🚧This site is under construction — data is currently being added and may be incomplete or change.🚧
🕉

Sanatan Dharma

सनातन धर्म — Hindu Scripture Knowledge Base

Chapter 183

अध्यायः 183

Rudra Saṃhitā, Chapter 183

Shlokas (53)

+ Add Shloka

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 1

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 1

सनत्कुमार उवाच ॥ गतस्ततो मत्तगजेन्द्रगामी पीत्वा सुरां घूर्णितलोचनश्च ॥ महानुभावो बहुसैन्ययुक्तः प्रचंडवीरो वरवीरयायी ॥ १॥

sanatkumAra uvAca ॥ gatastato mattagajendragAmI pItvA surAM ghUrNitalocanazca ॥ mahAnubhAvo bahusainyayuktaH pracaMDavIro varavIrayAyI ॥ 1॥

Sanatkumāra said: Andhaka, the great Daitya king, deluded and smitten by Kāma’s arrows drank wine and started from his palace. He walked like an elephant in rut. His eyes were roving.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 2

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 2

ददर्श दैत्यः स्मरबाणविद्धो गुहां ततो वीरकरुद्धमार्गाम् ॥ स्निग्धं यथा वीक्ष्य पतंगसंज्ञः दशाप्रदीपं च कृमिर्ह्युपेत्य ॥२॥

dadarza daityaH smarabANaviddho guhAM tato vIrakaruddhamArgAm ॥ snigdhaM yathA vIkSya pataMgasaMjJaH dazApradIpaM ca kRmirhyupetya ॥2॥

He was accompanied by many of his soldiers. He was fierce and walked majestically like heroes. He saw the cavern guarded by Vīraka, standing at the entrance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 3

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 3

तथा प्रदर्श्याशु पुनः पुनश्च संपीड्यमानोपि स वीरकेण ॥ बभूव कामाग्निसुदग्धदेहोंऽधको महादैत्यपतिः स मूढः ॥३॥

tathA pradarzyAzu punaH punazca saMpIDyamAnopi sa vIrakeNa ॥ babhUva kAmAgnisudagdhadehoM'dhako mahAdaityapatiH sa mUDhaH ॥3॥

He exhibited the characteristic reactions of a moth approaching a lamp and glancing at it eagerly and lovingly. Already the burning fire of passion had scorched him and therefore afflicting hits from Vīraka had no effect on him.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 4

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 4

पाषाणवृक्षाशनितोयवह्निभुजंगशस्त्रास्त्रविभीषिकाभिः ॥ संपीडितोऽसौ न पुनः प्रपीड्यः पृष्टश्च कस्त्वं समुपागतोसि ॥ ४ ॥

pASANavRkSAzanitoyavahnibhujaMgazastrAstravibhISikAbhiH ॥ saMpIDito'sau na punaH prapIDyaH pRSTazca kastvaM samupAgatosi ॥ 4 ॥

He was attacked with stones, trees, thunderbolts, water, fire and serpents. He was threatened with weapons and missiles. He was afflicted by Vīraka repeatedly but ineffectively and asked. “Who are you? Why have you come here?”

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 5

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 5

निशम्य तद्गां स्वमतं स तस्मै चकार युद्धं स तु वीरकेण ॥ मुहूर्तमाश्चर्यवदप्रमेयं संख्ये जितो वीरतरेण दैत्यः ॥ ५ ॥

nizamya tadgAM svamataM sa tasmai cakAra yuddhaM sa tu vIrakeNa ॥ muhUrtamAzcaryavadaprameyaM saMkhye jito vIratareNa daityaH ॥ 5 ॥

On hearing his words, Andhaka made no reply but began to fight Vīraka when surprisingly and unbelievably he was defeated by Vīraka in the battle.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 6

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 6

ततस्तु संग्रामशिरो विहाय क्षुत्क्षामकंठस्तृषितो गतोऽभूत् ॥ चूर्णीकृते खड्गवरे च खिन्ने पलायमानो गतविस्मयः सः ॥ ६ ॥

tatastu saMgrAmaziro vihAya kSutkSAmakaMThastRSito gato'bhUt ॥ cUrNIkRte khaDgavare ca khinne palAyamAno gatavismayaH saH ॥ 6 ॥

When his sword was shattered to pieces he fled from the battlefield divested of his conceited pride. His throat was parched with hunger and thirst. He was aggrieved.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 7

