ब्रह्मोवाच ॥ अथ सा ब्राह्मणी देव्यै शिक्षयित्वा व्रतञ्च तत् ॥ प्रोवाच मेनामामन्त्र्य यात्रामस्याश्च कारय ॥ १ ॥

brahmovAca ॥ atha sA brAhmaNI devyai zikSayitvA vrataJca tat ॥ provAca menAmAmantrya yAtrAmasyAzca kAraya ॥ 1 ॥

तथास्त्विति च सम्प्रोच्य प्रेमवश्या बभूव सा ॥ धृतिन्धृत्वाहूय कालीं विश्लेषविरहा कुला ॥ २ ॥

tathAstviti ca samprocya premavazyA babhUva sA ॥ dhRtindhRtvAhUya kAlIM vizleSavirahA kulA ॥ 2 ॥

अत्युच्चै रोदनं चक्रे संश्लिष्य च पुनः पुनः ॥ पार्वत्यपि रुरोदोच्चैरुच्चरन्ती कृपावचः ॥ ३ ॥

atyuccai rodanaM cakre saMzliSya ca punaH punaH ॥ pArvatyapi rurodoccairuccarantI kRpAvacaH ॥ 3 ॥

शैलप्रिया शिवा चापि मूर्च्छामाप शुचार्दिता॥ मूर्च्छाम्प्रापुर्देवपत्न्यः पार्वत्या रोदनेन च ॥ ४ ॥

zailapriyA zivA cApi mUrcchAmApa zucArditA॥ mUrcchAmprApurdevapatnyaH pArvatyA rodanena ca ॥ 4 ॥

सर्वाश्च रुरुदुर्नार्य्यस्सर्वमासीदचेतनम् ॥ स्वयं रुरोद योगीशो गच्छन्कोन्य परः प्रभुः ॥ ५ ॥

sarvAzca rurudurnAryyassarvamAsIdacetanam ॥ svayaM ruroda yogIzo gacchankonya paraH prabhuH ॥ 5 ॥

एतस्मिन्नन्तरे शीघ्रमाजगाम हिमालयः ॥ ससर्वतनयस्तत्र सचिवैश्च द्विजैः परैः ॥ ६ ॥

etasminnantare zIghramAjagAma himAlayaH ॥ sasarvatanayastatra sacivaizca dvijaiH paraiH ॥ 6 ॥

स्वयं रुरोद मोहेन वत्सां कृत्वा स्ववक्षसि ॥ क्व यासीत्येवमुच्चार्य शून्यं कृत्वा मुहुर्मुहुः ॥ ७ ॥

svayaM ruroda mohena vatsAM kRtvA svavakSasi ॥ kva yAsItyevamuccArya zUnyaM kRtvA muhurmuhuH ॥ 7 ॥

ततः पुरोहितो विप्रैरध्यात्मविद्यया सुखम् ॥ सर्वान्प्रबोधयामास कृपया ज्ञानवत्तरः ॥ ८ ॥

tataH purohito viprairadhyAtmavidyayA sukham ॥ sarvAnprabodhayAmAsa kRpayA jJAnavattaraH ॥ 8 ॥

ननाम पार्वती भक्त्या मातरम्पितरं गुरुम् ॥ महामाया भवाचाराद्रुरोदोच्चैर्मुहुर्मुहुः ॥ ९ ॥

nanAma pArvatI bhaktyA mAtarampitaraM gurum ॥ mahAmAyA bhavAcArAdrurodoccairmuhurmuhuH ॥ 9 ॥

पार्वत्या रोदनेनैव रुरुदुस्सर्वयोषितः ॥ नितरां जननी मेना यामयो भ्रातरस्तथा ॥ 2-3-55-१० ॥

pArvatyA rodanenaiva rurudussarvayoSitaH ॥ nitarAM jananI menA yAmayo bhrAtarastathA ॥ 2-3-55-10 ॥

पुनः पुनः शिवामाता यामयोऽन्याश्च योषितः ॥ भ्रातरो जनकः प्रेम्णा रुरुदुर्बद्धसौहृदाः ॥ ११ ॥

punaH punaH zivAmAtA yAmayo'nyAzca yoSitaH ॥ bhrAtaro janakaH premNA rurudurbaddhasauhRdAH ॥ 11 ॥

तदा विप्राः समागत्य बोधयामासुरादरात् ॥ लग्नन्निवेदयामासुर्यात्रायास्सुखदम्परम् ॥ १२ ॥

tadA viprAH samAgatya bodhayAmAsurAdarAt ॥ lagnannivedayAmAsuryAtrAyAssukhadamparam ॥ 12 ॥

ततो हिमालयो मेनां धृत्वा धैर्य्यम्विवेकतः ॥ शिबिकामानयामास शिवारोहणहेतवे ॥ १३ ॥

tato himAlayo menAM dhRtvA dhairyyamvivekataH ॥ zibikAmAnayAmAsa zivArohaNahetave ॥ 13 ॥

