Chapter 20
अध्यायः 20
Śatarudra Saṃhitā, Chapter 20
Shlokas (40)
+ Add ShlokaShatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 1
नन्दीश्वर उवाच॥ अतः परं श्रुणु प्रीत्या हनुमच्चरितम्मुने॥ यथा चकाराशु हरो लीलास्तद्रूपतो वराः ॥ १॥
nandIzvara uvAca॥ ataH paraM zruNu prItyA hanumaccaritammune॥ yathA cakArAzu haro lIlAstadrUpato varAH ॥ 1॥
Nandīśvara said:— O sage, henceforth listen lovingly to the story of Hanūmat, how Śiva performed excellent sports in that form.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 2
चकार सुहितं प्रीत्या रामस्य परमेश्वराः ॥ तत्सर्वं चरितं विप्र शृणु सर्वसुखावहम् ॥ २ ॥।
cakAra suhitaM prItyA rAmasya paramezvarAH ॥ tatsarvaM caritaM vipra zRNu sarvasukhAvaham ॥ 2 ॥।
Out of love, Lord Śiva rendered great help to Rāma. O brahmin, listen to the whole of that story which is pleasing to all.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 3
एकस्मिन्समये शम्भुरद्भुतोतिकरः प्रभुः ॥ ददर्श मोहिनीरूपं विष्णोस्स हि वसद्गुणः? ॥ ३ ॥
ekasminsamaye zambhuradbhutotikaraH prabhuH ॥ dadarza mohinIrUpaM viSNossa hi vasadguNaH? ॥ 3 ॥
Once lord Śiva of wonderful sports saw Viṣṇu in the form of an enchantress with glittering qualities.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 4
चक्रे स्वं क्षुभितं शम्भुः कामबाणहतो यथा ॥ स्वम्वीर्यम्पातयामास रामकार्यार्थमीश्वरः ॥ ४॥
cakre svaM kSubhitaM zambhuH kAmabANahato yathA ॥ svamvIryampAtayAmAsa rAmakAryArthamIzvaraH ॥ 4॥
As if hit by the arrows of Cupid, Śiva let fall his semen dislodged from its seat, for Rāma’s work.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 5
तद्वीर्यं स्थापयामासुः पत्रे सप्तर्षयश्च ते ॥ प्रेरिता मनसा तेन रामकार्यार्थमादरात ॥ ५॥
tadvIryaM sthApayAmAsuH patre saptarSayazca te ॥ preritA manasA tena rAmakAryArthamAdarAta ॥ 5॥
Eagerly urged by him mentally for Rāma’s work, the seven celestial sages retained that semen in a leaf.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 6
तैर्गौतमसुतायां तद्वीर्यं शम्भोर्महर्षिभिः॥ कर्णद्वारा तथांजन्यां रामकार्यार्थमाहितम् ॥ ६॥
tairgautamasutAyAM tadvIryaM zambhormaharSibhiH॥ karNadvArA tathAMjanyAM rAmakAryArthamAhitam ॥ 6॥
For Rāma’s work that semen was poured through the ears of Añjanī, the daughter of Gautama, by those sages.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 7
ततश्च समये तस्माद्धनूमानिति नामभाक् ॥ शम्भुर्जज्ञे कपितनुर्महाबलपराक्रमः ॥ ७॥
tatazca samaye tasmAddhanUmAniti nAmabhAk ॥ zambhurjajJe kapitanurmahAbalaparAkramaH ॥ 7॥
In due course Śiva was born of it in the form of a monkey named Hanūmat. He had great strength and exploit.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 8
हनूमान्स कपीशानः शिशुरेव महाबलः ॥ रविबिम्बं बभक्षाशु ज्ञात्वा लघुफलम्प्रगे ॥ ८॥
hanUmAnsa kapIzAnaH zizureva mahAbalaH ॥ ravibimbaM babhakSAzu jJAtvA laghuphalamprage ॥ 8॥
Even as a child the lord of monkeys, Hanūmat was very powerful. Early in the morning he took the disc of the sun for a small fruit and wanted to eat it.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 9
