🚧This site is under construction — data is currently being added and may be incomplete or change.🚧
🕉

Sanatan Dharma

सनातन धर्म — Hindu Scripture Knowledge Base

Chapter 85

अध्यायः 85

Rudra Saṃhitā, Chapter 85

Shlokas (71)

+ Add Shloka

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 1

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 1

ब्रह्मोवाच ॥ त्वयि देवमुने याते पार्वती हृष्टमानसा ॥ तपस्साध्यं हरं मेने तपोर्थं मन आदधे ॥ १ ॥

brahmovAca ॥ tvayi devamune yAte pArvatI hRSTamAnasA ॥ tapassAdhyaM haraM mene taporthaM mana Adadhe ॥ 1 ॥

Brahmā said: After your departure, O celestial sage, convinced that Śiva could be achieved by means of penance, Pārvatī became glad and decided to perform penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 2

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 2

ततः सख्यौ समादाय जयां च विजयां तथा॥ मातरं पितरं चैव सखीभ्यां पर्यपृच्छत ॥२॥

tataH sakhyau samAdAya jayAM ca vijayAM tathA॥ mAtaraM pitaraM caiva sakhIbhyAM paryapRcchata ॥2॥

She took her maids Jayā and Vijayā into confidence and through them made her parents acquainted.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 3

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 3

प्रथमं पितरं गत्वा हिमवन्तं नगेश्वरम् ॥ पर्यपृच्छत्सुप्रणम्य विनयेन समन्विता ॥ ३ ॥

prathamaM pitaraM gatvA himavantaM nagezvaram ॥ paryapRcchatsupraNamya vinayena samanvitA ॥ 3 ॥

First she wanted her father Himavat, the lord of mountains, to hear her humble words.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 4

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 4

सख्यावूचतुः ॥ हिमवञ्च्छ्रूयतां पुत्री वचनं कथ्यतेऽधुना ॥ सा स्वयं चैव देहस्य रूपस्यापि तथा पुनः ॥ ४ ॥

sakhyAvUcatuH ॥ himavaJcchrUyatAM putrI vacanaM kathyate'dhunA ॥ sA svayaM caiva dehasya rUpasyApi tathA punaH ॥ 4 ॥

The maids said: O Himavat, let the words of your daughter be heard through us. She wishes to make her body, beauty and family fruitful.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 5

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 5

भवतो हि कुलस्यास्य साफल्यं कर्तुमिच्छति ॥ तपसा साधनीयोऽसौ नान्यथा दृश्यतां व्रजेत् ॥५॥

bhavato hi kulasyAsya sAphalyaM kartumicchati ॥ tapasA sAdhanIyo'sau nAnyathA dRzyatAM vrajet ॥5॥

He (the Divine) indeed desires to bring about the fulfillment of this noble lineage of yours. That can be achieved only through penance — not by any other means. Let this be understood and pursued.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 6

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 6

तस्माच्च पर्वतश्रेष्ठ देह्याज्ञां भवताधुना ॥ तपः करोतु गिरिजा वनं गत्वेति सादरम् ॥६॥

tasmAcca parvatazreSTha dehyAjJAM bhavatAdhunA ॥ tapaH karotu girijA vanaM gatveti sAdaram ॥6॥

O excellent mountain, the permission may kindly be given—“Let Pārvatī go to the forest and perform penance there”.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 7

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 7

ब्रह्मोवाच ॥ इत्येवं च तदा पृष्टस्सखीभ्यां मुनिसत्तम ॥ पार्वत्या सुविचार्याथ गिरिराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ७ ॥

brahmovAca ॥ ityevaM ca tadA pRSTassakhIbhyAM munisattama ॥ pArvatyA suvicAryAtha girirAjo'bravIdidam ॥ 7 ॥

Brahmā said: O excellent sage, thus requested by Pārvatī through the maids, the lord of the mountains carefully considered the proposal and said:

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 8

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 8

हिमालय उवाच ॥ मह्यं च रोचतेऽत्यर्थं मेनायै रुच्यतां पुनः ॥ यथेदं भवितव्यं च किमतः परमुत्तमम् ॥ ८ ॥

himAlaya uvAca ॥ mahyaM ca rocate'tyarthaM menAyai rucyatAM punaH ॥ yathedaM bhavitavyaM ca kimataH paramuttamam ॥ 8 ॥

Himācala said: This appeals to me. I it appeals to Menā as it ought to be, what else can be a better course?

