Chapter 136
अध्यायः 136
Rudra Saṃhitā, Chapter 136
Shlokas (79)
+ Add ShlokaRudra-samhita - Chapter 136 - Verse 1
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 1
नारद उवाच ॥ जीविते गिरिजापुत्रे देव्या दृष्टे प्रजेश्वर ॥ ततः किमभवत्तत्र कृपया तद्वदाधुना ॥ १ ॥
nArada uvAca ॥ jIvite girijAputre devyA dRSTe prajezvara ॥ tataH kimabhavattatra kRpayA tadvadAdhunA ॥ 1 ॥
Nārada said: O lord of subjects, when the son of Pārvatī was resuscitated and seen by.the goddess, what happened then? Please narrate to me now.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 2
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 2
ब्रह्मोवाच ॥ जीविते गिरिजापुत्रे देव्या दृष्टे मुनीश्वर ॥ यज्जातं तच्छृणुष्वाद्य वच्मि ते महदुत्सवम् ॥२॥
brahmovAca ॥ jIvite girijAputre devyA dRSTe munIzvara ॥ yajjAtaM tacchRNuSvAdya vacmi te mahadutsavam ॥2॥
Brahmā said: O great sage, when the son of Pārvatī was resuscitated and seen by the goddess, listen to what happened there. I shall narrate the jubilation that ensued.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 3
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 3
जीवितस्स शिवापुत्रो निर्व्यग्रो विकृतो मुने॥ अभिषिक्तस्तदा देवैर्गणाध्यक्षैर्गजाननः ॥३॥
jIvitassa zivAputro nirvyagro vikRto mune॥ abhiSiktastadA devairgaNAdhyakSairgajAnanaH ॥3॥
O sage, that son of Pārvatī was resuscitated. He was free from distress and perturbation. Then he was crowned by the gods and the leaders of Gaṇas.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 4
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 4
दृष्ट्वा स्वतनयं देवी शिवा हर्षसमन्विता ॥ गृहीत्वा बालकं दोर्भ्यां प्रमुदा परिषस्वजे॥ ४ ॥
dRSTvA svatanayaM devI zivA harSasamanvitA ॥ gRhItvA bAlakaM dorbhyAM pramudA pariSasvaje॥ 4 ॥
On seeing her son, Pārvatī was highly delighted. Taking him up with both her hands she embraced him joyously.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 5
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 5
वस्त्राणि विविधानीह नानालंकरणानि च ॥ ददौ प्रीत्या गणेशाय स्वपुत्राय मुदांबिका ॥ ५ ॥
vastrANi vividhAnIha nAnAlaMkaraNAni ca ॥ dadau prItyA gaNezAya svaputrAya mudAMbikA ॥ 5 ॥
She then lovingly gave him different clothes and ornaments.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 6
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 6
पूजयित्वा तया देव्या सिद्धिभिश्चाप्यनेकशः ॥ करेण स्पर्शितस्सोथ सर्वदुःखहरेण वै ॥६॥
pUjayitvA tayA devyA siddhibhizcApyanekazaH ॥ kareNa sparzitassotha sarvaduHkhahareNa vai ॥6॥
He was honoured by the goddess who bestowed all Siddhis on him and touched him with her hand that removes all distress.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 7
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 7
पूजयित्वा सुतं देवी मुखमाचुम्ब्य शांकरी ॥ वरान्ददौ तदा प्रीत्या जातस्त्वं दुःखितोऽधुना ॥ ७ ॥
pUjayitvA sutaM devI mukhamAcumbya zAMkarI ॥ varAndadau tadA prItyA jAtastvaM duHkhito'dhunA ॥ 7 ॥
After worshipping her son, and kissing his face, she granted him boons with affection and said—“You have had great distress since your very birth.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 8
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 8
धन्योसि कृतकृत्योसि पूर्वपूज्यो भवाधुना ॥ सर्वेषाममराणां वै सर्वदा दुःखवर्जितः ॥ ८ ॥
dhanyosi kRtakRtyosi pUrvapUjyo bhavAdhunA ॥ sarveSAmamarANAM vai sarvadA duHkhavarjitaH ॥ 8 ॥
You are blessed and contented now. You will receive worship before all the gods. You will be free from distress.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 9
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 9
आनने तव सिन्दूरं दृश्यते सांप्रतं यदि ॥ तस्मात्त्वं पूजनीयोसि सिन्दूरेण सदा नरैः ॥ ९ ॥
Anane tava sindUraM dRzyate sAMprataM yadi ॥ tasmAttvaM pUjanIyosi sindUreNa sadA naraiH ॥ 9 ॥
Vermillion is visible on your face now. Hence you will be worshipped with vermillion by all men always.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 10
