाप्राज्ञ शैवप्रवर सन्मते ॥ पुत्रार्थमगमं तप्तुं तपोऽत्र गिरिशस्य हि ॥ ९ ॥

zrIkRSNa uvAca ॥ upamanyo mahAprAjJa zaivapravara sanmate ॥ putrArthamagamaM taptuM tapo'tra girizasya hi ॥ 9 ॥

ब्रूहि शंकरमाहात्म्यं सदानन्दकरं मुने ॥ यच्छ्रुत्वा भक्तितः कुर्य्यां तप ऐश्वरमुत्तमम् ॥ १० ॥

brUhi zaMkaramAhAtmyaM sadAnandakaraM mune ॥ yacchrutvA bhaktitaH kuryyAM tapa aizvaramuttamam ॥ 10 ॥

॥ सनत्कुमार उवाच ॥ इति श्रुत्वा वचस्तस्य वासुदेवस्य धीमतः ॥ प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ह्युपमन्युस्स्मरञ्छिवम् ॥ ११ ॥

॥ sanatkumAra uvAca ॥ iti zrutvA vacastasya vAsudevasya dhImataH ॥ pratyuvAca prasannAtmA hyupamanyussmaraJchivam ॥ 11 ॥

॥ उपमन्युरुवाच ॥ शृणु कृष्ण महाशैव महिमानं महेशितुः ॥ यमद्राक्षमहं शंभोर्भक्तिवर्द्धनमुत्तमम् ॥ १२ ॥

॥ upamanyuruvAca ॥ zRNu kRSNa mahAzaiva mahimAnaM mahezituH ॥ yamadrAkSamahaM zaMbhorbhaktivarddhanamuttamam ॥ 12 ॥

तपःस्थोऽहं समद्राक्षं शंकरं च तदायुधान् ॥ परिवारं समस्तं च विष्ण्वादीनमरादिकान् ॥ १३ ॥

tapaHstho'haM samadrAkSaM zaMkaraM ca tadAyudhAn ॥ parivAraM samastaM ca viSNvAdInamarAdikAn ॥ 13 ॥

त्रिभिरंशैश्शोभमानमजस्रसुखमव्ययम्॥ एकपादं महादंष्ट्रं सज्वालकवलैर्मुखैः ॥ १४॥

tribhiraMzaizzobhamAnamajasrasukhamavyayam॥ ekapAdaM mahAdaMSTraM sajvAlakavalairmukhaiH ॥ 14॥

द्विसहस्रमयूखानां ज्योतिषाऽतिविराजितम् ॥ सर्वास्त्रप्रवराबाधमनेकाक्षं सहस्रपात् ॥ १५ ॥

dvisahasramayUkhAnAM jyotiSA'tivirAjitam ॥ sarvAstrapravarAbAdhamanekAkSaM sahasrapAt ॥ 15 ॥

यश्च कल्पान्तसमये विश्वं संहरति ध्रुवम् ॥ नावध्यो यस्य च भवेत्त्रैलौक्ये सचराचरे ॥ १६ ॥

yazca kalpAntasamaye vizvaM saMharati dhruvam ॥ nAvadhyo yasya ca bhavettrailaukye sacarAcare ॥ 16 ॥

महेश्वरभुजोत्सृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ निर्ददाह द्रुतं कृत्स्नं निमेषार्द्धान्न संशयः ॥ १७ ॥

mahezvarabhujotsRSTaM trailokyaM sacarAcaram ॥ nirdadAha drutaM kRtsnaM nimeSArddhAnna saMzayaH ॥ 17 ॥

तपःस्थो रुद्रपार्श्वस्थं दृष्टवानहमव्यम् ॥ गुह्यमस्त्रं परं चास्य न तुल्यमधिकं क्वचित् ॥ १८॥

tapaHstho rudrapArzvasthaM dRSTavAnahamavyam ॥ guhyamastraM paraM cAsya na tulyamadhikaM kvacit ॥ 18॥

