शृणु तात प्रवक्ष्यामि शिवस्य परमात्मनः॥ सुरेश्वरावतारस्ते धौम्याग्रज हितावहम् ॥ १॥

zRNu tAta pravakSyAmi zivasya paramAtmanaH॥ surezvarAvatAraste dhaumyAgraja hitAvaham ॥ 1॥

व्याघ्रपादसुतो धीमानुपमन्युस्सताम्प्रियः ॥ जन्मान्तरेण संसिद्धः प्राप्तो मुनिकुमारताम्॥ २ ॥

vyAghrapAdasuto dhImAnupamanyussatAmpriyaH ॥ janmAntareNa saMsiddhaH prApto munikumAratAm॥ 2 ॥

उवास मातुलगृहे स मात्रा शिशुरे व हि ॥ उपमन्युर्व्याघ्रपादिस्स्याद्दरिद्रश्च दैवतः॥ ३ ॥

uvAsa mAtulagRhe sa mAtrA zizure va hi ॥ upamanyurvyAghrapAdissyAddaridrazca daivataH॥ 3 ॥

कदाचित्क्षीरमत्यल्पम्पीतवान्मातुलाश्रमे॥ ययाचे मातरम्प्रीत्या बहुशो दुग्ध लालसः ॥ ४॥

kadAcitkSIramatyalpampItavAnmAtulAzrame॥ yayAce mAtaramprItyA bahuzo dugdha lAlasaH ॥ 4॥

तच्छ्रुत्वा पुत्रवचनं तन्माता च तपस्विनी॥ सांतः प्रविश्याथ तदा शुभोपायमरीरचत् ॥ ५॥

tacchrutvA putravacanaM tanmAtA ca tapasvinI॥ sAMtaH pravizyAtha tadA zubhopAyamarIracat ॥ 5॥

उञ्छवृत्त्यर्जितान्बीजान्पिष्ट्वालोड्य जलेन तान् ॥ उपलाल्य सुतन्तस्मै सा ददौ कृत्रिमम्पयः ॥ ६॥

uJchavRttyarjitAnbIjAnpiSTvAloDya jalena tAn ॥ upalAlya sutantasmai sA dadau kRtrimampayaH ॥ 6॥

पीत्वा च कृत्रिमं दुग्धं मात्रा दत्तं स बालकः ॥ नैतत्क्षीरमिति प्राह मातरं चारुदत्पुनः॥ ७॥

pItvA ca kRtrimaM dugdhaM mAtrA dattaM sa bAlakaH ॥ naitatkSIramiti prAha mAtaraM cArudatpunaH॥ 7॥

श्रुत्वा सुतस्य रुदितं प्राह सा दुःखिता सुतम॥ संमार्ज्य नेत्रे पुत्रस्य कराभ्यां कमलाकृतिः ॥ ८॥

zrutvA sutasya ruditaM prAha sA duHkhitA sutama॥ saMmArjya netre putrasya karAbhyAM kamalAkRtiH ॥ 8॥

मातोवाच॥क्षीरमत्र कुतोऽस्माकं वने निवसतां सदा॥ प्रसादेन विना शम्भोः पयः प्राप्तिर्भवेन्नहि॥ ९॥

mAtovAca॥kSIramatra kuto'smAkaM vane nivasatAM sadA॥ prasAdena vinA zambhoH payaH prAptirbhavennahi॥ 9॥

पूर्वजन्मनि यत्कृत्यं शिवमु द्दिश्य हे सुत॥ तदेव लभ्यते नूनन्नात्र कार्या विचारणा॥ १०॥

pUrvajanmani yatkRtyaM zivamu ddizya he suta॥ tadeva labhyate nUnannAtra kAryA vicAraNA॥ 10॥

इति मातृवचश्श्रुन्वा व्याघ्रपादिस्स बालकः॥ प्रत्युवाच विशोकात्मा मातरं मातृवत्सलः ॥ ११॥

iti mAtRvacazzrunvA vyAghrapAdissa bAlakaH॥ pratyuvAca vizokAtmA mAtaraM mAtRvatsalaH ॥ 11॥

शोकेनालमिमं मातः शंभुर्यद्यस्ति शङ्करः॥ त्यज शोकं महाभागे सर्वं भद्रम्भविष्यति॥ १२॥

zokenAlamimaM mAtaH zaMbhuryadyasti zaGkaraH॥ tyaja zokaM mahAbhAge sarvaM bhadrambhaviSyati॥ 12॥

