ब्रह्मोवाच ॥ निवार्य वीरभद्रं तं कुमारः परवीरहा॥ समैच्छत्तारकवधं स्मृत्वा शिवपदाम्बुजौ॥१॥

brahmovAca ॥ nivArya vIrabhadraM taM kumAraH paravIrahA॥ samaicchattArakavadhaM smRtvA zivapadAmbujau॥1॥

जगर्जाथ महातेजाः कार्तिकेयो महाबलः ॥ सन्नद्धः सोऽभवत्क्रुद्ध सैन्येन महता वृतः ॥२॥

jagarjAtha mahAtejAH kArtikeyo mahAbalaH ॥ sannaddhaH so'bhavatkruddha sainyena mahatA vRtaH ॥2॥

तदा जयजयेत्युक्तं सर्वैर्देर्वेर्गणै स्तथा ॥ संस्तुतो वाग्भिरिष्टाभिस्तदैव च सुरर्षिभिः ॥३॥

tadA jayajayetyuktaM sarvairdervergaNai stathA ॥ saMstuto vAgbhiriSTAbhistadaiva ca surarSibhiH ॥3॥

तारकस्य कुमारस्य संग्रामोऽतीव दुस्सहः॥ जातस्तदा महाघोरस्सर्वभूत भयंकरः ॥ ४ ॥

tArakasya kumArasya saMgrAmo'tIva dussahaH॥ jAtastadA mahAghorassarvabhUta bhayaMkaraH ॥ 4 ॥

शक्तिहस्तौ च तौ वीरौ युयुधाते परस्परम् ॥ सर्वेषां पश्यतां तत्र महाश्चर्यवतां मुने ॥ ५ ॥

zaktihastau ca tau vIrau yuyudhAte parasparam ॥ sarveSAM pazyatAM tatra mahAzcaryavatAM mune ॥ 5 ॥

शक्तिनिर्भिन्नदेहौ तौ महासाधनसंयुतौ॥ परस्परं वंचयंतौ सिंहाविव महाबलौ ॥६॥

zaktinirbhinnadehau tau mahAsAdhanasaMyutau॥ parasparaM vaMcayaMtau siMhAviva mahAbalau ॥6॥

वैतालिकं समाश्रित्य तथा खेचरकं मतम् ॥ पापं तं च समाश्रित्य शक्त्या शक्तिं विजघ्नतुः ॥७॥

vaitAlikaM samAzritya tathA khecarakaM matam ॥ pApaM taM ca samAzritya zaktyA zaktiM vijaghnatuH ॥7॥

एभिर्मंत्रैर्महावीरौ चक्रतुर्युद्धमद्भुतम् ॥ अन्योन्यं साधकौ भूत्वा महाबलपराक्रमौ ॥८॥

ebhirmaMtrairmahAvIrau cakraturyuddhamadbhutam ॥ anyonyaM sAdhakau bhUtvA mahAbalaparAkramau ॥8॥

महाबलं प्रकुर्वतौ परस्परवधैषिणौ॥ जघ्नतुश्शक्तिधाराभी रणे रणविशारदौ॥९॥

mahAbalaM prakurvatau parasparavadhaiSiNau॥ jaghnatuzzaktidhArAbhI raNe raNavizAradau॥9॥

मूर्ध्नि कंठे तथा चोर्वोर्जान्वोश्चैव कटीतटे॥ वक्षस्युरसि पृष्ठे च चिच्छिदुश्च परस्परम् ॥2-4-10-१०॥

mUrdhni kaMThe tathA corvorjAnvozcaiva kaTItaTe॥ vakSasyurasi pRSThe ca cicchiduzca parasparam ॥2-4-10-10॥

तदा तौ युध्यमानौ च हन्तुकामौ महाबलौ ॥ वल्गन्तौ वीरशब्दैश्च नानायुद्धविशारदौ ॥ ११ ॥

tadA tau yudhyamAnau ca hantukAmau mahAbalau ॥ valgantau vIrazabdaizca nAnAyuddhavizAradau ॥ 11 ॥

अभवन्प्रेक्षकास्सर्वे देवा गंधर्वकिन्नराः ॥ ऊचुः परस्परं तत्र कोस्मिन्युद्धे विजेष्यते ॥ १२ ॥

abhavanprekSakAssarve devA gaMdharvakinnarAH ॥ UcuH parasparaM tatra kosminyuddhe vijeSyate ॥ 12 ॥

तदा नभोगता वाणी जगौ देवांश्च सांत्वयन् ॥ असुरं तारकं चात्र कुमारोऽयं हनिष्यति ॥१३॥

tadA nabhogatA vANI jagau devAMzca sAMtvayan ॥ asuraM tArakaM cAtra kumAro'yaM haniSyati ॥13॥