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 9

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 9

साफल्यं तु मदीयस्य कुलस्य च न संशयः ॥ मात्रे तु रुच्यते चेद्वै ततः शुभतरं नु किम्॥९॥

sAphalyaM tu madIyasya kulasya ca na saMzayaH ॥ mAtre tu rucyate cedvai tataH zubhataraM nu kim॥9॥

There is no doubt about it that my House will be fortunate. If her mother also likes this, what can be more auspicious than this?

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 10

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 10

ब्रह्मोवाच ॥ इत्येवं वचनं पित्रा प्रोक्तं श्रुत्वा तु ते तदा ॥ जग्मतुर्मातरं सख्यौ तदाज्ञप्ते तया सह ॥ 2-3-22-१० ॥

brahmovAca ॥ ityevaM vacanaM pitrA proktaM zrutvA tu te tadA ॥ jagmaturmAtaraM sakhyau tadAjJapte tayA saha ॥ 2-3-22-10 ॥

Brahmā said: After hearing the words spoken by her father and (in a way) commanded by him, the two maids went to her mother along with her.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 11

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 11

गत्वा तु मातरं तस्याः पार्वत्यास्ते च नारद ॥ सुप्रणम्य करो बध्वोचतुर्वचनमादरात् ॥ ११ ॥

gatvA tu mAtaraM tasyAH pArvatyAste ca nArada ॥ supraNamya karo badhvocaturvacanamAdarAt ॥ 11 ॥

O Nārada, approaching Pārvatī’s mother, they bowed down and with palms joined in reverence they respectfully spoke thus.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 12

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 12

सख्यावूचतुः ॥ मातस्त्वं वचनं पुत्र्याः शृणु देवि नमोऽस्तु ते ॥ सुप्रसन्नतया तद्वै श्रुत्वा कर्तुमिहार्हसि ॥१२॥

sakhyAvUcatuH ॥ mAtastvaM vacanaM putryAH zRNu devi namo'stu te ॥ suprasannatayA tadvai zrutvA kartumihArhasi ॥12॥

The maids said: O mother, O gentle lady, please listen to the words of your daughter. Obeisance be to you. You will listen with pleasure and act accordingly.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 13

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 13

तप्तुकामा तु ते पुत्री शिवार्थं परमं तपः॥ प्राप्तानुज्ञा पितुश्चैव तुभ्यं च परिपृच्छति ॥ १३ ॥

taptukAmA tu te putrI zivArthaM paramaM tapaH॥ prAptAnujJA pituzcaiva tubhyaM ca paripRcchati ॥ 13 ॥

For the sake of attaining Śiva, your daughter wishes to perform a severe penance. She has secured the permission of her father. She now wants to seek it from you.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 14

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 14

इयं स्वरूपसाफल्यं कर्तुकामा पतिव्रते ॥ त्वदाज्ञया यदि जायेत तप्यते च तथा तपः ॥ १४ ॥

iyaM svarUpasAphalyaM kartukAmA pativrate ॥ tvadAjJayA yadi jAyeta tapyate ca tathA tapaH ॥ 14 ॥

O chaste lady, she is desirous of making her beauty fruitful. If your permission too is received, the penance can be performed.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 15

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 15

॥ ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा च ततस्सख्यौ तूष्णीमास्तां मुनीश्वर ॥ नांगीचकार मेना सा तद्वाक्यं खिन्नमानसा ॥ १५ ॥

॥ brahmovAca ॥ ityuktvA ca tatassakhyau tUSNImAstAM munIzvara ॥ nAMgIcakAra menA sA tadvAkyaM khinnamAnasA ॥ 15 ॥

Brahmā said: O excellent sage, after saying this, the maids became silent. Distressed in mind, Mena did not accept the proposal.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 16

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 16

ततस्सा पार्वती प्राह स्वयमेवाथ मातरम् ॥ करौ बद्ध्वा विनीतात्मा स्मृत्वा शिवपदांबुजम् ॥ १६॥

tatassA pArvatI prAha svayamevAtha mAtaram ॥ karau baddhvA vinItAtmA smRtvA zivapadAMbujam ॥ 16॥

Then Pārvatī herself spoke to her mother joining her palms in humility and remembering the lotus-like feet of Śiva.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 17

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 17

पार्वत्युवाच ॥ मातस्तप्तुं गमिष्यामि प्रातः प्राप्तुं महेश्वरम् ॥ अनुजानीहि मां गंतुं तपसेऽद्य तपोवनम् ॥ १७ ॥

pArvatyuvAca ॥ mAtastaptuM gamiSyAmi prAtaH prAptuM mahezvaram ॥ anujAnIhi mAM gaMtuM tapase'dya tapovanam ॥ 17 ॥

