ब्रह्मोवाच ॥ एतस्मिन्नन्तरे त्वं हि विष्णुना प्रेरितो द्रुतम् ॥ अनुकूलयितुं शंभुमयास्तन्निकटे मुने ॥१॥

brahmovAca ॥ etasminnantare tvaM hi viSNunA prerito drutam ॥ anukUlayituM zaMbhumayAstannikaTe mune ॥1॥

तत्र गत्वा स वै रुद्रो भवता सुप्रबोधितः ॥ स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा देवकार्यचिकीर्षया ॥२॥

tatra gatvA sa vai rudro bhavatA suprabodhitaH ॥ stotrairnAnAvidhaisstutvA devakAryacikIrSayA ॥2॥

श्रुत्वा त्वद्वचनं प्रीत्या शंभुना धृतमद्भुतम् ॥ स्वरूपमुत्तमन्दिव्यं कृपालुत्वं च दर्शितम् ॥३॥

zrutvA tvadvacanaM prItyA zaMbhunA dhRtamadbhutam ॥ svarUpamuttamandivyaM kRpAlutvaM ca darzitam ॥3॥

तद्दृष्ट्वा सुन्दरं शम्भुं स्वरूपम्मन्मथा धिकम् ॥ अत्यहृष्यो मुने त्वं हि लावण्यपरमायनम् ॥ ४ ॥

taddRSTvA sundaraM zambhuM svarUpammanmathA dhikam ॥ atyahRSyo mune tvaM hi lAvaNyaparamAyanam ॥ 4 ॥

स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा परमानन्दसंयुतः ॥ आगच्छस्त्वं मुने तत्र यत्र मेना स्थिताखिलैः ॥ ५ ॥

stotrairnAnAvidhaisstutvA paramAnandasaMyutaH ॥ AgacchastvaM mune tatra yatra menA sthitAkhilaiH ॥ 5 ॥

तत्रागत्य सुप्रसन्नो मुनेऽतिप्रेमसंकुलः ॥ हर्षयंस्तां शैलपत्नी मेनान्त्वं वाक्यमब्रवीः। ॥ ६ ॥

tatrAgatya suprasanno mune'tipremasaMkulaH ॥ harSayaMstAM zailapatnI menAntvaM vAkyamabravIH। ॥ 6 ॥

नारद उवाच ॥ मेने पश्य विशालाक्षि शिवरूपमनुत्तमम् ॥ कृता शिवेन तेनैव सुकृपा करुणात्मना ॥ ७ ॥

nArada uvAca ॥ mene pazya vizAlAkSi zivarUpamanuttamam ॥ kRtA zivena tenaiva sukRpA karuNAtmanA ॥ 7 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ श्रुत्वा सा तद्वचो मेना विस्मिता शैलकामिनी ॥ ददर्श शिवरूपन्तत्परमानन्ददायकम् ॥ ८ ॥

brahmovAca ॥ zrutvA sA tadvaco menA vismitA zailakAminI ॥ dadarza zivarUpantatparamAnandadAyakam ॥ 8 ॥

कोटिसूर्यप्रतीकाशं सर्वावयवसुन्दरम् ॥ विचित्रवसनं चात्र नानाभूषणभूषितम् ॥ ९ ॥

koTisUryapratIkAzaM sarvAvayavasundaram ॥ vicitravasanaM cAtra nAnAbhUSaNabhUSitam ॥ 9 ॥

सुप्रसन्नं सुहासं च सुलावण्यं मनोहरम् ॥ गौराभं द्युतिसंयुक्तं चन्द्ररेखाविभूषितम्। ॥2-3-45-१०॥

suprasannaM suhAsaM ca sulAvaNyaM manoharam ॥ gaurAbhaM dyutisaMyuktaM candrarekhAvibhUSitam। ॥2-3-45-10॥

सर्वैर्देवगणैः प्रीत्या विष्ण्वाद्यस्सेवितं तथा॥ सूर्येण च्छत्रितं मूर्ध्नि चन्द्रेण च विशोभितम्॥११॥

sarvairdevagaNaiH prItyA viSNvAdyassevitaM tathA॥ sUryeNa cchatritaM mUrdhni candreNa ca vizobhitam॥11॥

