Chapter 26
अध्यायः 26
Śatarudra Saṃhitā, Chapter 26
Shlokas (65)
+ Add ShlokaShatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 1
नन्दीश्वर उवाच ॥ शृणु तात प्रवक्ष्यामि शिवस्य परमात्मनः ॥ अवतारं परमानन्दं वैश्यनाथाह्वयं मुने ॥ १ ॥
nandIzvara uvAca ॥ zRNu tAta pravakSyAmi zivasya paramAtmanaH ॥ avatAraM paramAnandaM vaizyanAthAhvayaM mune ॥ 1 ॥
Nandīśvara said:— O dear sage, listen to me. I shall tell you about Vaiśyanātha, the incarnation of Śiva, the supreme soul that yields great bliss.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 2
नन्दिग्रामे पुरा काचिन्महानन्देति विश्रुता ॥ बभूव वारवनिता शिवभक्ता सुसुन्दरी ॥ २ ॥
nandigrAme purA kAcinmahAnandeti vizrutA ॥ babhUva vAravanitA zivabhaktA susundarI ॥ 2 ॥
Formerly, in Nandigrāma there was a prostitute known as Mahānandā. She was very beautiful and a devotee of Śiva.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 3
महाविभवसम्पन्ना सुधनाढ्या महोज्ज्वला ॥ नानारत्नपरिच्छिन्न शृङ्गाररसनिर्भरा ॥ ३ ॥
mahAvibhavasampannA sudhanADhyA mahojjvalA ॥ nAnAratnaparicchinna zRGgArarasanirbharA ॥ 3 ॥
She was very prosperous, rich and brilliant. She was bedecked in gems of different kinds. She was voluptuous in love.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 4
सर्वसंगीत विद्यासु निपुणातिमनोहरा ॥ तस्या गेयेन हृष्यन्ति राज्ञ्यो राजान एव च ॥ ४ ॥
sarvasaMgIta vidyAsu nipuNAtimanoharA ॥ tasyA geyena hRSyanti rAjJyo rAjAna eva ca ॥ 4 ॥
She was an adept in all lores of music. She was delightful to all. Queens and kings were delighted by her songs.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 5
समानर्च सदा साम्बं सा वेश्या शंकरं मुदा ॥ शिवनामजपासक्ता भस्मरुद्राक्षभूषणा ॥ ५॥
samAnarca sadA sAmbaM sA vezyA zaMkaraM mudA ॥ zivanAmajapAsaktA bhasmarudrAkSabhUSaNA ॥ 5॥
She always wonhipped Śiva and Pārvatī with great joy. She was interested in recounting the names of Śiva. She used to wear ashes and Rudrākṣa.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 6
शिवं सम्पूज्य सा नित्यं सेवन्ती जगदीश्वरम् ॥ ननर्त परया भक्त्या गायन्ती शिवसद्यशः ॥ ६ ॥
zivaM sampUjya sA nityaM sevantI jagadIzvaram ॥ nanarta parayA bhaktyA gAyantI zivasadyazaH ॥ 6 ॥
After worshipping Śiva, the lord of the universe she used to dance with great devotion and sing the great glory of Śiva.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 7
रुद्राक्षैर्भूषयित्वैकं मर्कटं चैव कुक्कुटम् ॥ करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्म सा ॥ ७ ॥
rudrAkSairbhUSayitvaikaM markaTaM caiva kukkuTam ॥ karatAlaizca gItaizca sadA nartayati sma sA ॥ 7 ॥
She kept a monkey and a cock which she decorated with Rudrākṣas. She made them dance singing herself and clapping her hands.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 8
नृत्यमानौ च तौ दृष्ट्वा शिवभक्तिरता च सा ॥ वेश्या स्म विहसत्युच्चैः प्रेम्णा सर्वसखीयुता ॥ ८ ॥
nRtyamAnau ca tau dRSTvA zivabhaktiratA ca sA ॥ vezyA sma vihasatyuccaiH premNA sarvasakhIyutA ॥ 8 ॥
On seeing them dance, she, engrossed in devotion to Śiva, used to laugh lovingly along with her friends and attendants.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 9
रुद्राक्षैः कृतकेयूरकर्णा भरणमण्डनः ॥ मर्कटः शिक्षया तस्याः पुरो नृत्यति बालवत् ॥ ९ ॥
rudrAkSaiH kRtakeyUrakarNA bharaNamaNDanaH ॥ markaTaH zikSayA tasyAH puro nRtyati bAlavat ॥ 9 ॥
The monkey, as a result of her instruction, danced before her, like a boy bedecked in Rudrākṣas as ear-rings, and shoulderlets.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 10