Pārvatī said: O mother, I shall be going in the morning for performing penance to achieve Śiva. Please permit me to go to the penance-grove for the task.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 18

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 18

॥ ब्रह्मोवाच ॥ इत्याकर्ण्य वचः पुत्र्या मेना दुःख मुपागता ॥ सोपाहूय तदा पुत्रीमुवाच विकला सती ॥ १८ ॥

॥ brahmovAca ॥ ityAkarNya vacaH putryA menA duHkha mupAgatA ॥ sopAhUya tadA putrImuvAca vikalA satI ॥ 18 ॥

Brahmā said: On hearing the words of her daughter, Menā was distressed. That chaste lady called her daughter near and spoke to her in dejection.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 19

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 19

मेनोवाच ॥ दुःखितासि शिवे पुत्री तपस्तप्तुं पुरा यदि ॥ तपश्चर गृहेऽद्य त्वं न बहिर्गच्छ पार्वति ॥ १९ ॥

menovAca ॥ duHkhitAsi zive putrI tapastaptuM purA yadi ॥ tapazcara gRhe'dya tvaM na bahirgaccha pArvati ॥ 19 ॥

Menā said: O daughter Śiva, if you are distressed, if you wish to perform penance, you can do it at home. O Pārvatī, do not go out.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 20

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 20

कुत्र यासि तपः कर्तुं देवास्संति गृहे मम ॥ तीर्थानि च समस्तानि क्षेत्राणि विविधानि च ॥ 2-3-22-२० ॥

kutra yAsi tapaH kartuM devAssaMti gRhe mama ॥ tIrthAni ca samastAni kSetrANi vividhAni ca ॥ 2-3-22-20 ॥

Where do you wish to go for performing penance? All the deities are in my house. All the holy centres and the different temples too are here.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 21

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 21

कर्तव्यो न हठः पुत्रि गंतव्यं न बहिः क्वचित् ॥ साधितं किं त्वया पूर्वं पुनः किं साधयिष्यसि ॥२१॥

kartavyo na haThaH putri gaMtavyaM na bahiH kvacit ॥ sAdhitaM kiM tvayA pUrvaM punaH kiM sAdhayiSyasi ॥21॥

Do not be stubborn, dear daughter. You shall not go out of your home. What did you achieve when you went out previously? What are you going to achieve at present?

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 22

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 22

शरीरं कोमलं वत्से तपस्तु कठिनं महत् ॥ एवस्मात्तु त्वया कार्यं तपोऽत्र न बहिर्व्रज ॥२२॥

zarIraM komalaM vatse tapastu kaThinaM mahat ॥ evasmAttu tvayA kAryaM tapo'tra na bahirvraja ॥22॥

Dear child, slender is your body and hard is the penance. Hence you shall perform penance here. You shall not go out.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 23

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 23

स्त्रीणां तपोवनगतिर्न श्रुता कामनार्थिनी ॥ तस्मात्त्वं पुत्रि मा कार्षीस्तपोर्थं गमनं प्रति ॥२३॥

strINAM tapovanagatirna zrutA kAmanArthinI ॥ tasmAttvaM putri mA kArSIstaporthaM gamanaM prati ॥23॥

For a woman to go to a penance-grove for the realisation of her desire is what we have never heard of before. Hence, dear daughter, do not go out for penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 24

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 24

॥ ब्रह्मोवाच ॥ इत्येवं बहुधा पुत्री तन्मात्रा विनवारिता ॥ संवेदे न सुखं किंचिद्विनाराध्य महेश्वरम् ॥२४॥

॥ brahmovAca ॥ ityevaM bahudhA putrI tanmAtrA vinavAritA ॥ saMvede na sukhaM kiMcidvinArAdhya mahezvaram ॥24॥

Brahmā said: Thus, in various ways, the daughter was dissuaded by her mother. But she did not find any pleasure except in propitiating Śiva.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 25

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 25

तपोनिषिद्धा तपसे वनं गंतुं च मेनया ॥ हेतुना तेन सोमेति नाम प्राप शिवा तदा ॥२५॥

taponiSiddhA tapase vanaM gaMtuM ca menayA ॥ hetunA tena someti nAma prApa zivA tadA ॥25॥

Pārvatī acquired the name Umā since she was prevented from going to forest by Menā and forbidden to perform penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 26