देवप्रार्थनया तं सोऽत्यजज्ज्ञात्वा महाबलम् ॥ शिवावतारं च प्राप वरान्दत्तान्सुरर्षिभिः ॥ ९ ॥
devaprArthanayA taM so'tyajajjJAtvA mahAbalam ॥ zivAvatAraM ca prApa varAndattAnsurarSibhiH ॥ 9 ॥
At the request of the gods he left it. Knowing him to be an incarnation of Śiva of great power the gods and the sages granted him boons.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 10
स्वजनन्यन्तिकम्प्रागादथ सोतिप्रहर्षितः ॥ हनूमान्सर्वमाचख्यौ तस्यै तद्वृत्तमादरात् ॥ १०॥
svajananyantikamprAgAdatha sotipraharSitaH ॥ hanUmAnsarvamAcakhyau tasyai tadvRttamAdarAt ॥ 10॥
Highly delighted he approached his mother and eagerly told her everything in detail.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 11
तदाज्ञया ततो धीरस्सर्वविद्यामयत्नतः ॥ सूर्यात्पपाठ स कपिर्गत्वा नित्यं तदान्तिकम्॥ ११॥
tadAjJayA tato dhIrassarvavidyAmayatnataH ॥ sUryAtpapATha sa kapirgatvA nityaM tadAntikam॥ 11॥
At her behest the bold monkey went to the sun every day and learnt all lore from the sun without any strain.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 12
सूर्याज्ञया तदंशत्य सुग्रीवस्यान्तिकं ययौ॥ मातुराज्ञामनुप्राप्य रुद्रांशः कपिसत्तमः ॥ १२॥
sUryAjJayA tadaMzatya sugrIvasyAntikaM yayau॥ mAturAjJAmanuprApya rudrAMzaH kapisattamaH ॥ 12॥
The excellent monkey, a part of Śiva approached Sugrīva, a part of the sun, at his behest, after getting the permission of his mother.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 13
ज्येष्ठभ्रात्रा वालिना हि स्वस्त्रीभोक्त्रा तिरस्कृतः ॥ ऋष्यमृकगिरौ तेन न्यवसत्स हनूमता ॥ १३ ॥
jyeSThabhrAtrA vAlinA hi svastrIbhoktrA tiraskRtaH ॥ RSyamRkagirau tena nyavasatsa hanUmatA ॥ 13 ॥
Sugrīva who had been exiled by his elder brother Bālī who enjoyed his (Sugrīva’s) wife, stayed on the mountain Ṛṣyamūka long with Hanūmat.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 14
ततोऽभूत्स सुकण्ठस्य मन्त्री कपिवरस्सुधीः ॥ सर्वथा सुहितं चक्रे सुग्रीवस्य हरांशजः ॥ १४ ॥
tato'bhUtsa sukaNThasya mantrI kapivarassudhIH ॥ sarvathA suhitaM cakre sugrIvasya harAMzajaH ॥ 14 ॥
The intelligent monkey born of a part of Śiva became Sugrīva’s minister and did everything beneficial to him in every respect.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 15
तत्रागतेन सभ्रात्रा हृतभार्येण दुःखिना ॥ कारयामास रामेण तस्य सख्यं सुखावहम् ॥ १५॥
tatrAgatena sabhrAtrA hRtabhAryeNa duHkhinA ॥ kArayAmAsa rAmeNa tasya sakhyaM sukhAvaham ॥ 15॥
He made him enter into a pleasing alliance with Rāma who came there along with his brother and who was sad because his wife had been abducted by Rāvaṇa.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 16
घातयामास रामश्च वालिनं कपिकुञ्जरम् ॥ भ्रातृपत्न्याश्च भोक्तारं पापिनम्वीरमानिनम् ॥ १६ ॥
ghAtayAmAsa rAmazca vAlinaM kapikuJjaram ॥ bhrAtRpatnyAzca bhoktAraM pApinamvIramAninam ॥ 16 ॥
Rāma slew the powerful monkey Bālī who was a sinner as he enjoyed his brother’s wife and who professed to He a great hero.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 17