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 10
पुष्पैर्वा चन्दनैर्वापि गन्धेनैव शुभेन च ॥ नैवेद्ये सुरम्येण नीराजेन विधानतः ॥ 2-4-18-१० ॥
puSpairvA candanairvApi gandhenaiva zubhena ca ॥ naivedye suramyeNa nIrAjena vidhAnataH ॥ 2-4-18-10 ॥
Either with flowers, or with sandalwood, or with auspicious fragrance, with delightful offerings (naivedya), and with proper ārati (nīrājana), as per the prescribed method.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 11
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 11
तांम्बूलैरथ दानैश्च तथा प्रक्रमणैरपि ॥ नमस्कारविधानेन पूजां यस्ते विधास्यति ॥ ११ ॥
tAMmbUlairatha dAnaizca tathA prakramaNairapi ॥ namaskAravidhAnena pUjAM yaste vidhAsyati ॥ 11 ॥
With betel leaves, with gifts, with respectful gestures, and with the proper method of salutations — whoever performs your worship.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 12
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 12
तस्य वै सकला सिद्धिर्भविष्यति न संशयः ॥ विघ्नान्यनेकरूपाणि क्षयं यास्यंत्यसंशयम् ॥ १२ ॥
tasya vai sakalA siddhirbhaviSyati na saMzayaH ॥ vighnAnyanekarUpANi kSayaM yAsyaMtyasaMzayam ॥ 12 ॥
He will undoubtedly attain all success — of that there is no doubt. All obstacles, in their many forms, will surely be destroyed.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 13
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 13
ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा च तदा देवी स्वपुत्रं तं महेश्वरो ॥ नानावस्तुभिरुत्कृष्टं पुनरप्यर्चयत्तथा ॥ १३ ॥
brahmovAca ॥ ityuktvA ca tadA devI svaputraM taM mahezvaro ॥ nAnAvastubhirutkRSTaM punarapyarcayattathA ॥ 13 ॥
After saying this, she worshipped her good son with various articles, once again.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 14
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 14
ततस्स्वास्थ्यं च देवानां गणानां च विशेषतः ॥ गिरिजाकृपया विप्र जातं तत्क्षणमात्रतः ॥ १४ ॥
tatassvAsthyaM ca devAnAM gaNAnAM ca vizeSataH ॥ girijAkRpayA vipra jAtaM tatkSaNamAtrataH ॥ 14 ॥
O Brahmin, then with the graceful blessings of Pārvatī, instantly peace reigned upon gods and particularly on the Gaṇas.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 15
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 15
एतस्मिंश्च क्षणे देवा वासवाद्याः शिवं मुदा॥ स्तुत्वा प्रसाद्य तं देवं भक्ता निन्युः शिवांतिकम् ॥१५॥
etasmiMzca kSaNe devA vAsavAdyAH zivaM mudA॥ stutvA prasAdya taM devaM bhaktA ninyuH zivAMtikam ॥15॥
n the meantime, Indra and other gods eulogised and propitiated Śiva joyously and brought him devoutly near Pārvatī.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 16
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 16
संसाद्य गिरिशं पश्चादुत्संगे सन्न्यवेशयन् ॥ बालकं तं महेशान्यास्त्रिजगत्सुखहेतवे ॥१६॥
saMsAdya girizaM pazcAdutsaMge sannyavezayan ॥ bAlakaM taM mahezAnyAstrijagatsukhahetave ॥16॥
After pleasing her they placed the boy in her lap for the happiness of the three worlds.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 17
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 17
शिवोपि तस्य शिरसि दत्त्वा स्वकरपंकजम् ॥ उवाच वचनं देवान् पुत्रोऽयमिति मेऽपरः ॥१७॥
zivopi tasya zirasi dattvA svakarapaMkajam ॥ uvAca vacanaM devAn putro'yamiti me'paraH ॥17॥
Placing his lotus-like hand on his head, Śiva told the gods. “This is another son of mine.”
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 18
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 18
गणेशोपि तदोत्थाय नमस्कृत्य शिवाय वै ॥ पार्वत्यै च नमस्कृत्य मह्यं वै विष्णवे तथा ॥१८॥
gaNezopi tadotthAya namaskRtya zivAya vai ॥ pArvatyai ca namaskRtya mahyaM vai viSNave tathA ॥18॥
Getting up and bowing to Śiva, Pārvatī, Viṣṇu and me, Gaṇeśa stood in front of Nārada and other sages and said—“My guilt shall be forgiven. Arrogance is the characteristic of Man’s nature.”
