सनत्कुमार उवाच ॥ एतस्मिन्नंतरे शंभुं प्रसन्नं वीक्ष्य दानवः॥ तत्राजगाम सुप्रीतो मयोऽदग्धः कृपाबलात् ॥ १ ॥

sanatkumAra uvAca ॥ etasminnaMtare zaMbhuM prasannaM vIkSya dAnavaH॥ tatrAjagAma suprIto mayo'dagdhaH kRpAbalAt ॥ 1 ॥

प्रणनाम हरं प्रीत्या सुरानन्यानपि ध्रुवम् ॥ कृतांजलिर्नतस्कंधः प्रणनाम पुन श्शिवम् ॥२॥

praNanAma haraM prItyA surAnanyAnapi dhruvam ॥ kRtAMjalirnataskaMdhaH praNanAma puna zzivam ॥2॥

अथोत्थाय शिवं दृष्ट्वा प्रेम्णा गद्गदसुस्वरः ॥ तुष्टाव भक्तिपूर्णात्मा स दानववरो मयः ॥३॥

athotthAya zivaM dRSTvA premNA gadgadasusvaraH ॥ tuSTAva bhaktipUrNAtmA sa dAnavavaro mayaH ॥3॥

मय उवाच ॥ देवदेव महादेव भक्तवत्सल शंकरः ॥ कल्पवृक्षस्वरूपोसि सर्वपक्षविवर्जितः ॥४॥

maya uvAca ॥ devadeva mahAdeva bhaktavatsala zaMkaraH ॥ kalpavRkSasvarUposi sarvapakSavivarjitaH ॥4॥

ज्योतीरूपो नमस्तेस्तु विश्वरूप नमोऽस्तु ते॥ नमः पूतात्मने तुभ्यं पावनाय नमोनमः ॥५॥

jyotIrUpo namastestu vizvarUpa namo'stu te॥ namaH pUtAtmane tubhyaM pAvanAya namonamaH ॥5॥

चित्ररूपाय नित्याय रूपातीताय ते नमः ॥ दिव्यरूपाय दिव्याय सुदिव्याकृतये नमः॥६॥

citrarUpAya nityAya rUpAtItAya te namaH ॥ divyarUpAya divyAya sudivyAkRtaye namaH॥6॥

नमः प्रणतसर्वार्तिनाशकाय शिवात्मने ॥ कर्त्रे भर्त्रे च संहर्त्रे त्रिलोकानां नमोनमः ॥ ७ ॥

namaH praNatasarvArtinAzakAya zivAtmane ॥ kartre bhartre ca saMhartre trilokAnAM namonamaH ॥ 7 ॥

भक्तिगम्याय भक्तानां नमस्तुभ्यं कृपा लवे ॥ तपस्सत्फलदात्रे ते शिवाकांत शिवेश्वर॥८॥

bhaktigamyAya bhaktAnAM namastubhyaM kRpA lave ॥ tapassatphaladAtre te zivAkAMta zivezvara॥8॥

न जानामि स्तुतिं कर्तुं स्तुतिप्रिय परेश्वर॥ प्रसन्नो भव सर्वेश पाहि मां शरणाग तम् ॥९॥

na jAnAmi stutiM kartuM stutipriya parezvara॥ prasanno bhava sarveza pAhi mAM zaraNAga tam ॥9॥

॥ सनत्कुमार उवाच ॥ इत्याकर्ण्य मयोक्ता हि संस्तुतिं परमेश्वरः ॥ प्रसन्नोऽभूद्द्विजश्रेष्ठ मयं प्रोवाच चादरात्॥ 2-5-12-१०॥

॥ sanatkumAra uvAca ॥ ityAkarNya mayoktA hi saMstutiM paramezvaraH ॥ prasanno'bhUddvijazreSTha mayaM provAca cAdarAt॥ 2-5-12-10॥

॥ शिव उवाच ॥ वरं ब्रूहि प्रसन्नोऽहं मय दानवसत्तम ॥ मनोऽभिलषितं यत्ते तद्दास्यामि न संशयः ॥ ११ ॥