यत्तच्छूलमिति ख्यातं सर्वलोकेषु शूलिनः ॥ विजयाभिधमत्युग्रं सर्वशस्त्रास्त्रनाशकम् ॥ १९॥

yattacchUlamiti khyAtaM sarvalokeSu zUlinaH ॥ vijayAbhidhamatyugraM sarvazastrAstranAzakam ॥ 19॥

दारयेद्यन्महीं कृत्स्नां शोषयेद्यन्महोदधिम् ॥ पातयेदखिलं ज्योतिश्चक्रं यन्नात्र संशयः ॥ २०॥

dArayedyanmahIM kRtsnAM zoSayedyanmahodadhim ॥ pAtayedakhilaM jyotizcakraM yannAtra saMzayaH ॥ 20॥

यौवनाश्वो हतो येन मांधाता सबलः पुरा ॥ चक्रवर्ती महातेजास्त्रैलोक्यविजयो नृपः ॥ २१॥

yauvanAzvo hato yena mAMdhAtA sabalaH purA ॥ cakravartI mahAtejAstrailokyavijayo nRpaH ॥ 21॥

दर्पाविष्टो हैहयश्च निः क्षिप्तो लवणासुरः ॥ शत्रुघ्नं नृपतिं युद्धे समाहूय समंततः ॥ २२॥

darpAviSTo haihayazca niH kSipto lavaNAsuraH ॥ zatrughnaM nRpatiM yuddhe samAhUya samaMtataH ॥ 22॥

तस्मिन्दैत्ये विनष्टे तु रुद्रहस्ते गतं तु यत्॥ तच्छूलमिति तीक्ष्णाग्रं संत्रासजननं महत् ॥ २३॥

tasmindaitye vinaSTe tu rudrahaste gataM tu yat॥ tacchUlamiti tIkSNAgraM saMtrAsajananaM mahat ॥ 23॥

त्रिशिखां भृकुटीं कृत्वा तर्जयंतमिव स्थितम् ॥ विधूम्रानलसंकाशं बालसूर्यमिवोदितम् ॥ २४॥

trizikhAM bhRkuTIM kRtvA tarjayaMtamiva sthitam ॥ vidhUmrAnalasaMkAzaM bAlasUryamivoditam ॥ 24॥

सूर्य्य हस्तमनिर्द्देश्यं पाशहस्तमिवांतकम्॥ परशुं तीक्ष्णधारं च सर्पाद्यैश्च विभूषितम्॥ २५॥

sUryya hastamanirddezyaM pAzahastamivAMtakam॥ parazuM tIkSNadhAraM ca sarpAdyaizca vibhUSitam॥ 25॥

कल्पान्तदहनाकारं तथा पुरुषविग्रहम्॥ यत्तद्भार्गवरामस्य क्षत्रियान्तकरं रणे ॥ २६॥

kalpAntadahanAkAraM tathA puruSavigraham॥ yattadbhArgavarAmasya kSatriyAntakaraM raNe ॥ 26॥

रामो यद्बलमाश्रित्य शिवदत्तश्च वै पुरा ॥ त्रिःसप्तकृत्वो नक्षत्रं ददाह हृषितो मुनिः ॥ २७ ॥

rAmo yadbalamAzritya zivadattazca vai purA ॥ triHsaptakRtvo nakSatraM dadAha hRSito muniH ॥ 27 ॥

सुदर्शनं तथा चक्रं सहस्रवदनं विभुम् ॥ द्विसहस्रभुजं देवमद्राक्षं पुरुषाकृतिम् ॥ २८ ॥

sudarzanaM tathA cakraM sahasravadanaM vibhum ॥ dvisahasrabhujaM devamadrAkSaM puruSAkRtim ॥ 28 ॥

द्विसहस्रेक्षणं दीप्तं सहस्रचरणाकुलम् ॥ कोटिसूर्यप्रतीकाशं त्रैलोक्यदहनक्षमम् ॥ २९ ॥

dvisahasrekSaNaM dIptaM sahasracaraNAkulam ॥ koTisUryapratIkAzaM trailokyadahanakSamam ॥ 29 ॥

