नन्दीश्वर उवाच ॥ सनत्कुमार सर्वज्ञ शिवस्य परमात्मनः ॥ अवतारं शृणु विभोस्सुनर्तकनटाह्वयम्॥ १ ॥

nandIzvara uvAca ॥ sanatkumAra sarvajJa zivasya paramAtmanaH ॥ avatAraM zRNu vibhossunartakanaTAhvayam॥ 1 ॥

यदा हि कालिका देवी पार्वती हिमवत्सुता ॥ तेपे तपस्तुविमलं वनं गत्वा शिवाप्तये ॥ २ ॥

yadA hi kAlikA devI pArvatI himavatsutA ॥ tepe tapastuvimalaM vanaM gatvA zivAptaye ॥ 2 ॥

तदा शिवः प्रसन्नो भूत्तस्यास्सुतपसो मुने ॥ तद्वृत्तसुपरीक्षार्थं वरं दातुम्मुदा ययौ ॥ ३॥

tadA zivaH prasanno bhUttasyAssutapaso mune ॥ tadvRttasuparIkSArthaM varaM dAtummudA yayau ॥ 3॥

स्वरूपन्दर्शयामास तस्यै सुप्रीतमानसः ॥ वरम्ब्रूहीति चोवाच तां शिवां शंकरो मुने ॥ ४ ॥

svarUpandarzayAmAsa tasyai suprItamAnasaH ॥ varambrUhIti covAca tAM zivAM zaMkaro mune ॥ 4 ॥

तच्छ्रुत्वा शम्भुवचनं दृष्ट्वा तद्रूपमुत्तमम् ॥ सुजहर्ष शिवातीव प्राह तं सुप्रणम्य सा ॥ ५ ॥

tacchrutvA zambhuvacanaM dRSTvA tadrUpamuttamam ॥ sujaharSa zivAtIva prAha taM supraNamya sA ॥ 5 ॥

पार्वत्युवाच ॥ यदि प्रसन्नो देवेश मह्यं देयो वरो यदि ॥ पतिर्भव ममेशान कृपां कुरु ममोपरि ॥ ६ ॥

pArvatyuvAca ॥ yadi prasanno deveza mahyaM deyo varo yadi ॥ patirbhava mamezAna kRpAM kuru mamopari ॥ 6 ॥

पितुर्गृहे मया सम्यग्गम्यते त्वदनुज्ञया ॥ गन्तव्यम्भवता नाथ मत्पितुः पार्श्वतः प्रभो ॥ ७॥

piturgRhe mayA samyaggamyate tvadanujJayA ॥ gantavyambhavatA nAtha matpituH pArzvataH prabho ॥ 7॥

याचस्व मान्ततो भिक्षुः ख्यापयंश्च यशः शुभम् ॥ पितुर्मे सफलं सर्वं कुरु प्रीत्या गृहा श्रमम्॥ ८॥

yAcasva mAntato bhikSuH khyApayaMzca yazaH zubham ॥ piturme saphalaM sarvaM kuru prItyA gRhA zramam॥ 8॥

ततो यथोक्तविधिना कर्तुमर्हसि भो प्रभो ॥ विवाहं त्वं महेशान देवानां कार्य्यसिद्धये ॥ ९॥

tato yathoktavidhinA kartumarhasi bho prabho ॥ vivAhaM tvaM mahezAna devAnAM kAryyasiddhaye ॥ 9॥

कामं मे पूरय विभो निर्विकारो भवान्सदा ॥ भक्तवत्सलनामा हि तव भक्तास्म्यमहं सदा ॥ १० ॥

kAmaM me pUraya vibho nirvikAro bhavAnsadA ॥ bhaktavatsalanAmA hi tava bhaktAsmyamahaM sadA ॥ 10 ॥

नन्दीश्वर उवाच ॥ इत्युक्तस्स तया शंभुर्महेशो भक्तवत्सलः ॥ तथास्त्विति वचः प्रोच्यान्तर्हितस्स्वगिरिं ययौ॥ ११ ॥

nandIzvara uvAca ॥ ityuktassa tayA zaMbhurmahezo bhaktavatsalaH ॥ tathAstviti vacaH procyAntarhitassvagiriM yayau॥ 11 ॥

पार्वत्यपि ततः प्रीत्या स्वसखीभ्यां वयोन्विता ॥ जगाम स्वपितुर्गेहं रूपं कृत्वा तु सार्थकम्॥ १२॥

pArvatyapi tataH prItyA svasakhIbhyAM vayonvitA ॥ jagAma svapiturgehaM rUpaM kRtvA tu sArthakam॥ 12॥

पार्वत्यागमनं श्रुत्वा मेनया स हिमाचलः ॥ परिवारयुतो द्रष्टुं स्वसुतां तां ययौ मुदा॥ १३॥

pArvatyAgamanaM zrutvA menayA sa himAcalaH ॥ parivArayuto draSTuM svasutAM tAM yayau mudA॥ 13॥

