सनत्कुमार उवाच ॥ ॐ नमस्ते देवेशाय सुरासुरनम स्कृताय भूतभव्यमहादेवाय हरितपिगललोचनाय बलाय बुद्धिरूपिणे वैयाघ्रवसनच्छदायारणेयाय त्रैलोक्यप्रभवे ईश्वराय हराय हरितनेत्राय युगान्तकरणायानलायगणेशायलोकपालाय महाभुजायमहाहस्ताय शूलिने महादंष्ट्रिणे कालाय महेश्वरायअव्ययाय कालरूपिणे नीलग्रीवाय महोदराय गणाध्यक्षाय सर्वात्मने सर्वभावनाय सर्वगाय मृत्युहंत्रे पारियात्रसुव्रताय ब्रह्मचारिणे वेदान्त गाय तपोंतगाय पशुपतये व्यंगाय शूलपाणये वृषकेतवे हरये जटिने शिखंडिने लकुटिने महायशसे भूतेश्वराय गुहावासिने वीणा पणवतालंबते अमराय दर्शनीयाय बालसूर्यनिभाय श्मशानवासिने भगवते उमापतये अरिन्दमाय भगस्याक्षिपातिने पूष्णोर्दशननाशनाय कूरकर्तकाय पाशहस्ताय प्रलयकालाय उल्कामुखायाग्निकेतवे मुनये दीप्ताय विशांपतये उन्नयते जनकाय चतुर्थकाय लोक सत्तमाय वामदेवाय वाग्दाक्षिण्याय वामतो भिक्षवे भिक्षुरूपिणे जटिने स्वयंजटिलाय शक्रहस्तप्रतिस्तंभकाय वसूनां स्तंभाय क्रतवे क्रतुकराय कालाय मेधाविने मधुकराय चलाय वानस्पत्याय वाजसनेति समाश्रमपूजिताय जगद्धात्रे जगत्कर्त्रे पुरुषाय शाश्वताय ध्रुवाय धर्माध्यक्षाय त्रिवर्त्मने भूतभावनाय त्रिनेत्राय बहुरूपाय सूर्यायुतसमप्रभाय देवाय सर्वतूर्यनिनादिने सर्वबाधाविमोचनाय बंधनाय सर्वधारिणे धर्म्मोत्तमाय पुष्पदंतायापि भागाय मुखाय सर्वहराय हिरण्यश्रवसे द्वारिणे भीमाय भीमपराक्रमाय ॐनमो नमः ॥ सनत्कुमार उवाच ॥ इमं मन्त्रवरं जप्त्वा शुक्रो जठरपंजरात् ॥ निष्क्रान्तो लिंगमार्गेण शंभोश्शुक्रमिवोत्कटम् ॥१॥

sanatkumAra uvAca ॥ OM namaste devezAya surAsuranama skRtAya bhUtabhavyamahAdevAya haritapigalalocanAya balAya buddhirUpiNe vaiyAghravasanacchadAyAraNeyAya trailokyaprabhave IzvarAya harAya haritanetrAya yugAntakaraNAyAnalAyagaNezAyalokapAlAya mahAbhujAyamahAhastAya zUline mahAdaMSTriNe kAlAya mahezvarAyaavyayAya kAlarUpiNe nIlagrIvAya mahodarAya gaNAdhyakSAya sarvAtmane sarvabhAvanAya sarvagAya mRtyuhaMtre pAriyAtrasuvratAya brahmacAriNe vedAnta gAya tapoMtagAya pazupataye vyaMgAya zUlapANaye vRSaketave haraye jaTine zikhaMDine lakuTine mahAyazase bhUtezvarAya guhAvAsine vINA paNavatAlaMbate amarAya darzanIyAya bAlasUryanibhAya zmazAnavAsine bhagavate umApataye arindamAya bhagasyAkSipAtine pUSNordazananAzanAya kUrakartakAya pAzahastAya pralayakAlAya ulkAmukhAyAgniketave munaye dIptAya vizAMpataye unnayate janakAya caturthakAya loka sattamAya vAmadevAya vAgdAkSiNyAya vAmato bhikSave bhikSurUpiNe jaTine svayaMjaTilAya zakrahastapratistaMbhakAya vasUnAM staMbhAya kratave kratukarAya kAlAya medhAvine madhukarAya calAya vAnaspatyAya vAjasaneti samAzramapUjitAya jagaddhAtre jagatkartre puruSAya zAzvatAya dhruvAya dharmAdhyakSAya trivartmane bhUtabhAvanAya trinetrAya bahurUpAya sUryAyutasamaprabhAya devAya sarvatUryaninAdine sarvabAdhAvimocanAya baMdhanAya sarvadhAriNe dharmmottamAya puSpadaMtAyApi bhAgAya mukhAya sarvaharAya hiraNyazravase dvAriNe bhImAya bhImaparAkramAya OMnamo namaH ॥ sanatkumAra uvAca ॥ imaM mantravaraM japtvA zukro jaTharapaMjarAt ॥ niSkrAnto liMgamArgeNa zaMbhozzukramivotkaTam ॥1॥