शृणु मातर्वचो मेऽयमहादेवोऽस्ति चेत्क्वचित्॥ चिराद्वा ह्यचिराद्वापि क्षीरोदं साधयाम्यहम्॥ १३॥

zRNu mAtarvaco me'yamahAdevo'sti cetkvacit॥ cirAdvA hyacirAdvApi kSIrodaM sAdhayAmyaham॥ 13॥

नन्दीश्वर उवाच॥ इत्युक्त्वा स शिशुः प्रीत्या शिवं मेऽस्त्वित्युदीर्य्य च ॥ विसृज्य तां सुप्रणम्य तपः कर्त्तुं प्रचक्रमे॥ १४॥

nandIzvara uvAca॥ ityuktvA sa zizuH prItyA zivaM me'stvityudIryya ca ॥ visRjya tAM supraNamya tapaH karttuM pracakrame॥ 14॥

हिमवत्पर्वतगतः वायुभक्षस्समाहितः ॥ अष्टेष्टकाभिः प्रासादं कृत्वा लिंगं च मृन्मयम् ॥ १५॥

himavatparvatagataH vAyubhakSassamAhitaH ॥ aSTeSTakAbhiH prAsAdaM kRtvA liMgaM ca mRnmayam ॥ 15॥

तत्रावाह्य शिवं साम्बं भक्त्या पञ्चाक्षरेण ह ॥ पत्रपुष्पादिभिर्वन्यैस्समानर्च शिशुः स वै ॥ १६ ॥

tatrAvAhya zivaM sAmbaM bhaktyA paJcAkSareNa ha ॥ patrapuSpAdibhirvanyaissamAnarca zizuH sa vai ॥ 16 ॥

ध्यात्वा शिवं च तं साम्बं जपन्पञ्चाक्षरम्मनुम् ॥ समभ्यर्च्य चिरं कालं चचार परमन्तपः ॥ १७ ॥

dhyAtvA zivaM ca taM sAmbaM japanpaJcAkSarammanum ॥ samabhyarcya ciraM kAlaM cacAra paramantapaH ॥ 17 ॥

तपसा तस्य बालस्य ह्युपमन्योर्महात्मनः ॥ चराचरं च भुवनं प्रदीपितमभून्मुने ॥ १८ ॥

tapasA tasya bAlasya hyupamanyormahAtmanaH ॥ carAcaraM ca bhuvanaM pradIpitamabhUnmune ॥ 18 ॥

एतस्मिन्नन्तरे शंभुर्विष्ण्वाद्यैः प्रार्थितः प्रभुः ॥ परीक्षितुं च तद्भक्तिं शक्ररूपोऽभवत्तदा॥ १९॥

etasminnantare zaMbhurviSNvAdyaiH prArthitaH prabhuH ॥ parIkSituM ca tadbhaktiM zakrarUpo'bhavattadA॥ 19॥

शिवा शचीस्वरूपाभूद्गणाः सर्वेऽभवन्सुराः॥ ऐरावतगजो नन्दी सर्वमेव च तन्मयम् ॥ २०॥

zivA zacIsvarUpAbhUdgaNAH sarve'bhavansurAH॥ airAvatagajo nandI sarvameva ca tanmayam ॥ 20॥

ततः साम्बः शिवः शक्रस्वरूपस्सगणो द्रुतम्॥ जगामानुग्रहं कर्तुमुपमन्योस्तदाश्रमम् ॥ २१॥

tataH sAmbaH zivaH zakrasvarUpassagaNo drutam॥ jagAmAnugrahaM kartumupamanyostadAzramam ॥ 21॥

परीक्षितुं च तद्भक्तिं शक्ररूपधरो हरः ॥ प्राह गंभीरया वाचा बालकन्तं मुनीश्वर ॥ २२॥

parIkSituM ca tadbhaktiM zakrarUpadharo haraH ॥ prAha gaMbhIrayA vAcA bAlakantaM munIzvara ॥ 22॥