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 26

अथ तां दुखितां ज्ञात्वा मेना शैलप्रिया शिवाम् ॥ निदेशं सा ददौ तस्याः पार्वत्यास्तपसे मुने ॥२६॥

atha tAM dukhitAM jJAtvA menA zailapriyA zivAm ॥ nidezaM sA dadau tasyAH pArvatyAstapase mune ॥26॥

O sage, on realising that Pārvatī was quite dejected, Menā, the beloved of the mountain, permitted her to perform penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 27

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 27

मातुराज्ञां च संप्राप्य सुव्रता मुनिसत्तम ॥ ततः स्वांते सुखं लेभे पार्वती स्मृतशंकरा॥२७॥

mAturAjJAM ca saMprApya suvratA munisattama ॥ tataH svAMte sukhaM lebhe pArvatI smRtazaMkarA॥27॥

O excellent sage, on getting permission from her mother, Pārvatī remembered Śiva and felt happy.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 28

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 28

मातरं पितरं साथ प्रणिपत्य मुदा शिवा ॥ सखीभ्यां च शिवं स्मृत्वा तपस्तप्तुं समुद्गता॥२८॥

mAtaraM pitaraM sAtha praNipatya mudA zivA ॥ sakhIbhyAM ca zivaM smRtvA tapastaptuM samudgatA॥28॥

Bowing to her parents with joy, Pārvatī remembered Śiva and set out for performing penance along with her maids.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 29

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 29

हित्वा मतान्यनेकानि वस्त्राणि विविधानि च॥ वल्कलानि धृतान्याशु मौंजीं बद्ध्वा तु शोभनाम् ॥२९॥

hitvA matAnyanekAni vastrANi vividhAni ca॥ valkalAni dhRtAnyAzu mauMjIM baddhvA tu zobhanAm ॥29॥

Discarding all the fine clothes of her taste, she wore tree-barks and the fine girdle of Muñja grass.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 30

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 30

हित्वा हारं तथा चर्म्म मृगस्य परमं धृतम् ॥ जगाम तपसे तत्र गंगावतरणं प्रति॥2-3-22-३०॥

hitvA hAraM tathA carmma mRgasya paramaM dhRtam ॥ jagAma tapase tatra gaMgAvataraNaM prati॥2-3-22-30॥

She eschewed necklace and wore the pure deer skin. She arrived at Gaṅgāvataraṇa for performing penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 31

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 31

शंभुना कुर्वता ध्यानं यत्र दग्धो मनोभवः॥ गंगावतरणो नाम प्रस्थो हिमवतस्स च ॥ ३१ ॥

zaMbhunA kurvatA dhyAnaM yatra dagdho manobhavaH॥ gaMgAvataraNo nAma prastho himavatassa ca ॥ 31 ॥

The Gaṅgāvataraṇa was in the Himālayan ridge where Kāma was burnt by Śiva who was performing meditation.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 32

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 32

हरशून्योऽथ ददृशे स प्रस्थो हिमभूभृतः ॥ काल्या तत्रेत्य भोस्तात पार्वत्या जगदम्बया ॥ ३२ ॥

harazUnyo'tha dadRze sa prastho himabhUbhRtaH ॥ kAlyA tatretya bhostAta pArvatyA jagadambayA ॥ 32 ॥

Oh dear, that Himalayan ridge devoid of Śiva was painfully seen by Pārvatī, the mother of the universe, the daughter of the mountain.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 33

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 33

यत्र स्थित्वा पुरा शंभुस्तप्तवान्दुस्तरं तपः ॥ तत्र क्षणं तु सा स्थित्वा बभूव विरहार्दिता ॥ ३३ ॥

yatra sthitvA purA zaMbhustaptavAndustaraM tapaH ॥ tatra kSaNaM tu sA sthitvA babhUva virahArditA ॥ 33 ॥

She stood for a while in the place where formerly Śiva had performed penance and became dispirited by the pangs of separation.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 34

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 34

हा हरेति शिवा तत्र रुदन्ती सा गिरेस्सुता ॥ विललापातिदुःखार्ता चिन्ताशोकसमन्विता ॥ ३४ ॥

hA hareti zivA tatra rudantI sA giressutA ॥ vilalApAtiduHkhArtA cintAzokasamanvitA ॥ 34 ॥

Crying aloud “Alas O Śiva” she, the daughter of the mountain, lamented sorrowfully and anxiously.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 35