गौर्या गृहीतः पुत्रार्थं विश्वेशेन ततः कृतः ॥ अजरश्चामरः श्रीमान्द्वितीय इव शंकरः ॥ २ ॥

gauryA gRhItaH putrArthaM vizvezena tataH kRtaH ॥ ajarazcAmaraH zrImAndvitIya iva zaMkaraH ॥ 2 ॥

त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु?? समतीतैर्महीतले ॥ महेश्वरात्पुनर्जातः शुक्रो वेदनिधिर्मुनिः ॥ ३ ॥

tribhirvarSasahasraistu?? samatItairmahItale ॥ mahezvarAtpunarjAtaH zukro vedanidhirmuniH ॥ 3 ॥

ददर्श शूले संशुष्कं ध्यायंतं परमेश्वरम् ॥ अंधकं धैर्यसद्वन्य??दानवेशं तपस्विनम् ॥ ४ ॥

dadarza zUle saMzuSkaM dhyAyaMtaM paramezvaram ॥ aMdhakaM dhairyasadvanya??dAnavezaM tapasvinam ॥ 4 ॥

महादेवं विरूपाक्षं चन्द्रार्द्धकृतशेखरम् ॥ अमृतं शाश्वतं स्थाणुं नीलकंठं पिनाकिनम् ॥ ५ ॥

mahAdevaM virUpAkSaM candrArddhakRtazekharam ॥ amRtaM zAzvataM sthANuM nIlakaMThaM pinAkinam ॥ 5 ॥

वृषभाक्षं महाज्ञेयं पुरुषं सर्वकामदम् ॥ कामारिं कामदहनं कामरूपं कपर्दिनम् ॥ ६ ॥

vRSabhAkSaM mahAjJeyaM puruSaM sarvakAmadam ॥ kAmAriM kAmadahanaM kAmarUpaM kapardinam ॥ 6 ॥

विरूपं गिरिशं भीमं स्रग्विणं रक्तवाससम् ॥ योगिनं कालदहनं त्रिपुरघ्नं कपालिनम् ॥ ७ ॥

virUpaM girizaM bhImaM sragviNaM raktavAsasam ॥ yoginaM kAladahanaM tripuraghnaM kapAlinam ॥ 7 ॥

गूढव्रतं गुप्तमंत्रं गंभीरं भावगोचरम् ॥ अणिमादिगुणाधारत्रिलोक्यैश्वर्य्यदायकम्॥८॥

gUDhavrataM guptamaMtraM gaMbhIraM bhAvagocaram ॥ aNimAdiguNAdhAratrilokyaizvaryyadAyakam॥8॥

वीरं वीरहणं घोरं विरूपं मांसलं पटुम् ॥ महामांसादमुन्मत्तं भैरवं वै महेश्वरम् ॥ ९ ॥

vIraM vIrahaNaM ghoraM virUpaM mAMsalaM paTum ॥ mahAmAMsAdamunmattaM bhairavaM vai mahezvaram ॥ 9 ॥

त्रैलोक्यद्रावणं लुब्धं लुब्धकं यज्ञसूदनम् ॥ कृत्तिकानां सुतैर्युक्तमुन्मत्तकृत्तिवाससम् ॥ 2-5-49-१० ॥

trailokyadrAvaNaM lubdhaM lubdhakaM yajJasUdanam ॥ kRttikAnAM sutairyuktamunmattakRttivAsasam ॥ 2-5-49-10 ॥

