Chapter 38
अध्यायः 38
Śatarudra Saṃhitā, Chapter 38
Shlokas (65)
+ Add ShlokaShatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 1
नन्दीश्वर उवाच ॥ अर्जुनोपि तदा तत्र दीप्यमानो व्यदृश्यत ॥ मन्त्रेण शिवरूपेण तेजश्चातुलमावहत् ॥ १ ॥
nandIzvara uvAca ॥ arjunopi tadA tatra dIpyamAno vyadRzyata ॥ mantreNa zivarUpeNa tejazcAtulamAvahat ॥ 1 ॥
Nandīśvara said:— Arjuna then appeared very brilliant and lustrous assuming unequalled splendour by means of Śiva mantra.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 2
ते सर्वे चार्जुनन्दृष्ट्वा पाण्डवा निश्चयं गताः ॥ जयोऽस्माकं धुवञ्जातन्तेजश्च विपुलं यतः ॥ २ ॥
te sarve cArjunandRSTvA pANDavA nizcayaM gatAH ॥ jayo'smAkaM dhuvaJjAtantejazca vipulaM yataH ॥ 2 ॥
On seeing Arjuna the Pāṇḍavas were convinced. “Surely success will be ours, since Arjuna has achieved an extensive splendour.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 3
इदङ्कार्य्यन्त्वया साध्यन्नान्येन च कदाचन ॥ व्यासस्य वचनाद्भाति सफलं कुरु जीवितम्॥ ३ ॥
idaGkAryyantvayA sAdhyannAnyena ca kadAcana ॥ vyAsasya vacanAdbhAti saphalaM kuru jIvitam॥ 3 ॥
The task can be achieved only by you and not by anyone else. It appears so through the words of Vyāsa. Make your life fruitful.”
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 4
इति प्रोच्यार्जुनन्ते वै विरहौत्सुक्यकातराः ॥ अनिच्छन्तोपि तत्रैव प्रेषयामासुरादरात्॥ ४ ॥
iti procyArjunante vai virahautsukyakAtarAH ॥ anicchantopi tatraiva preSayAmAsurAdarAt॥ 4 ॥
After saying this, all of them, dejected by the impending separation, reluctantly bade farewell to Arjuna.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 5
द्रौपदी दुःखसंयुक्ता नेत्राश्रूणि निरुध्य च ॥ प्रेषयन्ती शुभं वाक्यन्तदोवाच पतिव्रता॥ ५॥
draupadI duHkhasaMyuktA netrAzrUNi nirudhya ca ॥ preSayantI zubhaM vAkyantadovAca pativratA॥ 5॥
The grief-stricken, chaste Draupadī, controlling her tears, bade farewell to Arjuna and said.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 6
द्रौपद्युवाच ॥ व्यासोपदिष्टं यद्राजंस्त्वया कार्यं प्रयत्नतः ॥ शुभप्रदोऽस्तु ते पन्थाश्शंकरश्शंकरोस्तु वै ॥ ६॥
draupadyuvAca ॥ vyAsopadiSTaM yadrAjaMstvayA kAryaM prayatnataH ॥ zubhaprado'stu te panthAzzaMkarazzaMkarostu vai ॥ 6॥
Draupadī said:— O king, you shall strenuously act according to the instructions of Vyāsa. May your path be auspicious. May Śiva be the benefactor.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 7
ते सर्वे चावसंस्तत्र विसृज्यार्जुनमादरात् ॥ अत्यन्तदुःखमापन्ना मिलित्वा पञ्च एव च ॥ ७॥
te sarve cAvasaMstatra visRjyArjunamAdarAt ॥ atyantaduHkhamApannA militvA paJca eva ca ॥ 7॥
After bidding farewell to Arjuna lovingly all those five, remained there, highly distressed.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 8
स्थितास्तत्र वदन्ति स्म श्रूयतामृषिसत्तम॥ दुःखेपि प्रियसंगो वै न दुःखाय प्रजायते॥ ८॥
sthitAstatra vadanti sma zrUyatAmRSisattama॥ duHkhepi priyasaMgo vai na duHkhAya prajAyate॥ 8॥
O excellent sage, remaining there they spoke to one another. Listen. “Even in misery, if there is a meeting with beloved persons it lessens sorrow.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 9
वियोगे द्विगुणन्तस्य दुःखम्भवति नित्यशः ॥। तत्र धैर्य्यधरस्यापि कथन्धैर्य्यम्भवेदिह ॥ ९॥
viyoge dviguNantasya duHkhambhavati nityazaH ॥। tatra dhairyyadharasyApi kathandhairyyambhavediha ॥ 9॥
In separation, misery is doubled. Even the boldest cannot retain his courage.”