शिखासंबद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह ॥ नित्यं ननर्त नृत्यज्ञः पश्यतां हितमावहन् ॥ १० ॥
zikhAsaMbaddharudrAkSaH kukkuTaH kapinA saha ॥ nityaM nanarta nRtyajJaH pazyatAM hitamAvahan ॥ 10 ॥
The cock too was bedecked in Rudrākṣa tied round its tuft. It too danced along with the monkey delighting the onlookers.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 11
एवं सा कुर्वती वेश्या कौतुकम्परमादरात् ॥ शिवभक्तिरता नित्यं महानन्दभराऽभवत् ॥ ११ ॥
evaM sA kurvatI vezyA kautukamparamAdarAt ॥ zivabhaktiratA nityaM mahAnandabharA'bhavat ॥ 11 ॥
Thus that prostitute indulging in these delightful pranks and pursuing devotional service to Śiva was very happy always.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 12
शिवभक्तिं प्रकुर्वन्त्या वेश्याया मुनिसत्तम ॥ बहुकालो व्यतीयाय तस्याः परमसौख्यतः ॥ १२ ॥
zivabhaktiM prakurvantyA vezyAyA munisattama ॥ bahukAlo vyatIyAya tasyAH paramasaukhyataH ॥ 12 ॥
O excellent sage, a long time thus elapsed when she was quite happy performing her devotional service to Śiva.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 13
एकदा च गृहे तस्या वैश्यो भूत्वा शिवस्स्वयम् ॥ परीक्षितुं च तद्भावमाजगाम शुभो व्रती ॥ १३ ॥
ekadA ca gRhe tasyA vaizyo bhUtvA zivassvayam ॥ parIkSituM ca tadbhAvamAjagAma zubho vratI ॥ 13 ॥
Once Śiva assumed the form of a merchant and visited her house to test her. He had assumed the auspicious form of a devotee.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 14
त्रिपुण्ड्रविलसद्भालो रुद्राक्षाभरणः कृती ॥ शिवनामजपासक्तो जटिलः शैववेषभृत् ॥ १४ ॥
tripuNDravilasadbhAlo rudrAkSAbharaNaH kRtI ॥ zivanAmajapAsakto jaTilaH zaivaveSabhRt ॥ 14 ॥
His forehead was marked with Tripuṇḍra. He wore Rudrākṣa as ornaments. He was interested in recounting the names of Śiva. He was clad as a devotee of Śiva. He wore matted locks of hair.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 15
स बिभ्रद्भस्मनिचयं प्रकोष्ठे वरकंकणम् ॥ महारत्नपरिस्तीर्णं राजते परकौतुकी ॥ १५ ॥
sa bibhradbhasmanicayaM prakoSThe varakaMkaNam ॥ mahAratnaparistIrNaM rAjate parakautukI ॥ 15 ॥
He had smeared ashes all over his body. Round his wrist was tied an excellent bangle set with gems.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 16
तमागतं सुसंपूज्य सा वेश्या परया मुदा ॥ स्वस्थाने सादरं वैश्यं सुन्दरी हि न्यवेशयत् ॥ १६ ॥
tamAgataM susaMpUjya sA vezyA parayA mudA ॥ svasthAne sAdaraM vaizyaM sundarI hi nyavezayat ॥ 16 ॥
The beautiful prostitute worshipped and welcomed the visitor with great joy. She made him sit with great respect.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 17
तत्प्रकोष्ठे वरं वीक्ष्य कंकणं सुमनोहरम् ॥ तस्मिञ्जातस्पृहा सा च तं प्रोवाच सुविस्मिता ॥ १७ ॥
tatprakoSThe varaM vIkSya kaMkaNaM sumanoharam ॥ tasmiJjAtaspRhA sA ca taM provAca suvismitA ॥ 17 ॥
On seeing the excellent bangle round his wrist she coveted the same. In great surprise she said.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 18
महानन्दोवाच ॥ महारत्नमयश्चायं कंकणस्त्वत्करे स्थितः ॥ मनो हरति मे सद्यो दिव्यस्त्रीभूषणोचितः ॥ १८ ॥
mahAnandovAca ॥ mahAratnamayazcAyaM kaMkaNastvatkare sthitaH ॥ mano harati me sadyo divyastrIbhUSaNocitaH ॥ 18 ॥
Mahānandā said:— This bangle set with great gems around your arm captivates my mind. It is worthy of being an ornament of a celestial damsel.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 19
नन्दीश्वर उवाच ॥ इति तां नवरत्नाढ्ये सस्पृहां करभूषणे ॥ वीक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत ॥ १९ ॥