वज्रं महोज्ज्वलं तीक्ष्णं शतपर्वप्रनुत्तमम् ॥ महाधनुः पिनाकं च सतूणीरं महाद्युतिम् ॥ ३०॥

vajraM mahojjvalaM tIkSNaM zataparvapranuttamam ॥ mahAdhanuH pinAkaM ca satUNIraM mahAdyutim ॥ 30॥

शक्तिं खङ्गं च पाशं च महादीप्तं समांकुशम् ॥ गदां च महतीं दिव्यामन्यान्यस्त्राणि दृष्टवान् ॥ ३१॥

zaktiM khaGgaM ca pAzaM ca mahAdIptaM samAMkuzam ॥ gadAM ca mahatIM divyAmanyAnyastrANi dRSTavAn ॥ 31॥

तथा च लोकपालानामस्त्राण्येतानि यानि च ॥ अद्राक्षं तानि सर्वाणि भगवद्रुद्रपार्श्वतः ॥ ३२ ॥

tathA ca lokapAlAnAmastrANyetAni yAni ca ॥ adrAkSaM tAni sarvANi bhagavadrudrapArzvataH ॥ 32 ॥

सव्यदेशे तु देवस्य ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ विमानं दिव्यमास्थाय हंसयुक्तं मनोनुगम् ॥ ३३ ॥

savyadeze tu devasya brahmA lokapitAmahaH ॥ vimAnaM divyamAsthAya haMsayuktaM manonugam ॥ 33 ॥

वामपार्श्वे तु तस्यैव शंखचक्रगदाधरः ॥ वैनतेयं समास्थाय तथा नारायणः स्थितः ॥ ३४ ॥

vAmapArzve tu tasyaiva zaMkhacakragadAdharaH ॥ vainateyaM samAsthAya tathA nArAyaNaH sthitaH ॥ 34 ॥

स्वायंभुवाद्या मनवो भृग्वाद्या ऋषयस्तथा ॥ शक्राद्या देवताश्चैव सर्व एव समं ययुः ॥ ३५॥

svAyaMbhuvAdyA manavo bhRgvAdyA RSayastathA ॥ zakrAdyA devatAzcaiva sarva eva samaM yayuH ॥ 35॥

स्कंदश्शक्तिं समादाय मयूरस्थस्सघंटकः ॥ देव्यास्समीपे संतस्थौ द्वितीय इव पावकः ॥ ३६ ॥

skaMdazzaktiM samAdAya mayUrasthassaghaMTakaH ॥ devyAssamIpe saMtasthau dvitIya iva pAvakaH ॥ 36 ॥

नंदी शूलं समादाय भवाग्रे समवस्थितः ॥ सर्वभूतगणाश्चैवं मातरो विविधाः स्थिताः ॥ ३७ ॥

naMdI zUlaM samAdAya bhavAgre samavasthitaH ॥ sarvabhUtagaNAzcaivaM mAtaro vividhAH sthitAH ॥ 37 ॥

तेऽभिवाद्य महेशानं परिवार्य्य समंततः ॥ अस्तुवन्विविधैः स्तोत्रैर्महादेवं तदा सुराः ॥ ३८॥

te'bhivAdya mahezAnaM parivAryya samaMtataH ॥ astuvanvividhaiH stotrairmahAdevaM tadA surAH ॥ 38॥

यत्किंचित्तु जगत्यस्मिन्दृश्यते श्रूयतेऽथवा ॥ तत्सर्वं भगवत्पार्श्वे निरीक्ष्याहं सुविस्मितः ॥ ३९॥

yatkiMcittu jagatyasmindRzyate zrUyate'thavA ॥ tatsarvaM bhagavatpArzve nirIkSyAhaM suvismitaH ॥ 39॥

सुमहद्धैर्य्यमालंब्य प्रांजलिर्विविधैः स्तवैः॥ परमानन्दसंमग्नोऽभूवं कृष्णाहमद्ध्वरे॥ ४०॥

sumahaddhairyyamAlaMbya prAMjalirvividhaiH stavaiH॥ paramAnandasaMmagno'bhUvaM kRSNAhamaddhvare॥ 40॥