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 10
नन्दीश्वर उवाच ॥ कुर्वतस्त्वेव तदा दुःखम्पाण्डवेषु मुनीश्वरः ॥ कृपासिंधुश्च स व्यास ऋषिवर्य्यस्समागत ॥ १०॥
nandIzvara uvAca ॥ kurvatastveva tadA duHkhampANDaveSu munIzvaraH ॥ kRpAsiMdhuzca sa vyAsa RSivaryyassamAgata ॥ 10॥
Nandīśvara said:— O great sage, while the Pāṇḍavas were thus in grief, the excellent sage Vyāsa, the ocean of mercy, arrived there.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 11
तन्तदा पाण्डवास्ते वै नत्वा सम्पूज्य चादरात् ॥ दत्त्वासनं हि दुःखाढ्याः करौ बद्ध्वा वचोऽब्रुवन् ॥ ११ ॥
tantadA pANDavAste vai natvA sampUjya cAdarAt ॥ dattvAsanaM hi duHkhADhyAH karau baddhvA vaco'bruvan ॥ 11 ॥
The Pāṇḍavas honoured and bowed to him with respect after offering him a seat. In their misery they joined their palms in reverence and spoke.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 12
पाण्डवा ऊचुः ॥ श्रूयतामृषभश्रेष्ठ दुःखदग्धा वयम्प्रभो ॥ दर्शनन्तेऽद्य सम्प्राप्य ह्यानन्दं प्राप्नुमो मुने ॥ १२॥
pANDavA UcuH ॥ zrUyatAmRSabhazreSTha duHkhadagdhA vayamprabho ॥ darzanante'dya samprApya hyAnandaM prApnumo mune ॥ 12॥
The Pāṇḍavas said:— O holy lord, O excellent sage, we are burning in grief but on seeing you we derive consolation and pleasure.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 13
कियत्कालं वसात्रैव दुःखनाशाय नः प्रभो ॥ दर्शनात्तव विप्रर्षेस्सर्वं दुःखं विलीयते ॥ १३॥
kiyatkAlaM vasAtraiva duHkhanAzAya naH prabho ॥ darzanAttava viprarSessarvaM duHkhaM vilIyate ॥ 13॥
O lord, O brahmin sage, please stay here for sometime and dispel our grief. By your very sight our miseries are dispelled.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 14
नन्दीश्वर उवाच॥ इत्युक्तस्स ऋषिश्रेष्ठो न्यवसत्तत्सुखाय वै ॥ कथाभिर्विविधाभिश्च तद्दुःखं नोदयंस्तदा ॥ १४ ॥
nandIzvara uvAca॥ ityuktassa RSizreSTho nyavasattatsukhAya vai ॥ kathAbhirvividhAbhizca tadduHkhaM nodayaMstadA ॥ 14 ॥
Nandīśvara said:— Thus requested, the excellent sage stayed there for their happiness, dispelling their grief by narrating various legends.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 15
वार्तायां क्रियमाणायान्तेन व्यासेन सन्मुने ॥ सुप्रणम्य विनीतात्मा धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ १५॥
vArtAyAM kriyamANAyAntena vyAsena sanmune ॥ supraNamya vinItAtmA dharmarAjo'bravIdidam ॥ 15॥
O good sage, in the course of conversation pursued with Vyāsa, Yudhiṣṭhira bowed to him humbly and spoke.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 16
धर्मराज उवाच ॥ शृणु त्वं हि ऋषिश्रेष्ठ दुःखशान्तिर्मता मम ॥ पृच्छामि त्वां महाप्राज्ञ कथनीयन्त्वया प्रभो॥ १६॥
dharmarAja uvAca ॥ zRNu tvaM hi RSizreSTha duHkhazAntirmatA mama ॥ pRcchAmi tvAM mahAprAjJa kathanIyantvayA prabho॥ 16॥
Yudhiṣṭhira said:— O excellent sage, listen. I seek for the alleviation of our grief. O intelligent one, I am putting this humble question. O lord, you shall kindly explain.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 17
ईदृशं चैव दुःखं च पुरा प्राप्तश्च कश्चन॥ वयमेव परं दुःखं प्राप्ता वै नैव कश्चन॥ १७॥
IdRzaM caiva duHkhaM ca purA prAptazca kazcana॥ vayameva paraM duHkhaM prAptA vai naiva kazcana॥ 17॥
