सनत्कुमार उवाच ॥ स दूतस्तत्र गत्वा च शिववाक्यं जगाद ह ॥ सविस्तरं यथार्थं च निश्चयं तस्य तत्त्वतः ॥ १ ॥

sanatkumAra uvAca ॥ sa dUtastatra gatvA ca zivavAkyaM jagAda ha ॥ savistaraM yathArthaM ca nizcayaM tasya tattvataH ॥ 1 ॥

तच्छुत्वा शंखचूडोऽसौ दानवेन्द्रः प्रतापवान् ॥ अंगीचकार सुप्रीत्या रणमेव स दानवः ॥ २ ॥

tacchutvA zaMkhacUDo'sau dAnavendraH pratApavAn ॥ aMgIcakAra suprItyA raNameva sa dAnavaH ॥ 2 ॥

समारुरोह यानं च सहामात्यैश्च सत्वरः॥ ॥ आदिदेश स्वसैन्यं च युद्धार्थं शंकरेण च ॥ ३ ॥

samAruroha yAnaM ca sahAmAtyaizca satvaraH॥ ॥ Adideza svasainyaM ca yuddhArthaM zaMkareNa ca ॥ 3 ॥

शिवस्स्वसैन्यं देवांश्च प्रेरयामास सत्वरः ॥ स्वयमप्यखिलेशोपि सन्नद्धोभूच्च लीलया ॥ ४ ॥

zivassvasainyaM devAMzca prerayAmAsa satvaraH ॥ svayamapyakhilezopi sannaddhobhUcca lIlayA ॥ 4 ॥

युद्धारंभो बभूवाशु नेदुर्वाद्यानि भूरिशः ॥ कोलाहलश्च संजातो वीरशब्दस्तथैव च ॥ ५ ॥

yuddhAraMbho babhUvAzu nedurvAdyAni bhUrizaH ॥ kolAhalazca saMjAto vIrazabdastathaiva ca ॥ 5 ॥

देवदानवयोर्युद्धं स्परमभून्मुने ॥ धर्मतो युयुधे तत्र देवदानवयोर्गणः ॥ ६ ॥

devadAnavayoryuddhaM sparamabhUnmune ॥ dharmato yuyudhe tatra devadAnavayorgaNaH ॥ 6 ॥

स्वयं महेन्द्रो युयुधे सार्धं च वृषपर्वणा ॥ भास्करो युयुधे विप्रचित्तिना सह धर्मतः ॥ ७ ॥

svayaM mahendro yuyudhe sArdhaM ca vRSaparvaNA ॥ bhAskaro yuyudhe vipracittinA saha dharmataH ॥ 7 ॥

दंभेन सह विष्णुश्च चकार परमं रणम् ॥ कालासुरेण कालश्च गोकर्णेन हुताशनः ॥ ८ ॥

daMbhena saha viSNuzca cakAra paramaM raNam ॥ kAlAsureNa kAlazca gokarNena hutAzanaH ॥ 8 ॥

कुबेरः कालकेयेन विश्वकर्मा मयेन च ॥ भयंकरेण मृत्युश्च संहारेण यमस्तथा ॥ ९ ॥

kuberaH kAlakeyena vizvakarmA mayena ca ॥ bhayaMkareNa mRtyuzca saMhAreNa yamastathA ॥ 9 ॥

कालम्बिकेन वरुणश्चंचलेन समीरणः ॥ बुधश्च घटपृष्ठेन रक्ताक्षेण शनैश्चरः ॥ 2-5-36-१० ॥

kAlambikena varuNazcaMcalena samIraNaH ॥ budhazca ghaTapRSThena raktAkSeNa zanaizcaraH ॥ 2-5-36-10 ॥

जयन्तो रत्नसारेण वसवो वर्चसां गणैः ॥ अश्विनौ दीप्तिमद्भ्यां च धूम्रेण नलकूबरः॥११॥

jayanto ratnasAreNa vasavo varcasAM gaNaiH ॥ azvinau dIptimadbhyAM ca dhUmreNa nalakUbaraH॥11॥

धुरंधरेण धर्मश्च गणकाक्षेण मंगलः ॥ शोभाकरेण वैश्वानः पिपिटेन च मन्मथः॥१२॥

dhuraMdhareNa dharmazca gaNakAkSeNa maMgalaH ॥ zobhAkareNa vaizvAnaH pipiTena ca manmathaH॥12॥