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 19
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 19
नारादाद्यानृषीन्सर्वान्सत्वास्थाय पुरोऽब्रवीत्॥ क्षंतव्यश्चापराधो मे मानश्चैवेदृशो नृणाम्॥१९॥
nArAdAdyAnRSInsarvAnsatvAsthAya puro'bravIt॥ kSaMtavyazcAparAdho me mAnazcaivedRzo nRNAm॥19॥
Approaching all the sages, beginning with Nārada, with humility he spoke: 'My offense should be forgiven, for such honor is indeed fitting for great men.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 20
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 20
अहं च शंकरश्चैव विष्णुश्चैते त्रयस्सुराः॥ प्रत्यूचुर्युगपत्प्रीत्या ददतो वरमुत्तमम् ॥2-4-18-२०॥
ahaM ca zaMkarazcaiva viSNuzcaite trayassurAH॥ pratyUcuryugapatprItyA dadato varamuttamam ॥2-4-18-20॥
We three Śiva, Viṣṇu and I said to the gods simultaneously with pleasure, after granting him excellent boons
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 21
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 21
त्रयो वयं सुरवरा यथापूज्या जगत्त्रये॥ तथायं गणनाथश्च सकलैः प्रतिपूज्यताम्॥२१॥
trayo vayaM suravarA yathApUjyA jagattraye॥ tathAyaM gaNanAthazca sakalaiH pratipUjyatAm॥21॥
O great gods, just as we three are worshipped in all the three worlds, so also he shall be worshipped by all of you.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 22
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 22
वयं च प्राकृताश्चायं प्राकृतः पूज्य एव च ॥ गणेशो विघ्नहर्ता हि सर्वकामफलप्रदः ॥२२॥
vayaM ca prAkRtAzcAyaM prAkRtaH pUjya eva ca ॥ gaNezo vighnahartA hi sarvakAmaphalapradaH ॥22॥
We are the offsprings of primordial nature. He is also the same and hence worthy of worship. He is the remover of all obstacles and the bestower of the fruits of all rites.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 23
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 23
एतत्पूजां पुरा कृत्वा पश्चात्पूज्या वयं नरैः ॥ वयं च पूजितास्सर्वे नायं चापूजितो यदा॥२३॥
etatpUjAM purA kRtvA pazcAtpUjyA vayaM naraiH ॥ vayaM ca pUjitAssarve nAyaM cApUjito yadA॥23॥
He shall be worshipped first and we shall be worshipped afterwards. If he is not worshipped, we too are not worshipped.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 24
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 24
अस्मिन्नपूजिते देवाः परपूजाकृता यदि ॥ तदा तत्फलहानिः स्यान्नात्र कार्या विचारणा ॥ २४ ॥
asminnapUjite devAH parapUjAkRtA yadi ॥ tadA tatphalahAniH syAnnAtra kAryA vicAraNA ॥ 24 ॥
If the other deities are worshipped when he is not worshipped, the fruit of that rite will be lost. There is no doubt in this matter.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 25
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 25
ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा स गणेशानो नानावस्तुभिरादरात् ॥ शिवेन पूजितः पूर्वं विष्णुनानु प्रपूजितः ॥२५॥
brahmovAca ॥ ityuktvA sa gaNezAno nAnAvastubhirAdarAt ॥ zivena pUjitaH pUrvaM viSNunAnu prapUjitaH ॥25॥
After saying this we worshipped him. Śiva worshipped Gaṇeśa with various articles of worship.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 26
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 26
ब्रह्मणा च मया तत्र पार्वत्या च प्रपूजितः ॥ सर्वैर्देवैर्गणैश्चैव पूजितः परया मुदा ॥२६॥
brahmaNA ca mayA tatra pArvatyA ca prapUjitaH ॥ sarvairdevairgaNaizcaiva pUjitaH parayA mudA ॥26॥
Viṣṇu worshipped him afterwards. I, Brahmā, and Pārvatī too worshipped him. He was then worshipped by all the gods and Gaṇas with great joy.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 27
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 27
सवैर्मिलित्वा तत्रैव ब्रह्मविष्णुहरादिभिः ॥ सगणेशश्शिवातुष्ट्यै सर्वाध्यक्षो निवेदितः ॥ २७ ॥
savairmilitvA tatraiva brahmaviSNuharAdibhiH ॥ sagaNezazzivAtuSTyai sarvAdhyakSo niveditaH ॥ 27 ॥
In order to gratify Pārvatī, Gaṇeśa was proclaimed as the presiding officer by all, Brahmā, Viṣṇu, Śiva and others.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 28
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 28
पुनश्चैव शिवेनास्मै सुप्रसन्नेन चेतसा ॥ सर्वदा सुखदा लोके वरा दत्ता ह्यनेकशः ॥२८॥
punazcaiva zivenAsmai suprasannena cetasA ॥ sarvadA sukhadA loke varA dattA hyanekazaH ॥28॥
Again, with a joyful mind, several boons were granted by Pārvatī to him, always favourable to all in the world.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 29