सुरेश्वर उवाच॥ तुष्टोऽस्मि ते वरं ब्रूहि तपसानेन सुव्रत ॥ ददामि चेच्छितान्कामान्सर्वान्नात्रास्ति संशयः ॥ २३॥

surezvara uvAca॥ tuSTo'smi te varaM brUhi tapasAnena suvrata ॥ dadAmi cecchitAnkAmAnsarvAnnAtrAsti saMzayaH ॥ 23॥

एवमुक्तः स वै तेन शक्ररूपेण शम्भुना ॥ वरयामि शिवे भक्तिमित्युवाच कृताञ्जलि ॥ २४ ॥

evamuktaH sa vai tena zakrarUpeNa zambhunA ॥ varayAmi zive bhaktimityuvAca kRtAJjali ॥ 24 ॥

तन्निशम्य हरिः प्राह मां न जानासि लेखपम् ॥ त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं सर्वदेवनमस्कृतम् ॥ २५॥

tannizamya hariH prAha mAM na jAnAsi lekhapam ॥ trailokyAdhipatiM zakraM sarvadevanamaskRtam ॥ 25॥

मद्भक्तो भव विप्रर्षे मामेवार्चय सर्वदा ॥ ददामि सर्वं भद्रन्ते त्यज रुद्रं च निर्गुणम्॥ २६॥

madbhakto bhava viprarSe mAmevArcaya sarvadA ॥ dadAmi sarvaM bhadrante tyaja rudraM ca nirguNam॥ 26॥

रुद्रेण निर्गुणेनालं किन्ते कार्यं भविष्यति ॥ देवजातिबहिर्भूतो यः पिशाचत्वमागतः॥ २७॥

rudreNa nirguNenAlaM kinte kAryaM bhaviSyati ॥ devajAtibahirbhUto yaH pizAcatvamAgataH॥ 27॥

नन्दीश्वर उवाच॥ तच्छ्रुत्वा स मुनेः पुत्रो जपन्पञ्चाक्षरम्मनुम् ॥ मन्यमानो धर्मविघ्नम्प्राह तं कर्तुमागतम् ॥ २८॥

nandIzvara uvAca॥ tacchrutvA sa muneH putro japanpaJcAkSarammanum ॥ manyamAno dharmavighnamprAha taM kartumAgatam ॥ 28॥

उपमन्युरुवाच ॥ त्वयैवं कथितं सर्वं भवनिन्दा रतेन वैः॥ प्रसंगाद्देवदेवस्य निर्गुणत्वं पिशाचता ॥ २९ ॥

upamanyuruvAca ॥ tvayaivaM kathitaM sarvaM bhavanindA ratena vaiH॥ prasaMgAddevadevasya nirguNatvaM pizAcatA ॥ 29 ॥

त्वं न जानासि वै रुद्रं सर्वदेवेश्वरेश्वरम् ॥ ब्रह्मविष्णुमहेशानां जनकम्प्रकृतेः परम्॥ ३०॥

tvaM na jAnAsi vai rudraM sarvadevezvarezvaram ॥ brahmaviSNumahezAnAM janakamprakRteH param॥ 30॥

सदसद्व्यक्तमव्यक्तं यमाहुर्ब्रह्मवादिनः ॥ नित्यमेकमनेकं च वरं तस्माद्वृणोम्यहम् ॥ ३१॥

sadasadvyaktamavyaktaM yamAhurbrahmavAdinaH ॥ nityamekamanekaM ca varaM tasmAdvRNomyaham ॥ 31॥

हेतुवादविनिर्मुक्तं सांख्ययोगार्थदम्परम्॥ यमुशन्ति हि तत्त्वज्ञा वरन्तस्माद्वृणोम्यहम् ॥ ३२ ॥

hetuvAdavinirmuktaM sAMkhyayogArthadamparam॥ yamuzanti hi tattvajJA varantasmAdvRNomyaham ॥ 32 ॥

नास्ति शम्भोः परन्तत्त्वं सर्वकारणकारणात्॥ ब्रह्मविष्ण्वादि देवानां श्रेष्ठाद्गणपराद्विभोः ॥ ३३ ॥

nAsti zambhoH parantattvaM sarvakAraNakAraNAt॥ brahmaviSNvAdi devAnAM zreSThAdgaNaparAdvibhoH ॥ 33 ॥

नाहं वृणे वरं त्वत्तो न विष्णोर्ब्रह्मणोऽपि वा ॥ नान्यस्मादमराद्वापि शङ्करो वरदोऽस्तु मे॥ ३४॥

nAhaM vRNe varaM tvatto na viSNorbrahmaNo'pi vA ॥ nAnyasmAdamarAdvApi zaGkaro varado'stu me॥ 34॥