गोकामुखेन चूर्णेन खड्गनाम्नाऽसुरेण च ॥ धूम्रेण संहलेनापि विश्वेन च प्रतापिना ॥१३॥

gokAmukhena cUrNena khaDganAmnA'sureNa ca ॥ dhUmreNa saMhalenApi vizvena ca pratApinA ॥13॥

पलाशेन द्वादशाऽर्का युयुधुर्धर्मतः परे ॥ असुरैरमरास्सार्द्धं शिवसाहाय्यशालिनः ॥ १४ ॥

palAzena dvAdazA'rkA yuyudhurdharmataH pare ॥ asurairamarAssArddhaM zivasAhAyyazAlinaH ॥ 14 ॥

एकादश महारुद्राश्चैकादशभयंकरैः॥ असुरैर्युयुधुर्वीरैर्मैहाबलपराक्रमैः ॥१५॥

ekAdaza mahArudrAzcaikAdazabhayaMkaraiH॥ asurairyuyudhurvIrairmaihAbalaparAkramaiH ॥15॥

महामणिश्च युयुधे चोग्रचंडादिभिस्सह ॥ राहुणा सह चन्द्रश्च जीवः शुक्रेण धर्मतः ॥ १६ ॥

mahAmaNizca yuyudhe cogracaMDAdibhissaha ॥ rAhuNA saha candrazca jIvaH zukreNa dharmataH ॥ 16 ॥

नन्दीश्वरादयस्सर्वे दानवप्रवरैस्सह ॥ युयुधुश्च महायुद्धे नोक्ता विस्तरतः पृथक् ॥ १७ ॥

nandIzvarAdayassarve dAnavapravaraissaha ॥ yuyudhuzca mahAyuddhe noktA vistarataH pRthak ॥ 17 ॥

वटमूले तदा शंभुस्तस्थौ काल्याः सुतेन च ॥ सर्वे च युयुधुस्सैन्यसमूहास्सततं मुने ॥१८॥

vaTamUle tadA zaMbhustasthau kAlyAH sutena ca ॥ sarve ca yuyudhussainyasamUhAssatataM mune ॥18॥

रत्नसिंहासने रम्ये कोटिदानवसंयुतः ॥ उवास शंखचूडश्च रत्नभूषणभूषितः ॥ १९ ॥

ratnasiMhAsane ramye koTidAnavasaMyutaH ॥ uvAsa zaMkhacUDazca ratnabhUSaNabhUSitaH ॥ 19 ॥

महायुद्धो बभूवाथ देवासुरविमर्दनः ॥ नानायुधानि दिव्यानि चलंतिस्म महामृधे ॥ 2-5-36-२० ॥

mahAyuddho babhUvAtha devAsuravimardanaH ॥ nAnAyudhAni divyAni calaMtisma mahAmRdhe ॥ 2-5-36-20 ॥

गदर्ष्टिपट्टिशाश्चक्रभुशुंडिप्रासमुद्गराः ॥ निस्त्रिंशभल्लपरिघाः शक्त्युन्मुखपरश्वधाः ॥ २१ ॥

gadarSTipaTTizAzcakrabhuzuMDiprAsamudgarAH ॥ nistriMzabhallaparighAH zaktyunmukhaparazvadhAH ॥ 21 ॥

शरतोमरखड्गाश्च शतघ्न्यश्च सहस्रशः ॥ भिंदिपालादयश्चान्ये वीरहस्तेषु शोभिताः ॥ २२ ॥

zaratomarakhaDgAzca zataghnyazca sahasrazaH ॥ bhiMdipAlAdayazcAnye vIrahasteSu zobhitAH ॥ 22 ॥

शिरांसि चिच्छिदुश्चैभिर्वीरास्तत्र महो त्सवाः ॥ वीराणामुभयोश्चैव सैन्ययोर्गर्जतो रणे ॥ २३ ॥

zirAMsi cicchiduzcaibhirvIrAstatra maho tsavAH ॥ vIrANAmubhayozcaiva sainyayorgarjato raNe ॥ 23 ॥

गजास्तुरंगा बहवः स्यन्दनाश्च पदातयः ॥ सारोहवाहा विविधास्तत्रासन् सुविखंडिताः ॥ २४ ॥

gajAsturaMgA bahavaH syandanAzca padAtayaH ॥ sArohavAhA vividhAstatrAsan suvikhaMDitAH ॥ 24 ॥