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 35

ततश्चिरेण सा मोहं धैर्य्या त्संस्तभ्य पार्वती ॥ नियमायाऽभवत्तत्र दीक्षिता हिमवत्सुता ॥ ३५ ॥

tatazcireNa sA mohaM dhairyyA tsaMstabhya pArvatI ॥ niyamAyA'bhavattatra dIkSitA himavatsutA ॥ 35 ॥

Suppressing the delusion with fortitude after a long time Pārvatī, the daughter of Himavat, got herself initiated for the observance of ritualistic activities.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 36

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 36

तपश्चकार सा तत्र शृंगितीर्थे महोत्तमे ॥ गौरीशिखर नामासीत्तत्तपःकरणाद्धि तत् ॥ ३६ ॥

tapazcakAra sA tatra zRMgitIrthe mahottame ॥ gaurIzikhara nAmAsIttattapaHkaraNAddhi tat ॥ 36 ॥

She performed penance in the excellent holy centre Śṛṅgitīrtha which (later) acquired the title “Gaurī-Śikhara” due to her performance of penance thereon.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 37

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 37

सुंदराश्च द्रुमास्तत्र पवित्राश्शिवया मुने ॥ आरोपिताः परीक्षार्थं तपसः फलभागिनः ॥ ३७ ॥

suMdarAzca drumAstatra pavitrAzzivayA mune ॥ AropitAH parIkSArthaM tapasaH phalabhAginaH ॥ 37 ॥

O sage, many beautiful holy plants were laid there by Pārvatī for testing the fruitfulness of her penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 38

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 38

भूभिशुद्धिं ततः कृत्वा वेदीं निर्माय सुन्दरी ॥ तथा तपस्समारब्धं मुनीनामपि दुष्करम् ॥ ३८ ॥

bhUbhizuddhiM tataH kRtvA vedIM nirmAya sundarI ॥ tathA tapassamArabdhaM munInAmapi duSkaram ॥ 38 ॥

Neatly cleaning the ground, the beautiful lady built the altar. Then the penance, difficult to be performed even by the sages, was begun.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 39

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 39

विगृह्य मनसा सर्वाणींद्रियाणि सहाशु सा ॥ समुपस्थानिके तत्र चकार परमं तपः ॥ ३९ ॥

vigRhya manasA sarvANIMdriyANi sahAzu sA ॥ samupasthAnike tatra cakAra paramaM tapaH ॥ 39 ॥

Suppressing her sense-organs with her mind, she started the great penance in a place within the proximity.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 40

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 40

ग्रीष्मे च परितो वह्निं प्रज्वलंतं दिवानिशम् ॥ कृत्वा तस्थौ च तन्मध्ये सततं जपती मनुम ॥ 2-3-22-४० ॥

grISme ca parito vahniM prajvalaMtaM divAnizam ॥ kRtvA tasthau ca tanmadhye satataM japatI manuma ॥ 2-3-22-40 ॥

In the summer she kept a perpetually blazing fire all round and remaining within continued muttering the mantra.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 41

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 41

सततं चैव वर्षासु स्थंडिले सुस्थिरासना ॥ शिलापृष्ठे च संसिक्ता बभूव जलधारया॥४१॥

satataM caiva varSAsu sthaMDile susthirAsanA ॥ zilApRSThe ca saMsiktA babhUva jaladhArayA॥41॥

In the rainy season she continuously remained sitting on the bare ground on the rock and got herself drenched by the downpour of rain.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 42

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 42

शीते जलांतरे शश्वत्तस्थौ सा भक्तितत्परा॥ अनाहारातपत्तत्र नीहारे निशासु च॥ ४२॥

zIte jalAMtare zazvattasthau sA bhaktitatparA॥ anAhArAtapattatra nIhAre nizAsu ca॥ 42॥

During the winter, with great devotion she remained in water throughout. During snowfall and in the nights too she performed her penance observing fast.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 43

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 43

एवं तपः प्रकुर्वाणा पंचाक्षरजपे रता ॥ दध्यौ शिवं शिवा तत्र सर्वकामफलप्रदम्॥४३॥

evaM tapaH prakurvANA paMcAkSarajape ratA ॥ dadhyau zivaM zivA tatra sarvakAmaphalapradam॥43॥

Performing such austerities and engrossed in the muttering of the five-syllabled mantra, Pārvatī meditated on Śiva, the bestower of fruits of our cherished desires.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 44

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 44

स्वारोपिताच्छुभान्वृक्षान्सखीभिस्सिंचती मुदा॥ प्रत्यहं सावकाशे सा तत्रातिथ्यमकल्पयत्॥४४॥

svAropitAcchubhAnvRkSAnsakhIbhissiMcatI mudA॥ pratyahaM sAvakAze sA tatrAtithyamakalpayat॥44॥