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 29
शिव उवाच ॥ हे गिरीन्द्रसुतापुत्र संतुष्टोहं न संशयः ॥ मयि तुष्टे जगत्तुष्टं विरुद्धः कोपि नो भवेत् ॥ २९ ॥
ziva uvAca ॥ he girIndrasutAputra saMtuSTohaM na saMzayaH ॥ mayi tuSTe jagattuSTaM viruddhaH kopi no bhavet ॥ 29 ॥
Śiva said: O son of Pārvatī, I am pleased, there is no doubt about it. When I am pleased the entire universe is pleased. None will be against the same.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 30
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 30
बालरूपोपि यस्मात्त्वं महाविक्रमकारकः ॥ शक्तिपुत्रस्सुतेजस्वी तस्माद्भव सदा सुखी ॥2-4-18-३०॥
bAlarUpopi yasmAttvaM mahAvikramakArakaH ॥ zaktiputrassutejasvI tasmAdbhava sadA sukhI ॥2-4-18-30॥
Since, even as a boy you showed great valour as Pārvatī’s son, you will remain brilliant and happy always.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 31
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 31
त्वन्नाम विघ्नहंतृत्वे श्रेष्ठं चैव भवत्विति॥ मम सर्वगणाध्यक्षः संपूज्यस्त्वं भवाधुना ॥ ३१ ॥
tvannAma vighnahaMtRtve zreSThaM caiva bhavatviti॥ mama sarvagaNAdhyakSaH saMpUjyastvaM bhavAdhunA ॥ 31 ॥
Let your name be the most auspicious in the matter of quelling obstacles. Be the presiding officer of all my Gaṇas and worthy of worship now.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 32
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 32
एवमुक्त्वा शंकरेण पूजाविधिरनेकशः ॥ आशिषश्चाप्यनेका हि कृतास्तस्मिंस्तु तत्क्षणात् ॥३२॥
evamuktvA zaMkareNa pUjAvidhiranekazaH ॥ AziSazcApyanekA hi kRtAstasmiMstu tatkSaNAt ॥32॥
After saying this, Śiva laid down several modes of worship and granted benedictions instantaneously.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 33
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 33
ततो देवगणाश्चैव गीत वाद्यं च नृत्यकम् ॥ मुदा ते कारयामासुस्तथैवप्सरसां गणाः ॥३३॥
tato devagaNAzcaiva gIta vAdyaM ca nRtyakam ॥ mudA te kArayAmAsustathaivapsarasAM gaNAH ॥33॥
The gods, the Gaṇas and the celestial damsels sang songs joyously, danced and played on instruments.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 34
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 34
पुनश्चैव वरो दत्तस्सुप्रसन्नेन शंभुना ॥ तस्मै च गणनाथाय शिवेनैव महात्मना ॥३४॥
punazcaiva varo dattassuprasannena zaMbhunA ॥ tasmai ca gaNanAthAya zivenaiva mahAtmanA ॥34॥
Another boon was granted to Gaṇeśa by the delighted Śiva of great soul.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 35
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 35
चतुर्थ्यां त्वं समुत्पन्नो भाद्रे मासि गणेश्वर ॥ असिते च तथा पक्षे चंद्रस्योदयने शुभे ॥ ३५ ॥
caturthyAM tvaM samutpanno bhAdre mAsi gaNezvara ॥ asite ca tathA pakSe caMdrasyodayane zubhe ॥ 35 ॥
O Gaṇeśa, you are born in the first Prahara on the fourth day in the dark half of the Bhādra mouth at the auspicious hour of the moonrise.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 36
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 36
प्रथमे च तथा यामे गिरिजायास्सुचेतसः ॥ आविर्बभूव ते रूपं यस्मात्ते व्रतमुत्तमम् ।३६॥
prathame ca tathA yAme girijAyAssucetasaH ॥ AvirbabhUva te rUpaM yasmAtte vratamuttamam ।36॥
Since your form manifested itself from the good mind of Pārvatī, your excellent Vrata shall be performed on that Tithi itself or beginning from that day.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 37
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 37
तस्मात्तद्दिनमारभ्य तस्यामेव तिथौ मुदा ॥ व्रतं कार्यं विशेषेण सर्वसिद्ध्यै सुशोभनम् ॥ ३७ ॥
tasmAttaddinamArabhya tasyAmeva tithau mudA ॥ vrataM kAryaM vizeSeNa sarvasiddhyai suzobhanam ॥ 37 ॥
It will be very auspicious and conducive to the achievement of all Siddhis.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 38
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 38
यावत्पुनस्समायाति वर्षान्ते च चतुर्थिका ॥ तावद्व्रतं च कर्तव्यं तव चैव ममाज्ञया ॥३८॥
yAvatpunassamAyAti varSAnte ca caturthikA ॥ tAvadvrataM ca kartavyaM tava caiva mamAjJayA ॥38॥
At the bidding of us both the Vrata shall be performed till the fourth day at the end of a year.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 39
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 39
संसारे सुखमिच्छन्ति येऽतुलं चाप्यनेकशः ॥ त्वां पूजयन्तु ते भक्त्या चतुर्थ्यां विधिपूर्वकम् ॥३९॥