मा शोच्यतां सुरैः सर्वै सुखेन स्थीयतामिति॥ युष्मदर्थं शंकरो हि पुत्ररूपेण संस्थितः ॥१४॥

mA zocyatAM suraiH sarvai sukhena sthIyatAmiti॥ yuSmadarthaM zaMkaro hi putrarUpeNa saMsthitaH ॥14॥

श्रुत्वा तदा तां गगने समीरितां वाचं शुभां सप्रमथेस्समावृतः ॥ निहंतुकामः सुखितः कुमारको दैत्याधिपं तारकमाश्वभूत्तदा ॥१५॥

zrutvA tadA tAM gagane samIritAM vAcaM zubhAM sapramathessamAvRtaH ॥ nihaMtukAmaH sukhitaH kumArako daityAdhipaM tArakamAzvabhUttadA ॥15॥

शक्त्या तया महाबाहुराजघानस्तनांतरे ॥ कुमारः स्म रुषाविष्टस्तारकासुरमोजसा ॥ १६ ॥

zaktyA tayA mahAbAhurAjaghAnastanAMtare ॥ kumAraH sma ruSAviSTastArakAsuramojasA ॥ 16 ॥

तं प्रहारमनादृत्य तारको दैत्यपुंगवः ॥ कुमारं चापि संक्रुद्धस्स्वशक्त्या संजघान सः ॥ १७ ॥

taM prahAramanAdRtya tArako daityapuMgavaH ॥ kumAraM cApi saMkruddhassvazaktyA saMjaghAna saH ॥ 17 ॥

तेन शक्तिप्रहारेण शांकरिर्मूच्छि तोऽभवत् ॥ मुहूर्ताच्चेतनां प्राप स्तूयमानो महर्षिभिः ॥१८॥

tena zaktiprahAreNa zAMkarirmUcchi to'bhavat ॥ muhUrtAccetanAM prApa stUyamAno maharSibhiH ॥18॥

यथा सिंहो मदोन्मत्तो हंतुकामस्तथासुरम्॥ कुमारस्तारकं शक्त्या स जघान प्रतापवान् ॥ १९ ॥

yathA siMho madonmatto haMtukAmastathAsuram॥ kumArastArakaM zaktyA sa jaghAna pratApavAn ॥ 19 ॥

एवं परस्परं तौ हि कुमारश्चापि तारकः ॥ युयुधातेऽतिसंरब्धौ शक्तियुद्धविशारदौ ॥ 2-4-10-२० ॥

evaM parasparaM tau hi kumArazcApi tArakaH ॥ yuyudhAte'tisaMrabdhau zaktiyuddhavizAradau ॥ 2-4-10-20 ॥

अभ्यासपरमावास्तामन्योन्यं विजिगीषया ॥ पदातिनौ युध्यमान्नौ चित्ररूपौ तरस्विनौ ॥२१॥

abhyAsaparamAvAstAmanyonyaM vijigISayA ॥ padAtinau yudhyamAnnau citrarUpau tarasvinau ॥21॥

विविधैर्घातपुंजैस्तावन्योन्यं विनि जघ्नतुः ॥ नानामार्गान्प्रकुर्वन्तौ गर्जंतौ सुपराक्रमौ ॥२२॥

vividhairghAtapuMjaistAvanyonyaM vini jaghnatuH ॥ nAnAmArgAnprakurvantau garjaMtau suparAkramau ॥22॥

अवलोकपरास्सर्वे देवगंधर्वकिन्नराः॥ विस्मयं परमं जग्मुर्नोचुः किंचन तत्र ते ॥२३॥

avalokaparAssarve devagaMdharvakinnarAH॥ vismayaM paramaM jagmurnocuH kiMcana tatra te ॥23॥

न ववौ पवमानश्च निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः ॥ चचाल वसुधा सर्वा सशैलवनकानना ॥२४॥

na vavau pavamAnazca niSprabho'bhUddivAkaraH ॥ cacAla vasudhA sarvA sazailavanakAnanA ॥24॥

एतस्मिन्नंतरे तत्र हिमालयमुखा धराः ॥ स्नेहार्दितास्तदा जग्मुः कुमारं च परीप्सवः ॥२५॥

etasminnaMtare tatra himAlayamukhA dharAH ॥ snehArditAstadA jagmuH kumAraM ca parIpsavaH ॥25॥

ततस्स दृष्ट्वा तान्सर्वान्भयभीतांश्च शांकरिः॥ पर्वतान्गिरिजापुत्रो बभाषे परिबोधयन् ॥२६॥

tatassa dRSTvA tAnsarvAnbhayabhItAMzca zAMkariH॥ parvatAngirijAputro babhASe paribodhayan ॥26॥

