ब्रह्मोवाच ॥ ततः शैलवरः सोपि प्रीत्या दुर्गोपवीतकम् ॥ कारयामास सोत्साहं वेदमन्त्रैश्शिवस्य च ॥१॥

brahmovAca ॥ tataH zailavaraH sopi prItyA durgopavItakam ॥ kArayAmAsa sotsAhaM vedamantraizzivasya ca ॥1॥

अथ विष्ण्वादयो देवा मुनयस्सकुतू हलम् ॥ हिमाचलप्रार्थनया विवेशान्तर्गृहं गिरेः॥२॥

atha viSNvAdayo devA munayassakutU halam ॥ himAcalaprArthanayA vivezAntargRhaM gireH॥2॥

श्रुत्याचारं भवाचारं विधाय च यथार्थतः ॥ शिवामलंकृतां चक्रुश्शिवदत्तविभूषणैः ॥ ३ ॥

zrutyAcAraM bhavAcAraM vidhAya ca yathArthataH ॥ zivAmalaMkRtAM cakruzzivadattavibhUSaNaiH ॥ 3 ॥

प्रथमं स्नापयित्वा तां भूषयित्वाथ सर्वशः ॥ नीराजिता सखीभिश्च विप्रपत्नीभिरेव च ॥ ४ ॥

prathamaM snApayitvA tAM bhUSayitvAtha sarvazaH ॥ nIrAjitA sakhIbhizca viprapatnIbhireva ca ॥ 4 ॥

अहताम्बरयुग्मेन शोभिता वरवर्णिनी ॥ विरराज महाशैलदुहिता शङ्करप्रिया ॥५॥

ahatAmbarayugmena zobhitA varavarNinI ॥ virarAja mahAzailaduhitA zaGkarapriyA ॥5॥

कंचुकी परमा दिव्या नानारत्नान्विताद्भुता ॥ विधृता च तया देव्या विलसन्त्याधिकं मुने ॥६॥

kaMcukI paramA divyA nAnAratnAnvitAdbhutA ॥ vidhRtA ca tayA devyA vilasantyAdhikaM mune ॥6॥

सा बभार तथा हारं दिव्यरत्नसमन्वितम् ॥ वलयानि महार्हाणि शुद्धचामीकराणि च ॥ ७ ॥

sA babhAra tathA hAraM divyaratnasamanvitam ॥ valayAni mahArhANi zuddhacAmIkarANi ca ॥ 7 ॥

स्थिता तत्रैव सुभगा ध्यायन्ती मनसा शिवम् ॥ शुशुभेति महाशैलकन्यका त्रिजगत्प्रसूः ॥८॥

sthitA tatraiva subhagA dhyAyantI manasA zivam ॥ zuzubheti mahAzailakanyakA trijagatprasUH ॥8॥

तदोत्सवो महानासीदुभयत्र मुदा वहः ॥ दानं बभूव विविधं ब्राह्मणेभ्यो विवर्णितम् ॥९॥

tadotsavo mahAnAsIdubhayatra mudA vahaH ॥ dAnaM babhUva vividhaM brAhmaNebhyo vivarNitam ॥9॥

अन्येषां द्रव्यदानं च बभूव विविधम्महत् ॥ गीतवाद्यविनोदश्च तत्रोत्सवपुरस्सरम् ॥ 2-3-47-१० ॥

anyeSAM dravyadAnaM ca babhUva vividhammahat ॥ gItavAdyavinodazca tatrotsavapurassaram ॥ 2-3-47-10 ॥

अथ विष्णुरहं धाता शक्राद्या अमरास्तथा ॥ मुनयश्च महाप्रीत्या निखिलास्सोत्सवा मुदा ॥ ११ ॥

atha viSNurahaM dhAtA zakrAdyA amarAstathA ॥ munayazca mahAprItyA nikhilAssotsavA mudA ॥ 11 ॥

