नन्दीश्वर उवाच ॥ सनत्कुमार सर्वज्ञ शिवस्य परमात्मनः॥ अवतारं शृणु विभोस्साधुवेषद्विजाह्वयम् ॥ १ ॥

nandIzvara uvAca ॥ sanatkumAra sarvajJa zivasya paramAtmanaH॥ avatAraM zRNu vibhossAdhuveSadvijAhvayam ॥ 1 ॥

मेनाहिमालयोर्भक्तिं शिवे ज्ञात्वा महोत्तमाम् ॥ चिन्तामापुस्तुरास्सर्वे मन्त्रयामासुरादरात् ॥ २ ॥

menAhimAlayorbhaktiM zive jJAtvA mahottamAm ॥ cintAmApusturAssarve mantrayAmAsurAdarAt ॥ 2 ॥

एकान्तभक्त्या शैलश्चेत्कन्यां दास्यति शम्भवे ॥ ध्रुवं निर्वाणतां सद्यः सम्प्राप्स्यति शिवस्य वै ॥ ३ ॥

ekAntabhaktyA zailazcetkanyAM dAsyati zambhave ॥ dhruvaM nirvANatAM sadyaH samprApsyati zivasya vai ॥ 3 ॥

अनन्तरत्नाधारोऽसौ चेत्प्रयास्यति मोक्षताम् ॥ रत्नगर्भाभिधा भूमिर्मिथ्यैव भविता ध्रुवम् ॥ ४॥

anantaratnAdhAro'sau cetprayAsyati mokSatAm ॥ ratnagarbhAbhidhA bhUmirmithyaiva bhavitA dhruvam ॥ 4॥

अस्थिरत्वम्परित्यज्य दिव्यरूपं विधाय सः ॥ कन्यां शूलभृते दत्त्वा शिवालोकं गमिष्यति ॥ ५ ॥

asthiratvamparityajya divyarUpaM vidhAya saH ॥ kanyAM zUlabhRte dattvA zivAlokaM gamiSyati ॥ 5 ॥

महादेवस्य सारूप्यं प्राप्य शम्भोरनुग्रहात् ॥ तत्र भुक्त्वा महाभोगांस्ततो मोक्षमवाप्स्यति ॥ ६ ॥

mahAdevasya sArUpyaM prApya zambhoranugrahAt ॥ tatra bhuktvA mahAbhogAMstato mokSamavApsyati ॥ 6 ॥

इत्यालोच्य सुरास्सर्वे जग्मुर्गुरुगृहं मुने ॥ चक्रुर्निवेदनं गत्वा गुरवे स्वार्थसाधकाः ॥ ७ ॥

ityAlocya surAssarve jagmurgurugRhaM mune ॥ cakrurnivedanaM gatvA gurave svArthasAdhakAH ॥ 7 ॥

देवा ऊचुः ॥ गुरो हिमालयगृहं गच्छास्मत्कार्य्यसिद्धये ॥ कृत्वा निंदां महेशस्य गिरिभक्तिं निवारय ॥ ८ ॥

devA UcuH ॥ guro himAlayagRhaM gacchAsmatkAryyasiddhaye ॥ kRtvA niMdAM mahezasya giribhaktiM nivAraya ॥ 8 ॥

स्वश्रद्धया सुतां दत्त्वा शिवाय स गिरिर्गुरो ॥ लभेत मुक्तिमत्रैव धरण्यां स हि तिष्ठतु ॥ ९ ॥

svazraddhayA sutAM dattvA zivAya sa girirguro ॥ labheta muktimatraiva dharaNyAM sa hi tiSThatu ॥ 9 ॥

इति देववचः श्रुत्वा प्रोवाच च विचार्य्य तान् ॥ १० ॥

iti devavacaH zrutvA provAca ca vicAryya tAn ॥ 10 ॥

गुरुरुवाच ॥ कश्चिन्मध्ये च युष्माकं गच्छेच्छैलान्तिकं सुराः ॥ सम्पादयेत्स्वाभिमतमहं तत्कर्तुमक्षमः ॥ ११ ॥

gururuvAca ॥ kazcinmadhye ca yuSmAkaM gacchecchailAntikaM surAH ॥ sampAdayetsvAbhimatamahaM tatkartumakSamaH ॥ 11 ॥

अथवा गच्छत सुरा ब्रह्मलोकं सवासवाः ॥ तस्मै वृत्तं कथय स्वं स वः कार्यं करिष्यति ॥ १२ ॥

athavA gacchata surA brahmalokaM savAsavAH ॥ tasmai vRttaM kathaya svaM sa vaH kAryaM kariSyati ॥ 12 ॥