कुमार उवाच॥ मा खिद्यतां महाभागा मा चिंतां कुर्वतां नगाः ॥ घातयाम्यद्य पापिष्ठं सर्वेषां वः प्रपश्य ताम् ॥२७॥

kumAra uvAca॥ mA khidyatAM mahAbhAgA mA ciMtAM kurvatAM nagAH ॥ ghAtayAmyadya pApiSThaM sarveSAM vaH prapazya tAm ॥27॥

एवं समाश्वास्य तदा पर्वतान्निर्जरान्गणान् ॥ प्रणम्य गिरिजां शंभुमाददे शक्तिमुत्प्रभाम्॥२८॥

evaM samAzvAsya tadA parvatAnnirjarAngaNAn ॥ praNamya girijAM zaMbhumAdade zaktimutprabhAm॥28॥

तं तारकं हंतुमनाः करशक्तिर्महाप्रभुः ॥ विरराज महावीरः कुमारश्शंभुबालकः ॥ २९ ॥

taM tArakaM haMtumanAH karazaktirmahAprabhuH ॥ virarAja mahAvIraH kumArazzaMbhubAlakaH ॥ 29 ॥

शक्त्या तया जघानाथ कुमारस्तारकासुरम् ॥ तेजसाढ्यश्शंकरस्य लोकक्लेशकरं च तम् ॥2-4-10-३०॥

zaktyA tayA jaghAnAtha kumArastArakAsuram ॥ tejasADhyazzaMkarasya lokaklezakaraM ca tam ॥2-4-10-30॥

पपात सद्यस्सहसा विशीर्णांगोऽसुरः क्षितौ ॥ तारकाख्यो महावीरस्सर्वासुरगणाधिपः॥३१॥

papAta sadyassahasA vizIrNAMgo'suraH kSitau ॥ tArakAkhyo mahAvIrassarvAsuragaNAdhipaH॥31॥

कुमारेण हतस्सोतिवीरस्स खलु तारकः ॥ लयं ययौ च तत्रैव सर्वेषां पश्यतां मुने ॥३२॥

kumAreNa hatassotivIrassa khalu tArakaH ॥ layaM yayau ca tatraiva sarveSAM pazyatAM mune ॥32॥

तथा तं पतितं दृष्ट्वा तारकं बलवत्तरम् ॥ न जघान पुनर्वीरस्स गत्वा व्यसुमाहवे ॥३३॥

tathA taM patitaM dRSTvA tArakaM balavattaram ॥ na jaghAna punarvIrassa gatvA vyasumAhave ॥33॥

हते तस्मिन्महादैत्ये तारकाख्ये महाबले ॥ क्षयं प्रणीता बहवोऽसुरा देवगणैस्तदा ॥३४॥

hate tasminmahAdaitye tArakAkhye mahAbale ॥ kSayaM praNItA bahavo'surA devagaNaistadA ॥34॥

केचिद्भीताः प्रांजलयो बभूवुस्तत्र चाहवे॥ छिन्नभिन्नांगकाः केचिन्मृता दैत्यास्सहस्रशः॥३५॥

kecidbhItAH prAMjalayo babhUvustatra cAhave॥ chinnabhinnAMgakAH kecinmRtA daityAssahasrazaH॥35॥

केचिज्जाताः कुमारस्य शरणं शरणार्थिनः ॥ वदन्तः पाहि पाहीति दैत्याः सांजलयस्तदा ॥३६॥

kecijjAtAH kumArasya zaraNaM zaraNArthinaH ॥ vadantaH pAhi pAhIti daityAH sAMjalayastadA ॥36॥

कियंतश्च हतास्तत्र कियंतश्च पलायिताः ॥ पलायमाना व्यथिता स्ताडिता निर्ज्जरैर्गणैः ॥३७॥

kiyaMtazca hatAstatra kiyaMtazca palAyitAH ॥ palAyamAnA vyathitA stADitA nirjjarairgaNaiH ॥37॥

सहस्रशः प्रविष्टास्ते पाताले च जिजीषवः॥ पलायमानास्ते सर्वे भग्नाशा दैन्यमागताः ॥३८॥

sahasrazaH praviSTAste pAtAle ca jijISavaH॥ palAyamAnAste sarve bhagnAzA dainyamAgatAH ॥38॥

एवं सर्वं दैत्यसैन्यं भ्रष्टं जातं मुनीश्वर ॥ न केचित्तत्र संतस्थुर्गणदेवभयात्तदा ॥३९॥

evaM sarvaM daityasainyaM bhraSTaM jAtaM munIzvara ॥ na kecittatra saMtasthurgaNadevabhayAttadA ॥39॥

