ब्रह्मोवाच ॥ वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा सगणोपि हिमालयः ॥ विस्मितो भार्य्यया शैलानुवाच स गिरीश्वरः ॥१॥

brahmovAca ॥ vasiSThasya vacaH zrutvA sagaNopi himAlayaH ॥ vismito bhAryyayA zailAnuvAca sa girIzvaraH ॥1॥

हिमालय उवाच ॥ हे मेरो गिरिराट् सह्य गन्धमादन मन्दर ॥ मैनाक विन्ध्य शैलेन्द्रास्सर्वे शृणुत मद्वचः ॥ २ ॥

himAlaya uvAca ॥ he mero girirAT sahya gandhamAdana mandara ॥ mainAka vindhya zailendrAssarve zRNuta madvacaH ॥ 2 ॥

वसिष्ठो हि वदत्येवं किं मे कार्य्यं विचार्य्यते ॥ यथा तथा च शंसध्वं निर्णीय मनसाखिलम् ॥ ३ ॥

vasiSTho hi vadatyevaM kiM me kAryyaM vicAryyate ॥ yathA tathA ca zaMsadhvaM nirNIya manasAkhilam ॥ 3 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ तच्छुत्वा वचनं तस्य सुमेरुप्रमुखाश्च ते ॥ प्रोचुर्हिमालयं प्रीत्या सुनिर्णीय महीधराः ॥४॥

brahmovAca ॥ tacchutvA vacanaM tasya sumerupramukhAzca te ॥ procurhimAlayaM prItyA sunirNIya mahIdharAH ॥4॥

शैला ऊचुः ॥ अधुना किं विमर्शेन कृतं कार्य्यं तथैव हि ॥ उत्पन्नेयं महाभाग देवकार्यार्थमेव हि ॥५॥

zailA UcuH ॥ adhunA kiM vimarzena kRtaM kAryyaM tathaiva hi ॥ utpanneyaM mahAbhAga devakAryArthameva hi ॥5॥

प्रदातव्या शिवायेति शिवस्यार्थेवतारिणी ॥ अनयाराधितो रुद्रो रुद्रेण यदि भाषिता ॥६॥

pradAtavyA zivAyeti zivasyArthevatAriNI ॥ anayArAdhito rudro rudreNa yadi bhASitA ॥6॥

ब्रह्मोवाच॥ एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषाम्मेर्वादीनां हिमाचलः ॥ सुप्रसन्नतरोभूद्वै जहास गिरिजा हृदि ॥ ७ ॥

brahmovAca॥ etacchrutvA vacasteSAmmervAdInAM himAcalaH ॥ suprasannatarobhUdvai jahAsa girijA hRdi ॥ 7 ॥

अरुन्धती च तां मेनां बोधयामास कारणात् ॥ नानावाक्यसमूहेनेतिहासैर्विविधैरपि ॥ ८ ॥

arundhatI ca tAM menAM bodhayAmAsa kAraNAt ॥ nAnAvAkyasamUhenetihAsairvividhairapi ॥ 8 ॥

अथ सा मेनका शैलपत्नी बुद्ध्वा प्रसन्नधीः ॥ मुनीनरुन्धतीं शैलं भोजयित्वा बुभोज च ॥ ९ ॥

atha sA menakA zailapatnI buddhvA prasannadhIH ॥ munInarundhatIM zailaM bhojayitvA bubhoja ca ॥ 9 ॥

अथ शैलवरो ज्ञानी सुसंसेव्य मुनींश्च ताम् ॥ उवाच साञ्जलिः प्रीत्या प्रसन्नात्मागतभ्रमः॥ 2-3-36-१० ॥

atha zailavaro jJAnI susaMsevya munIMzca tAm ॥ uvAca sAJjaliH prItyA prasannAtmAgatabhramaH॥ 2-3-36-10 ॥

हिमाचल उवाच ॥ सप्तर्षयो महाभागा वचः शृणुत मामकम् ॥ विस्मयो मे गतस्सर्वश्शिवयोश्चरितं श्रुतम् ॥ ११ ॥।

himAcala uvAca ॥ saptarSayo mahAbhAgA vacaH zRNuta mAmakam ॥ vismayo me gatassarvazzivayozcaritaM zrutam ॥ 11 ॥।