॥ ziva uvAca ॥ varaM brUhi prasanno'haM maya dAnavasattama ॥ mano'bhilaSitaM yatte taddAsyAmi na saMzayaH ॥ 11 ॥

॥ सनत्कुमार उवाच ॥ श्रुत्वा शिवं वचश्शंभोस्स मयो दानवर्षभः ॥ प्रत्युवाच प्रभुं नत्वा नतस्कंधः कृतांजलिः ॥ १२ ॥

॥ sanatkumAra uvAca ॥ zrutvA zivaM vacazzaMbhossa mayo dAnavarSabhaH ॥ pratyuvAca prabhuM natvA nataskaMdhaH kRtAMjaliH ॥ 12 ॥

मय उवाच ॥ देवदेव महादेव प्रसन्नो यदि मे भवान् ॥ वरयोग्योऽस्म्यहं चेद्धि स्वभक्तिं देहि शाश्वतीम्॥ १३॥

maya uvAca ॥ devadeva mahAdeva prasanno yadi me bhavAn ॥ varayogyo'smyahaM ceddhi svabhaktiM dehi zAzvatIm॥ 13॥

स्वभक्तेषु सदा सख्यं दीनेषु च दयां सदा॥ उपेक्षामन्यजीवेषु खलेषु परमेश्वर॥ १४॥

svabhakteSu sadA sakhyaM dIneSu ca dayAM sadA॥ upekSAmanyajIveSu khaleSu paramezvara॥ 14॥

कदापि नासुरो भावो भवेन्मम महेश्वर ॥ निर्भयः स्यां सदा नाथ मग्नस्त्वद्भजने शुभे ॥ १५ ॥

kadApi nAsuro bhAvo bhavenmama mahezvara ॥ nirbhayaH syAM sadA nAtha magnastvadbhajane zubhe ॥ 15 ॥

॥ सनत्कुमार उवाच ॥ इति संप्रार्थ्यमानस्तु शंकरः परमेश्वरः ॥ प्रत्युवाच मये नाथ प्रसन्नो भक्तवत्सलः ॥ १६ ॥

॥ sanatkumAra uvAca ॥ iti saMprArthyamAnastu zaMkaraH paramezvaraH ॥ pratyuvAca maye nAtha prasanno bhaktavatsalaH ॥ 16 ॥

महेश्वर उवाच ॥ दानवर्षभ धन्यस्त्वं मद्भक्तो निर्विकारवान् ॥ प्रदत्तास्ते वरास्सर्वेऽभीप्सिता ये तवाधुना ॥ १७ ॥

mahezvara uvAca ॥ dAnavarSabha dhanyastvaM madbhakto nirvikAravAn ॥ pradattAste varAssarve'bhIpsitA ye tavAdhunA ॥ 17 ॥

गच्छ त्वं वितलं लोकं रमणीयं दिवोऽपि हि ॥ समेतः परिवारेण निजेन मम शासनात् ॥ १८ ॥

gaccha tvaM vitalaM lokaM ramaNIyaM divo'pi hi ॥ sametaH parivAreNa nijena mama zAsanAt ॥ 18 ॥

निर्भयस्तत्र संतिष्ठ संहृष्टो भक्तिमान्सदा ॥ कदापि नासुरो भावो भविष्यति मदाज्ञया ॥ १९ ॥

nirbhayastatra saMtiSTha saMhRSTo bhaktimAnsadA ॥ kadApi nAsuro bhAvo bhaviSyati madAjJayA ॥ 19 ॥

सनत्कुमार उवाच ॥ इत्याज्ञां शिरसाधाय शंकरस्य महात्मनः ॥ तं प्रणम्य सुरांश्चापि वितलं प्रजगाम सः ॥2-5-12-२० ॥

sanatkumAra uvAca ॥ ityAjJAM zirasAdhAya zaMkarasya mahAtmanaH ॥ taM praNamya surAMzcApi vitalaM prajagAma saH ॥2-5-12-20 ॥