सुप्रणम्य शिवां भक्त्या स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् ॥ सम्प्राप्य हिमगिर्य्याज्ञां स्वं स्वं स्थाने समाश्रिताः ॥१२॥

supraNamya zivAM bhaktyA smRtvA zivapadAmbujam ॥ samprApya himagiryyAjJAM svaM svaM sthAne samAzritAH ॥12॥

एतस्मिन्नन्तरे तत्र ज्योतिःशास्त्र विशारदः ॥ हिमवन्तं गिरीन्द्रं तं गर्गो वाक्यमभाषत ॥१३॥

etasminnantare tatra jyotiHzAstra vizAradaH ॥ himavantaM girIndraM taM gargo vAkyamabhASata ॥13॥

॥ गर्ग उवाच ॥ हिमाचल धराधीश स्वामिन् कालीपतिः प्रभो ॥ पाणिग्रहार्थं शंभुं चानय त्वं निजमंदिरम् ॥१४॥

॥ garga uvAca ॥ himAcala dharAdhIza svAmin kAlIpatiH prabho ॥ pANigrahArthaM zaMbhuM cAnaya tvaM nijamaMdiram ॥14॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ अथ तं समयं ज्ञात्वा कन्यादानोचितं गिरिः ॥ निवेदितं च गर्गेण मुसुदेऽतीव चेतसि ॥१५॥

॥ brahmovAca ॥ atha taM samayaM jJAtvA kanyAdAnocitaM giriH ॥ niveditaM ca gargeNa musude'tIva cetasi ॥15॥

महीधरान्द्विजांश्चैव परानपि तदा गिरिः ॥ प्रेषयामास सुप्रीत्या शिवानयनकाम्यया ॥ १६ ॥

mahIdharAndvijAMzcaiva parAnapi tadA giriH ॥ preSayAmAsa suprItyA zivAnayanakAmyayA ॥ 16 ॥

ते पर्वता द्विजाश्चैव सर्वमंगलपाणयः ॥ संजग्मुस्सोत्सवाः प्रीत्या यत्र देवो महेश्वरः ॥१७॥

te parvatA dvijAzcaiva sarvamaMgalapANayaH ॥ saMjagmussotsavAH prItyA yatra devo mahezvaraH ॥17॥

तदा वादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा ॥ महोत्साहोऽभवत्तत्र गीतनृत्यान्वितेन हि ॥१८॥

tadA vAditraghoSeNa brahmaghoSeNa bhUyasA ॥ mahotsAho'bhavattatra gItanRtyAnvitena hi ॥18॥

श्रुत्वा वादित्रनिर्घोषं सर्वे शंकरसेवकाः ॥ उत्थितास्त्वैकपद्येन सदेवर्षिगणा मुदा ॥१९॥

zrutvA vAditranirghoSaM sarve zaMkarasevakAH ॥ utthitAstvaikapadyena sadevarSigaNA mudA ॥19॥

परस्परं समूचुस्ते हर्षनिर्भरमानसाः ॥ अत्रागच्छंति गिरयश्शिवानयनकाम्यया ॥2-3-47-२०॥

parasparaM samUcuste harSanirbharamAnasAH ॥ atrAgacchaMti girayazzivAnayanakAmyayA ॥2-3-47-20॥

पाणिग्रहणकालो हि नूनं सद्यस्समागतः ॥ महद्भाग्यं हि सर्वेषां संप्राप्तमहि मन्महे ॥२१॥

pANigrahaNakAlo hi nUnaM sadyassamAgataH ॥ mahadbhAgyaM hi sarveSAM saMprAptamahi manmahe ॥21॥

धन्या वयं विशेषेण विवाहं शिवयोर्ध्रुवम्॥ द्रक्ष्यामः परमप्रीत्या जगतां मंगलालयम् ॥२२॥

dhanyA vayaM vizeSeNa vivAhaM zivayordhruvam॥ drakSyAmaH paramaprItyA jagatAM maMgalAlayam ॥22॥

ब्रह्मोवाच ॥ एवं यावदभूत्तेषां संवादस्तत्र चादरात् ॥ तावत्सर्वे समायाताः पर्वतेंद्रस्य मंत्रिणः ॥ २३ ॥

brahmovAca ॥ evaM yAvadabhUtteSAM saMvAdastatra cAdarAt ॥ tAvatsarve samAyAtAH parvateMdrasya maMtriNaH ॥ 23 ॥