nandIzvara uvAca ॥ iti tAM navaratnADhye saspRhAM karabhUSaNe ॥ vIkSyodAramatirvaizyaH sasmitaM samabhASata ॥ 19 ॥
Nandīśvara said:— On seeing that she wished for the bangle set with nine gems, the liberal-minded merchant spoke smilingly.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 20
वैश्यनाथ उवाच ॥ अस्मिन्रत्नवरे दिव्ये सस्पृहं यदि ते मनः ॥ त्वमेवाधत्स्व सुप्रीत्या मौल्यमस्य ददासि किम् ॥ २० ॥
vaizyanAtha uvAca ॥ asminratnavare divye saspRhaM yadi te manaH ॥ tvamevAdhatsva suprItyA maulyamasya dadAsi kim ॥ 20 ॥
Vaiśyanātha said:— If your mind wishes for this excellent gemset ornament you can have it with pleasure. But what is the price you are willing to pay?
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 21
वेश्योवाच ॥ वयं हि स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः ॥ अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः ॥ २१ ॥
vezyovAca ॥ vayaM hi svairacAriNyo vezyAstu na pativratAH ॥ asmatkulocito dharmo vyabhicAro na saMzayaH ॥ 21 ॥
The prostitute said:— We are prostitutes flirting here and there and not chaste ladies. Undoubtedly the regular practice observed in our family is harlotry.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 22
यद्येतदखिलं चित्तं गृह्णाति करभूषणम् ॥ दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी तव भवाम्यहम् ॥ २२ ॥
yadyetadakhilaM cittaM gRhNAti karabhUSaNam ॥ dinatrayamahorAtraM patnI tava bhavAmyaham ॥ 22 ॥
If I take the bangle from you I shall be your wife for three full days and nights.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 23
वैश्य उवाच ॥ तथास्तु यदि ते सत्यं वचनं वीरवल्लभे ॥ ददामि रत्नवलयं त्रिरात्रं भव मे वधूः ॥ २३ ॥
vaizya uvAca ॥ tathAstu yadi te satyaM vacanaM vIravallabhe ॥ dadAmi ratnavalayaM trirAtraM bhava me vadhUH ॥ 23 ॥
The merchant said:— O beloved harlot, if your words are true, let it be as you say. I shall give you the gemset bangle. Be my wife for three days and nights.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 24
एतस्मिन्व्यवहारे तु प्रमाणं शशिभास्करौ ॥ त्रिवारं सत्यमित्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये ॥ २४ ॥
etasminvyavahAre tu pramANaM zazibhAskarau ॥ trivAraM satyamityuktvA hRdayaM me spRza priye ॥ 24 ॥
In this deal the witnesses are the moon and the sun. Repeat three times “True” and touch my heart, O beloved.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 25
वेश्योवाच ॥ दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो ॥ सहधर्मं चरामीति सत्यंसत्यं न संशयः ॥ २५ ॥
vezyovAca ॥ dinatrayamahorAtraM patnI bhUtvA tava prabho ॥ sahadharmaM carAmIti satyaMsatyaM na saMzayaH ॥ 25 ॥
The prostitute said:— O lord, I shall be your wife for three days and carry out all wifely duties. This is true. This is undoubtedly true.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 26
नन्दीश्वर उवाच ॥ इत्युक्त्वा हि महानन्दा त्रिवारं शशिभास्करौ॥ प्रमाणीकृत्य सुप्रीत्या सा तद्धृदयमस्पृशत् ॥ २६॥
nandIzvara uvAca ॥ ityuktvA hi mahAnandA trivAraM zazibhAskarau॥ pramANIkRtya suprItyA sA taddhRdayamaspRzat ॥ 26॥
Nandīśvara said:— After repeating this for three times, with the moon and the sun as witnesses, Mahānandā touched his heart with pleasure.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 27
अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रदत्त्वा रत्नकंकणम्॥ लिंगं रत्नमयं तस्य हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्॥ २७॥
atha tasyai sa vaizyastu pradattvA ratnakaMkaNam॥ liMgaM ratnamayaM tasya haste dattvedamabravIt॥ 27॥