बहुनात्र किमुक्तेन वच्मि तत्त्वं मतं स्वकम् ॥ न प्रार्थये पशुपतेरन्यं देवादिकं स्फुटम् ॥ ३५॥

bahunAtra kimuktena vacmi tattvaM mataM svakam ॥ na prArthaye pazupateranyaM devAdikaM sphuTam ॥ 35॥

मद्भावं शृणु गोत्रारे मयाद्यानुमितन्त्विदम् ॥ भवान्तरे कृतं पापं श्रुता निन्दा भवस्य चेत् ॥ ३६ ॥

madbhAvaM zRNu gotrAre mayAdyAnumitantvidam ॥ bhavAntare kRtaM pApaM zrutA nindA bhavasya cet ॥ 36 ॥

श्रुत्वा निन्दाम्भवस्याथ तत्क्षणादेव संत्यजेत् ॥ स्वदेहं तन्निहत्याशु शिवलोकं स गच्छति ॥ ३७ ॥

zrutvA nindAmbhavasyAtha tatkSaNAdeva saMtyajet ॥ svadehaM tannihatyAzu zivalokaM sa gacchati ॥ 37 ॥

आस्तां तावन्ममेच्छेयं क्षीरम्प्रति सुराधम ॥ निहत्य त्वां शिवास्त्रेण त्यजाम्येतत्कलेवरम्॥ ३८ ॥

AstAM tAvanmameccheyaM kSIramprati surAdhama ॥ nihatya tvAM zivAstreNa tyajAmyetatkalevaram॥ 38 ॥

नन्दीश्वर उवाच ॥ एवमुक्त्वोपमन्युस्तं मर्तुं व्यवसितः स्वयम् ॥ क्षीरे वाच्छामपि त्यक्त्वा निहन्तुं शक्रमुद्यतः ॥ ३९॥

nandIzvara uvAca ॥ evamuktvopamanyustaM martuM vyavasitaH svayam ॥ kSIre vAcchAmapi tyaktvA nihantuM zakramudyataH ॥ 39॥

भस्मादाय तदाधारादघोस्त्राभिमन्त्रितम् ॥ विसृज्य शक्रमुद्दिश्य ननाद स मुनिस्तदा ॥ ४० ॥

bhasmAdAya tadAdhArAdaghostrAbhimantritam ॥ visRjya zakramuddizya nanAda sa munistadA ॥ 40 ॥

स्मृत्वा स्वेष्टपदद्वन्द्वं स्वदेहं दग्धुमुद्यतः ॥ आग्नेयीं धारणां बिभ्रदुपमन्युरवस्थितः ॥ ४१ ॥

smRtvA sveSTapadadvandvaM svadehaM dagdhumudyataH ॥ AgneyIM dhAraNAM bibhradupamanyuravasthitaH ॥ 41 ॥

एवं व्यवसिते विप्रे भगवाञ्छक्ररूपवान् ॥ वारयामास सौम्येन धारणान्तस्य योगिनः ॥ ४२ ॥

evaM vyavasite vipre bhagavAJchakrarUpavAn ॥ vArayAmAsa saumyena dhAraNAntasya yoginaH ॥ 42 ॥

तद्विसृष्टमघोरास्त्रं नन्दीश्वरनियो गतः ॥ जगृहे मन्यतः क्षिप्तं नन्दी शंकरवल्लभम्॥ ४३॥

tadvisRSTamaghorAstraM nandIzvaraniyo gataH ॥ jagRhe manyataH kSiptaM nandI zaMkaravallabham॥ 43॥

स्वरूपमेव भगवानास्थाय परमेश्वरः ॥ दर्शयामास विप्राय बालेन्दु कृतशेखरम् ॥ ४४ ॥

svarUpameva bhagavAnAsthAya paramezvaraH ॥ darzayAmAsa viprAya bAlendu kRtazekharam ॥ 44 ॥

क्षीरार्णवसहस्र्ं च दध्यादेवरर्णवन्तथा ॥ भक्ष्यभोज्यार्णवन्तस्मै दर्शयामास स प्रभुः ॥ ४५ ॥

kSIrArNavasahasrM ca dadhyAdevararNavantathA ॥ bhakSyabhojyArNavantasmai darzayAmAsa sa prabhuH ॥ 45 ॥