saMsAre sukhamicchanti ye'tulaM cApyanekazaH ॥ tvAM pUjayantu te bhaktyA caturthyAM vidhipUrvakam ॥39॥
Let those who yearn for unequalled happiness in the world worship you devoutly in various ways on the fourth day in accordance with the rules.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 40
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 40
मार्गशीर्षे तथा मासे रमा या वै चतुर्थिका ॥ प्रातःस्नानं तदा कृत्वा व्रतं विप्रान्निवेदयेत ॥2-4-18-४०॥
mArgazIrSe tathA mAse ramA yA vai caturthikA ॥ prAtaHsnAnaM tadA kRtvA vrataM viprAnnivedayeta ॥2-4-18-40॥
On the fourth day of Lakṣmī in the month of Mārgaśīrṣa he shall perform early morning ablution and entrust the Vrata to the brahmins.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 41
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 41
दूर्वाभिः पूजनं कार्यमुपवासस्तथाविधः ॥ रात्रेश्च प्रहरे जाते स्नात्वा संपूजयेन्नरः ॥४१ ॥
dUrvAbhiH pUjanaM kAryamupavAsastathAvidhaH ॥ rAtrezca prahare jAte snAtvA saMpUjayennaraH ॥41 ॥
He shall perform worship with the Dūrvā grass and observe fast. After a Prahara has elapsed in the night the devotee shall take bath and worship.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 42
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 42
मूर्तिं धातुमयीं कृत्वा प्रवालसंभवां तथा ॥ श्वेतार्कसंभवां चापि मार्द्दिकां निर्मितां तथा॥४२॥
mUrtiM dhAtumayIM kRtvA pravAlasaMbhavAM tathA ॥ zvetArkasaMbhavAM cApi mArddikAM nirmitAM tathA॥42॥
The idol shall be made of metal, coral, white Arka flowers or clay. It shall be installed and worshipped by the devotee with all purity, with scents of various kinds, divine sandal paste and flowers.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 43
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 43
प्रतिष्ठाप्य तदा तत्र पूजयेत्प्रयतः पुमान् ॥ गंधैर्नानाविधैर्दिव्यैश्चन्दनैः पुष्पकैरिह ॥४३॥
pratiSThApya tadA tatra pUjayetprayataH pumAn ॥ gaMdhairnAnAvidhairdivyaizcandanaiH puSpakairiha ॥43॥
Having installed (the deity) there, a devoted man should worship with concentration, using various kinds of divine fragrances, sandalwood, and flowers here.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 44
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 44
वितस्तिमात्रा दूर्वा च व्यंगा वै मूलवर्जिता ॥ ईदृशानां तद्बलानां शतेनैकोत्तरेण ह ॥ ४४ ॥
vitastimAtrA dUrvA ca vyaMgA vai mUlavarjitA ॥ IdRzAnAM tadbalAnAM zatenaikottareNa ha ॥ 44 ॥
A handful of Dūrvā grass having three knots and without roots shall be used for worship. The shoots shall be hundred and one in number.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 45
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 45
एकविंशतिकेनैव पूजयेत्प्रतिमां स्थिताम् ॥ धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्विविधैर्गणनायकम् ॥ ४५ ॥
ekaviMzatikenaiva pUjayetpratimAM sthitAm ॥ dhUpairdIpaizca naivedyairvividhairgaNanAyakam ॥ 45 ॥
With twentyone the idol shall be worshipped. Gaṇeśa shall be adored with incense, lamps and different kinds of food-offerings.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 46
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 46
ताम्बूलाद्यर्घसद्द्रव्यैः प्रणिपत्य स्तवैस्तथा ॥ त्वां तत्र पूजयित्वेत्थं बालचंद्रं च पूजयेत् ॥ ४६ ॥
tAmbUlAdyarghasaddravyaiH praNipatya stavaistathA ॥ tvAM tatra pUjayitvetthaM bAlacaMdraM ca pUjayet ॥ 46 ॥
After worshipping you with various articles of worship like betel etc. and eulogising you with hymns, the devotee shall worship the crescent moon.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 47
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 47
पश्चाद्विप्रांश्च संपूज्य भोजयेन्मधुरैर्मुदा ॥ स्वयं चैव ततो भुंज्यान्मधुरं लवणं विना ॥४७॥
pazcAdviprAMzca saMpUjya bhojayenmadhurairmudA ॥ svayaM caiva tato bhuMjyAnmadhuraM lavaNaM vinA ॥47॥
Afterwards, he shall feed the brahmins joyously with sweets with due honour. He himself shall take sweets and avoid salt.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 48
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 48
विसर्जयेत्ततः पश्चान्नियमं सर्वमात्मनः ॥ गणेशस्मरणं कुर्य्यात्संपूर्णं स्याद्व्रतं शुभम् ॥४८॥
visarjayettataH pazcAnniyamaM sarvamAtmanaH ॥ gaNezasmaraNaM kuryyAtsaMpUrNaM syAdvrataM zubham ॥48॥