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 7

चक्रुस्तदाजिं सह वीरकेण प्रह्लादमुख्या दितिजप्रधानाः ॥ लज्जांकुशाकृष्टधियो बभूवुस्सुदारुणाः शस्त्रशतैरनेकैः ॥७॥

cakrustadAjiM saha vIrakeNa prahlAdamukhyA ditijapradhAnAH ॥ lajjAMkuzAkRSTadhiyo babhUvussudAruNAH zastrazatairanekaiH ॥7॥

Prahlāda and other important Daityas then fought with Vīraka. Though they were terrible themselves they were defeated by hundreds of weapons. Finally their minds were held in check by the goad of shame.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 8

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 8

विरोचनस्तत्र चकार युद्धं बलिश्च बाणश्च सहस्रबाहुः ॥ भजिः कुजंभस्त्वथ शंबरश्च वृत्रादयश्चाप्यथ वीर्यवंतः ॥ ८ ॥

virocanastatra cakAra yuddhaM balizca bANazca sahasrabAhuH ॥ bhajiH kujaMbhastvatha zaMbarazca vRtrAdayazcApyatha vIryavaMtaH ॥ 8 ॥

Virocana, Bali, Bāṇa, Sahasrabāhu, Bhaji, Kujambha, Śambara, Vṛtra and others of great valour, fought there.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 9

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 9

ते युद्ध्यमाना विजिताः समंताद्द्विधाकृता वै गणवीरकेण ॥ शेषे हतानां बहुदानवानामुक्तं जयत्येव हि सिद्धसंघैः ॥ ९ ॥

te yuddhyamAnA vijitAH samaMtAddvidhAkRtA vai gaNavIrakeNa ॥ zeSe hatAnAM bahudAnavAnAmuktaM jayatyeva hi siddhasaMghaiH ॥ 9 ॥

These were defeated by the Gaṇa Vīraka in the course of the battle and split into two. At the end of the fight when many Dānavas were killed, the Gaṇas of Siddhas shouted “Victory.”

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 10

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 10

भेरुंडजानाभिनयप्रवृत्ते मेदोवसामांससुपूयमध्ये ॥ क्रव्यादसंघातसमाकुले तु भयंकरे शोणितकर्दमे तु ॥ 2-5-45-१० ॥

bheruMDajAnAbhinayapravRtte medovasAmAMsasupUyamadhye ॥ kravyAdasaMghAtasamAkule tu bhayaMkare zoNitakardame tu ॥ 2-5-45-10 ॥

When packs of Jackals began to dance in the midst of the putrefying suets, fat and flesh, when beasts of prey, ghosts and spirits began to roam in the terrible slough of slushy blood, when the Daityas were smashed thus, the trident-bearing lord consoled Pārvatī and said.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 11

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 11

भग्नैस्तु दैत्यैर्भगवान् पिनाकी व्रतं महापाशुपतं सुघोरम् ॥ प्रियेः मया यत्कृतपूर्वमासीद्दाक्षायणीं प्राह सुसांत्वयित्वा ॥ ११ ॥

bhagnaistu daityairbhagavAn pinAkI vrataM mahApAzupataM sughoram ॥ priyeH mayA yatkRtapUrvamAsIddAkSAyaNIM prAha susAMtvayitvA ॥ 11 ॥

Śiva said: O beloved, formerly I had performed the great Vrata called Mahāpāśupata.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 12

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 12

शिव उवाच ॥ तस्माद्बलं यन्मम तत्प्रणष्टं मर्त्यैरमर्त्यस्य यतः प्रपातः ॥ पुण्यक्षयाही ग्रह एव जातो दिवानिशं देवि तव प्रसंगात् ॥ १२ ॥

ziva uvAca ॥ tasmAdbalaM yanmama tatpraNaSTaM martyairamartyasya yataH prapAtaH ॥ puNyakSayAhI graha eva jAto divAnizaM devi tava prasaMgAt ॥ 12 ॥

Śiva said: The strength that I derived therefrom is exhausted whence this fall of the immortals at the hands of the mortals. O goddess, merit has declined due to the physical contact with you.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 13

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 13

उत्पाद्य दिव्यं परमाद्भुतं तु पुनर्वरं घोरतरं च गत्वा ॥ तस्माद्व्रतं घोरतरं चरामि सुनिर्भयः सुन्दरि वै विशोका ॥ १३ ॥

utpAdya divyaM paramAdbhutaM tu punarvaraM ghorataraM ca gatvA ॥ tasmAdvrataM ghorataraM carAmi sunirbhayaH sundari vai vizokA ॥ 13 ॥