गजकृत्तिपरीधानं क्षुब्धं भुजगभूषणम् ॥ दद्यालंबं च वेतालं घोरं शाकिनिपूजितम् ॥ ११ ॥

gajakRttiparIdhAnaM kSubdhaM bhujagabhUSaNam ॥ dadyAlaMbaM ca vetAlaM ghoraM zAkinipUjitam ॥ 11 ॥

अघोरं घोरदैत्यघ्नं घोरघोषं वनस्पतिम् ॥ भस्मांगं जटिलं शुद्धं भेरुंडशतसेवितम् ॥ १२ ॥

aghoraM ghoradaityaghnaM ghoraghoSaM vanaspatim ॥ bhasmAMgaM jaTilaM zuddhaM bheruMDazatasevitam ॥ 12 ॥

भूतेश्वरं भूतनाथं पञ्चभूताश्रितं खगम् ॥ क्रोधितं निष्ठुरं चण्डं चण्डीशं चण्डिकाप्रियम् ॥१३॥

bhUtezvaraM bhUtanAthaM paJcabhUtAzritaM khagam ॥ krodhitaM niSThuraM caNDaM caNDIzaM caNDikApriyam ॥13॥

चण्डं तुंगं गरुत्मंतं नित्यमासवभोजनम् ॥ लेलिहानं महारौद्रं मृत्युं मृत्योरगोचरम् ॥१४॥

caNDaM tuMgaM garutmaMtaM nityamAsavabhojanam ॥ lelihAnaM mahAraudraM mRtyuM mRtyoragocaram ॥14॥

मृत्योर्मृत्युं महासेनं श्मशानारण्यवासिनम् ॥ रागं विरागं रागांधं वीतरागशताचितम् ॥१५॥

mRtyormRtyuM mahAsenaM zmazAnAraNyavAsinam ॥ rAgaM virAgaM rAgAMdhaM vItarAgazatAcitam ॥15॥

सत्त्वं रजस्तमोधर्ममधर्मं वासवानुजम् ॥ सत्यं त्वसत्यं सद्रूपमसद्रूपमहेतुकम् ॥ १६॥

sattvaM rajastamodharmamadharmaM vAsavAnujam ॥ satyaM tvasatyaM sadrUpamasadrUpamahetukam ॥ 16॥

अर्द्धनारीश्वरं भानुं भानुकोटिशतप्रभम् ॥ यज्ञं यज्ञपतिं रुद्रमीशानं वरदं शिवम् ॥ १७॥

arddhanArIzvaraM bhAnuM bhAnukoTizataprabham ॥ yajJaM yajJapatiM rudramIzAnaM varadaM zivam ॥ 17॥

अष्टोत्तरशतं ह्येतन्मूर्तीनां परमात्मनः ॥ शिवस्य दानवो ध्यायन्मुक्तस्तस्मान्महाभयात् ॥ १८ ॥

aSTottarazataM hyetanmUrtInAM paramAtmanaH ॥ zivasya dAnavo dhyAyanmuktastasmAnmahAbhayAt ॥ 18 ॥

दिव्येनामृतवर्षेण सोऽभिषिक्तः कपर्दिना ॥ तुष्टेन मोचितं तस्माच्छूलाग्रादवरोपितः ॥ १९॥

divyenAmRtavarSeNa so'bhiSiktaH kapardinA ॥ tuSTena mocitaM tasmAcchUlAgrAdavaropitaH ॥ 19॥

उक्तश्चाथ महादैत्यो महेशानेन सोंऽधकः ॥ असुरस्सांत्वपूर्वं यत्कृतं सर्वं महात्मना ॥2-5-49-२० ॥

uktazcAtha mahAdaityo mahezAnena soM'dhakaH ॥ asurassAMtvapUrvaM yatkRtaM sarvaM mahAtmanA ॥2-5-49-20 ॥