संमुखे शंकरं दृष्ट्वा बाष्पगद्गदया गिरा ॥ अपूजयं सुविधिवदहं श्रद्धासमन्वितः॥ ४१॥

saMmukhe zaMkaraM dRSTvA bASpagadgadayA girA ॥ apUjayaM suvidhivadahaM zraddhAsamanvitaH॥ 41॥

भगवानथ सुप्रीतश्शंकरः परमेश्वरः ॥ वाण्या मधुरया प्रीत्या मामाह प्रहसन्निव॥ ४२॥

bhagavAnatha suprItazzaMkaraH paramezvaraH ॥ vANyA madhurayA prItyA mAmAha prahasanniva॥ 42॥

न विचालयितुं शक्यो मया विप्र पुनः पुनः ॥ परीक्षितोसि भद्रं ते भवान्भक्त्यान्वितो दृढः॥ ४३॥

na vicAlayituM zakyo mayA vipra punaH punaH ॥ parIkSitosi bhadraM te bhavAnbhaktyAnvito dRDhaH॥ 43॥

तस्मात्ते परितुष्टोऽस्मि वरं वरय सुव्रत ॥ दुर्लभं सर्वदेवेषु नादेयं विद्यते तव ॥ ४४ ॥

tasmAtte parituSTo'smi varaM varaya suvrata ॥ durlabhaM sarvadeveSu nAdeyaM vidyate tava ॥ 44 ॥

स चाहं तद्वचः श्रुत्वा शंभोः सत्प्रेमसंयुतम्॥ देवं तं प्रांजलिर्भूत्वाऽब्रुवं भक्तानुकंपिनम् ॥ ४५ ॥

sa cAhaM tadvacaH zrutvA zaMbhoH satpremasaMyutam॥ devaM taM prAMjalirbhUtvA'bruvaM bhaktAnukaMpinam ॥ 45 ॥

॥ उपमन्युरुवाच ॥ भगवन्यदि तुष्टोऽसि यदि भक्तिः स्थिरा मयि ॥ तेन सत्येन मे ज्ञानं त्रिकालविषयं भवेत् ॥ ४६ ॥

॥ upamanyuruvAca ॥ bhagavanyadi tuSTo'si yadi bhaktiH sthirA mayi ॥ tena satyena me jJAnaM trikAlaviSayaM bhavet ॥ 46 ॥

प्रयच्छ भक्तिं विपुलां त्वयि चाव्यभिचारिणीम् ॥ सान्वयस्यापि नित्यं मे भूरि क्षीरौदनं भवेत् ॥ ४७ ॥

prayaccha bhaktiM vipulAM tvayi cAvyabhicAriNIm ॥ sAnvayasyApi nityaM me bhUri kSIraudanaM bhavet ॥ 47 ॥

ममास्तु तव सान्निध्यं नित्यं चैवाश्रमे विभो ॥ तव भक्तेषु सख्यं स्यादन्योन्येषु सदा भवेत् ॥ ४८ ॥

mamAstu tava sAnnidhyaM nityaM caivAzrame vibho ॥ tava bhakteSu sakhyaM syAdanyonyeSu sadA bhavet ॥ 48 ॥

एवमुक्तो मया शंभुर्विहस्य परमेश्वरः ॥ कृपादृष्ट्या निरीक्ष्याशु मां स प्राह यदूद्वह ॥ ४९ ॥

evamukto mayA zaMbhurvihasya paramezvaraH ॥ kRpAdRSTyA nirIkSyAzu mAM sa prAha yadUdvaha ॥ 49 ॥

॥ श्रीशिव उवाच ॥ उपमन्यो मुने तात वर्ज्जितस्त्वं भविष्यसि ॥ जरामरणजैर्दोषैस्सर्वकामान्वितो भव ॥ ५० ॥