I will create a wonderfully divine and terrible forest and going there I shall perform still more severe vrata whereby, O beautiful lady, you shall be free from fear and sorrow.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 14

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 14

सनत्कुमार उवाच ॥ एतावदुक्त्वा वचनं महात्मा उपाद्य घोषं शनकैश्चकार ॥ स तत्र गत्वा व्रतमुग्रदीप्तो गतो वनं पुण्यतमं सुघोरम् ॥ १४ ॥

sanatkumAra uvAca ॥ etAvaduktvA vacanaM mahAtmA upAdya ghoSaM zanakaizcakAra ॥ sa tatra gatvA vratamugradIpto gato vanaM puNyatamaM sughoram ॥ 14 ॥

Sanatkumāra said: After saying this, the noble soul went to a holy and terrible forest. He proclaimed loudly his intention and performed penance highly illuminated.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 15

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 15

चर्तुं हि शक्यं तु सुरासुरैर्यत्र तादृशं वर्षसहस्रमात्रम् ॥ सा पार्वती मंदरपर्वतस्था प्रतीक्ष्यमाणागमनं भवस्य ॥ १५ ॥

cartuM hi zakyaM tu surAsurairyatra tAdRzaM varSasahasramAtram ॥ sA pArvatI maMdaraparvatasthA pratIkSyamANAgamanaM bhavasya ॥ 15 ॥

Śiva performed penance for a thousand years the like of which could not be performed by the gods or Asuras. Pārvatī stayed behind in Mandara mountain awaiting for the return of the lord.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 16

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 16

पतिव्रता शीलगुणोपपन्ना एकाकिनी नित्यमथो विभीता ॥ गुहांतरे दुःखपरा बभूव संरक्षिता सा सुतवीरकेण ॥ १६ ॥

pativratA zIlaguNopapannA ekAkinI nityamatho vibhItA ॥ guhAMtare duHkhaparA babhUva saMrakSitA sA sutavIrakeNa ॥ 16 ॥

The chaste lady, endowed with good conduct remained alone in that cavern. She was terrified and distressed. Of course she was guarded by her son Vīraka.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 17

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 17

ततस्स दैत्यो वरदानमत्तस्तैर्योधमुख्यैस्सहितो गुहां ताम् ॥ विभिन्नधैर्यः पुनराजगाम शिलीमुखैर्मारसमुद्भवैश्च ॥ १७ ॥

tatassa daityo varadAnamattastairyodhamukhyaissahito guhAM tAm ॥ vibhinnadhairyaH punarAjagAma zilImukhairmArasamudbhavaizca ॥ 17 ॥

Then the Daitya whose mental steadiness had been shattered by the arrows of Kāma, became bold and haughty due to the boons that had been granted to him. He came to the cavern accompanied by his soldiers.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 18

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 18

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं हित्वा तदा भोजनपाननिद्राः ॥ रात्रिं दिवं पंचशतानि पंच क्रुद्धस्स सैन्यैस्सह वीरकेण ॥ १८ ॥

atyadbhutaM tatra cakAra yuddhaM hitvA tadA bhojanapAnanidrAH ॥ rAtriM divaM paMcazatAni paMca kruddhassa sainyaissaha vIrakeNa ॥ 18 ॥

Forsaking food, drink and sleep, the infuriated Daitya accompanied by his army fought with Vīraka a very wonderful battle for five hundred, five days and nights.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 19

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 19

खड्गैस्सकुंतैस्सह भिंदिपालर्गदाभुशुंडीभिरथो प्रकांडैः ॥ शिलीमुखैरर्द्धशशीभिरुग्रैर्वितस्तिभिः कूर्ममुखैर्ज्वलद्भिः ॥ १९ ॥

khaDgaissakuMtaissaha bhiMdipAlargadAbhuzuMDIbhiratho prakAMDaiH ॥ zilImukhairarddhazazIbhirugrairvitastibhiH kUrmamukhairjvaladbhiH ॥ 19 ॥

Various weapons were used by the Daityas—Swords, javelins, slings, maces, sharp missiles, arrows with crescent-shaped tips, arrows with prolonged iron pikes, tortoise-shaped heads with blazing steel pointed hooks, sharp spear, axes, iron clubs of diverse sorts, iron balls, rocks, branches of trees and various divine missiles.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 20