ततो रामाऽऽज्ञया तात हनूमान्वानरेश्वरः ॥ स सीतान्वेषणञ्चक्रे बहुभिर्वानरैस्सुधीः ॥ १७ ॥
tato rAmA''jJayA tAta hanUmAnvAnarezvaraH ॥ sa sItAnveSaNaJcakre bahubhirvAnaraissudhIH ॥ 17 ॥
Then at the behest of Rāma, O dear, the intelligent and leading monkey Hanūmat went out in search of Sītā along with many monkeys.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 18
ज्ञात्वा लङ्कागतां सीतां गतस्तत्र कपीश्वरः ॥ द्रुतमुल्लंघ्य सिंधुन्तमनिस्तीर्य्यं परैस्स वै ॥ १८ ॥
jJAtvA laGkAgatAM sItAM gatastatra kapIzvaraH ॥ drutamullaMghya siMdhuntamanistIryyaM paraissa vai ॥ 18 ॥
On knowing that she was in Laṅkā. the leading monkey quickly jumped across the ocean, never before crossed by any and reached Laṅkā.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 19
चक्रेऽद्भुतचरित्रं स तत्र विक्रमसंयुतम् ॥ अभिज्ञानन्ददौ प्रीत्या सीतायै स्वप्रभोर्वरम् ॥ १९ ॥
cakre'dbhutacaritraM sa tatra vikramasaMyutam ॥ abhijJAnandadau prItyA sItAyai svaprabhorvaram ॥ 19 ॥
There he performed wonderful exploits and handed over the excellent token of recognition of his lord Rāma to Sītā.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 20
सीताशोकं जहाराशु स वीरः कपिनायकः ॥ श्रावयित्वा रामवृत्तं तत्प्राणावनकारकम् ॥ २० ॥
sItAzokaM jahArAzu sa vIraH kapinAyakaH ॥ zrAvayitvA rAmavRttaM tatprANAvanakArakam ॥ 20 ॥
Narrating the endeavours of Rāma for the protection of her life, the heroic leader of monkeys dispelled the sorrow of Sītā.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 21
तदभिज्ञानमादाय निवृत्तो रामसन्निधिम्॥ रावणाऽऽराममाहत्य जघान बहुराक्षसान्॥ २१॥
tadabhijJAnamAdAya nivRtto rAmasannidhim॥ rAvaNA''rAmamAhatya jaghAna bahurAkSasAn॥ 21॥
Taking a token from her he turned back to go towards Rāma. On the way he broke Rāvaṇa’s park and killed many Rākṣasas.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 22
तदेव रावणसुतं हत्वा सबहुराक्षसम् ॥ स महोपद्रवं चक्रे महोतिस्तत्र निर्भयः ॥ २२॥
tadeva rAvaNasutaM hatvA sabahurAkSasam ॥ sa mahopadravaM cakre mahotistatra nirbhayaH ॥ 22॥
At the same time he killed Rāvaṇa’s son also along with many Rākṣasas. That fearless monkey of great exploits wrought a havoc there.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 23
यदा दग्धो रावणेनावगुंठ्य वसनानि च ॥ तैलाभ्यक्तानि सुदृढं महाबलवता मुने॥ २३॥
yadA dagdho rAvaNenAvaguMThya vasanAni ca ॥ tailAbhyaktAni sudRDhaM mahAbalavatA mune॥ 23॥
When he was burnt by Ravana he wrapped up his clothes O sage they were firmly rubbed with oil by the mighty.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 24
उत्प्लुत्योत्प्लुत्य च तदा महादेवांशजः कपिः ॥ ददाह लंकां निखिलां कृत्वा व्याजन्तमेव हि ॥ २४ ॥
utplutyotplutya ca tadA mahAdevAMzajaH kapiH ॥ dadAha laMkAM nikhilAM kRtvA vyAjantameva hi ॥ 24 ॥
Then the monkey born of the great gods jumped up and down He burnt down the whole of Lanka while it was still burning.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 25
दग्ध्वा लंकां वंचयित्वा विभीषणगृहं ततः ॥ अपतद्वारिधौ वीरस्ततस्स कपिकुञ्जरः ॥ २५॥
