नारद उवाच ॥ विष्णुशिष्य महाभाग विधे शैववर प्रभो ॥ शिवलीलामिमां व्यासात्प्रीत्या मे वक्तुमर्हसि ॥ १ ॥

nArada uvAca ॥ viSNuziSya mahAbhAga vidhe zaivavara prabho ॥ zivalIlAmimAM vyAsAtprItyA me vaktumarhasi ॥ 1 ॥

सतीविरहयुक्शंम्भुः किं चक्रे चरितन्तथा ॥ तपः कर्तुं कदायातो हिमवत्प्रस्थमुत्तमम् ॥ २ ॥

satIvirahayukzaMmbhuH kiM cakre caritantathA ॥ tapaH kartuM kadAyAto himavatprasthamuttamam ॥ 2 ॥

शिवाशिवशिवादो ऽभूत्कथं कामक्षयश्च मे ॥ तपः कृत्वा कथम्प्राप शिवं शम्भुं च पार्वती ॥ ३ ॥

zivAzivazivAdo 'bhUtkathaM kAmakSayazca me ॥ tapaH kRtvA kathamprApa zivaM zambhuM ca pArvatI ॥ 3 ॥

तत्सर्वमपरं चापि शिवसच्चरितं परम् ॥ वक्तुमर्हसि मे ब्रह्मन्महानन्दकरं शुभम् ॥ ४ ॥

tatsarvamaparaM cApi zivasaccaritaM param ॥ vaktumarhasi me brahmanmahAnandakaraM zubham ॥ 4 ॥

सूत उवाच ॥ इति श्रुत्वा नारदस्य प्रश्नं लोकाधिपोत्तमः ॥ विधिः प्रोवाच सुप्रीत्या स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् ॥९॥

sUta uvAca ॥ iti zrutvA nAradasya praznaM lokAdhipottamaH ॥ vidhiH provAca suprItyA smRtvA zivapadAmbujam ॥9॥

ब्रह्मोवाच ॥ देवर्षे शैववर्याय तद्यशः शृणु चादरात् ॥ पावनं मङ्गलकरं भक्तिवर्धनमुत्तमम् ॥ ६ ॥

brahmovAca ॥ devarSe zaivavaryAya tadyazaH zRNu cAdarAt ॥ pAvanaM maGgalakaraM bhaktivardhanamuttamam ॥ 6 ॥

आगत्य स्वगिरिं शम्भुः प्रियाविरहकातरः ॥ सस्मार स्वप्रियां देवीं सतीं प्राणाधिकां हृदा॥७॥

Agatya svagiriM zambhuH priyAvirahakAtaraH ॥ sasmAra svapriyAM devIM satIM prANAdhikAM hRdA॥7॥

गणानाभाष्य शोचंस्तां तद्गुणान्प्रे मवर्धनान् ॥ वर्णयामास सुप्रीत्या दर्शयँल्लौकिकीं गतिम् ॥६॥

gaNAnAbhASya zocaMstAM tadguNAnpre mavardhanAn ॥ varNayAmAsa suprItyA darzaya~llaukikIM gatim ॥6॥

दिगम्बरो बभूवाथ त्यक्त्वा गार्हस्थ्यसद्गतिम् ॥ पुनर्बभ्राम लोकन्वै सर्वाँल्लीलाविशारदः ॥९॥

digambaro babhUvAtha tyaktvA gArhasthyasadgatim ॥ punarbabhrAma lokanvai sarvA~llIlAvizAradaH ॥9॥

दर्शनम्प्राप्य कुत्रापि सतीविरहदुःखितः ॥ पुनश्च गिरिमायातश्शंकरो भक्तशंकरः ॥ 2-3-10-१० ॥

darzanamprApya kutrApi satIvirahaduHkhitaH ॥ punazca girimAyAtazzaMkaro bhaktazaMkaraH ॥ 2-3-10-10 ॥

समाधाय मनो यत्नात्समाधिन्दुःखनाशिनम ॥ चकार च ददर्शासौ स्वरूपं निजमव्ययम् ॥११॥

samAdhAya mano yatnAtsamAdhinduHkhanAzinama ॥ cakAra ca dadarzAsau svarUpaM nijamavyayam ॥11॥

इत्थं चिरतरं स्थाणुस्तस्थौ ध्वस्तगुणत्रयः ॥ निर्विकारी परम्ब्रह्म मायाधीशस्स्वयंप्रभुः ॥ १२ ॥

itthaM cirataraM sthANustasthau dhvastaguNatrayaH ॥ nirvikArI parambrahma mAyAdhIzassvayaMprabhuH ॥ 12 ॥

ततस्समाधिन्तत्त्याज व्यतीय ह्यमितास्समाः ॥ यदा तदा बभूवाशु चरितं तद्वदामि वः ॥१३॥

tatassamAdhintattyAja vyatIya hyamitAssamAH ॥ yadA tadA babhUvAzu caritaM tadvadAmi vaH ॥13॥

प्रभोर्ललाटदेशात्तु यत्पृषच्छ्रमसंभवम् ॥ पपात धरणौ तत्र स बभूव शिशुर्द्रुतम् ॥ १४ ॥

prabhorlalATadezAttu yatpRSacchramasaMbhavam ॥ papAta dharaNau tatra sa babhUva zizurdrutam ॥ 14 ॥