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 20

नाराचमुख्यै निशितैश्च शूलैः परश्वधैस्तोमरमुद्गरैश्च ॥ खड्गैर्गुडैः पर्वतपादपैश्च दिव्यैरथास्त्रैररपि दैत्यसंघैः ॥ 2-5-45-२० ॥

nArAcamukhyai nizitaizca zUlaiH parazvadhaistomaramudgaraizca ॥ khaDgairguDaiH parvatapAdapaizca divyairathAstrairarapi daityasaMghaiH ॥ 2-5-45-20 ॥

With sharp nārāca arrows, spears, battle-axes, javelins, and maces, with swords, clubs, mountain peaks, and trees, and also with divine weapons and missiles, the hosts of Daityas (demons) engaged in battle.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 21

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 21

न दीधितिर्भिन्नतनुः पपात द्वारं गुहाया पिहितं समस्तम् ॥ तैरायुधैर्दैत्यभुजप्रयुक्तैर्गुहामुखे मूर्छित एव पश्चात् ॥ २१ ॥

na dIdhitirbhinnatanuH papAta dvAraM guhAyA pihitaM samastam ॥ tairAyudhairdaityabhujaprayuktairguhAmukhe mUrchita eva pazcAt ॥ 21 ॥

Vīraka was attacked with these weapons and he fainted at the entrance to the cavern. His body was pierced by the sharp weapons hurled by the Daityas. The various weapons barred the entrance to the cave.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 22

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 22

आच्छादितं वीरकमस्त्रजालैर्दैत्यैश्च सर्वैस्तु मुहूर्तमात्रम् ॥ अपावृतं कर्तुमशक्यमासीन्निरीक्ष्य देवी दितिजान् सुघोरान् ॥ २२ ॥

AcchAditaM vIrakamastrajAlairdaityaizca sarvaistu muhUrtamAtram ॥ apAvRtaM kartumazakyamAsInnirIkSya devI ditijAn sughorAn ॥ 22 ॥

Vīraka was covered by the weapons and could not be extricated. The goddess Pārvatī was afraid at the sight.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 23

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 23

भयेन सस्मार पितामहं तु देवी सखीभिस्सहिता च विष्णुम् ॥ सैन्यं च मद्वीरवरस्य सर्वं सस्मारयामास गुहांतरस्था ॥२३॥

bhayena sasmAra pitAmahaM tu devI sakhIbhissahitA ca viSNum ॥ sainyaM ca madvIravarasya sarvaM sasmArayAmAsa guhAMtarasthA ॥23॥

From within the cave she remembered Brahmā and Viṣṇu.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 24

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 24

ब्रह्मा तया संस्मृतमात्र एव स्त्रीरूपधारी भगवांश्च विष्णुः ॥ इन्द्रश्च सर्वेः सह सैन्यकैश्च स्त्रीरूपमास्थाय समागतास्ते ॥ २४ ॥

brahmA tayA saMsmRtamAtra eva strIrUpadhArI bhagavAMzca viSNuH ॥ indrazca sarveH saha sainyakaizca strIrUpamAsthAya samAgatAste ॥ 24 ॥

Thus remembered by the goddess, Brahmā, Viṣṇu, Indra and others assumed female forms and came there.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 25

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 25

भूत्वा स्त्रियस्ते विविशुस्तदानीं मुनीन्द्रसंघाश्च महानुभावाः ॥ सिद्धाश्च नागास्त्वथ गुह्यकाश्च गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्याः ॥ २५ ॥

bhUtvA striyaste vivizustadAnIM munIndrasaMghAzca mahAnubhAvAH ॥ siddhAzca nAgAstvatha guhyakAzca guhAMtaraM parvatarAjaputryAH ॥ 25 ॥

Sages of great dignity, Siddhas, Nāgas and Guhyakas became women and entered the cavern where Pārvatī was staying.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 26

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 26

यस्मात्सुराज्य सनसंस्थितानामंतः पुरे संगमनं विरुद्धम् ॥ ततस्सहस्राणि नितंबिनीनामनंतसंख्यान्यपि दर्शयंत्यः ॥ २६ ॥

yasmAtsurAjya sanasaMsthitAnAmaMtaH pure saMgamanaM viruddham ॥ tatassahasrANi nitaMbinInAmanaMtasaMkhyAnyapi darzayaMtyaH ॥ 26 ॥

Since it was not customary to enter the harem of kings they assumed female form of wonderful features and entered the cavern of Pārvatī for heroic activities.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 27