आसीन्निष्कंटकं सर्वं हते तस्मिन्दुरात्मनि॥ ते देवाः सुखमापन्नास्सर्वे शक्रादयस्तदा ॥2-4-10-४०॥

AsInniSkaMTakaM sarvaM hate tasmindurAtmani॥ te devAH sukhamApannAssarve zakrAdayastadA ॥2-4-10-40॥

एवं विजयमापन्नं कुमारं निखिलास्सुराः ॥ बभूवुर्युगपद्धृष्टास्त्रिलोकाश्च महासुखा॥४१॥

evaM vijayamApannaM kumAraM nikhilAssurAH ॥ babhUvuryugapaddhRSTAstrilokAzca mahAsukhA॥41॥

तदा शिवोऽपि तं ज्ञात्वा विजयं कार्तिकस्य च ॥ तत्राजगाम स मुदा सगणः प्रियया सह ॥ ४२ ॥

tadA zivo'pi taM jJAtvA vijayaM kArtikasya ca ॥ tatrAjagAma sa mudA sagaNaH priyayA saha ॥ 42 ॥

स्वात्मजं स्वांकमारोप्य कुमारं सूर्यवर्चसम् ॥ लालयामास सुप्रीत्या शिवा च स्नेहसंकुला ॥ ४३ ॥

svAtmajaM svAMkamAropya kumAraM sUryavarcasam ॥ lAlayAmAsa suprItyA zivA ca snehasaMkulA ॥ 43 ॥

हिमालयस्तदागत्य स्वपुत्रैः परिवारितः ॥ सबंधुस्सानुगश्शंभुं तुष्टाव च शिवां गुहम् ॥ ४४ ॥

himAlayastadAgatya svaputraiH parivAritaH ॥ sabaMdhussAnugazzaMbhuM tuSTAva ca zivAM guham ॥ 44 ॥

ततो देवगणास्सर्वे मुनयस्सिद्धचारणाः ॥ तुष्टुवुश्शांकरिं शंभुं गिरिजां तुषितां भृशम् ॥ ४५ ॥

tato devagaNAssarve munayassiddhacAraNAH ॥ tuSTuvuzzAMkariM zaMbhuM girijAM tuSitAM bhRzam ॥ 45 ॥

पुष्पवृष्टिं सुमहतीं चक्रुश्चोपसुरास्तदा ॥ जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ ४६ ॥

puSpavRSTiM sumahatIM cakruzcopasurAstadA ॥ jagurgaMdharvapatayo nanRtuzcApsarogaNAH ॥ 46 ॥

वादित्राणि तथा नेदुस्तदानीं च विशेषतः ॥ जयशब्दो नमः शब्दो बभूवोच्चैर्मुहुर्मुहुः ॥ ४७ ॥

vAditrANi tathA nedustadAnIM ca vizeSataH ॥ jayazabdo namaH zabdo babhUvoccairmuhurmuhuH ॥ 47 ॥

ततो मयाच्युतश्चापि संतुष्टोभूद्विशेषतः ॥ शिवं शिवां कुमारं च संतुष्टाव समादरात् ॥ ४८ ॥

tato mayAcyutazcApi saMtuSTobhUdvizeSataH ॥ zivaM zivAM kumAraM ca saMtuSTAva samAdarAt ॥ 48 ॥

कुमारमग्रतः कृत्वा हरिकेन्द्रमुखास्सुराः ॥ चक्रुर्नीराजनं प्रीत्या मुनयश्चापरे तथा ॥ ४९ ॥

kumAramagrataH kRtvA harikendramukhAssurAH ॥ cakrurnIrAjanaM prItyA munayazcApare tathA ॥ 49 ॥

गीतवादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा ॥ तदोत्सवो महानासीत्कीर्तनं च विशेषतः ॥ 2-4-10-५० ॥

gItavAditraghoSeNa brahmaghoSeNa bhUyasA ॥ tadotsavo mahAnAsItkIrtanaM ca vizeSataH ॥ 2-4-10-50 ॥

गीतवाद्यैस्सुप्रसन्नैस्तथा साञ्जलिभिर्मुने ॥ स्तूयमानो जगन्नाथस्सर्वैर्दैवैर्गणैरभूत ॥५१॥

gItavAdyaissuprasannaistathA sAJjalibhirmune ॥ stUyamAno jagannAthassarvairdaivairgaNairabhUta ॥51॥

ततस्स भगवान्रुद्रो भवान्या जगदंबया ॥ सर्वैः स्तुतो जगामाथ स्वगिरिं स्वगणैर्वृतः ॥५२॥

tatassa bhagavAnrudro bhavAnyA jagadaMbayA ॥ sarvaiH stuto jagAmAtha svagiriM svagaNairvRtaH ॥52॥