दृष्ट्वा तां सुप्रसन्नास्यामानयामासतुर्गृहम् ॥ कारयामासतुः प्रीत्या महानन्दी महोत्सवम्॥ १४ ॥

dRSTvA tAM suprasannAsyAmAnayAmAsaturgRham ॥ kArayAmAsatuH prItyA mahAnandI mahotsavam॥ 14 ॥

धनन्ददौ द्विजादिभ्यो मेनागिरिवरस्तथा ॥ मंगलं कारयामास सवेदध्वनिमादरात् ॥ १५॥

dhanandadau dvijAdibhyo menAgirivarastathA ॥ maMgalaM kArayAmAsa savedadhvanimAdarAt ॥ 15॥

ततः स्वकन्यया सार्द्धमुवास प्रांगणे मुदा ॥ मेना च हिमवाञ्छैलः स्नातुं गंगां जगाम सः ॥ १६॥

tataH svakanyayA sArddhamuvAsa prAMgaNe mudA ॥ menA ca himavAJchailaH snAtuM gaMgAM jagAma saH ॥ 16॥

एतस्मिन्नन्तरे शम्भुः सुलीलो भक्तवत्सलः॥ सुनर्तकनटो भूत्वा मेनकासन्निधिं ययौ॥ १७॥

etasminnantare zambhuH sulIlo bhaktavatsalaH॥ sunartakanaTo bhUtvA menakAsannidhiM yayau॥ 17॥

शृंगं वामे करे धृत्वा दक्षिणे डमरुन्तथा॥ पृष्ठे कन्थां रक्तवासा नृत्यगानविशारदः ॥ १८ ॥

zRMgaM vAme kare dhRtvA dakSiNe DamaruntathA॥ pRSThe kanthAM raktavAsA nRtyagAnavizAradaH ॥ 18 ॥

ततस्तु नटरूपोऽसौ मेनकाप्रांगणे मुदा ॥ चक्रे स नृत्यं विविधं गानञ्चाति। मनोहरम् ॥ १९॥

tatastu naTarUpo'sau menakAprAMgaNe mudA ॥ cakre sa nRtyaM vividhaM gAnaJcAti। manoharam ॥ 19॥

शृंगञ्च डमरुन्तत्र वादयामास सुध्वनिम् ॥ महोतिं विविधाम्प्रीत्या स चकार मनोहराम् ॥ २०॥

zRMgaJca Damaruntatra vAdayAmAsa sudhvanim ॥ mahotiM vividhAmprItyA sa cakAra manoharAm ॥ 20॥

तन्द्रष्टुं नागरास्सर्वे पुरुषाश्च स्त्रियस्तथा ॥ आजग्मुस्सहसा तत्र बाला वृद्धा अपि ध्रुवम्॥ २१॥

tandraSTuM nAgarAssarve puruSAzca striyastathA ॥ AjagmussahasA tatra bAlA vRddhA api dhruvam॥ 21॥

श्रुत्वा संगीतं तन्दृष्ट्वा सुनृत्यं च मनोहरम्॥ सहसा मुर्मुहुः सर्वे मेनापि च तदा मुने ॥ २२॥

zrutvA saMgItaM tandRSTvA sunRtyaM ca manoharam॥ sahasA murmuhuH sarve menApi ca tadA mune ॥ 22॥

ततो मेनाशु रत्नानि स्वर्णपात्रस्थितानि च ॥ तस्मै दातुं ययौ प्रीत्या तदूतिप्री तमानसा ॥ २३ ॥

tato menAzu ratnAni svarNapAtrasthitAni ca ॥ tasmai dAtuM yayau prItyA tadUtiprI tamAnasA ॥ 23 ॥

तानि न स्वीचकारासौ भिक्षां चेते शिवां च ताम् ॥ पुनस्तु नृत्यं गानं च कौतुकात्कर्तुमुद्यतः ॥ २४ ॥

tAni na svIcakArAsau bhikSAM cete zivAM ca tAm ॥ punastu nRtyaM gAnaM ca kautukAtkartumudyataH ॥ 24 ॥

मेना तद्वचनं श्रुत्वा चुकोपाति सुविस्मिता ॥ भिक्षुकम्भर्त्सयामास बहिष्कर्तुमियेष सा ॥ २५ ॥

menA tadvacanaM zrutvA cukopAti suvismitA ॥ bhikSukambhartsayAmAsa bahiSkartumiyeSa sA ॥ 25 ॥

एतस्मिन्नन्तरे तत्र गंगातो गिरिराड्ययौ ॥ ददर्श पुरतो भिक्षुं प्रांगणस्थं नराकृतिम् ॥ २६ ॥

etasminnantare tatra gaMgAto girirADyayau ॥ dadarza purato bhikSuM prAMgaNasthaM narAkRtim ॥ 26 ॥