Then the rites shall formally be dismissed. Then he shall remember Gaṇeśa. Thus the Vrata shall be concluded auspiciously.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 49
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 49
एवं व्रतेन संपूर्णे वर्षे जाते नरस्तदा ॥ उद्यापनविधिं कुर्याद्व्रतसम्पूर्त्तिहेतवे ॥४९॥
evaM vratena saMpUrNe varSe jAte narastadA ॥ udyApanavidhiM kuryAdvratasampUrttihetave ॥49॥
When thus the Vrata is duly completed in a year, the devotee shall perform the rite of formal dismissal for the completion of the Vrata.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 50
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 50
द्वादश ब्राह्मणास्तत्र भोजनीया मदाज्ञया ॥ कुंभमेकं च संस्थाप्य पूज्या मूर्तिस्त्वदीयिका ॥2-4-18-५०॥
dvAdaza brAhmaNAstatra bhojanIyA madAjJayA ॥ kuMbhamekaM ca saMsthApya pUjyA mUrtistvadIyikA ॥2-4-18-50॥
At my bidding twelve brahmins shall be fed. After placing a jar your image shall be worshipped.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 51
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 51
स्थण्डिलेष्टपलं कृत्वा तदा वेदविधानतः ॥ होमश्चैवात्र कर्तव्यो वित्तशाठ्यविवर्जितैः ॥ ५१ ॥
sthaNDileSTapalaM kRtvA tadA vedavidhAnataH ॥ homazcaivAtra kartavyo vittazAThyavivarjitaiH ॥ 51 ॥
After making the eight-petalled lotus diagram on the ground in accordance with Vedic injunctions a sacrifice shall be performed by the liberal people who have no disinclination to spend money.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 52
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 52
स्त्रीद्वयं च तथा चात्र बटुकद्वयमादरात्॥ भोजयेत्पूजयित्वा वै मूर्त्यग्रे विधिपूर्वकम् ॥५२॥
strIdvayaM ca tathA cAtra baTukadvayamAdarAt॥ bhojayetpUjayitvA vai mUrtyagre vidhipUrvakam ॥52॥
Two women and two students shall be worshipped and fed in front of the idol duly.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 53
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 53
निशि जागरणं कार्यं पुनः प्रातः प्रपूजयेत्॥ विसर्जनं ततश्चैव पुनरागमनाय च ॥५३॥
nizi jAgaraNaM kAryaM punaH prAtaH prapUjayet॥ visarjanaM tatazcaiva punarAgamanAya ca ॥53॥
The devotee shall keep awake at night and perform worship in the morning. After that the rites of formal dismissal with the mantra “Kṣemāya Punarāgamanāya Ca.” (For welfare and return again) shall be performed.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 54
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 54
बालकाच्चाशिषो ग्राह्यास्स्वस्तिवाचनमेव च ॥ पुष्पांजलिं प्रदद्याच्च व्रतसंपूर्ण हेतवे॥५४॥
bAlakAccAziSo grAhyAssvastivAcanameva ca ॥ puSpAMjaliM pradadyAcca vratasaMpUrNa hetave॥54॥
The benediction as well as good wishes shall be received from the boy. In order to make the Vrata complete, handfuls of flowers shall be offered.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 55
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 55
नमस्कारांस्ततः कृत्वा नानाकार्यं प्रकल्पयेत् ॥ एवं व्रतं कृतं येन तस्येप्सितफलं भवेत् ॥५५॥
namaskArAMstataH kRtvA nAnAkAryaM prakalpayet ॥ evaM vrataM kRtaM yena tasyepsitaphalaM bhavet ॥55॥
After prostrations, various routines shall be carried on. He who performs Vratas like this can secure the desired fruits.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 56
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 56
यो नित्यं श्रद्धया सार्द्धं पूजां चैव स्व शक्तितः ॥ कुर्य्यात्तव गणेशान सर्वकामफलाप्तये ॥५६॥
yo nityaM zraddhayA sArddhaM pUjAM caiva sva zaktitaH ॥ kuryyAttava gaNezAna sarvakAmaphalAptaye ॥56॥
O Gaṇeśa, he who performs your worship upto his ability, with faith, shall derive the fruit of all desires.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 57
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 57
सिन्दूरैश्चन्दनैश्चैव तंडुलैः केतकैस्तथा ॥ उपचारैरनेकैश्च पूजयेत्त्वां गणे श्वरम् ॥५७॥
sindUraizcandanaizcaiva taMDulaiH ketakaistathA ॥ upacArairanekaizca pUjayettvAM gaNe zvaram ॥57॥
The devotee shall worship you, the lord of Gaṇas with vermillion, sandal paste, raw rice grains and Ketaka flowers as well as with other services.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 58
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 58
एवं त्वां पूजयेयुर्ये भक्त्या नानोपचारतः ॥ तेषां सिद्धिर्भवेन्नित्यं विघ्ननाशो भवेदिह ॥५८॥
evaM tvAM pUjayeyurye bhaktyA nAnopacArataH ॥ teSAM siddhirbhavennityaM vighnanAzo bhavediha ॥58॥
