ब्रह्मोवाच ॥ अथ शम्भुः समाहूय नन्द्यादीन् सकलान्गणान् ॥ आज्ञापयामास मुदा गन्तुं स्वेन च तत्र वै ॥१॥

brahmovAca ॥ atha zambhuH samAhUya nandyAdIn sakalAngaNAn ॥ AjJApayAmAsa mudA gantuM svena ca tatra vai ॥1॥

॥ शिव उवाच ॥ अपि यूयं सह मया संगच्छध्वं गिरेः पुरम् ॥ कियद्गणानिहास्थाप्य महोत्सवपुरस्सरम् ॥ २ ॥

॥ ziva uvAca ॥ api yUyaM saha mayA saMgacchadhvaM gireH puram ॥ kiyadgaNAnihAsthApya mahotsavapurassaram ॥ 2 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ अथ ते समनुज्ञप्ता गणेशा निर्ययुर्मुदा ॥ स्वंस्वं बलमुपादाय तान् कथंचिद्वदाम्यहम् ॥ ३ ॥

brahmovAca ॥ atha te samanujJaptA gaNezA niryayurmudA ॥ svaMsvaM balamupAdAya tAn kathaMcidvadAmyaham ॥ 3 ॥

अभ्यगाच्छंखकर्णश्च गणकोट्या गणेश्वरः ॥ शिवेन सार्द्धं संगन्तुं हिमाचलपुरम्प्रति ॥ ४ ॥

abhyagAcchaMkhakarNazca gaNakoTyA gaNezvaraH ॥ zivena sArddhaM saMgantuM himAcalapuramprati ॥ 4 ॥

दशकोट्या केकराक्षो गणानां समहोत्सवः ॥ अष्टकोट्या च विकृतो गणानां गणनायकः ॥५॥

dazakoTyA kekarAkSo gaNAnAM samahotsavaH ॥ aSTakoTyA ca vikRto gaNAnAM gaNanAyakaH ॥5॥

चतुष्कोट्या विशाखश्च गणानां गणनायकः॥ पारिजातश्च नवभिः कोटिभिर्गणपुंगवः ॥६॥

catuSkoTyA vizAkhazca gaNAnAM gaNanAyakaH॥ pArijAtazca navabhiH koTibhirgaNapuMgavaH ॥6॥

षष्टिस्सर्वान्तकः श्रीमान्तथैव विकृताननः ॥ गणानान्दुन्दुभोष्टाभिः कोटिकोटिभिर्गणनायकः ॥७॥

SaSTissarvAntakaH zrImAntathaiva vikRtAnanaH ॥ gaNAnAndundubhoSTAbhiH koTikoTibhirgaNanAyakaH ॥7॥

पञ्चभिश्च कपालाख्यो गणेशः कोटिभिस्तथा ॥ षड्भिस्सन्दारको वीरो गणानां कोटिभिर्मुने ॥८॥

paJcabhizca kapAlAkhyo gaNezaH koTibhistathA ॥ SaDbhissandArako vIro gaNAnAM koTibhirmune ॥8॥

कोटिकोटिभिरेवेह कन्दुकः कुण्डकस्तथा ॥ विष्टम्भो गणपोऽष्टाभिर्गणानां कोटिभिस्तथा ॥९॥

koTikoTibhireveha kandukaH kuNDakastathA ॥ viSTambho gaNapo'STAbhirgaNAnAM koTibhistathA ॥9॥

सहस्रकोट्या गणपः पिप्पलो मुदितो ययौ ॥ तथा संनादको वीरो गणेशो मुनिसत्तम॥2-3-40-१०॥

sahasrakoTyA gaNapaH pippalo mudito yayau ॥ tathA saMnAdako vIro gaNezo munisattama॥2-3-40-10॥

आवेशनस्तथाष्टाभिः कोटिभिर्गणनायकः ॥ महाकेशस्सहस्रेण कोटीनां गणपो ययौ ॥११॥

AvezanastathASTAbhiH koTibhirgaNanAyakaH ॥ mahAkezassahasreNa koTInAM gaNapo yayau ॥11॥