एतस्मिन्नंतरे ते वै मुण्डिनश्च समागताः ॥ प्रणम्योचुश्च तान्सर्वान्विष्णुब्रह्मादिकान् सुरान् ॥ २१ ॥

etasminnaMtare te vai muNDinazca samAgatAH ॥ praNamyocuzca tAnsarvAnviSNubrahmAdikAn surAn ॥ 21 ॥

कुत्र याम वयं देवाः कर्म किं करवामहे ॥ आज्ञापयत नश्शीघ्रं भव दादेशकारकान् ॥ २२ ॥

kutra yAma vayaM devAH karma kiM karavAmahe ॥ AjJApayata nazzIghraM bhava dAdezakArakAn ॥ 22 ॥

कृतं दुष्कर्म चास्माभिर्हे हरे हे विधे सुराः ॥ दैत्यानां शिवभक्तानां शिवभक्तिर्विनाशिता ॥२३॥

kRtaM duSkarma cAsmAbhirhe hare he vidhe surAH ॥ daityAnAM zivabhaktAnAM zivabhaktirvinAzitA ॥23॥

कोटिकल्पानि नरके नो वासस्तु भविष्यति ॥ नोद्धारो भविता नूनं शिवभक्तविरोधिनाम् ॥ २४ ॥

koTikalpAni narake no vAsastu bhaviSyati ॥ noddhAro bhavitA nUnaM zivabhaktavirodhinAm ॥ 24 ॥

परन्तु भवदिच्छात इदं दुष्कर्म नः कृतम् ॥ तच्छांतिं कृपया ब्रूत वयं वश्शरणागताः ॥२५॥

parantu bhavadicchAta idaM duSkarma naH kRtam ॥ tacchAMtiM kRpayA brUta vayaM vazzaraNAgatAH ॥25॥

सनत्कुमार उवाच ॥ तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विष्णुब्रह्मादयस्सुराः॥ अब्रु। वन्मुंडिनस्तांस्ते स्थितानग्रे कृतांजलीन् ॥ २६ ॥

sanatkumAra uvAca ॥ teSAM tadvacanaM zrutvA viSNubrahmAdayassurAH॥ abru। vanmuMDinastAMste sthitAnagre kRtAMjalIn ॥ 26 ॥

विष्ण्वादय ऊचुः ॥ न भेतव्यं भवद्भिस्तु मुंडिनो वै कदाचन ॥ शिवाज्ञयेदं सकलं जातं चरितमुत्तमम् ॥२७॥

viSNvAdaya UcuH ॥ na bhetavyaM bhavadbhistu muMDino vai kadAcana ॥ zivAjJayedaM sakalaM jAtaM caritamuttamam ॥27॥

युष्माकं भविता नैव कुगतिर्दुःखदायिनी ॥ शिववासा यतो यूयं देवर्षिहितकारकाः ॥ २८ ॥

yuSmAkaM bhavitA naiva kugatirduHkhadAyinI ॥ zivavAsA yato yUyaM devarSihitakArakAH ॥ 28 ॥

सुरर्षिहितकृच्छंभुस्सुरर्षिहितकृत्प्रियः ॥ सुरर्षिहितकृन्नॄणां कदापि कुगतिर्नहि ॥२९॥

surarSihitakRcchaMbhussurarSihitakRtpriyaH ॥ surarSihitakRnnRRNAM kadApi kugatirnahi ॥29॥

अद्यतो मतमेतं हि प्रविष्टानां नृणां कलौ॥ कुगतिर्भविता ब्रूमः सत्यं नैवात्र संशयः ॥ 2-5-12-३० ॥

adyato matametaM hi praviSTAnAM nRNAM kalau॥ kugatirbhavitA brUmaH satyaM naivAtra saMzayaH ॥ 2-5-12-30 ॥

भवद्भिर्मुंडिनो धीरा गुप्तभावान्ममाज्ञया॥ तावन्मरुस्थली सेव्या कलिर्यावात्समाव्रजेत् ॥३१॥

bhavadbhirmuMDino dhIrA guptabhAvAnmamAjJayA॥ tAvanmarusthalI sevyA kaliryAvAtsamAvrajet ॥31॥