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 27

रूपाणि दिव्यानि महाद्भुतानि गौर्ये गुहायां तु सवीरकार्यैः ॥ स्त्रियः प्रहृष्टा गिरिराजकन्या गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्या ॥ २७ ॥

rUpANi divyAni mahAdbhutAni gaurye guhAyAM tu savIrakAryaiH ॥ striyaH prahRSTA girirAjakanyA guhAMtaraM parvatarAjaputryA ॥ 27 ॥

In the cave, divine and wondrous forms (of the goddess) appeared, as Gaurī (Parvati), with her heroic companions, was engaged in sacred tasks. Joyful women, led by the daughter of the mountain (Parvati), entered deep into the cave together.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 28

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 28

स्त्रीभिस्सहस्रैश्च शतैरनेकैर्नेदुश्च कल्पांतरमेघघोषाः ॥ भेर्य्यश्च संग्रामजयप्रदास्तु ध्मातास्सुशंखाः सुनितम्बिनीभिः ॥ २८ ॥

strIbhissahasraizca zatairanekairneduzca kalpAMtarameghaghoSAH ॥ bheryyazca saMgrAmajayapradAstu dhmAtAssuzaMkhAH sunitambinIbhiH ॥ 28 ॥

Thundering sounds of clouds, as at the end of a Kalpa, were produced by these thousands of women. Drums were beaten and conches were blown.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 29

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 29

मूर्छां विहायाद्भुत चंडवीर्यस्स वीरको वै पुरतः स्थितस्तु ॥ प्रगृह्य शस्त्राणि महारथानां तैरेव शस्त्रैर्दितिजं जघान ॥ २९ ॥

mUrchAM vihAyAdbhuta caMDavIryassa vIrako vai purataH sthitastu ॥ pragRhya zastrANi mahArathAnAM taireva zastrairditijaM jaghAna ॥ 29 ॥

Meanwhile Vīraka of wonderfully fierce valour regained his consciousness and stood up. He seized the weapons of the warriors and hit the Daityas with them.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 30

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 30

ब्राह्मी ततो दंड करा विरुद्धा गौरी तदा क्रोधपरीतचेताः ॥ नारायणी शंखगदासुचक्रधनुर्द्धरा पूरितबाहुदंडा॥ 2-5-45-३० ॥

brAhmI tato daMDa karA viruddhA gaurI tadA krodhaparItacetAH ॥ nArAyaNI zaMkhagadAsucakradhanurddharA pUritabAhudaMDA॥ 2-5-45-30 ॥

Brāhmī stood opposed to the Daityas with the staff in her hand. Gaurī became very furious. Nārāyaṇī held conch, mace, sword, discus and bow in her hands.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 31

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 31

विनिर्ययौ लांगलदण्डहस्ता व्योमालका कांचनतुल्यवर्णा ॥ धारासहस्राकुलमुग्रवेगं बैडौजसी वज्रकरा तदानीम् ॥ ३१ ॥

viniryayau lAMgaladaNDahastA vyomAlakA kAMcanatulyavarNA ॥ dhArAsahasrAkulamugravegaM baiDaujasI vajrakarA tadAnIm ॥ 31 ॥

Biḍaujasī set out holding the thunderbolt and the handle of the ploughshare in her hand. Her complexion was golden. The sky constituted her forelocks. In her fierce velocity thousands of streams of current were let loose.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 32

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 32

सहस्रनेत्रा युधि सुस्थिरा च सदुर्जया दैत्यशतैरधृष्या ॥ वैश्वानरी शक्तिरसौम्यवक्त्रा याम्या च दंडोद्यतपाणिरुग्रा ॥३२॥

sahasranetrA yudhi susthirA ca sadurjayA daityazatairadhRSyA ॥ vaizvAnarI zaktirasaumyavaktrA yAmyA ca daMDodyatapANirugrA ॥32॥

The goddess of thousand eyes, fought steadily in war, undaunted and invincible with hundreds of Daityas. The goddess of fire was of none too gentle face and Yāmyā was fierce with staff in her lifted hands.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 33

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 33

सुतीक्ष्णखङ्गोद्यतपाणिरूपा समाययौ नैर्ऋति घोरचापा ॥ तोयालिका वारणपाशहस्ता विनिर्गता युद्धमभीप्समाना ॥ ३३ ॥

sutIkSNakhaGgodyatapANirUpA samAyayau nairRti ghoracApA ॥ toyAlikA vAraNapAzahastA vinirgatA yuddhamabhIpsamAnA ॥ 33 ॥

Nairṛti held a fierce bow and a sharp sword in her lifted hands. The female form of Varuṇa set out for fight with noose in her hands.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 34