कुण्डो द्वादशकोट्या हि तथा पर्वतको मुने॥ अष्टाभिः कोटिभिर्वीरस्समगाच्चन्द्रतापनः ॥ १२ ॥

kuNDo dvAdazakoTyA hi tathA parvatako mune॥ aSTAbhiH koTibhirvIrassamagAccandratApanaH ॥ 12 ॥

कालश्च कालकश्चैव महाकालश्शतेन वै ॥ कोटीनां गणनाथो हि तथैवाग्निकनामकः ॥ १३ ॥

kAlazca kAlakazcaiva mahAkAlazzatena vai ॥ koTInAM gaNanAtho hi tathaivAgnikanAmakaH ॥ 13 ॥

कोट्यग्निमुख एवागाद् गणानां गणनायकः ॥ आदित्यमूर्द्धा कोट्या च तथा चैव घनावहः ॥ १४ ॥

koTyagnimukha evAgAd gaNAnAM gaNanAyakaH ॥ AdityamUrddhA koTyA ca tathA caiva ghanAvahaH ॥ 14 ॥

सन्नाहश्शतकोट्या हि कुमुदो गणपस्तथा ॥ अमोघः कोकिलश्चैव शतकोट्या गणाधिपः ॥१५॥

sannAhazzatakoTyA hi kumudo gaNapastathA ॥ amoghaH kokilazcaiva zatakoTyA gaNAdhipaH ॥15॥

सुमन्त्रः कोटिकोट्या च गणानां गणानायकः ॥ काकपादोदरः कोटिषष्ट्या सन्तानकस्तथा ॥१६॥

sumantraH koTikoTyA ca gaNAnAM gaNAnAyakaH ॥ kAkapAdodaraH koTiSaSTyA santAnakastathA ॥16॥

महाबलश्च नवभिर्मधुपिंगश्च कोकिलः ॥ नीलो नवत्या कोटीनां पूर्णभद्रस्तथैव च ॥१७॥

mahAbalazca navabhirmadhupiMgazca kokilaH ॥ nIlo navatyA koTInAM pUrNabhadrastathaiva ca ॥17॥

सुमन्त्रः कोटिकोट्या च गणानां गणानायकः ॥ काकपादोदरः कोटिषष्ट्या सन्तानकस्तथा ॥१६॥

sumantraH koTikoTyA ca gaNAnAM gaNAnAyakaH ॥ kAkapAdodaraH koTiSaSTyA santAnakastathA ॥16॥

यज्वाशश्शतमन्युश्च मेघमन्युश्च नारद ॥ तावत्कोट्या ययुस्सर्वे गणेशा हि पृथक्पृथक्॥१९॥

yajvAzazzatamanyuzca meghamanyuzca nArada ॥ tAvatkoTyA yayussarve gaNezA hi pRthakpRthak॥19॥

काष्ठाङ्गुष्ठश्चतुष्षष्ट्या कोटीनां गणनायकः ॥ विरूपाक्षस्सुकेशश्च वृषाभश्च सनातनः ॥ 2-3-40-२० ॥

kASThAGguSThazcatuSSaSTyA koTInAM gaNanAyakaH ॥ virUpAkSassukezazca vRSAbhazca sanAtanaH ॥ 2-3-40-20 ॥

तालकेतुः षडास्यश्च चञ्च्वास्यश्च सनातनः ॥ सम्वर्तकस्तथा चैत्रो लकुलीशस्स्वयम्प्रभुः ॥२१॥

tAlaketuH SaDAsyazca caJcvAsyazca sanAtanaH ॥ samvartakastathA caitro lakulIzassvayamprabhuH ॥21॥

लोकान्तकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यान्तको मुने ॥ देवो भृंगिरिटिश्श्रीमान्देवदेवप्रियस्तथा ॥२२॥

lokAntakazca dIptAtmA tathA daityAntako mune ॥ devo bhRMgiriTizzrImAndevadevapriyastathA ॥22॥

अशनिर्भानुकश्चैव चतुष्षष्ट्या सहस्रशः ॥ ययुश्शिवविवाहार्थं शिवेन सहसोत्सवाः ॥२३॥

azanirbhAnukazcaiva catuSSaSTyA sahasrazaH ॥ yayuzzivavivAhArthaM zivena sahasotsavAH ॥23॥