निकृत्तबाहूरुकरकटिकर्णयुगांघ्रयः ॥ संछिन्नध्वजबाणासितनुत्र वरभूषणाः ॥२५॥

nikRttabAhUrukarakaTikarNayugAMghrayaH ॥ saMchinnadhvajabANAsitanutra varabhUSaNAH ॥25॥

समुद्धतकिरीटैश्च शिरोभिस्सह कुंडलैः ॥ संरंभनष्टैरास्तीर्णा बभौ भूः करभोरुभिः ॥ २६ ॥

samuddhatakirITaizca zirobhissaha kuMDalaiH ॥ saMraMbhanaSTairAstIrNA babhau bhUH karabhorubhiH ॥ 26 ॥

महाभुजैस्साभरणैस्संछिन्नैस्सायुधैस्तथा ॥ अंगैरन्यैश्च सहसा पटलैर्वा ससारघैः ॥ २७ ॥

mahAbhujaissAbharaNaissaMchinnaissAyudhaistathA ॥ aMgairanyaizca sahasA paTalairvA sasAraghaiH ॥ 27 ॥

मृधे भटाः प्रधावंतः कबंधान् स्वशिरोक्षिभिः ॥ पश्यंतस्तत्र चोत्पेतुरुद्यतायुधसद्भुजैः ॥२८॥

mRdhe bhaTAH pradhAvaMtaH kabaMdhAn svazirokSibhiH ॥ pazyaMtastatra cotpeturudyatAyudhasadbhujaiH ॥28॥

वल्गंतोऽतितरां वीरा युयुधुश्च परस्परम् ॥ शस्त्रास्त्रैर्विविधैस्तत्र महाबलपराक्रमाः ॥ २९ ॥

valgaMto'titarAM vIrA yuyudhuzca parasparam ॥ zastrAstrairvividhaistatra mahAbalaparAkramAH ॥ 29 ॥

केचित्स्वर्णमुखैर्बाणैर्विनिहत्य भटान्मृधे ॥ व्यनदन् वीरसन्नादं सतोया इव तोयदाः ॥ 2-5-36-३० ॥

kecitsvarNamukhairbANairvinihatya bhaTAnmRdhe ॥ vyanadan vIrasannAdaM satoyA iva toyadAH ॥ 2-5-36-30 ॥

सर्वतश्शरकूटेन वीरस्सरथसारथिम् ॥ वीरं संछादयामास प्रावृट्सूर्यमिवांबुदः ॥ ३१ ॥

sarvatazzarakUTena vIrassarathasArathim ॥ vIraM saMchAdayAmAsa prAvRTsUryamivAMbudaH ॥ 31 ॥

अन्योन्यमभिसंसृत्य युयुधुर्द्वन्द्वयोधिनः ॥ आह्वयंतो विशंतोऽग्रे क्षिपंतो मर्मभिर्मिथः ॥ ३२ ॥

anyonyamabhisaMsRtya yuyudhurdvandvayodhinaH ॥ AhvayaMto vizaMto'gre kSipaMto marmabhirmithaH ॥ 32 ॥

सर्वतो वीरसंघाश्च नानाबाहुध्वजायुधाः ॥ व्यदृश्यंत महासंख्ये कुर्वंतः सिंहसंरवम् ॥३३ ॥

sarvato vIrasaMghAzca nAnAbAhudhvajAyudhAH ॥ vyadRzyaMta mahAsaMkhye kurvaMtaH siMhasaMravam ॥33 ॥

महारवान्स्वशंखांश्च विदध्मुर्वै पृथक् पृथक्॥ वल्गनं चक्रिरे तत्र महावीराः प्रहर्षिताः ॥३४॥

mahAravAnsvazaMkhAMzca vidadhmurvai pRthak pRthak॥ valganaM cakrire tatra mahAvIrAH praharSitAH ॥34॥

एवं चिरतरं कालं देवदानवयोर्महत् ॥ बभूव युद्धं विकटं करालं वीरहर्षदम् ॥३५॥

evaM cirataraM kAlaM devadAnavayormahat ॥ babhUva yuddhaM vikaTaM karAlaM vIraharSadam ॥35॥

महाप्रभोश्च लीलेयं शंकरस्य परात्मनः॥ यया समीहितं सर्वं सदेवासुरमानुषम्॥३६॥

mahAprabhozca lIleyaM zaMkarasya parAtmanaH॥ yayA samIhitaM sarvaM sadevAsuramAnuSam॥36॥