सर्वथा रमणीयं च भूषितस्य विभूषणैः ॥ वाहनस्य महाशोभा वर्णितुं नैव शक्यते ॥१२॥

sarvathA ramaNIyaM ca bhUSitasya vibhUSaNaiH ॥ vAhanasya mahAzobhA varNituM naiva zakyate ॥12॥

गंगा च यमुना चैव विधत्तः स्म सुचामरे॥ सिद्धयोऽष्टौ पुरस्तस्य कुर्वन्ति स्म सुनर्त्तनम् ॥१३॥

gaMgA ca yamunA caiva vidhattaH sma sucAmare॥ siddhayo'STau purastasya kurvanti sma sunarttanam ॥13॥

मया चैव तदा विष्णुरिन्द्राद्या ह्यमरास्तथा ॥ स्वं स्वं वेषं सुसम्भूष्य गिरिशेनाचरन्युताः ॥१४॥

mayA caiva tadA viSNurindrAdyA hyamarAstathA ॥ svaM svaM veSaM susambhUSya girizenAcaranyutAH ॥14॥

तथा जयेति भाषन्तो नानारूपा गणास्तदा ॥ स्वलङ्कृतमहामोदा गिरीशपुरतोऽचरन् ॥ १५ ॥

tathA jayeti bhASanto nAnArUpA gaNAstadA ॥ svalaGkRtamahAmodA girIzapurato'caran ॥ 15 ॥

सिद्धाश्चोपसुरास्सर्वे मुनयश्च महासुखाः ॥ ययुश्शिवेन सुप्रीतास्सकलाश्चापरे तथा॥१६॥

siddhAzcopasurAssarve munayazca mahAsukhAH ॥ yayuzzivena suprItAssakalAzcApare tathA॥16॥

एवन्देवादयस्सर्वे कुतूहलसमन्विताः ॥ परंब्रह्म गृणन्तस्ते स्वपत्नीभिरलंकृताः ॥१७॥

evandevAdayassarve kutUhalasamanvitAH ॥ paraMbrahma gRNantaste svapatnIbhiralaMkRtAH ॥17॥

विश्वावसुमुखास्तत्र ह्यप्सरोगणसंयुताः ॥ गायन्तोप्यग्रतस्तस्य परमं शाङ्करं यशः ॥ १८ ॥

vizvAvasumukhAstatra hyapsarogaNasaMyutAH ॥ gAyantopyagratastasya paramaM zAGkaraM yazaH ॥ 18 ॥

इत्थं महोत्सवस्तत्र बभूव मुनिस त्तम ॥ नानाविधो महेशे हि शैलद्वारि च गच्छति ॥ १९ ॥

itthaM mahotsavastatra babhUva munisa ttama ॥ nAnAvidho maheze hi zailadvAri ca gacchati ॥ 19 ॥

तस्मिंश्च समये तत्र सुषमा या परात्मनः ॥ वर्णितुं तां विशेषेण कश्शक्नोति मुनीश्वर ॥ 2-3-45-२० ॥

tasmiMzca samaye tatra suSamA yA parAtmanaH ॥ varNituM tAM vizeSeNa kazzaknoti munIzvara ॥ 2-3-45-20 ॥

तथाविधं च तन्दृष्ट्वा मेना चित्रगता इव ॥ क्षणमासीत्ततः प्रीत्या प्रोवाच वचनं मुने ॥ २१ ॥

tathAvidhaM ca tandRSTvA menA citragatA iva ॥ kSaNamAsIttataH prItyA provAca vacanaM mune ॥ 21 ॥

मेनोवाच ॥ धन्या पुत्री मदीया च यया तप्तं महत्तपः ॥ यत्प्रभावान्महेशान त्वं प्राप्त इह मद्गृहे ॥२२॥

menovAca ॥ dhanyA putrI madIyA ca yayA taptaM mahattapaH ॥ yatprabhAvAnmahezAna tvaM prApta iha madgRhe ॥22॥

मया कृता पुरा या वै शिवनिन्दा दुरत्यया ॥ तां क्षमस्व शिवास्वामिन्सुप्रसन्नो भवाधुना ॥ २३ ॥

mayA kRtA purA yA vai zivanindA duratyayA ॥ tAM kSamasva zivAsvAminsuprasanno bhavAdhunA ॥ 23 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्थं सम्भाष्य सा मेना संस्तूयेन्दुललाटकम् ॥ साञ्जलिः प्रणता शैलप्रिया लज्जापराऽभवत् ॥ २४ ॥

brahmovAca ॥ itthaM sambhASya sA menA saMstUyendulalATakam ॥ sAJjaliH praNatA zailapriyA lajjAparA'bhavat ॥ 24 ॥