ते गत्वा प्रार्थयांचक्रुश्शिव विष्ण्वादिकानपि ॥ कन्यादानोचितः कालो वर्तते गम्यतामिति ॥ २४ ॥

te gatvA prArthayAMcakruzziva viSNvAdikAnapi ॥ kanyAdAnocitaH kAlo vartate gamyatAmiti ॥ 24 ॥

ते तच्छ्रुत्वा सुरास्सर्वे मुने विष्ण्वादयोऽखिलाः ॥ मुमुदुश्चेतसातीव जयेत्यूचुर्गिरिं द्रुतम्॥२५॥

te tacchrutvA surAssarve mune viSNvAdayo'khilAH ॥ mumuduzcetasAtIva jayetyUcurgiriM drutam॥25॥

शिवोऽपि मुमुदेऽतीव कालीप्रापणलालसः ॥ गुप्तं चकार तच्चिह्नं मनस्येवाद्भुताकृतिः ॥२६॥

zivo'pi mumude'tIva kAlIprApaNalAlasaH ॥ guptaM cakAra taccihnaM manasyevAdbhutAkRtiH ॥26॥

अथ स्नानं कृतन्तेन मङ्गलद्रव्यसंयुतम् ॥ शूलिना सुप्रसन्नेन लोकानुग्रहकारिणा॥२७॥

atha snAnaM kRtantena maGgaladravyasaMyutam ॥ zUlinA suprasannena lokAnugrahakAriNA॥27॥

स्नातस्सुवाससा युक्तस्सर्वैस्तैः परिवारितः ॥ आरोपितो वृषस्कन्धे लोकपालैस्सुसेवितः ॥२८॥

snAtassuvAsasA yuktassarvaistaiH parivAritaH ॥ Aropito vRSaskandhe lokapAlaissusevitaH ॥28॥

पुरस्कृत्य प्रभुं सर्वे जग्मुर्हिमगिरेर्गृहम् ॥ वाद्यानि वादयन्तश्च कृतवन्तः कुतूहलम् ॥ २९ ॥

puraskRtya prabhuM sarve jagmurhimagirergRham ॥ vAdyAni vAdayantazca kRtavantaH kutUhalam ॥ 29 ॥

हिमागप्रेषिता विप्रास्तथा ते पर्वतोत्तमाः ॥ शम्भोरग्रचरा ह्यासन्कुतूहलसमन्विताः ॥2-3-47-३०॥

himAgapreSitA viprAstathA te parvatottamAH ॥ zambhoragracarA hyAsankutUhalasamanvitAH ॥2-3-47-30॥

बभौ छत्रेण महता ध्रियमाणो हि मूर्द्धनि॥ चामरैर्वीज्यमानोऽसौ सविता नो महेश्वरः॥३१॥

babhau chatreNa mahatA dhriyamANo hi mUrddhani॥ cAmarairvIjyamAno'sau savitA no mahezvaraH॥31॥

अहं विष्णुस्तथा चेन्द्रो लोकपाला स्तथैव च ॥ अग्रगाः स्मातिशोभन्ते श्रिया परमया श्रिताः ॥३२॥

ahaM viSNustathA cendro lokapAlA stathaiva ca ॥ agragAH smAtizobhante zriyA paramayA zritAH ॥32॥

ततश्शङ्खाश्च भेर्य्यश्च पटहानकगोमुखाः ॥ पुनः पुनरवाद्यन्त वादित्राणि महोत्सवे ॥३३॥

tatazzaGkhAzca bheryyazca paTahAnakagomukhAH ॥ punaH punaravAdyanta vAditrANi mahotsave ॥33॥

तथैव गायकास्सर्वे जगुः परममङ्गलम्॥ नर्तक्यो ननृतुस्सर्वा नानातालसमन्विताः ॥३४॥

tathaiva gAyakAssarve jaguH paramamaGgalam॥ nartakyo nanRtussarvA nAnAtAlasamanvitAH ॥34॥