भूतकोटिसहस्रेण प्रमथाः कोटिभिस्त्रिभिः ॥ वीरभद्रश्चतुष्षष्ट्या रोमजानान्त्रिकोटिभिः ॥ २४ ॥

bhUtakoTisahasreNa pramathAH koTibhistribhiH ॥ vIrabhadrazcatuSSaSTyA romajAnAntrikoTibhiH ॥ 24 ॥

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंशतिभिर्वृताः ॥ तत्र जग्मुश्च नन्द्याद्या गणपाश्शंकरोत्सवे ॥ २५ ॥

koTikoTisahasrANAM zatairviMzatibhirvRtAH ॥ tatra jagmuzca nandyAdyA gaNapAzzaMkarotsave ॥ 25 ॥

क्षेत्रपालो भैरवश्च कोटिकोटिगणैर्युतः ॥ उद्वाहश्शंकरस्येत्याययौ प्रीत्या महोत्सवे ॥ २६ ॥

kSetrapAlo bhairavazca koTikoTigaNairyutaH ॥ udvAhazzaMkarasyetyAyayau prItyA mahotsave ॥ 26 ॥

एते चान्ये च गणपा असङ्ख्याता महाबलाः ॥ तत्र जग्मुर्महाप्रीत्या सोत्साहाश्शंकरोत्सवे ॥ २७॥

ete cAnye ca gaNapA asaGkhyAtA mahAbalAH ॥ tatra jagmurmahAprItyA sotsAhAzzaMkarotsave ॥ 27॥

सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारिणः ॥ चन्द्ररेखावतंसाश्च नीलकण्ठास्त्रिलोचनाः ॥२८॥

sarve sahasrahastAzca jaTAmukuTadhAriNaH ॥ candrarekhAvataMsAzca nIlakaNThAstrilocanAH ॥28॥

रुद्राक्षाभरणास्सर्वे तथा सद्भस्मधारिणः ॥ हारकुण्डलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः ॥ २९ ॥

rudrAkSAbharaNAssarve tathA sadbhasmadhAriNaH ॥ hArakuNDalakeyUramukuTAdyairalaMkRtAH ॥ 29 ॥

ब्रह्मविष्ण्विन्द्रसंकाशा अणिमादिगुणैर्युताः ॥ सूर्य्यकोटिप्रतीकाशास्तत्र रेजुर्गणेश्वराः ॥2-3-40-३०॥

brahmaviSNvindrasaMkAzA aNimAdiguNairyutAH ॥ sUryyakoTipratIkAzAstatra rejurgaNezvarAH ॥2-3-40-30॥

पृथिवीचारिणः केचित् केचित्पातालचारिणः ॥ केचिद्व्योमचराः केचित्सप्तस्वर्गचरा मुने ॥३१॥

pRthivIcAriNaH kecit kecitpAtAlacAriNaH ॥ kecidvyomacarAH kecitsaptasvargacarA mune ॥31॥

किम्बहूक्तेन देवर्षे सर्वलोकनिवासिनः ॥ आययुस्स्वगणाश्शम्भोः प्रीत्या वै शङ्करोत्सवे॥३२॥

kimbahUktena devarSe sarvalokanivAsinaH ॥ AyayussvagaNAzzambhoH prItyA vai zaGkarotsave॥32॥

इत्थं देवैर्गणैश्चान्यैस्सहितश्शङ्करः प्रभुः ॥ ययौ हिमगिरिपुरं विवाहार्थं निजस्य वै ॥३३॥

itthaM devairgaNaizcAnyaissahitazzaGkaraH prabhuH ॥ yayau himagiripuraM vivAhArthaM nijasya vai ॥33॥

यदाजगाम सर्वेशो विवाहार्थे सुरादिभिः ॥ तदा तत्र ह्यभूद्वृत्तं तच्छृणु त्वं मुनीश्वर॥३४॥

yadAjagAma sarvezo vivAhArthe surAdibhiH ॥ tadA tatra hyabhUdvRttaM tacchRNu tvaM munIzvara॥34॥