Has anyone formerly suffered this sort of grief? Verily we alone have had it. None else.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 18
व्यास उवाच ॥ राज्ञस्तु नलनाम्नो वै निषधाधिपतेः पुरा ॥ भवद्दुःखाधिकं दुःखं जातन्तस्य महात्मनः ॥ १८॥
vyAsa uvAca ॥ rAjJastu nalanAmno vai niSadhAdhipateH purA ॥ bhavadduHkhAdhikaM duHkhaM jAtantasya mahAtmanaH ॥ 18॥
Vyāsa said:— Formerly, Nala, the king of Niṣadha, the noble soul, had experienced a misery more than yours.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 19
हरिश्चन्द्रस्य नृपतेर्जातं दुःखम्महत्तरम् ॥ अकथ्यन्तद्विशेषेण परशोकावहन्तथा ॥ १९ ॥
harizcandrasya nRpaterjAtaM duHkhammahattaram ॥ akathyantadvizeSeNa parazokAvahantathA ॥ 19 ॥
A great calamity and distress befell king Hariścandra. It cannot be adequately described. It makes others too distressed.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 20
दुःखम्तथैव विज्ञेयं रामस्याप्यथ पाण्डव ॥ यच्छ्रुत्वा स्त्रीनराणां च भवेन्मोहो महत्तरः ॥ २० ॥
duHkhamtathaiva vijJeyaM rAmasyApyatha pANDava ॥ yacchrutvA strInarANAM ca bhavenmoho mahattaraH ॥ 20 ॥
O Pāṇḍavas, even Rāma had to suffer that misery on hearing which men and women would be greatly affected.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 21
तस्माद्वर्णयितुन्नैव शक्यते हि मया पुनः ॥ शरीरं दुःखराशिं च मत्वा त्याज्यन्त्वयाधुना ॥ २१ ॥
tasmAdvarNayitunnaiva zakyate hi mayA punaH ॥ zarIraM duHkharAziM ca matvA tyAjyantvayAdhunA ॥ 21 ॥
Hence it is very difficult to explain this misery. The body is a heap of miseries. Considering this, you shall eschew all miseries.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 22
येनेदञ्च धृतन्तेन व्याप्तमेव न संशयः ॥ प्रथमम्मातृगर्भे वै जन्म दुःखस्य कारणम् ॥ २२॥
yenedaJca dhRtantena vyAptameva na saMzayaH ॥ prathamammAtRgarbhe vai janma duHkhasya kAraNam ॥ 22॥
By this misery alone is the body held and pervaded. There is no doubt in this. At the outset, the very birth in the mother’s womb is a cause of misery.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 23
कौमारेऽपि महादुःखं बाललीलानुसारि यत् ॥ ततोपि यौवने कामान्भुन्जानो दुःखरूपिणः ॥ २३॥
kaumAre'pi mahAduHkhaM bAlalIlAnusAri yat ॥ tatopi yauvane kAmAnbhunjAno duHkharUpiNaH ॥ 23॥
Even in infancy and childhood there is great misery in child’s sports. In youth man experiences misery even while enjoying pleasures.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 24
गतागतैर्दिनानां हि कार्यभारैरनेकशः ॥ आयुश्च क्षीयते नित्यं न जानाति ह तत्पुनः ॥ २४॥
gatAgatairdinAnAM hi kAryabhArairanekazaH ॥ Ayuzca kSIyate nityaM na jAnAti ha tatpunaH ॥ 24॥
When days come and go, when burdens of tasks are born in plenty, the life nears its end everyday. But man does not realize it.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 25
अन्ते च मरणं चैव महादुःखमतः परम् ॥ नानानरकपीडाश्च भुज्यंतेज्ञैर्नरैस्सदा ॥ २५॥
ante ca maraNaM caiva mahAduHkhamataH param ॥ nAnAnarakapIDAzca bhujyaMtejJairnaraissadA ॥ 25॥
In the end there is death. There is greater misery thereafter. There are different sorts of hellish trouble. All these are experienced by ignorant men.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 26