एवं स ददृशे शम्भुदेव्या सार्द्धं वृषोपरि॥ गणेश्वरैस्त्रिशूलाद्यैर्दिव्यास्त्रैरपि संवृतः ॥ ४६ ॥

evaM sa dadRze zambhudevyA sArddhaM vRSopari॥ gaNezvaraistrizUlAdyairdivyAstrairapi saMvRtaH ॥ 46 ॥

दिवि दुन्दुभयो नेदु पुष्पवृष्टिः पपात ह ॥ विष्णुब्रह्मेन्द्रप्रमुखैर्देवैश्छन्ना दिशो दश ॥ ४७ ॥

divi dundubhayo nedu puSpavRSTiH papAta ha ॥ viSNubrahmendrapramukhairdevaizchannA dizo daza ॥ 47 ॥

अथोपमन्युरानन्दसमुद्रोर्मिभिरावृतः ॥ पपात दण्डवद्भूमौ भक्तिनम्रेण चेतसा ॥ ४८॥

athopamanyurAnandasamudrormibhirAvRtaH ॥ papAta daNDavadbhUmau bhaktinamreNa cetasA ॥ 48॥

एतस्मिन्समये तत्र सस्मितो भगवान्भवः ॥ एह्येहीति समाहूय मूर्ध्न्याघ्राय ददौ वरान् ॥ ४९ ॥

etasminsamaye tatra sasmito bhagavAnbhavaH ॥ ehyehIti samAhUya mUrdhnyAghrAya dadau varAn ॥ 49 ॥

शिव उवाच ॥ वत्सोपमन्यो तुष्टोऽस्मि त्वदाचरणतो वरात् ॥ दृढभक्तोऽसि विप्रर्षे मया जिज्ञासितोऽधुना ॥ ५० ॥

ziva uvAca ॥ vatsopamanyo tuSTo'smi tvadAcaraNato varAt ॥ dRDhabhakto'si viprarSe mayA jijJAsito'dhunA ॥ 50 ॥

भक्ष्यभोगान्यथाकामं बान्धवैर्भुंक्ष्व सर्वदा ॥ सुखी भव सदा दुःखनिर्मुक्तो भक्तिमान्मम॥ ५१ ॥

bhakSyabhogAnyathAkAmaM bAndhavairbhuMkSva sarvadA ॥ sukhI bhava sadA duHkhanirmukto bhaktimAnmama॥ 51 ॥

उपमन्यो महाभाग तवाम्बैषा हि पार्वती ॥ मया पुत्रीकृतो ह्यद्य कुमारत्वं सनातनम् ॥ ५२ ॥

upamanyo mahAbhAga tavAmbaiSA hi pArvatI ॥ mayA putrIkRto hyadya kumAratvaM sanAtanam ॥ 52 ॥

दुग्धदध्याज्यमधुनामर्णवाश्च सहस्रशः ॥ भक्ष्यभोज्यादिवस्तूनामर्णवाश्चाखिला स्तथा ॥ ५३ ॥

dugdhadadhyAjyamadhunAmarNavAzca sahasrazaH ॥ bhakSyabhojyAdivastUnAmarNavAzcAkhilA stathA ॥ 53 ॥

तुभ्यं दत्ता मया प्रीत्या त्वं गृह्णीष्व महामुने ॥ अमरत्वन्तथा दक्ष गाणपत्यं च शाश्वतम् ॥ ५४ ॥

tubhyaM dattA mayA prItyA tvaM gRhNISva mahAmune ॥ amaratvantathA dakSa gANapatyaM ca zAzvatam ॥ 54 ॥

पिताहन्ते महादेवो माता ते जगदम्बिका॥ वरान्वरय सुप्रीत्या मनोभिलषितान्परान्॥ ५५॥

pitAhante mahAdevo mAtA te jagadambikA॥ varAnvaraya suprItyA manobhilaSitAnparAn॥ 55॥

अजरश्चामरश्चैव भव त्वं दुःखवर्जित॥ यशस्वी वरतेजस्वी दित्त्वज्ञानी महाप्रभुः ॥ ५६॥

ajarazcAmarazcaiva bhava tvaM duHkhavarjita॥ yazasvI varatejasvI dittvajJAnI mahAprabhuH ॥ 56॥