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 34

प्रचंडवातप्रभवा च देवी क्षुधावपुस्त्वंकुशपाणि रेव ॥ कल्पान्तवह्निप्रतिमां गदां च पाणौ गृहीत्वा धनदोद्भवा च ॥३४॥

pracaMDavAtaprabhavA ca devI kSudhAvapustvaMkuzapANi reva ॥ kalpAntavahnipratimAM gadAM ca pANau gRhItvA dhanadodbhavA ca ॥34॥

The female form of fierce storm took up hunger for her physical body and held goad in her hand. The female form of Kubera held a mace in her hand, blazing like the fire at the end of a Kalpa.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 35

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 35

याक्षेश्वरी तीक्ष्णमुखा विरूपा नखायुधा नागभयंकरी च ॥ एतास्तथान्याश्शतशो हि देव्यः सुनिर्गताः संकुलयुद्धभूमिम् ॥३५॥

yAkSezvarI tIkSNamukhA virUpA nakhAyudhA nAgabhayaMkarI ca ॥ etAstathAnyAzzatazo hi devyaH sunirgatAH saMkulayuddhabhUmim ॥35॥

The female form of the lord of Yakṣas was sharpfaced and hideous. The female form of Nāga was terrible with claws for her weapons. These and hundreds of other goddesses set out for the battle ground.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 36

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 36

दृष्ट्वा च तत्सैन्यमनंतपारं विवर्णवर्णाश्च सुविस्मिताश्च ॥ समाकुलास्संचकिताभयाद्वै देव्यो बभूबुर्हृददीनसत्त्वाः॥३६॥

dRSTvA ca tatsainyamanaMtapAraM vivarNavarNAzca suvismitAzca ॥ samAkulAssaMcakitAbhayAdvai devyo babhUburhRdadInasattvAH॥36॥

On seeing this limitless vast army, the Daityas were bewildered, pale in the face, excited and dismayed frightened and dejected in the heart.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 37

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 37

चक्रुस्समाधाय मनस्समस्तास्ता देववध्वो विधिशक्तिमुख्याः॥ सुसंमत त्वेन गिरीशपुत्र्याः सेनापतिर्वीरसुघोरवीर्यः॥३७॥

cakrussamAdhAya manassamastAstA devavadhvo vidhizaktimukhyAH॥ susaMmata tvena girIzaputryAH senApatirvIrasughoravIryaH॥37॥

All these celestial damsels, the chief of whom was Brahmāśakti and the general Vīraka of terrible valour pacified the mind of Pārvatī, the daughter of the lord of mountains and assured her.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 38

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 38

चक्रुर्महायुद्धमभूतपूर्वं निधाय बुद्धौ दितिजाः प्रधानाः॥ निवर्तनं मृत्युमथात्मनश्च नारीभिरन्ये वरदानसत्त्वाः ॥३८॥

cakrurmahAyuddhamabhUtapUrvaM nidhAya buddhau ditijAH pradhAnAH॥ nivartanaM mRtyumathAtmanazca nArIbhiranye varadAnasattvAH ॥38॥

The important ones among the Daityas and others who possessed strength derived from the boons granted to them, thought, in their minds, of their death or retreat and fought an unprecedented great battle with the ladies.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 39

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 39

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं गौरी तदानीं सहिता सखीभिः ॥ कृत्वा रणे चाद्भुतबुद्धिशौण्डं सेनापतिं वीरकघोरवीर्यम्॥३९॥

atyadbhutaM tatra cakAra yuddhaM gaurI tadAnIM sahitA sakhIbhiH ॥ kRtvA raNe cAdbhutabuddhizauNDaM senApatiM vIrakaghoravIryam॥39॥

Making Vīraka of terrible valour and wonderful intellect, her general, Pārvatī fought a wonderful battle in the company of her friends and allies.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 40

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 40

हिरण्यनेत्रात्मज एव भूपश्चक्रे महाव्यूहमरं सुकर्मा॥ संभाव्य विष्णुं च निरीक्ष्य याम्यां सुदारुणं तद्गिलनामधेयम् ॥2-5-45-४०॥

hiraNyanetrAtmaja eva bhUpazcakre mahAvyUhamaraM sukarmA॥ saMbhAvya viSNuM ca nirIkSya yAmyAM sudAruNaM tadgilanAmadheyam ॥2-5-45-40॥