They who devoutly worship you with acts of service will achieve success. Their obstacles will be quelled.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 59
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 59
सर्वैर्वर्णैः प्रकर्त्तव्या स्त्रीभिश्चैव विशेषतः ॥ उदयाभिमुखैश्चैव राजभिश्च विशेषतः ॥५९॥
sarvairvarNaiH prakarttavyA strIbhizcaiva vizeSataH ॥ udayAbhimukhaizcaiva rAjabhizca vizeSataH ॥59॥
hese Vratas shall be performed by the people of all castes, particularly by women as well as kings aiming and beginning to be prosperous and flourishing.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 60
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 60
यं यं कामयते यो वै तंतमाप्नोति निश्चितम् ॥ अतः कामयमानेन तेन सेव्यस्सदा भवान् ॥ 2-4-18-६० ॥
yaM yaM kAmayate yo vai taMtamApnoti nizcitam ॥ ataH kAmayamAnena tena sevyassadA bhavAn ॥ 2-4-18-60 ॥
He will certainly derive whatever he desires. Hence you shall always be served by him whoever he is who desires fruits.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 61
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 61
यं यं कामयते यो वै तंतमाप्नोति निश्चितम् ॥ अतः कामयमानेन तेन सेव्यस्सदा भवान् ॥ 2-4-18-६० ॥
yaM yaM kAmayate yo vai taMtamApnoti nizcitam ॥ ataH kAmayamAnena tena sevyassadA bhavAn ॥ 2-4-18-60 ॥
Brahmā said: When this was mentioned by Śiva to Gaṇeśa of great soul, O sage, the gods, the sages.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 62
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 62
तथेत्युक्त्वा तु तैस्सर्वैर्गणैश्शंभुप्रियैर्मुने ॥ पूजितो हि गणाधीशो विधिना परमेण सः॥६२॥
tathetyuktvA tu taissarvairgaNaizzaMbhupriyairmune ॥ pUjito hi gaNAdhIzo vidhinA parameNa saH॥62॥
The Gaṇas, favourites of Śiva said “So be it” and worshipped Gaṇeśa according to prescribed rules.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 63
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 63
ततश्चैव गणास्सर्वे प्रणेमुस्ते गणेश्वरम् ॥ समानर्चुर्विशेषेण नानावस्तुभिरादरात् ॥ ६३ ॥
tatazcaiva gaNAssarve praNemuste gaNezvaram ॥ samAnarcurvizeSeNa nAnAvastubhirAdarAt ॥ 63 ॥
All the Gaṇas, particularly bowed to Gaṇeśa and adored him respectfully with various articles.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 64
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 64
गिरिजायास्समुत्पन्नो यश्च हर्षो मुनीश्वर ॥ चतुर्भिर्वदनैर्वै तमवर्ण्यं च कथं ब्रुवे ॥ ६४ ॥
girijAyAssamutpanno yazca harSo munIzvara ॥ caturbhirvadanairvai tamavarNyaM ca kathaM bruve ॥ 64 ॥
O great sage, how can I describe even with my four mouths the indescribable delight of Pārvatī.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 65
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 65
देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ जगुर्गंधर्वमुख्याश्च पुष्पवर्षं पपात ह ॥ ६५ ॥
devaduMdubhayo nedurnanRtuzcApsarogaNAH ॥ jagurgaMdharvamukhyAzca puSpavarSaM papAta ha ॥ 65 ॥
The divine drums were sounded. The celestial damsels danced. The Gandharva chiefs sang. Flowers were showered upon him.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 66
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 66
जगत्स्वास्थ्यं तदा प्राप गणाधीशे प्रतिष्ठिते॥ महोत्सवो महानासीत्सर्वं दुःखं क्षयं गणम् ॥६६॥
jagatsvAsthyaM tadA prApa gaNAdhIze pratiSThite॥ mahotsavo mahAnAsItsarvaM duHkhaM kSayaM gaNam ॥66॥
When Gaṇeśa was installed, the whole universe attained peace and normalcy. There was great jubilation. All miseries ended.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 67
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 67
शिवाशिवौ च मोदेतां विशेषेणाति नारद ॥ आसीत्सुमंगलं भूरि सर्वत्र सुखदायकम्॥६७॥
zivAzivau ca modetAM vizeSeNAti nArada ॥ AsItsumaMgalaM bhUri sarvatra sukhadAyakam॥67॥
O Nārada, Pārvatī and Śiva rejoiced in particular. Good and plentiful auspiciousness was conducive to happiness everywhere.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 68
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 68
ततो देवगणाः सर्वे ऋषीणां च गणास्तथा ॥ समागताश्च ये तत्र जग्मुस्ते तु शिवाज्ञया ॥६८॥
tato devagaNAH sarve RSINAM ca gaNAstathA ॥ samAgatAzca ye tatra jagmuste tu zivAjJayA ॥68॥
The gods and the sages, who had come there, returned at the bidding of Śiva praising Pārvatī and Gaṇeśa again and again, eulogising Śiva and saying “O what a battle!”