॥ zrIziva uvAca ॥ upamanyo mune tAta varjjitastvaM bhaviSyasi ॥ jarAmaraNajairdoSaissarvakAmAnvito bhava ॥ 50 ॥

मुनीनां पूजनीयश्च यशोधनसमन्वितः ॥ शीलरूपगुणैश्वर्यं मत्प्रसादात्पदेपदे ॥ ५१ ॥

munInAM pUjanIyazca yazodhanasamanvitaH ॥ zIlarUpaguNaizvaryaM matprasAdAtpadepade ॥ 51 ॥

क्षीरोदसागरस्यैव सान्निध्यं पयसां निधेः ॥ तत्र ते भविता नित्यं यत्रयत्रेच्छसे मुने ॥ ५२ ॥

kSIrodasAgarasyaiva sAnnidhyaM payasAM nidheH ॥ tatra te bhavitA nityaM yatrayatrecchase mune ॥ 52 ॥

अमृतात्मकं तु तत्क्षीरं यावत्संयाम्यते ततः ॥ इमं वैवस्वतं कल्पं पश्यसे बन्धुभिस्सह॥ ५३॥

amRtAtmakaM tu tatkSIraM yAvatsaMyAmyate tataH ॥ imaM vaivasvataM kalpaM pazyase bandhubhissaha॥ 53॥

त्वद्गोत्रं चाक्षयं चास्तु मत्प्रसादात्सदैव हि ॥ सान्निध्यमाश्रमे तेऽहं करिष्यामि महामुने ॥ ५४ ॥

tvadgotraM cAkSayaM cAstu matprasAdAtsadaiva hi ॥ sAnnidhyamAzrame te'haM kariSyAmi mahAmune ॥ 54 ॥

मद्भक्तिस्तु स्थिरा चास्तु सदा दास्यामि दर्शनम् ॥ स्मृतश्च भवता वत्स प्रियस्त्वं सर्वथा मम ॥ ५५ ॥

madbhaktistu sthirA cAstu sadA dAsyAmi darzanam ॥ smRtazca bhavatA vatsa priyastvaM sarvathA mama ॥ 55 ॥

यथाकामसुखं तिष्ठ नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ॥ सर्वं प्रपूर्णतां यातु चिंतितं नात्र संशयः ॥ ५६ ॥

yathAkAmasukhaM tiSTha notkaNThAM kartumarhasi ॥ sarvaM prapUrNatAM yAtu ciMtitaM nAtra saMzayaH ॥ 56 ॥

उपमन्युरुवाच॥ एवमुक्त्वा स भगवान्सूर्य्यकोटिसमप्रभः॥ ममेशानो वरान्दत्त्वा तत्रैवान्तरधीयत॥ ५७॥

upamanyuruvAca॥ evamuktvA sa bhagavAnsUryyakoTisamaprabhaH॥ mamezAno varAndattvA tatraivAntaradhIyata॥ 57॥

एवं दृष्टो मया कृष्ण परिवारसमन्वितः ॥ शंकरः परमेशानो भक्तिमुक्तिप्रदायकः॥ ५८॥

evaM dRSTo mayA kRSNa parivArasamanvitaH ॥ zaMkaraH paramezAno bhaktimuktipradAyakaH॥ 58॥

शंभुना परमेशेन यदुक्तं तेन धीमता॥ तदवाप्तं च मे सर्वं देवदेवसमाधिना॥ ५९॥

zaMbhunA paramezena yaduktaM tena dhImatA॥ tadavAptaM ca me sarvaM devadevasamAdhinA॥ 59॥

प्रत्यक्षं चैव तै जातान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा॥ ऋषीन्विद्याधरांश्चैव पश्य सिद्धान्व्यवस्थितान्॥ ६०॥

pratyakSaM caiva tai jAtAngandharvApsarasastathA॥ RSInvidyAdharAMzcaiva pazya siddhAnvyavasthitAn॥ 60॥