अथ शम्भुः प्रसन्नात्मा स्मृत्वा तस्य तपो महत् ॥ पुनर्दश वरान्दिव्यान्मुनये हयूपमन्यवे ॥ ५७॥

atha zambhuH prasannAtmA smRtvA tasya tapo mahat ॥ punardaza varAndivyAnmunaye hayUpamanyave ॥ 57॥

व्रतं पाशुपतं ज्ञानं व्रतयोगं च तत्त्वतः ॥ ददौ तस्मै प्रवक्तृत्वं पाटवं च निजं पदम्ं॥ ५८॥

vrataM pAzupataM jJAnaM vratayogaM ca tattvataH ॥ dadau tasmai pravaktRtvaM pATavaM ca nijaM padamM॥ 58॥

एवन्दत्त्वा महादेवः कराभ्यामुपगृह्य तम्॥ मूर्ध्न्याघ्राय सुतस्तेऽयमिति देव्यै न्यवेदयत्॥ ५९॥

evandattvA mahAdevaH karAbhyAmupagRhya tam॥ mUrdhnyAghrAya sutaste'yamiti devyai nyavedayat॥ 59॥

देवी च शृण्वती प्रीत्या मूर्ध्निदेशे कराम्बुजम्॥ विन्यस्य प्रददौ तस्मै कुमारपदमक्षयम् ॥ ६०॥

devI ca zRNvatI prItyA mUrdhnideze karAmbujam॥ vinyasya pradadau tasmai kumArapadamakSayam ॥ 60॥

क्षीराब्धिमपि साकारं क्षीरस्वादुकरोदधिः ॥ उपास्थाय ददौ तस्मै पिण्डीभूतमनश्वरम्॥ ६१॥

kSIrAbdhimapi sAkAraM kSIrasvAdukarodadhiH ॥ upAsthAya dadau tasmai piNDIbhUtamanazvaram॥ 61॥

योगैश्वर्य्यं सदा तुष्टम्ब्रह्मविद्यामनश्वराम् ॥ समृद्धिं परमान्तस्मै ददौ सन्तुष्टमानसः॥ ६२॥

yogaizvaryyaM sadA tuSTambrahmavidyAmanazvarAm ॥ samRddhiM paramAntasmai dadau santuSTamAnasaH॥ 62॥

सोऽपि लब्ध्वा वरान्दिव्यान्कुमारत्वं च सर्वदा॥ तस्माच्छिवाच्च तस्याश्च शिवाया मुदितोऽभवत् ॥ ६३ ॥

so'pi labdhvA varAndivyAnkumAratvaM ca sarvadA॥ tasmAcchivAcca tasyAzca zivAyA mudito'bhavat ॥ 63 ॥

ततः प्रसन्नचेतस्कः सुप्रणम्य कृताञ्जलिः ॥ ययाचे स वरं प्रीत्या देवदेवान्महे श्वरात् ॥ ६४ ॥

tataH prasannacetaskaH supraNamya kRtAJjaliH ॥ yayAce sa varaM prItyA devadevAnmahe zvarAt ॥ 64 ॥

उपमन्युरुवाच ॥ प्रसीद देवदेवेश प्रसीद परमेश्वर ॥ स्वभक्तिन्देहि परमां दिव्यामव्यभिचारिणीम् ॥ ६५ ॥

upamanyuruvAca ॥ prasIda devadeveza prasIda paramezvara ॥ svabhaktindehi paramAM divyAmavyabhicAriNIm ॥ 65 ॥

श्रद्धान्देहि महादेव स्वसंबन्धिषु मे सदा॥ स्वदास्यं परमं स्नेहं स्वसान्निध्यं च सर्वदा ॥ ६६ ॥

zraddhAndehi mahAdeva svasaMbandhiSu me sadA॥ svadAsyaM paramaM snehaM svasAnnidhyaM ca sarvadA ॥ 66 ॥

नन्दीश्वर उवाच ॥ एवमुक्त्वा प्रसन्नात्मा हर्षगद्गदया गिरा ॥ तुष्टाव स महादेवमुपमन्युर्द्विजोत्तमः ॥ ६७॥

nandIzvara uvAca ॥ evamuktvA prasannAtmA harSagadgadayA girA ॥ tuSTAva sa mahAdevamupamanyurdvijottamaH ॥ 67॥