श्रुत्वा मेनामुखाद्वृत्तन्तत्सर्वं सुचुकोप सः ॥ आज्ञां चकारानुचरान्बहिः कर्तुं च भिक्षुकम् ॥ २७ ॥

zrutvA menAmukhAdvRttantatsarvaM sucukopa saH ॥ AjJAM cakArAnucarAnbahiH kartuM ca bhikSukam ॥ 27 ॥

महाग्निमिव दुःस्पर्शं प्रज्वलन्तं सुतेजसम् ॥ न शशाक बहिः कर्तुं कोऽपि तं मुनिसत्तम ॥ २८ ॥

mahAgnimiva duHsparzaM prajvalantaM sutejasam ॥ na zazAka bahiH kartuM ko'pi taM munisattama ॥ 28 ॥

ततः स भिक्षुकस्तात नानालीलाविशारदः ॥ दर्शयामास शैलाय स्वप्रभावमनन्तकम् ॥ २९ ॥

tataH sa bhikSukastAta nAnAlIlAvizAradaH ॥ darzayAmAsa zailAya svaprabhAvamanantakam ॥ 29 ॥

शैलो ददर्श तन्तत्र विष्णुरूपधरन्द्रुतम् ॥ ततो ब्रह्मस्वरूपं च सूर्य्यरूपं ततः क्षणात् ॥ ३० ॥

zailo dadarza tantatra viSNurUpadharandrutam ॥ tato brahmasvarUpaM ca sUryyarUpaM tataH kSaNAt ॥ 30 ॥

ततो ददर्श तं तात रुद्ररूपं महाद्भुतम् ॥ पार्वती सहितं रम्यं विहसन्तं सुतेजसम् ॥ ३१ ॥

tato dadarza taM tAta rudrarUpaM mahAdbhutam ॥ pArvatI sahitaM ramyaM vihasantaM sutejasam ॥ 31 ॥

एवं सुबहुरूपाणि तस्य तत्र ददर्श सः ॥ सुविस्मितो बभूवाशु परमानन्दसंप्लुतः ॥ ३२ ॥

evaM subahurUpANi tasya tatra dadarza saH ॥ suvismito babhUvAzu paramAnandasaMplutaH ॥ 32 ॥

अथासौ भिक्षुवर्यो हि तस्मात्तस्याश्च सूतिकृत् ॥ भिक्षां ययाचे दुर्गान्तान्नान्यज्जग्राह किञ्चन ॥ ३३ ॥

athAsau bhikSuvaryo hi tasmAttasyAzca sUtikRt ॥ bhikSAM yayAce durgAntAnnAnyajjagrAha kiJcana ॥ 33 ॥

ततश्चान्तर्दधे भिक्षुस्वरूपः परमेश्वरः ॥ स्वालयं स जगामाशु दुर्गावाक्यप्रणोदितः ॥ ३४ ॥

tatazcAntardadhe bhikSusvarUpaH paramezvaraH ॥ svAlayaM sa jagAmAzu durgAvAkyapraNoditaH ॥ 34 ॥

तदा बभूव सुज्ञानं मेनाशैलेशयोरपि ॥ आवां शिवो वञ्चयित्वा गतवान्स्वालयं विभुः ॥ ३५॥

tadA babhUva sujJAnaM menAzailezayorapi ॥ AvAM zivo vaJcayitvA gatavAnsvAlayaM vibhuH ॥ 35॥

अस्मै देया स्वकन्येयं पार्वती सुतप स्विनी ॥ एवं विचार्य च तयोः शिवेभक्तिरभूत्परा ॥ ३६ ॥

asmai deyA svakanyeyaM pArvatI sutapa svinI ॥ evaM vicArya ca tayoH zivebhaktirabhUtparA ॥ 36 ॥

अतो रुद्रो महोतीश्च कृत्वा भक्तमुदावहम् ॥ विवाहं कृतवान्प्रीत्या पार्वत्या स विधानतः ॥ ३७॥

ato rudro mahotIzca kRtvA bhaktamudAvaham ॥ vivAhaM kRtavAnprItyA pArvatyA sa vidhAnataH ॥ 37॥

इति प्रोक्तस्तु ते तात सुनर्तकनटाह्वयः ॥ शिवावतारो हि मया शिवावाक्यप्रपूरकः ॥ ३८ ॥

iti proktastu te tAta sunartakanaTAhvayaH ॥ zivAvatAro hi mayA zivAvAkyaprapUrakaH ॥ 38 ॥

इदमाख्यानमनघं परमं व्याहृतम्मया॥ य एतच्छृणुयात्प्रीत्या स सुखी गतिमाप्नुयात् ॥ ३९॥

idamAkhyAnamanaghaM paramaM vyAhRtammayA॥ ya etacchRNuyAtprItyA sa sukhI gatimApnuyAt ॥ 39॥