तस्मादिदमसत्यं च त्वन्तु सत्यं समाचर ॥ येनैव तुष्यते शम्भुस्तथा कार्यं नरेण च ॥ २६॥
tasmAdidamasatyaM ca tvantu satyaM samAcara ॥ yenaiva tuSyate zambhustathA kAryaM nareNa ca ॥ 26॥
Hence this world is untrue. You shall follow truth always. Man shall do such things as will statisfy Śiva.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 27
नन्दीश्वर उवाच ॥ एवं विविधवार्ताभिः कालनिर्यापणन्तदा ॥ चक्रुस्ते भ्रातरः सर्वे मनोरथपथैः पुनः ॥ २७॥
nandIzvara uvAca ॥ evaM vividhavArtAbhiH kAlaniryApaNantadA ॥ cakruste bhrAtaraH sarve manorathapathaiH punaH ॥ 27॥
Nandīívara said:— Thus the brothers spent their time by various talks, discussions and schemes of all sorts.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 28
अर्जुनोपि स्वयं गच्छन्दुर्गाद्रिषु दृढव्रतः ॥ यक्षं लब्ध्वा च तेनैव दस्यून्निघ्नन्ननेकशः ॥ २८॥
arjunopi svayaM gacchandurgAdriSu dRDhavrataH ॥ yakSaM labdhvA ca tenaiva dasyUnnighnannanekazaH ॥ 28॥
Arjuna himself also went to the mountains of Durga with firm vows Having obtained the yaksha he killed many thieves with it.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 29
मनसा हर्षसंयुक्तो जगामाचलमुत्तमम् ॥ तत्र गत्वा च गंगायास्समीपं सुन्दरं स्थलम् ॥ २९॥
manasA harSasaMyukto jagAmAcalamuttamam ॥ tatra gatvA ca gaMgAyAssamIpaM sundaraM sthalam ॥ 29॥
Filled with joy in his mind he went to the best of mountains. There he reached a beautiful place near the river Ganga.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 30
अशोककाननं यत्र तिष्ठति स्वर्ग उत्तमः ॥ तत्र तस्थौ स्वयं स्नात्वा नत्वा च गुरुमुत्तमम् ॥ ३० ॥
azokakAnanaM yatra tiSThati svarga uttamaH ॥ tatra tasthau svayaM snAtvA natvA ca gurumuttamam ॥ 30 ॥
The Ashoka forest is the place where the best of heavens reside. There he himself took his bath and bowed to his excellent spiritual master.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 31
यथोपदिष्टं वेषादि तथा चैवाकरोत्स्वयम् ॥ इन्द्रियाण्यपकृष्यादौ मनसा संस्थितोऽभवत् ॥ ३१॥
yathopadiSTaM veSAdi tathA caivAkarotsvayam ॥ indriyANyapakRSyAdau manasA saMsthito'bhavat ॥ 31॥
He assumed dress and features according to his instructions. He curbed his sense organs and the mind and stood steady.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 32
पुनश्च पार्थिवं कृत्वा सुन्दरं समसूत्रकम् ॥ तदग्रे प्रणिदध्यौ स तेजोराशिमनुत्तमम् ॥ ३२॥
punazca pArthivaM kRtvA sundaraM samasUtrakam ॥ tadagre praNidadhyau sa tejorAzimanuttamam ॥ 32॥
He made a clay idol of Śiva even and beautiful. In front of it he stood in meditation on the excellent heap of splendour.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 33
त्रिकालं चैव सुस्नातः पूजनं विविधं तदा ॥ चकारोपासनन्तत्र हरस्य च पुनः पुनः ॥ ३३॥
trikAlaM caiva susnAtaH pUjanaM vividhaM tadA ॥ cakAropAsanantatra harasya ca punaH punaH ॥ 33॥
He took baths thrice a day. He performed various sorts of worship. He performed the Upāsti form of worship of Śiva again and again.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 34
तस्यैव शिरसस्तेजो निस्सृतन्तच्चरास्तदा ॥ दृष्ट्वा भयं समापन्नाः प्रविष्टश्च कदा ह्ययम्॥ ३४॥
tasyaiva zirasastejo nissRtantaccarAstadA ॥ dRSTvA bhayaM samApannAH praviSTazca kadA hyayam॥ 34॥