रुद्रस्य भगिनी भूत्वा चण्डी सूत्सवसंयुता॥ तत्राजगाम सुप्रीत्या परेषां सुंभयावहा॥३५॥

rudrasya bhaginI bhUtvA caNDI sUtsavasaMyutA॥ tatrAjagAma suprItyA pareSAM suMbhayAvahA॥35॥

प्रेतासनसमारूढा सर्पाभरणभूषिता॥ पूर्णं कलशमादाय हैमं मूर्ध्नि महाप्रभम् ॥३६॥

pretAsanasamArUDhA sarpAbharaNabhUSitA॥ pUrNaM kalazamAdAya haimaM mUrdhni mahAprabham ॥36॥

स्वपरीवारसंयुक्ता दीप्तास्या दीप्तलोचना॥ कुतूहलम्प्रकुर्वन्ती जातहर्षा महाबला॥३७॥

svaparIvArasaMyuktA dIptAsyA dIptalocanA॥ kutUhalamprakurvantI jAtaharSA mahAbalA॥37॥

तत्र भूतगणा दिव्या विरूपः कोटिशो मुने ॥ विराजन्ते स्म बहुशस्तथा नानाविधास्तदा॥३८॥

tatra bhUtagaNA divyA virUpaH koTizo mune ॥ virAjante sma bahuzastathA nAnAvidhAstadA॥38॥

तैस्समेताग्रतश्चण्डी जगाम विकृतानना॥ कुतूहलान्विता प्रीता प्रीत्युपद्रव कारिणी॥३९॥

taissametAgratazcaNDI jagAma vikRtAnanA॥ kutUhalAnvitA prItA prItyupadrava kAriNI॥39॥

चण्ड्या सर्वे रुद्रगणाः पृष्ठतश्च कृतास्तदा॥ कोट्येकादशसंख्याका रौद्ररुद्रप्रियाश्च ते॥2-3-40-४०॥

caNDyA sarve rudragaNAH pRSThatazca kRtAstadA॥ koTyekAdazasaMkhyAkA raudrarudrapriyAzca te॥2-3-40-40॥

तदा डमरुनिर्घोषैर्व्याप्तमासीज्जगत्त्रयम्॥ भेरीझंकारशब्देन शंखानां निनदेन च ॥ ४१ ॥

tadA DamarunirghoSairvyAptamAsIjjagattrayam॥ bherIjhaMkArazabdena zaMkhAnAM ninadena ca ॥ 41 ॥

तथा दुन्दुभिनिर्घोषैश्शब्दः कोलाहलोऽभवत् ॥ कुर्वञ्जगन्मंगलं च नाशयेन्मंगलेतरत् ॥ ४२ ॥

tathA dundubhinirghoSaizzabdaH kolAhalo'bhavat ॥ kurvaJjaganmaMgalaM ca nAzayenmaMgaletarat ॥ 42 ॥

गणानां पृष्ठतो भूत्वा सर्वे देवास्समुत्सुकाः ॥ अन्वयुस्सर्वसिद्धाश्च लोकपालादिका मुने ॥ ४३ ॥

gaNAnAM pRSThato bhUtvA sarve devAssamutsukAH ॥ anvayussarvasiddhAzca lokapAlAdikA mune ॥ 43 ॥

मध्ये व्रजन् रमेशोऽथ गरुडासनमाश्रितः ॥ शुशुभे ध्रियमाणेन क्षत्रेण महता मुने॥४४॥

madhye vrajan ramezo'tha garuDAsanamAzritaH ॥ zuzubhe dhriyamANena kSatreNa mahatA mune॥44॥

चामरैर्वीज्यमानोऽसौ स्वगणैः परिवारितः ॥ पार्षदैर्विलसद्भिश्च स्वभूषाविधिभूषितः ॥४५ ॥

cAmarairvIjyamAno'sau svagaNaiH parivAritaH ॥ pArSadairvilasadbhizca svabhUSAvidhibhUSitaH ॥45 ॥

तथाऽहमप्यशोभम्वै व्रजन्मार्गे विराजितः ॥ वेदैर्मूर्तिधरैश्शास्त्रैः पुराणैरागमैस्तथा ॥ ॥४६॥

tathA'hamapyazobhamvai vrajanmArge virAjitaH ॥ vedairmUrtidharaizzAstraiH purANairAgamaistathA ॥ ॥46॥