मदीयं च शरीरम्वै पत्नी मेना सुतास्सुता ॥ ऋद्धिस्सिद्धिश्च चान्यद्वै शिवस्यैव न चान्यथा ॥ १२॥

madIyaM ca zarIramvai patnI menA sutAssutA ॥ Rddhissiddhizca cAnyadvai zivasyaiva na cAnyathA ॥ 12॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा स तदा पुत्रीं दृष्ट्वा तत्सादरं च ताम् ॥ भूषयित्वा तदङ्गानि ऋष्युत्संगे न्यवेशयेत्॥ १३॥

॥ brahmovAca ॥ ityuktvA sa tadA putrIM dRSTvA tatsAdaraM ca tAm ॥ bhUSayitvA tadaGgAni RSyutsaMge nyavezayet॥ 13॥

उवाच च पुनः प्रीत्या शैलराज ऋषींस्तदा॥। अयं भागो मया तस्मै दातव्य इति निश्चितम् ॥ १४॥

uvAca ca punaH prItyA zailarAja RSIMstadA॥। ayaM bhAgo mayA tasmai dAtavya iti nizcitam ॥ 14॥

॥ ऋषय ऊचुः ॥ शंकरो भिक्षुकस्तेथ स्वयं दाता भवान् गिरे ॥ भैक्ष्यञ्च पार्वती देवी किमतः परमुत्तमम् ॥ १५॥

॥ RSaya UcuH ॥ zaMkaro bhikSukastetha svayaM dAtA bhavAn gire ॥ bhaikSyaJca pArvatI devI kimataH paramuttamam ॥ 15॥

हिमवन् शिखराणान्ते यद्धेतोस्सदृशी गतिः ॥ धन्यस्त्वं सर्वशैलानामधिपस्सर्वतो वरः ॥ १६ ॥

himavan zikharANAnte yaddhetossadRzI gatiH ॥ dhanyastvaM sarvazailAnAmadhipassarvato varaH ॥ 16 ॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ एवमुक्त्वा तु कन्यायै मुनयो विमलाशयाः ॥ आशिषं दत्तवन्तस्ते शिवाय सुखदा भव ॥१७॥

॥ brahmovAca ॥ evamuktvA tu kanyAyai munayo vimalAzayAH ॥ AziSaM dattavantaste zivAya sukhadA bhava ॥17॥

स्पृष्ट्वा करेण तां तत्र कल्याणं ते भविष्यति ॥ शुक्लपक्षे यथा चन्द्रो वर्द्धन्तां त्वद्गुणास्तथा॥ १८॥

spRSTvA kareNa tAM tatra kalyANaM te bhaviSyati ॥ zuklapakSe yathA candro varddhantAM tvadguNAstathA॥ 18॥

इत्युक्त्वा मुनयस्सर्वे दत्त्वा ते गिरये मुदा ॥ पुष्पाणि फलयुक्तानि प्रत्ययं चक्रिरे तदा ॥ १९ ॥

ityuktvA munayassarve dattvA te giraye mudA ॥ puSpANi phalayuktAni pratyayaM cakrire tadA ॥ 19 ॥

अरुन्धती तदा तत्र मेनां सा सुसुखी मुदा ॥ गुणैश्च लोभयामास शिवस्य परमा सती ॥ 2-3-36-२० ॥

arundhatI tadA tatra menAM sA susukhI mudA ॥ guNaizca lobhayAmAsa zivasya paramA satI ॥ 2-3-36-20 ॥

हरिद्राकुंकुमैश्शैलश्मश्रूणि प्रत्यमार्जयत् ॥ लौकिकाचारमाधाय मंगलायनमुत्तमम् ॥ २१ ॥

haridrAkuMkumaizzailazmazrUNi pratyamArjayat ॥ laukikAcAramAdhAya maMgalAyanamuttamam ॥ 21 ॥

ततश्च ते चतुर्थेह्नि संधार्य्य लग्नमुत्तमम् ॥ परस्परं च सन्तुष्य संजग्मुश्शिवसन्निधिम्॥२२॥

tatazca te caturthehni saMdhAryya lagnamuttamam ॥ parasparaM ca santuSya saMjagmuzzivasannidhim॥22॥

तत्र गत्वा शिवं नत्वा स्तुत्वा विवि धसूक्तिभिः ॥ ऊचुः सर्वे वसिष्ठाद्या मुनयः परमेश्वरम् ॥२३॥

tatra gatvA zivaM natvA stutvA vivi dhasUktibhiH ॥ UcuH sarve vasiSThAdyA munayaH paramezvaram ॥23॥