तावत्स्त्रियस्समाजग्मुर्हित्वा कामाननेकशः ॥ बह्व्यस्ताः पुरवासिन्यश्शिवदर्शनलालसाः ॥ २५ ॥

tAvatstriyassamAjagmurhitvA kAmAnanekazaH ॥ bahvyastAH puravAsinyazzivadarzanalAlasAH ॥ 25 ॥

मज्जनं कुर्वती काचित्तच्चूर्णसहिता ययौ ॥ द्रष्टुं कुतूहलाढ्या च शङ्करं गिरिजावरम् ॥ २६ ॥

majjanaM kurvatI kAcittaccUrNasahitA yayau ॥ draSTuM kutUhalADhyA ca zaGkaraM girijAvaram ॥ 26 ॥

काचित्तु स्वामिनस्सेवां सखीयुक्ता विहाय च ॥ सुचामरकरा प्रीत्यागाच्छम्भोर्दर्शनाय वै ॥ २७ ॥

kAcittu svAminassevAM sakhIyuktA vihAya ca ॥ sucAmarakarA prItyAgAcchambhordarzanAya vai ॥ 27 ॥

काचित्तु बालकं हित्वा पिबन्तं स्तन्यमादरात्॥ अतृप्तं शङ्करन्द्रष्टुं ययौ दर्शनलालसा ॥२८॥

kAcittu bAlakaM hitvA pibantaM stanyamAdarAt॥ atRptaM zaGkarandraSTuM yayau darzanalAlasA ॥28॥

रशनां बध्नती काचित्तयैव सहिता ययौ ॥ वसनं विपरीतं वै धृत्वा काचिद्ययौ ततः॥२९॥

razanAM badhnatI kAcittayaiva sahitA yayau ॥ vasanaM viparItaM vai dhRtvA kAcidyayau tataH॥29॥

भोजनार्थं स्थितं कान्तं हित्वा काचिद्ययौ प्रिया॥ द्रष्टुं शिवावरं प्रीत्या सतृष्णा सकुतूहला॥2-3-45-३०॥

bhojanArthaM sthitaM kAntaM hitvA kAcidyayau priyA॥ draSTuM zivAvaraM prItyA satRSNA sakutUhalA॥2-3-45-30॥

काचिद्धस्ते शलाकां च धृत्वांजनकरा प्रिया ॥ अञ्जित्वैकाक्षि सन्द्रष्टुं ययौ शैलसुतावरम्॥३१॥

kAciddhaste zalAkAM ca dhRtvAMjanakarA priyA ॥ aJjitvaikAkSi sandraSTuM yayau zailasutAvaram॥31॥

काचित्तु कामिनी पादौ रञ्जयन्ती ह्यलक्तकैः ॥ श्रुत्वा घोषं च तद्धित्वा दर्शनार्थमुपागता ॥ ३२ ॥

kAcittu kAminI pAdau raJjayantI hyalaktakaiH ॥ zrutvA ghoSaM ca taddhitvA darzanArthamupAgatA ॥ 32 ॥

इत्यादि विविधं कार्यं हित्वा वासं स्त्रियो ययुः ॥ दृष्ट्वा तु शांकरं रूपं मोहं प्राप्तास्तदाऽभवन् ॥ ३३ ॥

ityAdi vividhaM kAryaM hitvA vAsaM striyo yayuH ॥ dRSTvA tu zAMkaraM rUpaM mohaM prAptAstadA'bhavan ॥ 33 ॥

ततस्ताः प्रेमसंविग्नाश्शिवदर्शनहर्षिताः ॥ निधाय हृदि तन्मूर्तिं वचनं चेदमब्रुवन् ॥३४॥

tatastAH premasaMvignAzzivadarzanaharSitAH ॥ nidhAya hRdi tanmUrtiM vacanaM cedamabruvan ॥34॥

पुरवासिन्य ऊचुः॥ नेत्राणि सफलान्यासन्हिमवत्पुरवासिनाम् ॥ यो योऽपश्यददो रूपं तस्य वै सार्थकं जनुः ॥३५॥

puravAsinya UcuH॥ netrANi saphalAnyAsanhimavatpuravAsinAm ॥ yo yo'pazyadado rUpaM tasya vai sArthakaM januH ॥35॥