समाधाय मनो यत्नात्समाधिन्दुःखनाशिनम ॥ चकार च ददर्शासौ स्वरूपं निजमव्ययम् ॥११॥

samAdhAya mano yatnAtsamAdhinduHkhanAzinama ॥ cakAra ca dadarzAsau svarUpaM nijamavyayam ॥11॥

रुरोद स शिशुस्तस्य पुरो हि परमेशितुः ॥ प्राकृतात्मजवत्तत्र भवाचाररतस्य हि ॥ १६ ॥

ruroda sa zizustasya puro hi paramezituH ॥ prAkRtAtmajavattatra bhavAcAraratasya hi ॥ 16 ॥

तदा विचार्य सुधिया धृत्वा सुस्त्रीतनुं क्षितिः ॥ आविर्बभूव तत्रैव भयमानीय शंकरात् ॥१७॥

tadA vicArya sudhiyA dhRtvA sustrItanuM kSitiH ॥ AvirbabhUva tatraiva bhayamAnIya zaMkarAt ॥17॥

तम्बालं द्रुतमुत्थाय क्रोडयां निदधे वरम् ॥ स्तन्यं सापाययत्प्रीत्या दुग्धं स्वोपरिसम्भवम् ॥१८॥

tambAlaM drutamutthAya kroDayAM nidadhe varam ॥ stanyaM sApAyayatprItyA dugdhaM svoparisambhavam ॥18॥

चुचुम्ब तन्मुखं स्नेहात्स्मित्वा क्रीडयदात्मजम् ॥ सत्यभावात्स्वयं माता परमेशहितावहा ॥१९॥

cucumba tanmukhaM snehAtsmitvA krIDayadAtmajam ॥ satyabhAvAtsvayaM mAtA paramezahitAvahA ॥19॥

तद्दृष्ट्वा चरितं शम्भुः कौतुकी सूतिकृत्कृती ॥ अन्तर्यामी विहस्याथोवाच ज्ञात्वा रसां हरः ॥2-3-10-२०॥

taddRSTvA caritaM zambhuH kautukI sUtikRtkRtI ॥ antaryAmI vihasyAthovAca jJAtvA rasAM haraH ॥2-3-10-20॥

धन्या त्वं धरणि प्रीत्या पालयैतं सुतं मम ॥ त्वय्युद्भूतंश्रमजलान्महातेजस्विनो वरम् ॥२१॥

dhanyA tvaM dharaNi prItyA pAlayaitaM sutaM mama ॥ tvayyudbhUtaMzramajalAnmahAtejasvino varam ॥21॥

मम श्रमकभूर्बालो यद्यपि प्रियकृत्क्षिते ॥ त्वन्नाम्ना स्याद्भवेत्ख्यातस्त्रितापरहितस्सदा ॥२२॥

mama zramakabhUrbAlo yadyapi priyakRtkSite ॥ tvannAmnA syAdbhavetkhyAtastritAparahitassadA ॥22॥

असौ बालः कुदाता हि भविष्यति गुणी तव ॥ ममापि सुखदाता हि गृहाणैनं यथारुचि ॥ २३ ॥

asau bAlaH kudAtA hi bhaviSyati guNI tava ॥ mamApi sukhadAtA hi gRhANainaM yathAruci ॥ 23 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्त्वा विररामाथ किंचिद्विरहमुक्तधीः ॥ लोकाचारकरो रुद्रो निर्विकारी सताम्प्रियः ॥ २४ ॥

brahmovAca ॥ ityuktvA virarAmAtha kiMcidvirahamuktadhIH ॥ lokAcArakaro rudro nirvikArI satAmpriyaH ॥ 24 ॥

अपि क्षितिर्जगामाशु शिवाज्ञामधिगम्य सा ॥ स्वस्थानं ससुता प्राप सुखमात्यंतिकं च वै ॥ २५ ॥

api kSitirjagAmAzu zivAjJAmadhigamya sA ॥ svasthAnaM sasutA prApa sukhamAtyaMtikaM ca vai ॥ 25 ॥

स बालो भौम इत्याख्यां प्राप्य भूत्वा युवा द्रुतम् ॥ तस्यां काश्यां चिरं कालं सिषेवे शंकरम्प्रभुम् ॥२६॥

sa bAlo bhauma ityAkhyAM prApya bhUtvA yuvA drutam ॥ tasyAM kAzyAM ciraM kAlaM siSeve zaMkaramprabhum ॥26॥

विश्वेश्वरप्रसादेन ग्रहत्वं प्राप्य भूमिजः ॥ दिव्यं लोकं जगामाशु शुक्रलोकात्परं वरम् ॥ २७ ॥

vizvezvaraprasAdena grahatvaM prApya bhUmijaH ॥ divyaM lokaM jagAmAzu zukralokAtparaM varam ॥ 27 ॥

इत्युक्तं शम्भुचरितं सतीविरहसंयुतम्॥ तपस्याचरणं शम्भोश्शृणु चादरतो मुने ॥२८॥

ityuktaM zambhucaritaM satIvirahasaMyutam॥ tapasyAcaraNaM zambhozzRNu cAdarato mune ॥28॥