एभिस्समेतो जगदेकबन्धुर्ययौ तदानीं परमेशवर्चसा ॥ सुसेव्यमानस्सकलैस्सुरेश्वरैर्विकीर्यमाणः कुसुमैश्च हर्षितैः ॥३५॥

ebhissameto jagadekabandhuryayau tadAnIM paramezavarcasA ॥ susevyamAnassakalaissurezvarairvikIryamANaH kusumaizca harSitaiH ॥35॥

सम्पूजितस्तदा शम्भुः प्रविष्टो यज्ञमण्डपम्॥ संस्तूयमानो बह्वीभिः स्तुतिभिः परमेश्वरः॥३६॥

sampUjitastadA zambhuH praviSTo yajJamaNDapam॥ saMstUyamAno bahvIbhiH stutibhiH paramezvaraH॥36॥

वृषादुत्तारयामासुर्महेशम्पर्वतोत्तमाः॥ निन्युर्गृहान्तरम्प्रीत्या महोत्सवपुरस्सरम् ॥ ३७ ॥

vRSAduttArayAmAsurmahezamparvatottamAH॥ ninyurgRhAntaramprItyA mahotsavapurassaram ॥ 37 ॥

हिमालयोऽपि सम्प्राप्तं सदेवगणमीश्वरम् ॥ प्रणम्य विधिवद्भक्त्या नीराजनमथाकरोत् ॥ ३८ ॥

himAlayo'pi samprAptaM sadevagaNamIzvaram ॥ praNamya vidhivadbhaktyA nIrAjanamathAkarot ॥ 38 ॥

सर्वान्सुरान्मुनीनन्यान्प्रणम्य समहोत्सवः ॥ सम्मानमकरोत्तेषां प्रशंसन्स्वविधिम्मुदा ॥३९॥

sarvAnsurAnmunInanyAnpraNamya samahotsavaH ॥ sammAnamakarotteSAM prazaMsansvavidhimmudA ॥39॥

सोऽगस्साच्युतमीशानं सुपाद्यार्घ्यपुरस्सरम् ॥ सदेवमुख्यवर्गं च निनाय स्वालयान्तरम् ॥ 2-3-47-४० ॥

so'gassAcyutamIzAnaM supAdyArghyapurassaram ॥ sadevamukhyavargaM ca ninAya svAlayAntaram ॥ 2-3-47-40 ॥

प्राङ्गणे स्थापयामास रत्नसिंहासनेषु तान् ॥ सर्वान्विष्णु च मामीशं विशिष्टांश्च विशेषतः ॥ ४१ ॥

prAGgaNe sthApayAmAsa ratnasiMhAsaneSu tAn ॥ sarvAnviSNu ca mAmIzaM viziSTAMzca vizeSataH ॥ 41 ॥

सखीभिर्मेनया प्रीत्या ब्राह्मणस्त्रीभिरेव च ॥ अन्याभिश्च पुरन्धीभिश्चक्रे नीराजनम्मुदा ॥४२॥

sakhIbhirmenayA prItyA brAhmaNastrIbhireva ca ॥ anyAbhizca purandhIbhizcakre nIrAjanammudA ॥42॥

पुरोधसा कृत्यविदा शंकराय महात्मने ॥ मधुपर्कादिकं यद्यत्कृत्यं तत्तत्कृतं मुदा ॥४३॥

purodhasA kRtyavidA zaMkarAya mahAtmane ॥ madhuparkAdikaM yadyatkRtyaM tattatkRtaM mudA ॥43॥

मया स नोदितस्तत्र पुरोधाः कृतवाँस्तदा ॥ सुमंगलं च यत्कर्म प्रस्तावसदृशम्मुने ॥ ४४ ॥

mayA sa noditastatra purodhAH kRtavA~stadA ॥ sumaMgalaM ca yatkarma prastAvasadRzammune ॥ 44 ॥