After giving her the gemset bangle that merchant handed to her a gemset phallic image and spoke thus.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 28
वैश्यनाथ उवाच॥ इदं रत्नमयं लिंगं शैवं मत्प्राणदवल्ल भम् ॥ रक्षणीयं त्वया कान्ते गोपनीयं प्रयत्नतः ॥ २८॥
vaizyanAtha uvAca॥ idaM ratnamayaM liMgaM zaivaM matprANadavalla bham ॥ rakSaNIyaM tvayA kAnte gopanIyaM prayatnataH ॥ 28॥
The merchant said:— O my beloved, this gemset phallic image is very dear to me. It shall be well-preserved strenuously and in secret by you.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 29
नन्दीश्वर उवाच॥ एवमस्त्विति सा प्रोच्य लिंगमादाय रत्नजम् ॥ नाट्यमण्डपिका मध्ये निधाय प्राविशद्गृहम् ॥ २९ ॥
nandIzvara uvAca॥ evamastviti sA procya liMgamAdAya ratnajam ॥ nATyamaNDapikA madhye nidhAya prAvizadgRham ॥ 29 ॥
Nandīśvara said:— She said “Let it be so” and took the gemset phallic image. She kept it in the middle of the dancing platform and entered the house.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 30
सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा ॥ सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशो भिते ॥ ३० ॥
sA tena saMgatA rAtrau vaizyena viTadharmiNA ॥ sukhaM suSvApa paryaMke mRdutalpopazo bhite ॥ 30 ॥
During the night she had her sexual union with the merchant who behaved like a libertine. She then went to sleep on the couch brilliant with a soft bed.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 31
ततो निशीथसमये मुने वैश्यपतीच्छया ॥ अकस्मादुत्थिता वाणी नृत्यमण्डपिकान्तरे ॥ ३१ ॥
tato nizIthasamaye mune vaizyapatIcchayA ॥ akasmAdutthitA vANI nRtyamaNDapikAntare ॥ 31 ॥
O sage, then at midnight, at the will of the lordly merchant, suddenly there arose a fire in the middle of the dancing platform.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 32
महाप्रज्वलितो वह्निः सुसमीरसहायवान् ॥ नाट्यमण्डपिकां तात तामेव सहसावृणोत् ॥ ३२ ॥
mahAprajvalito vahniH susamIrasahAyavAn ॥ nATyamaNDapikAM tAta tAmeva sahasAvRNot ॥ 32 ॥
The blazing fire helped by a forceful wind enveloped the dancing platform all of a sudden.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 33
मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात्॥ मर्कटं मोचयामास सा वेश्या तत्र बन्धनात् ॥ ३३॥
maNDape dahyamAne tu sahasotthAya saMbhramAt॥ markaTaM mocayAmAsa sA vezyA tatra bandhanAt ॥ 33॥
When the platform was burning the prostitute got up suddenly in her bewilderment and let the monkey free untying it.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 34
स मर्कटो मुक्तबन्धः कुक्कुटेन सहामुना ॥ भिया दूरं हि दुद्राव विधूयाग्निकणान्बहून् ॥ ३४ ॥
sa markaTo muktabandhaH kukkuTena sahAmunA ॥ bhiyA dUraM hi dudrAva vidhUyAgnikaNAnbahUn ॥ 34 ॥
Freed from the bondage the monkey in its fear ran here and there along with the cock and scattered sparks of fire.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 35
स्तम्भेन सह निर्दग्धं तल्लिंगं शकलीकृतम्॥ दृष्ट्वा वेश्या स वैश्यश्च दुरंतं दुःखमापतुः ॥ ३५॥
stambhena saha nirdagdhaM talliMgaM zakalIkRtam॥ dRSTvA vezyA sa vaizyazca duraMtaM duHkhamApatuH ॥ 35॥
On seeing the phallic image burnt along with the pillar and smashed utterly, the prostitute and the merchant felt endless distress.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 36
दृष्ट्वा ह्यात्मसमं लिंगं दग्धं वैश्यपतिस्तदा॥ ज्ञातुन्तद्भावमन्तःस्थम्मरणाय मतिन्दधे ॥ ३६ ॥
dRSTvA hyAtmasamaM liMgaM dagdhaM vaizyapatistadA॥ jJAtuntadbhAvamantaHsthammaraNAya matindadhe ॥ 36 ॥