Then the effulgence of the moving creatures emanated from his very head Seeing this they were overcome with fear and when did he enter.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 35
पुनस्ते च विचार्यैवं कथनीयं बिडौजसे॥ इत्युक्त्वा तु गतास्ते वै शक्रस्यान्तिकमञ्जसा ॥ ३५ ॥
punaste ca vicAryaivaM kathanIyaM biDaujase॥ ityuktvA tu gatAste vai zakrasyAntikamaJjasA ॥ 35 ॥
Again you should think about it and tell Bidoujase this. Having said this they quickly approached Indra.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 36
चरा ऊचुः ॥ देवो वाऽथ ऋषिश्चैव सूर्यो वाथ विभावसुः ॥ तपश्चरति देवेश न जानीमो वने च तम् ॥ ३६ ॥
carA UcuH ॥ devo vA'tha RSizcaiva sUryo vAtha vibhAvasuH ॥ tapazcarati deveza na jAnImo vane ca tam ॥ 36 ॥
Indra’s spies said:— O lord of gods, we do not know who it is. Some one is performing a penance in the forest, a god, a sage, the sun or the fire.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 37
तस्यैव तेजसा दग्धा आगतास्तव सन्निधौ ॥ निवेदितञ्चरित्रं तत्क्रियतामुचितन्तु यत् ॥ ३७ ॥
tasyaiva tejasA dagdhA AgatAstava sannidhau ॥ niveditaJcaritraM tatkriyatAmucitantu yat ॥ 37 ॥
We are scorched by his splendour and have come near you. We have told you the details. Please do what is proper.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 38
नन्दीश्वर उवाच॥ इत्युक्तस्तैश्चरैस्सर्वं ज्ञात्वा पुत्रचिकीर्षितम् ॥ सगोत्रपान्विसृज्यैव तत्र गन्तुं मनो दधे ॥ ३८ ॥
nandIzvara uvAca॥ ityuktastaizcaraissarvaM jJAtvA putracikIrSitam ॥ sagotrapAnvisRjyaiva tatra gantuM mano dadhe ॥ 38 ॥
Nandīśvara said:— Thus informed by the spies, Indra, the enemy of mountains, understood whatever his son Arjuna desired to do. He dismissed them and decided to go there to test him.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 39
स वृद्धब्राह्मणो भूत्वा ब्रह्मचारी शचीपतिः ॥ जगाम तत्र विप्रेन्द्र परीक्षार्थं हि तस्य वै ॥ ३९॥
sa vRddhabrAhmaNo bhUtvA brahmacArI zacIpatiH ॥ jagAma tatra viprendra parIkSArthaM hi tasya vai ॥ 39॥
O leading brahmin, Indra, the lord of Śacī, assumed the form of an elderly brahmin bachelor and went there to test him.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 40
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 40
तमागतन्तदा दृष्ट्वाकार्षीत्पूजाश्च पाण्डवः॥ स्थितोग्रे च स्तुतिं कृत्वा क्वायातोसि वदाधुना ॥ ४० ॥
tamAgatantadA dRSTvAkArSItpUjAzca pANDavaH॥ sthitogre ca stutiM kRtvA kvAyAtosi vadAdhunA ॥ 40 ॥
On seeing him come, Arjuna worshipped him. After eulogising him he stood in front of him and said—“Whence do you come now? Please tell me”
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 41
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 41
इत्युक्तस्तेन देवेशो धैर्य्यार्थन्तस्य प्रीतितः ॥ परीक्षागर्वितं वाक्यं पाण्डवन्तं ततोऽब्रवीत् ॥ ४१॥
ityuktastena devezo dhairyyArthantasya prItitaH ॥ parIkSAgarvitaM vAkyaM pANDavantaM tato'bravIt ॥ 41॥
The lord of gods thus requested by him spoke with a hint at testing his courage, out of love.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 42
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 42