तस्यैव सफलं जन्म तस्यैव सफलाः क्रियाः ॥ येन दृष्टश्शिवस्साक्षात्सर्वपापप्रणाशकः ॥३६॥

tasyaiva saphalaM janma tasyaiva saphalAH kriyAH ॥ yena dRSTazzivassAkSAtsarvapApapraNAzakaH ॥36॥

पार्वत्या साधितं सर्वं शिवार्थं यत्तपः कृतम् ॥ धन्येयं कृतकृत्येयं शिवा प्राप्य शिवम्पतिम् ॥ ३७ ॥

pArvatyA sAdhitaM sarvaM zivArthaM yattapaH kRtam ॥ dhanyeyaM kRtakRtyeyaM zivA prApya zivampatim ॥ 37 ॥

यदीदं युगलं ब्रह्मा न युंज्याच्छिवयोर्मुदा ॥ तदा च सकलोऽप्यस्य श्रमो निष्फलतामियात् ॥ ३८ ॥

yadIdaM yugalaM brahmA na yuMjyAcchivayormudA ॥ tadA ca sakalo'pyasya zramo niSphalatAmiyAt ॥ 38 ॥

सम्यक् कृतं तथा चात्र योजितं युग्ममुत्तमम् ॥ सर्वेषां सार्थता जाता सर्वकार्यसमुद्भवा ॥ ३९ ॥

samyak kRtaM tathA cAtra yojitaM yugmamuttamam ॥ sarveSAM sArthatA jAtA sarvakAryasamudbhavA ॥ 39 ॥

विना तु तपसा शम्भोर्दर्शनं दुर्लभन्नृणाम् ॥ दर्शनाच्छंकरस्यैव सर्वे याताः कृतार्थताम् ॥ 2-3-45-४० ॥

vinA tu tapasA zambhordarzanaM durlabhannRNAm ॥ darzanAcchaMkarasyaiva sarve yAtAH kRtArthatAm ॥ 2-3-45-40 ॥

लक्ष्मीर्नारायणं लेभे यथा वै स्वामिनम्पुरा ॥ तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता ॥ ४१ ॥

lakSmIrnArAyaNaM lebhe yathA vai svAminampurA ॥ tathAsau pArvatI devI haramprApya subhUSitA ॥ 41 ॥

ब्रह्माणं च यथा लेभे स्वामिनं वै सरस्वती ॥ तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता ॥४२॥

brahmANaM ca yathA lebhe svAminaM vai sarasvatI ॥ tathAsau pArvatI devI haramprApya subhUSitA ॥42॥

वयन्धन्याः स्त्रियस्सर्वाः पुरुषास्सकला वराः ॥ ये ये पश्यन्ति सर्वेशं शंकरं गिरिजापतिम् ॥४३॥

vayandhanyAH striyassarvAH puruSAssakalA varAH ॥ ye ye pazyanti sarvezaM zaMkaraM girijApatim ॥43॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्थमुक्त्वा तु वचनं चन्दनैश्चाक्षतैरपि ॥ शिवं समर्चयामासुर्लाजान्ववृषुरादरात्॥४४॥

brahmovAca ॥ itthamuktvA tu vacanaM candanaizcAkSatairapi ॥ zivaM samarcayAmAsurlAjAnvavRSurAdarAt॥44॥

तस्थुस्तत्र स्त्रियः सर्वा मेनया सह सोत्सुकाः॥ वर्णयन्त्योऽधिकम्भाग्यम्मेनायाश्च गिरेरपि॥४५॥

tasthustatra striyaH sarvA menayA saha sotsukAH॥ varNayantyo'dhikambhAgyammenAyAzca girerapi॥45॥

कथास्तथाविधाश्शृण्वंस्तद्वामा वर्णिताश्शुभाः ॥ प्रहृष्टोऽभूत्प्रभुः सर्वैर्मुने विष्ण्वादिभिस्तदा ॥४६॥

kathAstathAvidhAzzRNvaMstadvAmA varNitAzzubhAH ॥ prahRSTo'bhUtprabhuH sarvairmune viSNvAdibhistadA ॥46॥