On seeing the phallic image as it were his very soul burnt, the lordly merchant desired to end his life in order to know her mentality.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 37
निविश्येतितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् ॥ नानालीलो महेशानः कौतुकान्नरदेहवान् ॥ ३७ ॥
nivizyetitarAM khedAdvaizyastAmAha duHkhitAm ॥ nAnAlIlo mahezAnaH kautukAnnaradehavAn ॥ 37 ॥
In great despair and sorrow the merchant told her in grief. Lord Śiva who had assumed a human body just for pleasure indulged in different sports.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 38
वैश्यपतिरुवाच ॥ शिवलिंगे तु निर्भिन्ने दग्धे महत्प्राणवल्लभे ॥ सत्यं वच्मि न सन्देहो नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ३८ ॥
vaizyapatiruvAca ॥ zivaliMge tu nirbhinne dagdhe mahatprANavallabhe ॥ satyaM vacmi na sandeho nAhaM jIvitumutsahe ॥ 38 ॥
“O my beloved, when the phallic image is smashed and burnt I do not desire to live. I am telling you the truth. There is no doubt in this.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 39
चितां कारय मे भद्रे स्वभृत्यैस्त्वं वरैर्लघु ॥ शिवे मनस्समावेश्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् ॥ ३९ ॥
citAM kAraya me bhadre svabhRtyaistvaM varairlaghu ॥ zive manassamAvezya pravekSyAmi hutAzanam ॥ 39 ॥
O gentle lady, prepare a pyre for me immediately through your servants. With my mind fixed in Śiva, I shall enter the fire.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 40
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 40
यदि ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् ॥ तथाप्यस्मिन् क्षणे भद्रे प्रविशामि त्यजाम्यसून् ॥ ४० ॥
yadi brahmendraviSNvAdyA vArayeyuH sametya mAm ॥ tathApyasmin kSaNe bhadre pravizAmi tyajAmyasUn ॥ 40 ॥
Even if Brahmā, Indra, Viṣṇu and others were to prevent me, O gentle lady, I shall enter the fire this moment and shall forsake my life.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 41
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 41
नन्दीश्वर उवाच ॥ तमेवं दृढनिर्बन्धं सा विज्ञाय सुदुःखिता ॥ स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वभवनाद्बहिः ॥ ४१ ॥
nandIzvara uvAca ॥ tamevaM dRDhanirbandhaM sA vijJAya suduHkhitA ॥ svabhRtyaiH kArayAmAsa citAM svabhavanAdbahiH ॥ 41 ॥
Nandīśvara said:— On realising his tenacious decision the harlot was much distressed. Outside her house she caused the pyre to be made through her servants.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 42
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 42
ततस्स वैश्यश्शिव एक एव प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् ॥ विवेश पश्यत्सु नरेषु धीरः सुकौतुकी संगतिभावमिच्छुः ॥ ४२ ॥
tatassa vaizyazziva eka eva pradakSiNIkRtya samiddhamagnim ॥ viveza pazyatsu nareSu dhIraH sukautukI saMgatibhAvamicchuH ॥ 42 ॥
Then the merchant who was only Śiva himself went round the blazing fire. Desirous of knowing her intentions he entered the fire firmly.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 43
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 43
दृष्ट्वा सा तद्गतिं वेश्या महानन्दातिविस्मिता ॥ अनुतापं च युवती प्रपेदे मुनिसत्तम ॥ ४३॥
dRSTvA sA tadgatiM vezyA mahAnandAtivismitA ॥ anutApaM ca yuvatI prapede munisattama ॥ 43॥
O excellent sage, on seeing him enter the pyre, the harlot was dismayed. The youthful maiden sympathised with him.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 44