ईश्वर उवाच ॥ भो भो दैत्येन्द्रतुष्टोऽस्मि दमेन नियमेन च ॥ शौर्येण तव धैर्येण वरं वरय सुव्रत ॥२१॥

Izvara uvAca ॥ bho bho daityendratuSTo'smi damena niyamena ca ॥ zauryeNa tava dhairyeNa varaM varaya suvrata ॥21॥

आराधितस्त्वया नित्यं सर्वनिर्धूतकल्मषः ॥ वरदोऽहं वरार्हस्त्वं महादैत्येन्द्रसत्तम ॥२२॥

ArAdhitastvayA nityaM sarvanirdhUtakalmaSaH ॥ varado'haM varArhastvaM mahAdaityendrasattama ॥22॥

प्राणसंधारणादस्ति यच्च पुण्यफलं तव ॥ त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु तेनास्तु तव निर्वृतिः ॥ २३ ॥

prANasaMdhAraNAdasti yacca puNyaphalaM tava ॥ tribhirvarSasahasraistu tenAstu tava nirvRtiH ॥ 23 ॥

सनत्कुमार उवाच ॥ एतच्छ्रुत्वांधकः प्राह वेपमानः कृतांजलिः ॥ भूमौ जानुद्वयं कृत्वा भगवंतमुमापतिम् ॥२४॥

sanatkumAra uvAca ॥ etacchrutvAMdhakaH prAha vepamAnaH kRtAMjaliH ॥ bhUmau jAnudvayaM kRtvA bhagavaMtamumApatim ॥24॥

अंधक उवाच ॥ भगवन्यन्मयोक्तोऽसि दीनोदीनः परात्परः ॥ हर्षगद्गदया वाचा मया पूर्वं रणाजिरे ॥२५॥

aMdhaka uvAca ॥ bhagavanyanmayokto'si dInodInaH parAtparaH ॥ harSagadgadayA vAcA mayA pUrvaM raNAjire ॥25॥

यद्यत्कृतं विमूढत्वात्कर्म लोकेषु गर्हितम् ॥ अजानता त्वां तत्सर्वं प्रभो मनसि मा कृथाः ॥ २६ ॥

yadyatkRtaM vimUDhatvAtkarma lokeSu garhitam ॥ ajAnatA tvAM tatsarvaM prabho manasi mA kRthAH ॥ 26 ॥

पार्वत्यामपि दुष्टं यत्कामदोषात्कृतं मया ॥ क्षम्यतां मे महादेव कृपणो दुःखितो भृशम् ॥२७॥

pArvatyAmapi duSTaM yatkAmadoSAtkRtaM mayA ॥ kSamyatAM me mahAdeva kRpaNo duHkhito bhRzam ॥27॥

दुःखितस्य दया कार्या कृपणस्य विशेषतः ॥ दीनस्य भक्तियुक्तस्य भवता नित्यमेव हि ॥२८॥

duHkhitasya dayA kAryA kRpaNasya vizeSataH ॥ dInasya bhaktiyuktasya bhavatA nityameva hi ॥28॥

सोहं दीनो भक्तियुक्त आगतश्शरणं तव ॥ रक्षा मयि विधातव्या रचितोऽयं मयांजलिः ॥ २९ ॥

sohaM dIno bhaktiyukta AgatazzaraNaM tava ॥ rakSA mayi vidhAtavyA racito'yaM mayAMjaliH ॥ 29 ॥

इयं देवी जगन्माता परितुष्टा ममोपरि ॥ क्रोधं विहाय सकलं प्रसन्ना मां निरीक्षताम् ॥2-5-49-३०॥

iyaM devI jaganmAtA parituSTA mamopari ॥ krodhaM vihAya sakalaM prasannA mAM nirIkSatAm ॥2-5-49-30॥

क्वास्याः क्रोधः क्व कृपणो दैत्योऽहं चन्द्रशेखर॥ तत्सोढा नाहमर्द्धेन्दुचूड शंभो महेश्वर ॥ ३१ ॥

kvAsyAH krodhaH kva kRpaNo daityo'haM candrazekhara॥ tatsoDhA nAhamarddhenducUDa zaMbho mahezvara ॥ 31 ॥