Everyday during leisure time she used to water the trees planted by her along with her maids and extended acts of hospitality.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 45

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 45

वातश्चैव तथा शीतवृष्टिश्च विविधा तथा॥ दुस्सहोऽपि तथा घर्म्मस्तया सेहे सुचित्तया॥४५॥

vAtazcaiva tathA zItavRSTizca vividhA tathA॥ dussaho'pi tathA gharmmastayA sehe sucittayA॥45॥

Chill gusts of wind, cool showers, and unbearable heat she bore with equanimity.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 46

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 46

दुःखं च विविधं तत्र गणितं न तयागतम् ॥ केवलं मन आधाय शिवे सासीत्स्थिता मुने ॥४६॥

duHkhaM ca vividhaM tatra gaNitaM na tayAgatam ॥ kevalaM mana AdhAya zive sAsItsthitA mune ॥46॥

Different sorts of worries she did not mind at all. O sage, fixing her mind in Śiva alone she remained firm and steady.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 47

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 47

प्रथमं फलभोगेन द्वितीयं पर्णभोजनैः॥ तपः प्रकुर्वती देवी क्रमान्निन्येऽमिताः समाः ॥४७॥

prathamaM phalabhogena dvitIyaM parNabhojanaiH॥ tapaH prakurvatI devI kramAnninye'mitAH samAH ॥47॥

The first year she spent in taking fruits, the second in taking leaves, in the course of her penance. She spent many years thus.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 48

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 48

ततः पर्णान्यपि शिवा निरस्य हिमवत्सुता॥ निराहाराभवद्देवी तपश्चरणसंरता॥४८॥

tataH parNAnyapi zivA nirasya himavatsutA॥ nirAhArAbhavaddevI tapazcaraNasaMratA॥48॥

Then Śivā, the daughter of Himavat, eschewed even the leaves. She did not take any food. She was engrossed in the performance of penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 49

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 49

आहारे त्यक्तपर्णाभूद्यस्माद्धिमवतः सुतः ॥ तेन देवैरपर्णेति कथिता नामतः शिवा॥४९॥

AhAre tyaktaparNAbhUdyasmAddhimavataH sutaH ॥ tena devairaparNeti kathitA nAmataH zivA॥49॥

Since she, the daughter of Himavat, eschewed leaves from her diet she was called Aparṇā by the gods.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 50

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 50

एका पादस्थिता सासीच्छिवं संस्मृत्य पार्वती॥ पंचाक्षरं जपंती च मनुं तेपे तपो महत् ॥ 2-3-22-५० ॥

ekA pAdasthitA sAsIcchivaM saMsmRtya pArvatI॥ paMcAkSaraM japaMtI ca manuM tepe tapo mahat ॥ 2-3-22-50 ॥

Then Pārvatī performed great penance standing on one leg and remembering Śiva, she continued muttering the five-syllabled mantra.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 51

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 51

चीरवल्कलसंवीता जटासंघातधारिणी॥ शिवचिंतनसंसक्ता जिगाय तपसा मुनीम् ॥५१॥

cIravalkalasaMvItA jaTAsaMghAtadhAriNI॥ zivaciMtanasaMsaktA jigAya tapasA munIm ॥51॥

Clad in barks of trees, wearing matted hair and eager in the meditation of Śiva, she surpassed even sages by her penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 52

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 52

एवं तस्यास्तपस्यन्त्या चिंतयंत्या महेश्वरम् ॥ त्रीणि वर्ष सहस्राणि जग्मुः काल्यास्तपोवने ॥५२॥

evaM tasyAstapasyantyA ciMtayaMtyA mahezvaram ॥ trINi varSa sahasrANi jagmuH kAlyAstapovane ॥52॥

Pārvatī thus spent three thousand years in the penance-grove performing penance and meditating on lord Śiva.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 53

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 53

षष्टिवर्षसहस्राणि यत्र तेपे तपो हरः ॥ तत्र क्षणमथोषित्वा चिंतयामास सा शिवा ॥५३॥

SaSTivarSasahasrANi yatra tepe tapo haraH ॥ tatra kSaNamathoSitvA ciMtayAmAsa sA zivA ॥53॥

Remaining for a short while in the place where Śiva had performed penance for sixty thousand years, Pārvatī thought like this.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 54

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 54

नियमस्थां महादेव किं मां जानासि नाधुना ॥ येनाहं सुचिरं तेन नानुयाता तवोरता ॥५४॥

niyamasthAM mahAdeva kiM mAM jAnAsi nAdhunA ॥ yenAhaM suciraM tena nAnuyAtA tavoratA ॥54॥

Does not the Supreme lord know me observing these ritualistic activities now? Wherefore am I not followed by him though engaged in penance?