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 44
अथ सा दुःखिता वेश्या स्मृत्वा धर्म सुनिर्मलम् ॥ सर्वान्बंधुजनान्वीक्ष्य बभाषे करुणं वचः ॥ ४४॥
atha sA duHkhitA vezyA smRtvA dharma sunirmalam ॥ sarvAnbaMdhujanAnvIkSya babhASe karuNaM vacaH ॥ 44॥
The miserable harlot remembered the sacred vow and said piteously glancing at all her kinsmen.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 45
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 45
महानन्दोवाच॥ रत्नकंकणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् ॥ दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता ॥ ४५ ॥
mahAnandovAca॥ ratnakaMkaNamAdAya mayA satyamudAhRtam ॥ dinatrayamahaM patnI vaizyasyAmuSya saMmatA ॥ 45 ॥
Mahānandā said:— Taking the gemset bangle I had taken the pledge that I shall be the avowed wife of this merchant for three days.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 46
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 46
कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती ॥ तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् ॥ ४६ ॥
karmaNA matkRtenAyaM mRto vaizyaH zivavratI ॥ tasmAdahaM pravekSyAmi sahAnena hutAzanam ॥ 46 ॥
This merchant, the avowed Śaivite, died of my activities. Hence I shall enter fire along with him.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 47
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 47
स्वधर्मचारिणी त्यक्तमाचार्य्यै सत्यवादिभिः ॥ एवं कृते मम प्रीत्या सत्यं मयि न नश्यतु ॥ ४७॥
svadharmacAriNI tyaktamAcAryyai satyavAdibhiH ॥ evaM kRte mama prItyA satyaM mayi na nazyatu ॥ 47॥
Truthfiil preceptors have ordained that a wife shall observe her duty. If I do likewise my truthfulness will not be marred.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 48
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 48
सत्याश्रयः परो धर्म सत्येन परमा गतिः ॥ सत्येन स्वर्ग मोक्षौ च सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ४८॥
satyAzrayaH paro dharma satyena paramA gatiH ॥ satyena svarga mokSau ca satye sarvaM pratiSThitam ॥ 48॥
Abiding by truth is a great virtue. Great goal can be attained through truth. Heaven and liberation can be achieved through truth. Everything is founded on truth.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 49
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 49
नन्दीश्वर उवाच ॥ इति सा दृढनिर्वन्धा वार्यमाणापि बन्धुभिः ॥ सत्यलोकपरा नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे ॥ ४९ ॥
nandIzvara uvAca ॥ iti sA dRDhanirvandhA vAryamANApi bandhubhiH ॥ satyalokaparA nArI prANAMstyaktuM mano dadhe ॥ 49 ॥
Nandīśvara said:— Although prevented by her kinsmen the harlot was obstinate in her resolve. The woman eager in the attainment of Satyaloka decided on giving up her life.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 50
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 50
सर्वस्वं द्विजमुख्येभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम् ॥ तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रवेशाभिमुखी ह्यभूत् ॥ ५० ॥
sarvasvaM dvijamukhyebhyo dattvA dhyAtvA sadAzivam ॥ tamagniM triH parikramya pravezAbhimukhI hyabhUt ॥ 50 ॥
She gifted away her property to leading brahmins. She meditated on Sadāśiva. She circumambulated the fire thrice and stood ready to enter it.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 51
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 51
तां पतन्तीं समिद्धेग्नौ स्वपदार्पितमानसाम् ॥ वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः स वै शिवः ॥ ५१ ॥