क्व भवान्परमोदारः क्व चाहं विवशीकृतः ॥ कामक्रोधादिभिर्दोषैर्जरसा मृत्युना तथा ॥३२॥

kva bhavAnparamodAraH kva cAhaM vivazIkRtaH ॥ kAmakrodhAdibhirdoSairjarasA mRtyunA tathA ॥32॥

अयं ते वीरकः पुत्रो युद्धशौंडो महाबलः ॥ कृपणं मां समालक्ष्य मा मन्युवशमन्वगाः ॥३३॥

ayaM te vIrakaH putro yuddhazauMDo mahAbalaH ॥ kRpaNaM mAM samAlakSya mA manyuvazamanvagAH ॥33॥

तुषारहारशीतांशुशंखकुन्देन्दुवर्ण भाक् ॥ पश्येयं पार्वतीं नित्यं मातरं गुरुगौरवात् ॥३४॥

tuSArahArazItAMzuzaMkhakundenduvarNa bhAk ॥ pazyeyaM pArvatIM nityaM mAtaraM gurugauravAt ॥34॥

नित्यं भवद्भ्यां भक्तस्तु निर्वैरो दैवतैः सह ॥ निवसेयं गणैस्सार्द्धं शांता त्मा योगचिंतकः ॥ ३५॥

nityaM bhavadbhyAM bhaktastu nirvairo daivataiH saha ॥ nivaseyaM gaNaissArddhaM zAMtA tmA yogaciMtakaH ॥ 35॥

मा स्मरेयं पुनर्जातं विरुद्धं दानवोद्भवम् ॥ त्वत्कृपातो महेशान देह्येतद्वरमुत्तमम् ॥३६॥

mA smareyaM punarjAtaM viruddhaM dAnavodbhavam ॥ tvatkRpAto mahezAna dehyetadvaramuttamam ॥36॥

सनत्कुमार उवाच ॥ एतावदुक्त्वा वचनं दैत्येन्द्रो मौनमास्थितः ॥ ध्यायंस्त्रिलोचनं देवं पार्वतीं प्रेक्ष्य मातरम् ॥३७॥

sanatkumAra uvAca ॥ etAvaduktvA vacanaM daityendro maunamAsthitaH ॥ dhyAyaMstrilocanaM devaM pArvatIM prekSya mAtaram ॥37॥

ततो दृष्टस्तु रुद्रेण प्रसन्नेनैव चक्षुषा ॥ स्मृतवान्पूर्ववृत्तांतमात्मनो जन्म चाद्भुतम् ॥ ३८ ॥

tato dRSTastu rudreNa prasannenaiva cakSuSA ॥ smRtavAnpUrvavRttAMtamAtmano janma cAdbhutam ॥ 38 ॥

तस्मिन्स्मृते च वृत्तांते ततः पूर्णमनोरथः ॥ प्रणम्य मातापितरौ कृतकृत्योऽभवत्ततः ॥३९॥

tasminsmRte ca vRttAMte tataH pUrNamanorathaH ॥ praNamya mAtApitarau kRtakRtyo'bhavattataH ॥39॥

पार्वत्या मूर्ध्न्युपाघ्रातश्शंकरेण च धीमता ॥ तथाऽभिलषितं लेभे तुष्टाद्बालेन्दुशेखरात् ॥2-5-49-४ ० ॥

pArvatyA mUrdhnyupAghrAtazzaMkareNa ca dhImatA ॥ tathA'bhilaSitaM lebhe tuSTAdbAlenduzekharAt ॥2-5-49-4 0 ॥

एतद्वस्सर्वमाख्यातमन्धकस्य पुरातनम् ॥ गाणपत्यं महादेवप्रसादात्परसौख्यदम् ॥४१॥

etadvassarvamAkhyAtamandhakasya purAtanam ॥ gANapatyaM mahAdevaprasAdAtparasaukhyadam ॥41॥

मृत्युंजयश्च कथितो मंत्रो मृत्युविनाशनः ॥ पठितव्यः प्रयत्नेन सर्वकामफलप्रदः ॥४२॥

mRtyuMjayazca kathito maMtro mRtyuvinAzanaH ॥ paThitavyaH prayatnena sarvakAmaphalapradaH ॥42॥