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 69
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 69
प्रशंसंतश्शिवा तत्र गणेशं च पुनः पुनः ॥ शिवं चैव तथा स्तुत्वा कीदृशं युद्धमेव च॥६९॥
prazaMsaMtazzivA tatra gaNezaM ca punaH punaH ॥ zivaM caiva tathA stutvA kIdRzaM yuddhameva ca॥69॥
प्रशंसंतश्शिवा तत्र गणेशं च पुनः पुनः ॥ शिवं चैव तथा स्तुत्वा कीदृशं युद्धमेव च॥६९॥
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 70
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 70
यदा सा गिरिजा देवी कोपहीना बभूव ह ॥ शिवोऽपि गिरिजां तत्र पूर्ववत्संप्रपद्य ताम्॥2-4-18-७०॥
yadA sA girijA devI kopahInA babhUva ha ॥ zivo'pi girijAM tatra pUrvavatsaMprapadya tAm॥2-4-18-70॥
When Pārvatī became free from fury, Śiva and Pārvatī behaved as before.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 71
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 71
चकार विविधं सौख्यं लोकानां हितकाम्यया॥ स्वात्मारामोऽपि परमो भक्तकार्योद्यतः सदा ॥७१॥
cakAra vividhaM saukhyaM lokAnAM hitakAmyayA॥ svAtmArAmo'pi paramo bhaktakAryodyataH sadA ॥71॥
With a desire for the welfare of the worlds, the great deity relaxing in his own soul and engaged in the activities of the devotees conferred different kinds of happiness.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 72
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 72
विष्णुश्च शिवमापृच्छ्य ब्रह्माहं तं तथैव हि ॥ आगच्छाव स्वधामं च शिवौ संसेव्य भक्तितः ॥ ७२ ॥
viSNuzca zivamApRcchya brahmAhaM taM tathaiva hi ॥ AgacchAva svadhAmaM ca zivau saMsevya bhaktitaH ॥ 72 ॥
Both Viṣṇu and I took leave of Śiva and after paying homage to both Pārvatī and Śiva returned to our abodes.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 73
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 73
नारद त्वं च भगवन्संगीय शिवयोर्यशः ॥ आगमो भवनं स्वं च शिवौ पृष्ट्वा मुनीश्वर ॥ ७३ ॥
nArada tvaM ca bhagavansaMgIya zivayoryazaH ॥ Agamo bhavanaM svaM ca zivau pRSTvA munIzvara ॥ 73 ॥
O holy sage Nārada, after singing the glory of Pārvatī and Śiva and taking leave of them you too returned to your abode.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 74
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 74
एतत्ते सर्वमाख्यातं मया वै शिवयोर्यशः ॥ भवत्पृष्टेन विघ्नेश यशस्संमिश्रमादरात्॥७४॥
etatte sarvamAkhyAtaM mayA vai zivayoryazaH ॥ bhavatpRSTena vighneza yazassaMmizramAdarAt॥74॥
Thus requested by you, I have narrated the glorious story of Pārvatī and Śiva along with that of Gaṇeśa with great reverence.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 75
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 75
इदं सुमंगलाख्यानं यः शृणोति सुसंयतः ॥ सर्वमंगल संयुक्तस्स भवेन्मंगलालयः ॥७५॥
idaM sumaMgalAkhyAnaM yaH zRNoti susaMyataH ॥ sarvamaMgala saMyuktassa bhavenmaMgalAlayaH ॥75॥
Whoever hears this narrative auspiciously with pure mind shall have everything auspicious and be the abode of auspiciousness.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 76
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 76
अपुत्रो लभते पुत्रं निर्धनो लभते धनम् ॥ भायार्थी लभते भार्यां प्रजार्थी लभते प्रजाम्॥७६॥
aputro labhate putraM nirdhano labhate dhanam ॥ bhAyArthI labhate bhAryAM prajArthI labhate prajAm॥76॥
The childless will get a son, the indigent wealth; the seeker of a wife will get a wife and the seeker of issues will get children.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 77
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 77
आरोग्यं लभते रोगी सौभाग्यं दुर्भगो लभेत् ॥ नष्टपुत्रं नष्टधनं प्रोषिता च पतिं लभेत् ॥७७॥
ArogyaM labhate rogI saubhAgyaM durbhago labhet ॥ naSTaputraM naSTadhanaM proSitA ca patiM labhet ॥77॥
The sick will regain health; the miserable will have good fortune. The sonless, impoverished, banished wife will be reunited with her husband.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 78
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 78
शोकाविष्टश्शोकहीनस्स भवेन्नात्र संशयः ॥ इदं गाणेशमाख्यानं यस्य गेहे च तिष्ठति ॥७८॥
zokAviSTazzokahInassa bhavennAtra saMzayaH ॥ idaM gANezamAkhyAnaM yasya gehe ca tiSThati ॥78॥
The sorrowing will be relieved of sorrow, undoubtedly. The house that contains this story shall certainly be auspicious.
Rudra-samhita - Chapter 136 - Verse 79
Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 136 · Verse 79
सदा मंगलसंयुक्तस्स भवेन्नात्र संशयः ॥ यात्राकाले च पुण्याहे यश्शृणोति समाहितः ॥ सर्वाभीष्टं स लभते श्रीगणेशप्रसादतः ॥ ७९ ॥
sadA maMgalasaMyuktassa bhavennAtra saMzayaH ॥ yAtrAkAle ca puNyAhe yazzRNoti samAhitaH ॥ sarvAbhISTaM sa labhate zrIgaNezaprasAdataH ॥ 79 ॥
He who listens to this narrative at the time of travel or on holy occasions, with a pure mind shall get all desires, thanks to the grace of lord Gaṇeśa.