Thinking upon Viṣṇu and looking towards the southern direction the Daitya king, the heroic son of Hiraṇyākṣa, quickly made a fierce array of soldiers with Gila at the head.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 41

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 41

मुखं करालं विधिसेवयास्य तस्मिन् कृते भगवानाजगाम ॥ कल्पान्तघोरार्कसहस्रकांतिकीर्णञ्च वै कुपितः कृत्ति वासाः ॥४१॥

mukhaM karAlaM vidhisevayAsya tasmin kRte bhagavAnAjagAma ॥ kalpAntaghorArkasahasrakAMtikIrNaJca vai kupitaH kRtti vAsAH ॥41॥

He made the frontal array terrific by the force of regular service. By the time this was done, the infuriated lord came there. Clad in hides he had the lustre of a thousand fiery suns at the end of a Kalpa.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 42

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 42

गते ततो वर्षसहस्रमात्रे तमागतं प्रेक्ष्य महेश्वरं च ॥ चक्रुर्महायुद्धमतीवमात्रं नार्यः प्रहृष्टास्सह वीरकेण ॥ ४२ ॥

gate tato varSasahasramAtre tamAgataM prekSya mahezvaraM ca ॥ cakrurmahAyuddhamatIvamAtraM nAryaH prahRSTAssaha vIrakeNa ॥ 42 ॥

On seeing lord Śiva arrived after the lapse of a thousand years, the delighted women in the company of Vīraka fought a very great battle.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 43

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 43

प्रणम्य गौरी गिरिशं च मूर्ध्ना संदर्शयन् भर्तुरतीव शौर्यमम् ॥ गौरी प्रयुद्धं च चकार हृष्टा हरस्ततः पर्वतराजपुत्रीम्॥४३॥

praNamya gaurI girizaM ca mUrdhnA saMdarzayan bharturatIva zauryamam ॥ gaurI prayuddhaM ca cakAra hRSTA harastataH parvatarAjaputrIm॥43॥

Pārvatī bowed her head to Śiva. She exhibited great valour to her lord. The delighted Pārvatī fought a terrific battle. Śiva embraced her and then entered the cavern.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 44

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 44

कंठे गृहीत्वा तु गुहां प्रविष्टो रमासहस्राणि विसर्जितानि ॥ गौरी च सन्मानशतैः प्रपूज्य गुहामुखे वीरकमेव स्थापयन्॥४४॥

kaMThe gRhItvA tu guhAM praviSTo ramAsahasrANi visarjitAni ॥ gaurI ca sanmAnazataiH prapUjya guhAmukhe vIrakameva sthApayan॥44॥

The numerous women that had gathered were dismissed. Pārvatī honoured Vīraka by hundreds of gifts and appointed him as the keeper of the gate.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 45

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 45

ततो न गौरीं गिरिशं च दृष्ट्वाऽसुरेश्वरो नीतिविचक्षणो हि ॥ द्रुतं स्वदूतं विधसाख्यमेव स प्रेषयामास शिवोपकंठम् ॥४५॥

tato na gaurIM girizaM ca dRSTvA'surezvaro nItivicakSaNo hi ॥ drutaM svadUtaM vidhasAkhyameva sa preSayAmAsa zivopakaMTham ॥45॥

Then the Asura chief, very clever in statesmanship, unable to see either Pārvatī or Śiva sent his emissary Vighasa immediately to Śiva.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 46

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 46

तैस्तैः प्रहारैरपि जर्ज रांगस्तस्मिन् रणे देवगणेरितैर्यः ॥ जगाद वाक्यं तु सगर्वमुग्रं प्रविश्य शंभुं प्रणिपत्य मूर्ध्ना ॥ ४६ ॥

taistaiH prahArairapi jarja rAMgastasmin raNe devagaNeritairyaH ॥ jagAda vAkyaM tu sagarvamugraM pravizya zaMbhuM praNipatya mUrdhnA ॥ 46 ॥

He was one whose limbs were shattered by the weapons hurled by the gods and the Gaṇas. He entered the cavern, bowed to Śiva and spoke these words haughtily.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 47

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 47

दूत उवाच ॥ संप्रेषितोहं विविशे गुहांतु ह्यषौऽन्धकस्त्वां समुवाच वाक्यम् ॥ नार्या न कार्यं तव किंचिदस्तिविमुच नारीं तरुणीं सुरूपाम् ॥ ४७ ॥

dUta uvAca ॥ saMpreSitohaM vivize guhAMtu hyaSau'ndhakastvAM samuvAca vAkyam ॥ nAryA na kAryaM tava kiMcidastivimuca nArIM taruNIM surUpAm ॥ 47 ॥