ऋषय ऊचुः ॥ देवदेव महादेव परमेश महाप्रभो ॥ शृण्वस्मद्वचनं प्रीत्या यत्कृतं सेवकैस्तव ॥ २४ ॥

RSaya UcuH ॥ devadeva mahAdeva parameza mahAprabho ॥ zRNvasmadvacanaM prItyA yatkRtaM sevakaistava ॥ 24 ॥

बोधितो गिरिराजश्च मेना विविधसूक्तिभिः ॥ सेतिहासं महेशान प्रबुद्धोसौ न संशयः॥२५॥

bodhito girirAjazca menA vividhasUktibhiH ॥ setihAsaM mahezAna prabuddhosau na saMzayaH॥25॥

वाक्यदत्ता गिरीन्द्रेण पार्वती ते हि नान्यथा ॥ उद्वाहाय प्रगच्छ त्वं गणैर्देवैश्च संयुतः ॥२६॥

vAkyadattA girIndreNa pArvatI te hi nAnyathA ॥ udvAhAya pragaccha tvaM gaNairdevaizca saMyutaH ॥26॥

गच्छ शीघ्रं महादेव हिमाचलगृहं प्रभो ॥ विवाहय यथा रीतिः पार्वतीमात्मजन्मने ॥२७॥

gaccha zIghraM mahAdeva himAcalagRhaM prabho ॥ vivAhaya yathA rItiH pArvatImAtmajanmane ॥27॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां लौकिकाचारतत्परः॥ प्रहृष्टात्मा महेशानः प्रहस्येदमुवाच सः ॥२८॥

॥ brahmovAca ॥ tacchrutvA vacanaM teSAM laukikAcAratatparaH॥ prahRSTAtmA mahezAnaH prahasyedamuvAca saH ॥28॥

महेश उवाच ॥ विवाहो हि महाभागा न दृष्टो न श्रुतो मया ॥ यथा पुरा भवद्भिस्तद्विधिः प्रोच्यो विशेषतः ॥ २९ ॥

maheza uvAca ॥ vivAho hi mahAbhAgA na dRSTo na zruto mayA ॥ yathA purA bhavadbhistadvidhiH procyo vizeSataH ॥ 29 ॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ तदाकर्ण्य महेशस्य लौकिकं वचनं शुभम् ॥ प्रत्यूचुः प्रहसन्तस्ते देवदेवं सदाशिवम् ॥ 2-3-36-३० ॥

॥ brahmovAca ॥ tadAkarNya mahezasya laukikaM vacanaM zubham ॥ pratyUcuH prahasantaste devadevaM sadAzivam ॥ 2-3-36-30 ॥

ऋषय ऊचुः ॥ विष्णुमाहूय वै शीघ्रं ससमाजं विशेषतः ॥ ब्रह्माणं ससुतं प्रीत्या तथा देवं शतक्रतुम् ॥ ३१ ॥

RSaya UcuH ॥ viSNumAhUya vai zIghraM sasamAjaM vizeSataH ॥ brahmANaM sasutaM prItyA tathA devaM zatakratum ॥ 31 ॥

तथा ऋषिगणान्सर्वान् यक्षगन्धर्वकिन्नरान् ॥ सिद्धान् विद्याधरांश्चैव तथा चैवाप्सरोगणान् ॥३२॥

tathA RSigaNAnsarvAn yakSagandharvakinnarAn ॥ siddhAn vidyAdharAMzcaiva tathA caivApsarogaNAn ॥32॥

एतांश्चान्यान्प्रभो सर्वानानय स्वेह सादरम् ॥ सर्वं संसाधयिष्यन्ति त्वत्कार्य्यं ते न संशयः ॥३३॥

etAMzcAnyAnprabho sarvAnAnaya sveha sAdaram ॥ sarvaM saMsAdhayiSyanti tvatkAryyaM te na saMzayaH ॥33॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा सप्त ऋषयस्तदाज्ञां प्राप्य ते मुदा ॥ स्वधाम प्रययुस्सर्वे शंसन्तः शङ्करीं गतिम् ॥ ३४ ॥

brahmovAca ॥ ityuktvA sapta RSayastadAjJAM prApya te mudA ॥ svadhAma prayayussarve zaMsantaH zaGkarIM gatim ॥ 34 ॥