tAM patantIM samiddhegnau svapadArpitamAnasAm ॥ vArayAmAsa vizvAtmA prAdurbhUtaH sa vai zivaH ॥ 51 ॥
As she was going to jump in the fire with her mind fixed in his feet, Śiva, the soul of the universe, appeared in front and stopped her.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 52
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 52
सा तं विलोक्याखिलदेवदेवन्त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् ॥ शशांकसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ ॥ ५२ ॥
sA taM vilokyAkhiladevadevantrilocanaM candrakalAvataMsam ॥ zazAMkasUryAnalakoTibhAsaM stabdheva bhIteva tathaiva tasthau ॥ 52 ॥
On seeing the three-eyed lord of the gods, decorated by the moon’s digit, and as brilliant as crores of moons, suns and fires she stood as If stunned and frightened.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 53
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 53
तां विह्वलां सुवित्रस्वां वेपमानां जडीकृताम् ॥ समाश्वास्य गलद्बाष्पां करौ धृत्वाऽब्रवीद्वचः ॥ ५३ ॥
tAM vihvalAM suvitrasvAM vepamAnAM jaDIkRtAm ॥ samAzvAsya galadbASpAM karau dhRtvA'bravIdvacaH ॥ 53 ॥
The lord caught hold of the hands of the frightened and agitated lady, stunned, trembling and shedding (ears. He consoled her and spoke.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 54
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 54
शिव उवाच ॥ सत्यं धर्मं च धैर्यं च भक्तिं च मयि निश्चलाम् ॥ परीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः ॥ ५४॥
ziva uvAca ॥ satyaM dharmaM ca dhairyaM ca bhaktiM ca mayi nizcalAm ॥ parIkSituM tvatsakAzaM vaizyo bhUtvAhamAgataH ॥ 54॥
Śiva said:— It is to test your truthfulness, piety, courage and steady devotion to me that I came near you assuming the form of a merchant.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 55
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 55
मा ययाग्निं समुद्दीप्य दग्धन्ते नाट्यमण्डपम् ॥ दग्धं कृत्वा रत्नलिंगं प्रविष्टोहं हुताशनम् ॥ ५५॥
mA yayAgniM samuddIpya dagdhante nATyamaNDapam ॥ dagdhaM kRtvA ratnaliMgaM praviSTohaM hutAzanam ॥ 55॥
With my magic I produced the blazing fire and burnt your dancing platform. After burning the gemset phallic image I entered fire myself.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 56
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 56
सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सहा॥ अतस्ते संप्रदास्यामि भोगांस्त्रिदशदुर्लभान् ॥ ५६॥
sA tvaM satyamanusmRtya praviSTAgniM mayA sahA॥ ataste saMpradAsyAmi bhogAMstridazadurlabhAn ॥ 56॥
But you remembered the promise and entered the fire along with me. Hence I shall give you such pleasures as are inaccessible to gods.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 57
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 57
यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तदेव हि ददामि ते॥ त्वद्भक्त्याहं प्रसन्नोस्मि तवादेयं न विद्यते ॥ ५७॥
yadyadicchasi suzroNi tadeva hi dadAmi te॥ tvadbhaktyAhaM prasannosmi tavAdeyaM na vidyate ॥ 57॥
O beautiful lady of good hips, whatever you wish I shall give you. I am delighted by your devotion. There is nothing which cannot be given to you.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 58
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 58
नन्दीश्वर उवाच ॥ इति ब्रुवति गौरीशे शंकरे भक्तवत्सले ॥ महानन्दा च सा वेश्या शंकरम्प्रत्यभाषत ॥ ५८॥
nandIzvara uvAca ॥ iti bruvati gaurIze zaMkare bhaktavatsale ॥ mahAnandA ca sA vezyA zaMkarampratyabhASata ॥ 58॥