ब्राह्मण उवाच ॥ नवे वयसि वै तात किन्तपस्यसि साम्प्रतम् ॥ मुक्त्यर्थं वा जयार्थं किं सर्वथैतत्तपस्तव ॥ ४२॥
brAhmaNa uvAca ॥ nave vayasi vai tAta kintapasyasi sAmpratam ॥ muktyarthaM vA jayArthaM kiM sarvathaitattapastava ॥ 42॥
The brahmin said:— O dear, why do you perform the penance in your prime of youth? Is it for salvation or for victory? In every respect this penance of yours is useless.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 43
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 43
नन्दीश्वर उवाच॥ इति पृष्टस्तदा तेन सर्वं संवेदितम्पुनः ॥ तच्छ्रुत्वा स पुनर्वाक्यमुवाच ब्राह्मणस्तदा ॥ ४३॥
nandIzvara uvAca॥ iti pRSTastadA tena sarvaM saMveditampunaH ॥ tacchrutvA sa punarvAkyamuvAca brAhmaNastadA ॥ 43॥
Nandīśvara said:— Thus questioned by him he informed him of everything. On hearing that the brahmin spoke again.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 44
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 44
ब्राह्मण उवाच ॥ युक्तं न क्रियते वीर सुखं प्राप्तुं च यत्तपः ॥ क्षात्रधर्मेण क्रियते मुक्त्यर्थं कुरुसत्तम ॥ ४४॥
brAhmaNa uvAca ॥ yuktaM na kriyate vIra sukhaM prAptuM ca yattapaH ॥ kSAtradharmeNa kriyate muktyarthaM kurusattama ॥ 44॥
The brahmin said:— This is not proper on your part to pursue this penance for achieving happiness or for salvation by means of Kṣatraic rites, O excellent scion of the Kurus.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 45
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 45
इन्द्रस्तु सुखदाता वै मुक्तिदाता भवेन्न हि ॥ तस्मात्त्वं सर्वथा श्रेष्ठ कर्तुमर्हसि सत्तपः॥ ४५॥
indrastu sukhadAtA vai muktidAtA bhavenna hi ॥ tasmAttvaM sarvathA zreSTha kartumarhasi sattapaH॥ 45॥
Indra is the bestower of happiness and not of salvation. O excellent one, it behoves you therefore to perform a more excellent penance.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 46
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 46
इदन्तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधं चक्रेऽर्जुनस्तदा॥ प्रत्युवाच विनीतात्मा तदनादृत्य सुव्रतः॥ ४६॥
idantadvacanaM zrutvA krodhaM cakre'rjunastadA॥ pratyuvAca vinItAtmA tadanAdRtya suvrataH॥ 46॥
On hearing his words Arjuna was angry. Slighting it but humbly, Arjuna of good rites replied.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 47
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 47
अर्जुन उवाच ॥ राज्यार्थं न च मुक्त्यर्थ किमर्थं भाषसे त्विदम् ॥ व्यासस्य वचनेनैव क्रियते तप ईदृशम् ॥ ४७॥
arjuna uvAca ॥ rAjyArthaM na ca muktyartha kimarthaM bhASase tvidam ॥ vyAsasya vacanenaiva kriyate tapa IdRzam ॥ 47॥
Arjuna said:— It is not for kingdom nor for salvation that this penance is resorted to. Why do you speak like this? I am performing this penance on the advice of Vyāsa.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 48
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 48
इतो गच्छ ब्रह्मचारिन्मा पातयितुमिच्छसि ॥ प्रयोजनं किमत्रास्ति तव वै ब्रह्मचारिणः॥ ४८॥
ito gaccha brahmacArinmA pAtayitumicchasi ॥ prayojanaM kimatrAsti tava vai brahmacAriNaH॥ 48॥
O bachelor, go hence. Do you wish to cause my downfall? Of what use is this to you a bachelor?