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 55

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 55

लोके वेदे च गिरिशो मुनिभिर्गीयते सदा ॥ शंकरस्य हि सर्वज्ञस्सर्वात्मा सर्वदर्शनः॥५५॥

loke vede ca girizo munibhirgIyate sadA ॥ zaMkarasya hi sarvajJassarvAtmA sarvadarzanaH॥55॥

In the Śāstras and the Vedas, lord Śiva is always sung in praise by the sages as the bestower of welfare, omniscient, all-pervading and all-seer.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 56

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 56

सर्वभूतिप्रदो देवस्सर्वभावानुभावनः ॥ भक्ताभीष्टप्रदो नित्यं सर्वक्लेशनिवारणः ॥५६॥

sarvabhUtiprado devassarvabhAvAnubhAvanaH ॥ bhaktAbhISTaprado nityaM sarvaklezanivAraNaH ॥56॥

The lord is the bestower of all riches, the moulder of fine emotions, the bestower of the desires of devotees and the remover of their distress.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 57

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 57

सर्वकामान्परित्यज्य यदि चाहं वृषध्वजे॥ अनुरक्ता तदा सोत्र संप्रसीदतु शंकरः ॥ ५७ ॥

sarvakAmAnparityajya yadi cAhaM vRSadhvaje॥ anuraktA tadA sotra saMprasIdatu zaMkaraH ॥ 57 ॥

If I am devoted to the bull-bannered lord, discarding all desires, may He be pleased with me.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 58

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 58

यदि नारद तत्रोक्तमंत्रो जप्तश्शराक्षरः ॥ सुभक्त्या विधिना नित्यं संप्रसीदतु शंकरः ॥ ५८ ॥

yadi nArada tatroktamaMtro japtazzarAkSaraH ॥ subhaktyA vidhinA nityaM saMprasIdatu zaMkaraH ॥ 58 ॥

If the mantra of the Nārada Tantra, consisting of five syllables has been continuously repeated by me with great devotion may He be pleased with me.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 59

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 59

यदि भक्त्या शिवस्याहं निर्विकारा यथोदितम् ॥ सर्वेश्वरस्य चात्यंतं संप्रसीदतु शंकरः ॥ ५९ ॥

yadi bhaktyA zivasyAhaM nirvikArA yathoditam ॥ sarvezvarasya cAtyaMtaM saMprasIdatu zaMkaraH ॥ 59 ॥

If I am a devotee without aberrations of Śiva, the lord of all, may He be extremely pleased with me.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 60

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 60

एवं चिंतयती नित्यं तेपे सा सुचिरं तपः ॥ अधोमुखी निर्विकारा जटावल्कलधारिणी ॥ 2-3-22-६० ॥

evaM ciMtayatI nityaM tepe sA suciraM tapaH ॥ adhomukhI nirvikArA jaTAvalkaladhAriNI ॥ 2-3-22-60 ॥

Pondering frequently like this incessantly, she performed penance for a long time, with her face turned downwards, her apparel of bark and mind without any aberrations.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 61

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 61

तथा तया तपस्तप्तं मुनीनामपि दुष्करम् ॥ स्मृत्वा च पुरुषास्तत्र परमं विस्मयं गताः ॥ ६१ ॥

tathA tayA tapastaptaM munInAmapi duSkaram ॥ smRtvA ca puruSAstatra paramaM vismayaM gatAH ॥ 61 ॥

She performed penance difficult to be performed even by the sages, so much so that people were struck with surprise.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 62

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 62

तत्तपोदर्शनार्थं हि समाजग्मुश्च तेऽखिलाः ॥ धन्यान्निजान्मन्यमाना जगदुश्चेति सम्मताः ॥ ६२ ॥

tattapodarzanArthaM hi samAjagmuzca te'khilAH ॥ dhanyAnnijAnmanyamAnA jagaduzceti sammatAH ॥ 62 ॥

All of them came there to witness her penance. Considering themselves blessed, they proclaimed thus approvingly.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 63