Nandīśvara said:— When Śiva, lord of Pārvatī, favourably disposed to his devotees said thus, the harlot Mahānandā replied to Śiva.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 59
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 59
वेश्योवाच ॥ न मे वाञ्छास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले ॥ तव पादाम्बुजस्पर्शादन्यत्किंचिन्न कामये ॥ ५९॥
vezyovAca ॥ na me vAJchAsti bhogeSu bhUmau svarge rasAtale ॥ tava pAdAmbujasparzAdanyatkiMcinna kAmaye ॥ 59॥
This prostitute said:— I have no desire for enjoyment on the earth, in the heaven or in the nether worlds. I do not desire anything except the touch of your lotus-like feet.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 60
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 60
ये मे भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बान्धवाः ॥ सर्वे त्वद्दर्शनपरास्त्वयि सन्न्यस्तवृत्तयः ॥ ६०॥
ye me bhRtyAzca dAsyazca ye cAnye mama bAndhavAH ॥ sarve tvaddarzanaparAstvayi sannyastavRttayaH ॥ 60॥
My servants, my maids and my kinsmen are interested in seeing you. They have dedicated everything to you.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 61
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 61
सर्वानेतान्मया सार्द्धं निनीयात्मपरम्पदम् ॥ पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोऽस्तु ते ॥ ६१ ॥
sarvAnetAnmayA sArddhaM ninIyAtmaparampadam ॥ punarjanmabhayaM ghoraM vimocaya namo'stu te ॥ 61 ॥
Take them all along with me to your great region and quash the terrible fear of rebirth. Obeisance be to you.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 62
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 62
नन्दीश्वर उवाच ॥ ततस्स तस्या वचनम्प्रतिनन्द्य महेश्वरः ॥ ताः सर्वाश्च तया सार्धं निनाय स्वम्परम्पदम् ॥ ६२॥
nandIzvara uvAca ॥ tatassa tasyA vacanampratinandya mahezvaraH ॥ tAH sarvAzca tayA sArdhaM ninAya svamparampadam ॥ 62॥
Nandīśvara said:— Appreciating her words, the great Śiva took all of them to his great region.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 63
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 63
वैश्यनाथावतारस्ते वर्णितः परमो मया ॥ महानन्दासुखकरो भक्तानन्दप्रदस्सदा॥ ६३॥
vaizyanAthAvatAraste varNitaH paramo mayA ॥ mahAnandAsukhakaro bhaktAnandapradassadA॥ 63॥
Thus I have described to you the great incarnation of Vaiśyanātha. It was pleasing to Mahānandā. It yields great bliss to devotees.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 64
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 64
इदं चरित्रं परमं पवित्रं सतां च सर्वप्रदमाशु दिव्यम् ॥ शिवावतारस्य विशाम्पतेर्महानन्दामहासौख्यकरं विचित्रम् ॥ ६४॥
idaM caritraM paramaM pavitraM satAM ca sarvapradamAzu divyam ॥ zivAvatArasya vizAmpatermahAnandAmahAsaukhyakaraM vicitram ॥ 64॥
This narrative is great holy and divine. It grants desires to good men immediately. This story of the incarnation of Śiva as the lordly merchant is the source of great happiness. It is wonderful.
Shatarudra-samhita - Chapter 26 - Verse 65
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 26 · Verse 65
इदं यः शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः ॥ च्यवते न स्वधर्मात्स परत्र लभते गतिम् ॥ ६५॥
idaM yaH zRNuyAdbhaktyA zrAvayedvA samAhitaH ॥ cyavate na svadharmAtsa paratra labhate gatim ॥ 65॥
He who listens to this story with devotion and narrates it with purity never swerves from his duties. He attains salvation hereafter.