The messenger said: I have been sent by him and so I have entered this cavern. You have nothing to do with a woman. Surrender this young and beautiful lady.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 48

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 48

तैस्तैः प्रहारैरपि जर्ज रांगस्तस्मिन् रणे देवगणेरितैर्यः ॥ जगाद वाक्यं तु सगर्वमुग्रं प्रविश्य शंभुं प्रणिपत्य मूर्ध्ना ॥ ४६ ॥

taistaiH prahArairapi jarja rAMgastasmin raNe devagaNeritairyaH ॥ jagAda vAkyaM tu sagarvamugraM pravizya zaMbhuM praNipatya mUrdhnA ॥ 46 ॥

Usually you are an ascetic. Carry on that. Thinking “Should a sage be offended?” I have observed forbearance within my tender mind. But O sage, you are not a real ascetic but only my enemy.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 49

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 49

अतीव?? दैत्येषु महाविरोधी युध्यस्व वेगेन मया प्रमथ्य ॥ नयामि पातालतलानुरूपं यमक्षयं तापस धूर्त हि त्वाम् ॥४९॥

atIva?? daityeSu mahAvirodhI yudhyasva vegena mayA pramathya ॥ nayAmi pAtAlatalAnurUpaM yamakSayaM tApasa dhUrta hi tvAm ॥49॥

You are extremely inimical to the Daityas. Show your might in fighting with me. O wicked ascetic, I shall send you to Yama’s abode befitting the nether worlds.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 50

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 50

सनत्कुमार उवाच ॥ एतद्वचो दूतमुखान्निशम्य कपालमाली तमुवाच कोपात् ॥ ज्वलन्विषादेन महांस्त्रिनेत्रस्सतां गतिर्दुष्टमदप्रहर्ता ॥2-5-45-५०॥

sanatkumAra uvAca ॥ etadvaco dUtamukhAnnizamya kapAlamAlI tamuvAca kopAt ॥ jvalanviSAdena mahAMstrinetrassatAM gatirduSTamadaprahartA ॥2-5-45-50॥

Sanatkumāra said: On hearing these words conveyed by the emissary, the great three-eyed lord, the goal of the good, the destroyer of the pride of the wicked, the wearer of skull-garlands spoke furiously burning with grief.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 51

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 51

शिव उवाच ॥ व्यक्तं वचस्ते तदतीव चोग्रं प्रोक्तं हि तत्त्वं त्वरितं प्रयाहि ॥ कुरुष्व युद्धं हि मया प्रसह्य यदि प्रशक्तोसि बलेन हि त्वम् ॥५१॥

ziva uvAca ॥ vyaktaM vacaste tadatIva cograM proktaM hi tattvaM tvaritaM prayAhi ॥ kuruSva yuddhaM hi mayA prasahya yadi prazaktosi balena hi tvam ॥51॥

Śiva said: Manifestly your words are fierce. Hence hasten. Fight with me if you have the might.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 52

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 52

यः स्यादशक्तो भुवि तस्य कोर्थो दारैर्धनैर्वा सुमनोहरैश्च ॥ आयांतु दैत्याश्च बलेन मत्ता विचार्यमेवं तु कृतं मयै तत् ॥ ५२ ॥

yaH syAdazakto bhuvi tasya kortho dArairdhanairvA sumanoharaizca ॥ AyAMtu daityAzca balena mattA vicAryamevaM tu kRtaM mayai tat ॥ 52 ॥

Of what avail are the wives and riches, be they ever so beautiful, to a feeble man in the world? Let the haughty Daityas proud of their strength come. I have already thought of this and acted accordingly.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 183 - Verse 53

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 183 · Verse 53

सनत्कुमार उवाच ॥ एतद्वचस्तद्विधसोपि तस्माच्छ्रुत्वा हरान्निर्गत एव हृष्टः ॥ प्रागात्ततो गर्जितहुंकृतानि कुर्वंस्ततोदैत्यपतेस्सकाशम् ॥५४॥

sanatkumAra uvAca ॥ etadvacastadvidhasopi tasmAcchrutvA harAnnirgata eva hRSTaH ॥ prAgAttato garjitahuMkRtAni kurvaMstatodaityapatessakAzam ॥54॥

How can a feeble man maintain even his physical body? Let them do whatever they are ordained to do. I shall also do whatever I have to do. There is no doubt in this.

🤖 AI Generated