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 49
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 49
नन्दीश्वर उवाच॥ इत्युक्तः स प्रसन्नोभूत्सुन्दरं रूपमद्भुतम् ॥ स्वोपस्करणसंयुक्तं दर्शयामास वै निजम्॥ ४९॥
nandIzvara uvAca॥ ityuktaH sa prasannobhUtsundaraM rUpamadbhutam ॥ svopaskaraNasaMyuktaM darzayAmAsa vai nijam॥ 49॥
Nandīśvara said:— On being addressed thus he was delighted. He revealed his wonderfully beautiful form with all paraphernalia to him.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 50
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 50
शक्ररूपन्तदा दृष्ट्वा लज्जितश्चार्जुनस्तदा॥ स इन्द्रस्तं समाश्वास्य पुनरेव वचोब्रवीत् ॥ ५० ॥
zakrarUpantadA dRSTvA lajjitazcArjunastadA॥ sa indrastaM samAzvAsya punareva vacobravIt ॥ 50 ॥
On seeing the form of Indra, Arjuna was ashamed. Indra spoke to him again after consoling him.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 51
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 51
इंद्र उवाच ॥ वरं वृणीष्व हे तात धनंजय महामते ॥ यदिच्छसि मनोभीष्टन्नादेयं विद्यते तव ॥ ५१ ॥
iMdra uvAca ॥ varaM vRNISva he tAta dhanaMjaya mahAmate ॥ yadicchasi manobhISTannAdeyaM vidyate tava ॥ 51 ॥
Indra said:— “O dear, O Arjuna of great intellect, choose your boon, whatever you wish in your mind. There is nothing which cannot be given to you.”
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 52
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 52
तच्छ्रुत्वा शक्रवचनम्प्रत्युवाचार्जुनस्तदा ॥ विजयन्देहि मे तात शत्रुक्लिष्टस्य सर्वथा ॥ ५२ ॥
tacchrutvA zakravacanampratyuvAcArjunastadA ॥ vijayandehi me tAta zatrukliSTasya sarvathA ॥ 52 ॥
On hearing the words of Indra, Arjuna replied “O father, bless me with victory. I am afflicted by enemies in every respect.”
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 53
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 53
शक्र उवाच ॥ बलिष्ठाश्शत्रवस्ते च दुर्योधनपुरःसराः ॥ द्रोणो भीमश्च कर्णश्च सर्वे ते दुर्जया धुवम् ॥ ५३ ॥
zakra uvAca ॥ baliSThAzzatravaste ca duryodhanapuraHsarAH ॥ droNo bhImazca karNazca sarve te durjayA dhuvam ॥ 53 ॥
Indra said:— Your enemies, Duryodhana and others are very powerful. Droṇa, Bhīṣma, Karṇa and others are certainly invincible.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 54
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 54
अश्वत्थामा द्रोणपुत्रो रौद्रोंशो दुर्जयोऽति सः ॥ मया साध्या भवेयुस्ते सर्वथा स्वहितं शृणु ॥ ५४॥
azvatthAmA droNaputro raudroMzo durjayo'ti saH ॥ mayA sAdhyA bhaveyuste sarvathA svahitaM zRNu ॥ 54॥
Aśvatthāman, son of Droṇa and a part of Rudra, is extremely invincible. But they can be withstood through me. Listen to what is wholesome to you.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 55
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 55
एतद्वीर जपं कर्तुं न शक्तः कश्चनाधुना ॥ वर्तते हि शिवोवर्यस्तस्माच्छम्भोर्जयोऽ धुना ॥ ५५ ॥
etadvIra japaM kartuM na zaktaH kazcanAdhunA ॥ vartate hi zivovaryastasmAcchambhorjayo' dhunA ॥ 55 ॥
O hero, none is capable of performing this Japa. Śiva is the greatest of all. Hence perform the Japa of Śiva now.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 56
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 56
शंकरः सर्वलोकेशश्चराचरपतिः स्वराट् ॥ सर्वं कर्तुं समर्थोस्ति भुक्तिमुक्तिफलप्रदः ॥ ५६॥
zaMkaraH sarvalokezazcarAcarapatiH svarAT ॥ sarvaM kartuM samarthosti bhuktimuktiphalapradaH ॥ 56॥
Śiva is the lord of worlds, the mobile and immobile beings. He is the lord of heaven. He can do everything. He is the bestower of worldly pleasures and salvation.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 57
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 57
अहं मन्ये च ब्रह्माद्या विष्णुः सर्ववरप्रदः ॥ अन्ये जिगीषवो ये च ते सर्वे शिवपूजकाः॥ ५७॥