dagdhvA laMkAM vaMcayitvA vibhISaNagRhaM tataH ॥ apatadvAridhau vIrastatassa kapikuJjaraH ॥ 25॥
After burning Laṅkā except the mansion of Bibhīṣaṇa, the heroic leader of monkeys jumped into the ocean.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 26
स्वपुच्छं तत्र निर्वाप्य प्राप तस्य परन्तटम् ॥ अखिन्नस्स ययौ रामसन्निधिं गिरिशांशजः ॥ २६॥
svapucchaM tatra nirvApya prApa tasya parantaTam ॥ akhinnassa yayau rAmasannidhiM girizAMzajaH ॥ 26॥
Thereby extinguishing the fire from his tail he reached the other shore. Not at all tired or grieved the monkey born of a part of Śiva approached Rāma.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 27
अविलंबेन सुजवो हनूमान् कपिसत्तमः ॥ रामोपकण्ठमागत्य ददौ सीताशिरोमणिम् ॥ २७ ॥
avilaMbena sujavo hanUmAn kapisattamaH ॥ rAmopakaNThamAgatya dadau sItAziromaNim ॥ 27 ॥
The rapid and excellent monkey Hanūmat reached Rāma’s side without delay and handed over the crest-jewel of Sītā.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 28
ततस्तदाज्ञया वीरस्सिन्धौ सेतुमबन्धयत् ॥ वानरस्स समानीय बहून्गिरिवरान्बली ॥ २८॥
tatastadAjJayA vIrassindhau setumabandhayat ॥ vAnarassa samAnIya bahUngirivarAnbalI ॥ 28॥
At his behest, the powerful hero, gathered many mountains through the hosts of monkeys and built a bridge in the ocean.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 29
गत्वा तत्र ततो रामस्तर्तुकामो यथा ततः ॥ शिवलिंगं समानर्च प्रतिष्ठाप्य जयेप्सया ॥ २९ ॥
gatvA tatra tato rAmastartukAmo yathA tataH ॥ zivaliMgaM samAnarca pratiSThApya jayepsayA ॥ 29 ॥
At the time when he was about to cross the ocean, Rāma installed a phallic image of Śiva and worshipped it with a desire to be victorious.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 30
तद्वरात्स जयं प्राप्य वरं तीर्त्वोदधिं ततः ॥ लंकामावृत्य कपिभी रणं चक्रे स राक्षसैः ॥ ३० ॥
tadvarAtsa jayaM prApya varaM tIrtvodadhiM tataH ॥ laMkAmAvRtya kapibhI raNaM cakre sa rAkSasaiH ॥ 30 ॥
Securing his boon of victory, he crossed the ocean, surrounded Laṅkā with the monkeys and fought against the Rākṣasas.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 31
जघानाथासुरान्वीरो रामसैन्यं ररक्ष सः ॥ शक्तिक्षतं लक्ष्मणं च संजीविन्या ह्यजीवयत् ॥ ३१ ॥
jaghAnAthAsurAnvIro rAmasainyaM rarakSa saH ॥ zaktikSataM lakSmaNaM ca saMjIvinyA hyajIvayat ॥ 31 ॥
The heroic Hanūmat slew many Asuras and pro tected Rāma’s army. He enlivened Lakṣmaṇa by the medicinal herb Sañjīvanī when he was wounded by Meghanāda’s javelin.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 32
सर्वथा सुखिनं चक्रे सरामं लक्ष्मणं हि सः ॥ सर्वसैन्यं ररक्षासौ महादेवात्मजः प्रभुः ॥ ३२॥
sarvathA sukhinaM cakre sarAmaM lakSmaNaM hi saH ॥ sarvasainyaM rarakSAsau mahAdevAtmajaH prabhuH ॥ 32॥
The lordly son of Śiva made Rāma and Lakṣmaṇa happy in every respect. He protected the entire army.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 33
रावणं परिवाराढ्यं नाशयामास विश्रमः ॥ सुखीचकार देवान्स महाबलग्रहः कपि॥ ३३॥