॥ नन्दीश्वर उवाच ॥ तच्छ्रुत्वा ते समालोच्य जग्मुर्विधिसभां सुराः ॥ सर्वं निवेदयामासुस्तद्वृत्तं पुरतो विधेः ॥ १३ ॥

॥ nandIzvara uvAca ॥ tacchrutvA te samAlocya jagmurvidhisabhAM surAH ॥ sarvaM nivedayAmAsustadvRttaM purato vidheH ॥ 13 ॥

अवोचत्तान्विधिः श्रुत्वा तद्वचः सुविचिंत्य वै ॥ नाहं करिष्ये तन्निंदां दुःखदां कहरां सदा॥ १४॥

avocattAnvidhiH zrutvA tadvacaH suviciMtya vai ॥ nAhaM kariSye tanniMdAM duHkhadAM kaharAM sadA॥ 14॥

सुरा गच्छत कैलासं संतोषयत शङ्करम्॥ प्रस्थापयत तं देवं हिमालयगृहं प्रति ॥ १५॥

surA gacchata kailAsaM saMtoSayata zaGkaram॥ prasthApayata taM devaM himAlayagRhaM prati ॥ 15॥

स गच्छेदथ शैलेशमात्मनिन्दां करोतु वै॥ परनिन्दा विनाशाय स्वनिन्दा यशसे मता ॥ १६॥

sa gacchedatha zailezamAtmanindAM karotu vai॥ paranindA vinAzAya svanindA yazase matA ॥ 16॥

नन्दीश्वर उवाच ॥ ततस्ते प्रययुः शीघ्रं कैलासं निखिलास्सुराः॥ सुप्रणम्य शिवं भक्त्या तद्द्रुतं निखिला जगुः ॥ १७ ॥

nandIzvara uvAca ॥ tataste prayayuH zIghraM kailAsaM nikhilAssurAH॥ supraNamya zivaM bhaktyA taddrutaM nikhilA jaguH ॥ 17 ॥

तच्छ्रुत्वा देववचनं स्वीचकार महेश्वरः ॥ देवान्सुयापयामास तानाश्वास्य विहस्य सः ॥ १८॥

tacchrutvA devavacanaM svIcakAra mahezvaraH ॥ devAnsuyApayAmAsa tAnAzvAsya vihasya saH ॥ 18॥

ततः स भगवाञ्छम्भुर्महेशो भक्तवत्सलः ॥ गन्तुमैच्छच्छैलमूलं मायेशो न विकारवान् ॥ १९॥

tataH sa bhagavAJchambhurmahezo bhaktavatsalaH ॥ gantumaicchacchailamUlaM mAyezo na vikAravAn ॥ 19॥

दण्डी छत्री दिब्यवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम्॥ करे स्फटिकमालां च शालग्रामं गले दधत् ॥ २०॥

daNDI chatrI dibyavAsA bibhrattilakamujjvalam॥ kare sphaTikamAlAM ca zAlagrAmaM gale dadhat ॥ 20॥

जपन्नाम हरेर्भक्त्या साधुवेषधरो द्विजः॥ हिमाचलं जगामाशु बन्धुवर्गेस्समन्वितम् ॥ २१ ॥

japannAma harerbhaktyA sAdhuveSadharo dvijaH॥ himAcalaM jagAmAzu bandhuvargessamanvitam ॥ 21 ॥

तं च दृष्ट्वा समुत्तस्थौ सगणोऽपि हिमालयः ॥ ननाम दण्डवद्भूमौ साष्टाङ्गं विधिपूर्वकम् ॥ २२ ॥

taM ca dRSTvA samuttasthau sagaNo'pi himAlayaH ॥ nanAma daNDavadbhUmau sASTAGgaM vidhipUrvakam ॥ 22 ॥

ततः पप्रच्छ शैलेशस्तं द्विजं को भवानिति ॥ उवाच शीघ्रं विप्रेन्द्रस्स योग्यद्रिम्महादरात् ॥ २३ ॥

tataH papraccha zailezastaM dvijaM ko bhavAniti ॥ uvAca zIghraM viprendrassa yogyadrimmahAdarAt ॥ 23 ॥

साधुद्विज उवाच ॥ साधु द्विजाह्वः शैलाहं वैष्णवः परमार्थदृक् ॥ परोपकारी सर्वज्ञः सर्वगामी गुरोर्बलात्॥ २४॥

sAdhudvija uvAca ॥ sAdhu dvijAhvaH zailAhaM vaiSNavaH paramArthadRk ॥ paropakArI sarvajJaH sarvagAmI gurorbalAt॥ 24॥