शिवामारोहयामासुस्तत्र विप्राङ्गनाश्च ताम् ॥ आशिषम्प्रददुस्सर्वाः पिता माता द्विजास्तथा ॥ १४ ॥

zivAmArohayAmAsustatra viprAGganAzca tAm ॥ AziSampradadussarvAH pitA mAtA dvijAstathA ॥ 14 ॥

महाराज्ञ्युपचाराँश्च ददौ मेना गिरिस्तथा ॥ नानाद्रव्यसमूहं च परेषान्दुर्लभं शुभम् ॥ १५ ॥

mahArAjJyupacArA~zca dadau menA giristathA ॥ nAnAdravyasamUhaM ca pareSAndurlabhaM zubham ॥ 15 ॥

शिवा नत्वा गुरून्सर्वाञ् जनकं जननीन्तथा ॥ द्विजान्पुरोहितं यामीस्त्रीस्तथान्या ययौ मुने ॥ १६ ॥

zivA natvA gurUnsarvAJ janakaM jananIntathA ॥ dvijAnpurohitaM yAmIstrIstathAnyA yayau mune ॥ 16 ॥

हिमाचलोऽपि ससुतोऽगच्छत्स्नेहवशी बुधः ॥ प्राप्तस्तत्र प्रभुर्यत्र सामरः प्रीतिमावहन् ॥१७॥

himAcalo'pi sasuto'gacchatsnehavazI budhaH ॥ prAptastatra prabhuryatra sAmaraH prItimAvahan ॥17॥

प्रीत्याभिरेभिरे सर्वे महोत्सवपुर स्सरम् ॥ प्रभुम्प्रणेमुस्ते भक्त्या प्रशंसन्तोऽविशन्पुरीम् ॥१८॥

prItyAbhirebhire sarve mahotsavapura ssaram ॥ prabhumpraNemuste bhaktyA prazaMsanto'vizanpurIm ॥18॥

जातिस्मरां स्मारयामि नित्यं स्मरसि चेद्वद ॥ लीलया त्वाञ्च देवेशि सदा प्राणप्रिया मम ॥१९॥

jAtismarAM smArayAmi nityaM smarasi cedvada ॥ lIlayA tvAJca devezi sadA prANapriyA mama ॥19॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्याकर्ण्य महेशस्य स्वनाथस्याथ पार्वती ॥ शङ्करस्य प्रिया नित्यं सस्मितोवाच सा सती ॥ 2-3-55-२० ॥

brahmovAca ॥ ityAkarNya mahezasya svanAthasyAtha pArvatI ॥ zaGkarasya priyA nityaM sasmitovAca sA satI ॥ 2-3-55-20 ॥

पार्वत्युवाच ॥ सर्वं स्मरामि प्राणेश मौनी भूतो भवेति च ॥ प्रस्तावोचितमद्याशु कार्यं कुरु नमोऽस्तु ते ॥२१ ॥

pArvatyuvAca ॥ sarvaM smarAmi prANeza maunI bhUto bhaveti ca ॥ prastAvocitamadyAzu kAryaM kuru namo'stu te ॥21 ॥

ब्रह्मोवाच॥ इत्याकर्ण्य प्रियावाक्यं सुधाधाराशतोपमम् ॥ मुमुदेऽतीव विश्वेशो लौकिकाचारतत्परः॥२२॥

brahmovAca॥ ityAkarNya priyAvAkyaM sudhAdhArAzatopamam ॥ mumude'tIva vizvezo laukikAcAratatparaH॥22॥

शिवः सम्भृतसम्भारो नानावस्तुमनोहरम् ॥ भोजयामास देवश्च नारायणपुरोगमान् ॥२३॥

zivaH sambhRtasambhAro nAnAvastumanoharam ॥ bhojayAmAsa devazca nArAyaNapurogamAn ॥23॥

तथान्यान्निखिलान्प्रीत्या स्वविवाहसमागतान् ॥ भोजयामास सुरसमन्नम्बहुविधम्प्रभुः ॥२४॥

tathAnyAnnikhilAnprItyA svavivAhasamAgatAn ॥ bhojayAmAsa surasamannambahuvidhamprabhuH ॥24॥

ततो भुक्त्वा च ते देवा नानारत्न विभूषिताः ॥ सस्त्रीकास्सगणास्सर्वे प्रणेमुश्चंद्रशेखरम् ॥२५॥

tato bhuktvA ca te devA nAnAratna vibhUSitAH ॥ sastrIkAssagaNAssarve praNemuzcaMdrazekharam ॥25॥