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 63

महतां धर्म्मवृद्धेषु गमनं श्रेय उच्यते ॥ प्रमाणं तपसो नास्ति मान्यो धर्म्मस्सदा बुधैः ॥ ६३ ॥

mahatAM dharmmavRddheSu gamanaM zreya ucyate ॥ pramANaM tapaso nAsti mAnyo dharmmassadA budhaiH ॥ 63 ॥

To follow the standard of the virtuous personages is declared to be conducive to greatness. There is no delimitation in penance. Virtue shall be honoured by the wise always.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 64

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 64

श्रुत्वा दृष्ट्वा तपोऽस्यास्तु किमन्यैः क्रियते तपः ॥ अस्मात्तपोऽधिकं लोके न भूतं न भविष्यति ॥ ६४ ॥

zrutvA dRSTvA tapo'syAstu kimanyaiH kriyate tapaH ॥ asmAttapo'dhikaM loke na bhUtaM na bhaviSyati ॥ 64 ॥

After seeing or hearing about the penance of this lady what penance will be pursued by a man? A penance greater than this has never been before, nor will it ever be.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 65

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 65

जल्पंत इति ते सर्वे सुप्रशस्य शिवातपः ॥ जग्मुः स्वं धाम मुदिताः कठिनांगाश्च ये ह्यपि ॥ ६५ ॥

jalpaMta iti te sarve suprazasya zivAtapaH ॥ jagmuH svaM dhAma muditAH kaThinAMgAzca ye hyapi ॥ 65 ॥

Saying thus, they praised the penance of Pārvatī and joyously returned to their abodes. Even persons of sturdy countenance praised her penance.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 66

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 66

अन्यच्छृणु महर्षे त्वं प्रभावं तपसोऽधुना ॥ पार्वत्या जगदम्बायाः पराश्चर्य्यकरं महत् ॥ ६६ ॥

anyacchRNu maharSe tvaM prabhAvaM tapaso'dhunA ॥ pArvatyA jagadambAyAH parAzcaryyakaraM mahat ॥ 66 ॥

O sage, listen to another surprising influence of the penance of Pārvatī, the mother of the universe.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 67

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 67

तदाश्रमगता ये च स्वभावेन विरोधिनः ॥ तेप्यासँस्तत्प्रभावेण विरोधरहि तास्तदा ॥६७॥

tadAzramagatA ye ca svabhAvena virodhinaH ॥ tepyAsa~statprabhAveNa virodharahi tAstadA ॥67॥

Even the naturally inimical beings in and around her hermitage became free from animosity due to her power.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 68

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 68

सिंहा गावश्च सततं रागादिदोषसंयुताः ॥ तन्महिम्ना च ते तत्र नाबाधंत परस्परम् ॥ ६८ ॥

siMhA gAvazca satataM rAgAdidoSasaMyutAH ॥ tanmahimnA ca te tatra nAbAdhaMta parasparam ॥ 68 ॥

Lions and cows prone to the passions of love, hatred etc. ceased to harass one another, thanks to her greatness.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 69

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 69

अथान्ये च मुनिश्रेष्ठ मार्ज्जारा मूषकादयः ॥ निसर्गाद्वैरिणो यत्र विक्रियंते स्म न क्वचित् ॥६९॥

athAnye ca munizreSTha mArjjArA mUSakAdayaH ॥ nisargAdvairiNo yatra vikriyaMte sma na kvacit ॥69॥

O excellent sage, creatures like cats, mice etc. who are born enemies to one another did not exhibit any bad characteristics there.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 70

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 70

वृक्षाश्च सफलास्तत्र तृणानि विविधानि च ॥ पुष्पाणि च विचित्राणि तत्रासन्मुनिसत्तम ॥ 2-3-22-७० ॥

vRkSAzca saphalAstatra tRNAni vividhAni ca ॥ puSpANi ca vicitrANi tatrAsanmunisattama ॥ 2-3-22-70 ॥

O excellent sage, trees bore fruits, grasses grew in plenty and flowers of variegated nature and colour blossomed there.

🤖 AI Generated

Rudra-samhita - Chapter 85 - Verse 71

Shiva Purana (siva.sh) · Chapter 85 · Verse 71

तद्वनं च तदा सर्वं कैलासेनोपमान्वितम् ॥ जातं च तपस्तस्यास्सिद्धिरूपमभूत्तदा ॥ ७१ ॥

tadvanaM ca tadA sarvaM kailAsenopamAnvitam ॥ jAtaM ca tapastasyAssiddhirUpamabhUttadA ॥ 71 ॥

The entire forest became comparable to Kailāsa as it were the achievement of her penance.

🤖 AI Generated