अन्तर्वेद्यां महाप्रीत्या सम्प्रविश्य हिमाद्रिणा ॥ यत्र सा पार्वती कन्या सर्वाभरणभूषिता ॥ ४५ ॥

antarvedyAM mahAprItyA sampravizya himAdriNA ॥ yatra sA pArvatI kanyA sarvAbharaNabhUSitA ॥ 45 ॥

वेदिकोपरि तन्वंगी संस्थिता सुविराजिता ॥ तत्र नीतो मद्दादेवो विष्णुना च मया सह ॥४६॥

vedikopari tanvaMgI saMsthitA suvirAjitA ॥ tatra nIto maddAdevo viSNunA ca mayA saha ॥46॥

लग्नन्निरीक्षमाणास्ते वाचस्पतिपुरोगमाः ॥ कन्यादानोचितन्तत्र बभूवुः परमोत्सवाः ॥ ४७ ॥

lagnannirIkSamANAste vAcaspatipurogamAH ॥ kanyAdAnocitantatra babhUvuH paramotsavAH ॥ 47 ॥

तत्रोपविष्टो गर्गश्च यत्रास्ति घटिकालयम् ॥ यावच्छेषा घटी तावत्कृतम्प्रणवभाषणम्॥४८॥

tatropaviSTo gargazca yatrAsti ghaTikAlayam ॥ yAvaccheSA ghaTI tAvatkRtampraNavabhASaNam॥48॥

पुण्याहम्प्रवदन्गर्गस्समाध्रेऽञ्जलिम्मुदा॥ पार्व्वत्यक्षतपूर्णं च ववृषे च शिवोपरि ॥४९॥

puNyAhampravadangargassamAdhre'JjalimmudA॥ pArvvatyakSatapUrNaM ca vavRSe ca zivopari ॥49॥

तया सम्पूजितो रुद्रो दध्यक्षतकुशाम्बुभिः ॥ परमोदाढ्यया तत्र पार्वत्या रुचिरास्यया ॥2-3-47-५०॥

tayA sampUjito rudro dadhyakSatakuzAmbubhiH ॥ paramodADhyayA tatra pArvatyA rucirAsyayA ॥2-3-47-50॥

विलोकयन्ती तं शम्भुं यस्यार्थे परमन्तपः ॥ कृतम्पुरा महाप्रीत्या विरराज शिवाति सा ॥ ५१ ॥

vilokayantI taM zambhuM yasyArthe paramantapaH ॥ kRtampurA mahAprItyA virarAja zivAti sA ॥ 51 ॥

मया मुने तदोक्तस्तु गर्गादिमुनिभिश्च सः ॥ समानर्च शिवां शम्भुर्लौकिकाचारसंरतः॥५२॥

mayA mune tadoktastu gargAdimunibhizca saH ॥ samAnarca zivAM zambhurlaukikAcArasaMrataH॥52॥

एवं परस्परं तौ वै पार्व्वतीपरमेश्वरौ॥ अर्चयन्तौ तदानीञ्च शुशुभाते जगन्मयौ॥५३॥

evaM parasparaM tau vai pArvvatIparamezvarau॥ arcayantau tadAnIJca zuzubhAte jaganmayau॥53॥

त्रैलोक्यलक्ष्म्या संवीतौ निरीक्षन्तौ परस्परम् ॥ तदा नीराजितौ लक्ष्म्यादिभिस्स्त्रीभिर्विशेषतः । ५४ ॥

trailokyalakSmyA saMvItau nirIkSantau parasparam ॥ tadA nIrAjitau lakSmyAdibhisstrIbhirvizeSataH । 54 ॥

तथा परा वै द्विजयोषितश्च नीराजयामासुरथो पुरस्त्रियः ॥ शिवाञ्च शम्भुञ्च विलोकयन्त्योऽवापुर्म्मुदन्तास्सकला महोत्सवम् ॥५५॥

tathA parA vai dvijayoSitazca nIrAjayAmAsuratho purastriyaH ॥ zivAJca zambhuJca vilokayantyo'vApurmmudantAssakalA mahotsavam ॥55॥