संस्तुत्य वाग्भिरिष्टाभिः परिक्रम्य मुदान्विताः ॥ प्रशंसन्तो विवाहञ्च स्वधामानि ययुस्ततः ॥२६॥

saMstutya vAgbhiriSTAbhiH parikramya mudAnvitAH ॥ prazaMsanto vivAhaJca svadhAmAni yayustataH ॥26॥

नारायणं मुने मां च प्रणनाम शिवस्स्वयम् ॥ लौकिकाचारमाश्रित्य यथा विष्णुश्च कश्यपम् ॥२७॥

nArAyaNaM mune mAM ca praNanAma zivassvayam ॥ laukikAcAramAzritya yathA viSNuzca kazyapam ॥27॥

मयाश्लिष्याशिषन्दत्त्वा शिवस्य पुनरग्रतः ॥ मत्वा वै तं परं ब्रह्म चक्रे च स्तुतिरुत्तमा ॥ २८ ॥

mayAzliSyAziSandattvA zivasya punaragrataH ॥ matvA vai taM paraM brahma cakre ca stutiruttamA ॥ 28 ॥

तमामन्त्र्य मया विष्णुस्साञ्जलिश्शिवयोर्मुदा ॥ प्रशंसंस्तद्विवाहञ्च जगाम स्वालयम्परम् ॥ २९ ॥

tamAmantrya mayA viSNussAJjalizzivayormudA ॥ prazaMsaMstadvivAhaJca jagAma svAlayamparam ॥ 29 ॥

शिवोऽपि स्वगिरौ तस्थौ पार्वत्या विहरन्मुदा ॥ सर्वे गणास्सुखं प्रापुरतीव स्वभजञ्छिवौ ॥ 2-3-55-३० ॥

zivo'pi svagirau tasthau pArvatyA viharanmudA ॥ sarve gaNAssukhaM prApuratIva svabhajaJchivau ॥ 2-3-55-30 ॥

इत्येवङ्क थितस्तात शिवोद्वाहस्सुमंगलः ॥ शोकघ्नो हर्षजनक आयुष्यो धनवर्द्धनः ॥ ३१ ॥

ityevaGka thitastAta zivodvAhassumaMgalaH ॥ zokaghno harSajanaka AyuSyo dhanavarddhanaH ॥ 31 ॥

य इमं शृणुयान्नित्यं शुचिस्तद्गतमानसः ॥ श्रावयेद्वाथ नियमाच्छिवलोकमवाप्नुयात् ॥ ३२ ॥

ya imaM zRNuyAnnityaM zucistadgatamAnasaH ॥ zrAvayedvAtha niyamAcchivalokamavApnuyAt ॥ 32 ॥

इदमाख्यानमाख्यातमद्भुतं मंगलायनम् ॥ सर्वविघ्नप्रशमनं सर्वव्याधिविनाशनम् ॥ ३३ ॥

idamAkhyAnamAkhyAtamadbhutaM maMgalAyanam ॥ sarvavighnaprazamanaM sarvavyAdhivinAzanam ॥ 33 ॥

यशस्यं स्वर्ग्यमायुष्यं पुत्रपौत्रकरम्परम् ॥ सर्वकामप्रदं चेह भुक्तिदं मुक्तिदं सदा ॥ ३४ ॥

yazasyaM svargyamAyuSyaM putrapautrakaramparam ॥ sarvakAmapradaM ceha bhuktidaM muktidaM sadA ॥ 34 ॥

अपमृत्युप्रशमनं महाशान्तिकरं शुभम् ॥ सर्वदुस्स्वप्नप्रशमनं बुद्धिप्रज्ञादिसाधनम् ॥३५॥

apamRtyuprazamanaM mahAzAntikaraM zubham ॥ sarvadussvapnaprazamanaM buddhiprajJAdisAdhanam ॥35॥

शिवोत्सवेषु सर्वेषु पठितव्यम्प्रयत्नतः ॥ शुभेप्सुभिर्जनैः प्रीत्या शिवसन्तोषकारणम् ॥३६॥

zivotsaveSu sarveSu paThitavyamprayatnataH ॥ zubhepsubhirjanaiH prItyA zivasantoSakAraNam ॥36॥

पठेत्प्रतिष्ठाकाले तु देवादीनां विशेषतः ॥ शिवस्य सर्वकार्यस्य प्रारम्भे च सुप्रीतितः ॥३७॥

paThetpratiSThAkAle tu devAdInAM vizeSataH ॥ zivasya sarvakAryasya prArambhe ca suprItitaH ॥37॥

शृणुयाद्वा शुचिर्भूत्वा चरितं शिवयोश्शिवम् ॥ सिध्यन्ति सर्वकार्याणि सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ३८ ॥

zRNuyAdvA zucirbhUtvA caritaM zivayozzivam ॥ sidhyanti sarvakAryANi satyaM satyaM na saMzayaH ॥ 38 ॥