सनकादिमहासिद्धैस्सप्रजापतिभिस्सुतैः ॥ परिवारैस्संयुतो हि शिवसेवनतत्परः ॥४७॥

sanakAdimahAsiddhaissaprajApatibhissutaiH ॥ parivAraissaMyuto hi zivasevanatatparaH ॥47॥

स्वसैन्यमध्यगश्शक्र ऐरावतगज स्थितः ॥ नामाविभूषितोऽत्यन्तं व्रजन् रेजे सुरेश्वरः ॥४८॥

svasainyamadhyagazzakra airAvatagaja sthitaH ॥ nAmAvibhUSito'tyantaM vrajan reje surezvaraH ॥48॥

तदा तु व्रजमानास्ते ऋषयो बहवश्च ते ॥ विरेजुरतिसोत्कण्ठश्शिवस्योद्वाहनम्प्रति ॥४९॥

tadA tu vrajamAnAste RSayo bahavazca te ॥ virejuratisotkaNThazzivasyodvAhanamprati ॥49॥

शाकिन्यो यातुधानाश्च वेताला ब्रह्मराक्षसाः ॥ भूतप्रेतपिशाचाश्च तथान्ये प्रमथादयः ॥2-3-40-५०॥

zAkinyo yAtudhAnAzca vetAlA brahmarAkSasAH ॥ bhUtapretapizAcAzca tathAnye pramathAdayaH ॥2-3-40-50॥

तुम्बुरुर्नारदो हाहा हूहूश्चेत्यादयो वराः ॥ गन्धर्वाः किन्नरा जग्मुर्वाद्यानाध्माय हर्षिताः ॥५१॥

tumbururnArado hAhA hUhUzcetyAdayo varAH ॥ gandharvAH kinnarA jagmurvAdyAnAdhmAya harSitAH ॥51॥

जगतो मातरस्सर्वा देवकन्याश्च सर्वशः ॥ गायत्री चैव सावित्री लक्ष्मीरन्यास्सुरस्त्रियः ॥५२॥

jagato mAtarassarvA devakanyAzca sarvazaH ॥ gAyatrI caiva sAvitrI lakSmIranyAssurastriyaH ॥52॥

एताश्चान्याश्च देवानां पत्नयो भवमातरः ॥ उद्वाहश्शंकरस्येति जग्मुस्सर्वा मुदान्विताः॥५३॥

etAzcAnyAzca devAnAM patnayo bhavamAtaraH ॥ udvAhazzaMkarasyeti jagmussarvA mudAnvitAH॥53॥

शुद्धस्फटिकसंकाशो वृषभस्सर्वसुन्दरः ॥ यो धर्म उच्यते वेदैश्शास्त्रैस्सिद्धमहर्षिभिः ॥५४॥

zuddhasphaTikasaMkAzo vRSabhassarvasundaraH ॥ yo dharma ucyate vedaizzAstraissiddhamaharSibhiH ॥54॥

तमारूढो महादेवो वृषभं धर्मवत्सलः॥ शुशुभेतीव देवर्षिसेवितस्सकलैर्व्रजन् ॥५५॥

tamArUDho mahAdevo vRSabhaM dharmavatsalaH॥ zuzubhetIva devarSisevitassakalairvrajan ॥55॥

एभिस्समेतैस्सफलैमहर्षिभिर्बभौ महेशो बहुशोत्यलंकृतः॥ हिमालयाह्वस्य धरस्य संव्रजन् पाणिग्रहार्थं सदनं शिवायाः ॥ ५६ ॥

ebhissametaissaphalaimaharSibhirbabhau mahezo bahuzotyalaMkRtaH॥ himAlayAhvasya dharasya saMvrajan pANigrahArthaM sadanaM zivAyAH ॥ 56 ॥

इत्युक्तं शम्भुचरितं गमनम्परमोत्सवम् ॥ हिमालयपुरोद्भूतं सद्वृत्तं शृणु नारद ॥५७॥

ityuktaM zambhucaritaM gamanamparamotsavam ॥ himAlayapurodbhUtaM sadvRttaM zRNu nArada ॥57॥