rAvaNaM parivArADhyaM nAzayAmAsa vizramaH ॥ sukhIcakAra devAnsa mahAbalagrahaH kapi॥ 33॥
The untiring monkey destroyed Rāvaṇa, his family and his followers. The monkey, the storehouse of great strength made the gods happy.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 34
महीरावणसंज्ञं स हत्वा रामं सलक्ष्मणम् ॥ तत्स्थानादानयामास स्वस्थानम्परिपाल्य च ॥ ३४ ॥
mahIrAvaNasaMjJaM sa hatvA rAmaM salakSmaNam ॥ tatsthAnAdAnayAmAsa svasthAnamparipAlya ca ॥ 34 ॥
He slew the demon Mahīrāvaṇa and brought Rāma and Lakṣmaṇa from his place to their own after guarding them well.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 35
रामकार्यं चकाराशु सर्वथा कपिपुंगवः ॥ असुरान्नमयामास नानालीलां चकार च ॥ ३५ ॥
rAmakAryaM cakArAzu sarvathA kapipuMgavaH ॥ asurAnnamayAmAsa nAnAlIlAM cakAra ca ॥ 35 ॥
The leading monkey quickly carried out the tasks of Rāma by all means, made the Asuras bow down and submit and performed various sports.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 36
स्थापयामास भूलोके रामभक्तिं कपीश्वरः॥ स्वयं भक्तवरो भूत्वा सीतारामसुखप्रदः ॥ ३६॥
sthApayAmAsa bhUloke rAmabhaktiM kapIzvaraH॥ svayaM bhaktavaro bhUtvA sItArAmasukhapradaH ॥ 36॥
Himself a leader of devotees, he made Sītā and Rāma happy. He, the lord of monkeys, established the cult of devotion to Rāma in the world.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 37
लक्ष्मणप्राणदाता च सर्वदेवमदापहः ॥ रुद्रावतारो भगवान्भक्तोद्धारकरस्स वै ॥ ३७॥
lakSmaNaprANadAtA ca sarvadevamadApahaH ॥ rudrAvatAro bhagavAnbhaktoddhArakarassa vai ॥ 37॥
Indeed he was the Incarnation of Śiva the lord and uplifter of devotees. He was the life-saviour of Lakṣmaṇa and the destroyer of the arrogance of all Daityas.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 38
हनुमान्स महावीरो रामकार्यकरस्सदा॥ रामदूताभिधो लोके दैत्यघ्नो भक्तवत्सलः॥ ३८॥
hanumAnsa mahAvIro rAmakAryakarassadA॥ rAmadUtAbhidho loke daityaghno bhaktavatsalaH॥ 38॥
He was the heroic Hanūmat who carried the tasks of Rāma always. In the world he is called Rāma’s messenger. He is favourably disposed to his devotees. He is the slayer of Daityas.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 39
इति ते कथितं तात हनुमच्चरितम्वरम्॥ धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वकामफलप्रदम्॥ ३९॥
iti te kathitaM tAta hanumaccaritamvaram॥ dhanyaM yazasyamAyuSyaM sarvakAmaphalapradam॥ 39॥
Thus O dear, the excellent story of Hanūmat has been narrated to you. It is conducive to wealth, fame and longevity. It yields the fruits of all desires.
Shatarudra-samhita - Chapter 20 - Verse 40
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 20 · Verse 40
य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः॥ स भुक्त्वेहाखिलान्कामानन्ते मोक्षं लभेत्परम् ॥ ४०॥
ya idaM zRNuyAdbhaktyA zrAvayedvA samAhitaH॥ sa bhuktvehAkhilAnkAmAnante mokSaM labhetparam ॥ 40॥
He who listens to this or narrates this with devotion and purity of mind enjoys all desires here and attains liberation hereafter.