ahaM manye ca brahmAdyA viSNuH sarvavarapradaH ॥ anye jigISavo ye ca te sarve zivapUjakAH॥ 57॥
I, Brahmā and others, Viṣṇu the bestower of boons and those who crave for victory are the devotees of Śiva.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 58
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 58
अद्यप्रभृति तन्मन्त्रं हित्वा भक्त्या शिवं भज ॥ पार्थिवेन विधानेन ध्यानेनैव शिवस्य च ॥ ५८॥
adyaprabhRti tanmantraM hitvA bhaktyA zivaM bhaja ॥ pArthivena vidhAnena dhyAnenaiva zivasya ca ॥ 58॥
Now onwards leave that mantra and worship Śiva with devotion through the rules laid down for the worship of his day phallic image and by contemplating on him.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 59
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 59
उपचारैरनेकैश्च सर्वभावेन भारत ॥ सिद्धिः स्यादचला तेद्य नात्र कार्या विचारणा॥ ५९॥
upacArairanekaizca sarvabhAvena bhArata ॥ siddhiH syAdacalA tedya nAtra kAryA vicAraNA॥ 59॥
O Bhārata, by your devotional feelings and modes of service, you worship Śiva. Your achievement will be unshakable. No doubt need be entertained in this respect.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 60
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 60
नन्दीश्वर उवाच ॥ इत्युक्त्वा च चरान्सर्वान्समाहूयाब्रवीदिदम् ॥ सावधानेन वै स्थेयमेतत्संरक्षणे सदा ॥ ६० ॥
nandIzvara uvAca ॥ ityuktvA ca carAnsarvAnsamAhUyAbravIdidam ॥ sAvadhAnena vai stheyametatsaMrakSaNe sadA ॥ 60 ॥
Nandīśvara said:— After saying this he called out his spies and said—“All of you shall be cautious and attentive in protecting him always.”
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 61
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 61
प्रबोध्य स्वचरानिन्द्रोऽर्जुनसंरक्षणादिकम् ॥ वात्सल्यपूर्णहृदयः पुनरूचे कपिध्वजम् ॥ ६१॥
prabodhya svacarAnindro'rjunasaMrakSaNAdikam ॥ vAtsalyapUrNahRdayaH punarUce kapidhvajam ॥ 61॥
Thus alerting his spies for the protection to be accorded to Arjuna, Indra spoke again to Arjuna with his heart full of fondness and affection.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 62
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 62
इन्द्र उवाच॥ राज्यं त्वया प्रमादाद्वै न कर्तव्यं कदाचन ॥ श्रेयसे भद्र विद्येयं भवेत्तव परन्तप॥ ६२॥
indra uvAca॥ rAjyaM tvayA pramAdAdvai na kartavyaM kadAcana ॥ zreyase bhadra vidyeyaM bhavettava parantapa॥ 62॥
Indra said:— O Gentle one, O terrifier of enemies, you shall not commit blunders in the administration of your kingdom. This mantra will be conducive to your glory.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 63
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 63
धैर्यं धार्य साधकेन सर्वथा रक्षकः शिवः॥ संपत्तीश्च फलन्तुल्यं दास्यते नात्र संशयः ॥ ६३ ॥
dhairyaM dhArya sAdhakena sarvathA rakSakaH zivaH॥ saMpattIzca phalantulyaM dAsyate nAtra saMzayaH ॥ 63 ॥
Always courage shall be maintained by an aspirant. Śiva the protector will give you riches and the fruits of your desire. This is undoubtedly true.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 64
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 64
नन्दीश्वर उवाच ॥ इति दत्त्वा वरन्तस्य भारतस्य सुरेश्वरः ॥ स्मरञ्छिवपदाम्भोजञ्जगाम भवनं स्वकम् ॥ ६४ ॥
nandIzvara uvAca ॥ iti dattvA varantasya bhAratasya surezvaraH ॥ smaraJchivapadAmbhojaJjagAma bhavanaM svakam ॥ 64 ॥
Nandīśvara said:— After giving the boon to Arjuna, the lord of gods remembered the lotus-like feet of Śiva and went to his abode.
Shatarudra-samhita - Chapter 38 - Verse 65
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 38 · Verse 65
अर्जुनोपि महावीरस्सुप्रणम्य सुरेश्वरम् ॥ तपस्तेपे संयतात्मा शिवमुद्दिश्य तद्विधम् ॥ ६५॥
arjunopi mahAvIrassupraNamya surezvaram ॥ tapastepe saMyatAtmA zivamuddizya tadvidham ॥ 65॥
The heroic Arjuna bowing to the lord of gods, performed the penance with controlled mind with Śiva as his goal.