एवमुक्तश्शिवस्तेन सर्वेषां शृण्वताम्प्रभुः ॥ प्रत्युवाच प्रसन्नात्मोपमन्युं सकलेश्वरः ॥ ६८ ॥

evamuktazzivastena sarveSAM zRNvatAmprabhuH ॥ pratyuvAca prasannAtmopamanyuM sakalezvaraH ॥ 68 ॥

शिव उवाच ॥ वत्सोपमन्यो धन्यस्त्वं मम भक्तो विशेषतः ॥ सर्वन्दत्तम्मया ते हि यद्वृ क्त्तम्भवतानघ ॥ ६९॥

ziva uvAca ॥ vatsopamanyo dhanyastvaM mama bhakto vizeSataH ॥ sarvandattammayA te hi yadvR kttambhavatAnagha ॥ 69॥

अजरश्चामरश्च त्वं सर्वदा दुःखवर्जित॥ सर्वपूज्यो निर्विकारी भक्तानाम्प्रवरो भव ॥ ७०॥

ajarazcAmarazca tvaM sarvadA duHkhavarjita॥ sarvapUjyo nirvikArI bhaktAnAmpravaro bhava ॥ 70॥

अक्षया बान्धवाश्चैव कुलं गोत्रं च ते सदा ॥ भविष्यति द्विजश्रेष्ठ मयि भक्तिश्च शाश्वती ॥ ७१॥

akSayA bAndhavAzcaiva kulaM gotraM ca te sadA ॥ bhaviSyati dvijazreSTha mayi bhaktizca zAzvatI ॥ 71॥

सान्निध्यं चाश्रये नित्यं करिष्यामि मुने तव ॥ तिष्ठ वत्स यथा कामं नोत्कण्ठां च करिष्यसि ॥ ७२ ॥

sAnnidhyaM cAzraye nityaM kariSyAmi mune tava ॥ tiSTha vatsa yathA kAmaM notkaNThAM ca kariSyasi ॥ 72 ॥

नन्दीश्वर उवाच ॥ एवमुक्त्वा स भगवांस्तस्मै दत्त्वा वरान्वरान् ॥ सांबश्च सगणस्सद्यस्तत्रैवान्तर्दधे प्रभुः ॥ ७३ ॥

nandIzvara uvAca ॥ evamuktvA sa bhagavAMstasmai dattvA varAnvarAn ॥ sAMbazca sagaNassadyastatraivAntardadhe prabhuH ॥ 73 ॥

उपमन्युः प्रसन्नात्मा प्राप्य शम्भोर्वरान्वरान् ॥ जगाम जननीस्थानं मात्रे सर्वम वर्णयत् ॥ ७४ ॥

upamanyuH prasannAtmA prApya zambhorvarAnvarAn ॥ jagAma jananIsthAnaM mAtre sarvama varNayat ॥ 74 ॥

तच्छ्रुत्वा तस्य जननी महाहर्षमवाप सा ॥ सर्वपूज्वोऽभवत्सोऽपि सुखं प्रापाधिकं सदा ॥ ७५ ॥

tacchrutvA tasya jananI mahAharSamavApa sA ॥ sarvapUjvo'bhavatso'pi sukhaM prApAdhikaM sadA ॥ 75 ॥

इत्थन्ते वर्णितस्तात शिवस्य परमात्मनः ॥ सुरेश्वरावतारो हि सर्वदा सुखदः सताम् ॥ ७६॥

itthante varNitastAta zivasya paramAtmanaH ॥ surezvarAvatAro hi sarvadA sukhadaH satAm ॥ 76॥

इदमाख्यानमनघं सर्वकामफलप्रदम् ॥ स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम् ॥ ७७॥

idamAkhyAnamanaghaM sarvakAmaphalapradam ॥ svargyaM yazasyamAyuSyaM bhuktimuktipradaM satAm ॥ 77॥

य एतच्छृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः ॥ इह सर्वसुखं भुक्त्वा सोऽन्ते शिवगतिं लभेत् ॥ ७८ ॥

ya etacchRNuyAdbhaktyA zrAvayedvA samAhitaH ॥ iha sarvasukhaM bhuktvA so'nte zivagatiM labhet ॥ 78 ॥