आगते च कलौ यूयं स्वमतं स्थापयिष्यथ ॥ कलौ तु मोहिता मूढास्संग्रहीष्यंति वो मतम्॥३२॥

Agate ca kalau yUyaM svamataM sthApayiSyatha ॥ kalau tu mohitA mUDhAssaMgrahISyaMti vo matam॥32॥

इत्याज्ञप्ताः सुरेशैश्च मुंडिनस्ते मुनीश्वर ॥ नमस्कृत्य गतास्तत्र यथोद्दिष्टं स्वमाश्रमम् ॥ ३३ ॥

ityAjJaptAH surezaizca muMDinaste munIzvara ॥ namaskRtya gatAstatra yathoddiSTaM svamAzramam ॥ 33 ॥

ततस्स भगवान्रुद्रो दग्ध्वा त्रिपुरवासिनः ॥ कृतकृत्यो महायोगी ब्रह्माद्यैरभिपूजितः ॥ ३४ ॥

tatassa bhagavAnrudro dagdhvA tripuravAsinaH ॥ kRtakRtyo mahAyogI brahmAdyairabhipUjitaH ॥ 34 ॥

स्वगणैर्निखिलैर्देव्या शिवया सहितः प्रभुः ॥ कृत्वामरमहत्कार्यं ससुतोंतरधादथ ॥३५॥

svagaNairnikhilairdevyA zivayA sahitaH prabhuH ॥ kRtvAmaramahatkAryaM sasutoMtaradhAdatha ॥35॥

ततश्चांतर्हिते देवे परिवारान्विते शिवे ॥ धनुश्शरस्थाद्यश्च प्राकारोंतर्द्धिमागमत् ॥३६॥

tatazcAMtarhite deve parivArAnvite zive ॥ dhanuzzarasthAdyazca prAkAroMtarddhimAgamat ॥36॥

ततो ब्रह्मा हरिर्देवा मुनिगंधर्वकिन्नराः ॥ नागास्सर्पाश्चाप्सरसस्संहृष्टाश्चाथ मानुषाः ॥ ३७ ॥

tato brahmA harirdevA munigaMdharvakinnarAH ॥ nAgAssarpAzcApsarasassaMhRSTAzcAtha mAnuSAH ॥ 37 ॥

स्वंस्वं स्थानं मुदा जग्मुश्शंसंतः शांकरं यशः ॥ स्वंस्वं स्थानमनुप्राप्य निवृतिं परमां ययुः ॥ ३८ ॥

svaMsvaM sthAnaM mudA jagmuzzaMsaMtaH zAMkaraM yazaH ॥ svaMsvaM sthAnamanuprApya nivRtiM paramAM yayuH ॥ 38 ॥

एतत्ते कथितं सर्वं चरितं शशिमौलिनः ॥ त्रिपुरक्षयसंसूचि परलीलान्वितं महत् ॥ ३९ ॥

etatte kathitaM sarvaM caritaM zazimaulinaH ॥ tripurakSayasaMsUci paralIlAnvitaM mahat ॥ 39 ॥

धन्यं यशस्यमायुष्यं धनधान्यप्रवर्द्धकम् ॥ स्वर्गदं मोक्षदं चापि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ॥ 2-5-12-४० ॥

dhanyaM yazasyamAyuSyaM dhanadhAnyapravarddhakam ॥ svargadaM mokSadaM cApi kiM bhUyaH zrotumicchasi ॥ ॥ 2-5-12-40 ॥

इदं हि परमाख्यानं यः पठेच्छ्रणुयात्सदा ॥ इह भुक्त्वाखिलान्कामानंते मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ ४१ ॥

idaM hi paramAkhyAnaM yaH paThecchraNuyAtsadA ॥ iha bhuktvAkhilAnkAmAnaMte muktimavApnuyAt ॥ 41 ॥