मया ज्ञातं स्वविज्ञानात्स्वस्थाने शैलसत्तम॥ तच्छृणु प्रीतितो वच्मि हित्वा दम्भन्तवांतिकम् ॥ २५॥

mayA jJAtaM svavijJAnAtsvasthAne zailasattama॥ tacchRNu prItito vacmi hitvA dambhantavAMtikam ॥ 25॥

शङ्कराय सुतान्दातुन्त्वमिच्छसि निजोद्भवाम् ॥ इमाम्पद्मासमां रम्यामज्ञातकुलशीलिने ॥ २६॥

zaGkarAya sutAndAtuntvamicchasi nijodbhavAm ॥ imAmpadmAsamAM ramyAmajJAtakulazIline ॥ 26॥

इयं मतिस्ते शैलेन्द्र न युक्ता मङ्गलप्रदा ॥ निबोध ज्ञानिनां श्रेष्ठ नारायणकुलोद्भव ॥ २७॥

iyaM matiste zailendra na yuktA maGgalapradA ॥ nibodha jJAninAM zreSTha nArAyaNakulodbhava ॥ 27॥

पश्य शैलाधिपत्वं च न तस्यैकोऽस्ति बान्धवः ॥ बान्धवान्स्वान्प्रयत्नेन पृच्छ मेनां च स्वप्रियाम् ॥ २८॥

pazya zailAdhipatvaM ca na tasyaiko'sti bAndhavaH ॥ bAndhavAnsvAnprayatnena pRccha menAM ca svapriyAm ॥ 28॥

सर्वान्संपृच्छ यत्नेन मेनादीन्पा र्वती विना ॥ रोगिणे नौषधं शैल कुपथ्यं रोचते सदा॥ २९॥

sarvAnsaMpRccha yatnena menAdInpA rvatI vinA ॥ rogiNe nauSadhaM zaila kupathyaM rocate sadA॥ 29॥

न ते पात्रानुरूपश्च पार्वतीदानकर्म्मणि ॥ महाजनः स्मेरमुखः श्रुति मात्राद्भविष्यति ॥ ३० ॥

na te pAtrAnurUpazca pArvatIdAnakarmmaNi ॥ mahAjanaH smeramukhaH zruti mAtrAdbhaviSyati ॥ 30 ॥

निराश्रयस्सदासङ्गो विरूपो निगुर्णोऽव्ययः ॥ स्मशानवासी विकटो व्यालग्राही दिगम्बरः ॥ ३१ ॥

nirAzrayassadAsaGgo virUpo nigurNo'vyayaH ॥ smazAnavAsI vikaTo vyAlagrAhI digambaraH ॥ 31 ॥

विभूतिभूषणो व्यालवरावेष्टितमस्तकः ॥ सर्वाश्रमपरिभ्रष्टस्त्वविज्ञातगतिस्सदा ॥ ३२ ॥

vibhUtibhUSaNo vyAlavarAveSTitamastakaH ॥ sarvAzramaparibhraSTastvavijJAtagatissadA ॥ 32 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्याद्युक्त्वा वचस्तथ्यं शिवनिन्दापरं स हि ॥ जगाम स्वालयं शीघ्रन्नाना लीलाकरः शिवः ॥ ३३॥

brahmovAca ॥ ityAdyuktvA vacastathyaM zivanindAparaM sa hi ॥ jagAma svAlayaM zIghrannAnA lIlAkaraH zivaH ॥ 33॥

तच्छ्रुत्वा विप्रवचनमभूताञ्च तनू तयोः ॥ विपरीतानर्थपरे किं करिष्यावहे ध्रुवम् ॥ ३४ ॥

tacchrutvA vipravacanamabhUtAJca tanU tayoH ॥ viparItAnarthapare kiM kariSyAvahe dhruvam ॥ 34 ॥

ततो रुद्रो महोतिं च कृत्वा भक्तमुदावहाम् ॥ विवाहयित्वा गिरिजां देवकार्य्यं चकार सः ॥ ३५ ॥

tato rudro mahotiM ca kRtvA bhaktamudAvahAm ॥ vivAhayitvA girijAM devakAryyaM cakAra saH ॥ 35 ॥

इति प्रोक्तस्तु ते तात साधुवेषो द्विजाह्वयः ॥ शिवावतारो हि मया देवकार्य्यकरः प्रभो ॥ ३६॥

iti proktastu te tAta sAdhuveSo dvijAhvayaH ॥ zivAvatAro hi mayA devakAryyakaraH prabho ॥ 36॥

इदमाख्यानमनघं स्वर्ग्यमायुष्यमुत्तमम् ॥ यः पठेच्छृणुयाद्वापि स सुखी गतिमाप्नुयात्॥ ३७॥

idamAkhyAnamanaghaM svargyamAyuSyamuttamam ॥ yaH paThecchRNuyAdvApi sa sukhI gatimApnuyAt॥ 37॥