पश्य वृक्षान्मनोरम्यान्स्निग्धपत्रान्सुगंधिनः॥ सर्वर्तुकुसुमैर्युक्तान्सदापुष्पफलन्वितान्॥ ६१॥

pazya vRkSAnmanoramyAnsnigdhapatrAnsugaMdhinaH॥ sarvartukusumairyuktAnsadApuSpaphalanvitAn॥ 61॥

सर्वमेतन्महाबाहो शंकरस्य महात्मनः ॥ प्रसादाद्देवदेवस्य विश्वं भावसमन्वितम॥ ६२॥

sarvametanmahAbAho zaMkarasya mahAtmanaH ॥ prasAdAddevadevasya vizvaM bhAvasamanvitama॥ 62॥

ममास्ति त्वखिलं ज्ञानं प्रसादाच्छूलपाणिनः ॥ भूतं भव्यं भविष्यं च सर्वं जानामि तत्त्वतः ॥ ६३ ॥

mamAsti tvakhilaM jJAnaM prasAdAcchUlapANinaH ॥ bhUtaM bhavyaM bhaviSyaM ca sarvaM jAnAmi tattvataH ॥ 63 ॥

तमहं दृष्टवान्देवमपि देवाः सुरेश्वराः ॥ यं न पश्यंत्यनाराध्य कोऽन्यो धन्यतरो मया ॥ ६४ ॥

tamahaM dRSTavAndevamapi devAH surezvarAH ॥ yaM na pazyaMtyanArAdhya ko'nyo dhanyataro mayA ॥ 64 ॥

षड्विंशकमिति ख्यातं परं तत्त्वं सनातनम् ॥ एवं ध्यायंति विद्वांसौ महत्परममक्षरम् ॥ ६५ ॥

SaDviMzakamiti khyAtaM paraM tattvaM sanAtanam ॥ evaM dhyAyaMti vidvAMsau mahatparamamakSaram ॥ 65 ॥

सर्व तत्त्वविधानज्ञः सर्वतत्त्वार्थदर्शनः ॥ स एव भगवान्देवः प्रधानपुरुषेश्वरः ॥ ६६॥

sarva tattvavidhAnajJaH sarvatattvArthadarzanaH ॥ sa eva bhagavAndevaH pradhAnapuruSezvaraH ॥ 66॥

यो निजाद्दक्षिणात्पार्श्वाद्ब्रह्माणं लोककारणम्॥ वामादप्यसृजद्विष्णुं लोकरक्षार्थमीश्वरः ॥ ६७॥

yo nijAddakSiNAtpArzvAdbrahmANaM lokakAraNam॥ vAmAdapyasRjadviSNuM lokarakSArthamIzvaraH ॥ 67॥

कल्पान्ते चैव संप्राप्तेऽसृजद्रुद्रं हृदः प्रभुः ॥ ततस्समहरत्कृत्स्नं जगत्स्थावरजंगमम् ॥ ६८॥

kalpAnte caiva saMprApte'sRjadrudraM hRdaH prabhuH ॥ tatassamaharatkRtsnaM jagatsthAvarajaMgamam ॥ 68॥

युगांते सर्वभूतानि संवर्तक इवानलः ॥ कालो भूत्वा महादेवो ग्रसमानस्स तिष्ठति ॥ ६९॥

yugAMte sarvabhUtAni saMvartaka ivAnalaH ॥ kAlo bhUtvA mahAdevo grasamAnassa tiSThati ॥ 69॥

सर्वज्ञस्सर्वभूतात्मा सवर्भूतभवोद्भवः ॥ आस्ते सर्वगतो देवो दृश्यस्सर्वैश्च दैवतैः ॥ ७०॥

sarvajJassarvabhUtAtmA savarbhUtabhavodbhavaH ॥ Aste sarvagato devo dRzyassarvaizca daivataiH ॥ 70॥

अतस्त्वं पुत्रलाभाय समाराधय शंकरम् ॥ शीघ्रं प्रसन्नो भविता शिवस्ते भक्तवत्सलः ॥ ७१ ॥

atastvaM putralAbhAya samArAdhaya zaMkaram ॥ zIghraM prasanno bhavitA zivaste bhaktavatsalaH ॥ 71 ॥