नारद उवाच ॥ दाक्षायणी सती देवी त्यक्तदेहा पितुर्मखे ॥ कथं गिरिसुता ब्रह्मन्बभूव जगदम्बिका ॥ १ ॥

nArada uvAca ॥ dAkSAyaNI satI devI tyaktadehA piturmakhe ॥ kathaM girisutA brahmanbabhUva jagadambikA ॥ 1 ॥

कथं कृत्वा तपोऽत्युग्रम्पतिमाप शिवं च सा ॥ एतन्मे पृच्छते सम्यक्कथय त्वं विशेषतः ॥ २ ॥

kathaM kRtvA tapo'tyugrampatimApa zivaM ca sA ॥ etanme pRcchate samyakkathaya tvaM vizeSataH ॥ 2 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ शृणु त्वं मुनिशार्दूल शिवाचरितमुत्तमम् ॥ पावनं परमं दिव्यं सर्वपापहरं शुभम् ॥ ३ ॥

brahmovAca ॥ zRNu tvaM munizArdUla zivAcaritamuttamam ॥ pAvanaM paramaM divyaM sarvapApaharaM zubham ॥ 3 ॥

यदा दाक्षायणी देवी हरेण सहिता मुदा ॥ हिमाचले सुचिक्रीडे लीलया परमेश्वरी ॥४॥

yadA dAkSAyaNI devI hareNa sahitA mudA ॥ himAcale sucikrIDe lIlayA paramezvarI ॥4॥

मत्सुतेयमिति ज्ञात्वा सिषेवे मातृवर्चसा ॥ हिमाचलप्रिया मेना सर्वर्द्धिभिरनिर्भरा ॥५॥

matsuteyamiti jJAtvA siSeve mAtRvarcasA ॥ himAcalapriyA menA sarvarddhibhiranirbharA ॥5॥

यदा दाक्षायणी रुष्टा नादृता स्वतनुं जहौ ॥ पित्रा दक्षेण तद्यज्ञे संगता परमेश्वरी ॥ ६ ॥

yadA dAkSAyaNI ruSTA nAdRtA svatanuM jahau ॥ pitrA dakSeNa tadyajJe saMgatA paramezvarI ॥ 6 ॥

तदैव मेनका तां सा हिमाचलप्रिया मुने ॥ शिवलोकस्थितां देवीमारिराधयिषुस्तदा ॥७॥

tadaiva menakA tAM sA himAcalapriyA mune ॥ zivalokasthitAM devImArirAdhayiSustadA ॥7॥

तस्यामहं सुता स्यामित्यवधार्य सती हृदा ॥ त्यक्तदेहा मनो दध्रे भवितुं हिमवत्सुता ॥ ८ ॥

tasyAmahaM sutA syAmityavadhArya satI hRdA ॥ tyaktadehA mano dadhre bhavituM himavatsutA ॥ 8 ॥

समयं प्राप्य सा देवी सर्वदेवस्तुता पुनः ॥ सती त्यक्ततनुः प्रीत्या मेनकातनयाभवत् ॥९॥

samayaM prApya sA devI sarvadevastutA punaH ॥ satI tyaktatanuH prItyA menakAtanayAbhavat ॥9॥

नाम्ना सा पार्वती देवी तपः कृत्वा सुदुस्सहम्॥ नारदस्योपदेशाद्वै पतिम्प्राप शिवं पुनः ॥2-3-1-१०॥

nAmnA sA pArvatI devI tapaH kRtvA sudussaham॥ nAradasyopadezAdvai patimprApa zivaM punaH ॥2-3-1-10॥

नारद उवाच॥ ब्रह्मन्विधे महाप्राज्ञ वद मे वदतां वर ॥ मेनकायास्समुत्पतिं विवाहं चरितं तथा॥११॥

nArada uvAca॥ brahmanvidhe mahAprAjJa vada me vadatAM vara ॥ menakAyAssamutpatiM vivAhaM caritaM tathA॥11॥

धन्या हि मेनका देवी यस्यां जाता सुता सती ॥ अतो मान्या च धन्या च सर्वेषां सा पतिव्रता ॥१२॥

dhanyA hi menakA devI yasyAM jAtA sutA satI ॥ ato mAnyA ca dhanyA ca sarveSAM sA pativratA ॥12॥

ब्रह्मोवाच॥ शृणु त्वं नारद मुने पार्वतीमातुरुद्भवम्॥ विवाहं चरितं चैव पावनं भक्तिवर्द्धनम् ॥ १३ ॥

brahmovAca॥ zRNu tvaM nArada mune pArvatImAturudbhavam॥ vivAhaM caritaM caiva pAvanaM bhaktivarddhanam ॥ 13 ॥

अस्त्युत्तरस्यां दिशि वै गिरीशो हिमवान्महान् ॥ पर्वतो हि मुनिश्रेष्ठ महातेजास्समृद्धिभाक् ॥ १४ ॥

astyuttarasyAM dizi vai girIzo himavAnmahAn ॥ parvato hi munizreSTha mahAtejAssamRddhibhAk ॥ 14 ॥

द्वैरूप्यं तस्य विख्यातं जंगमस्थिरभेदतः ॥ वर्णयामि समासेन तस्य सूक्ष्मस्वरूपकम् ॥ १५ ॥

dvairUpyaM tasya vikhyAtaM jaMgamasthirabhedataH ॥ varNayAmi samAsena tasya sUkSmasvarUpakam ॥ 15 ॥

पूर्वापरौ तोयनिधी सुविगाह्य स्थितो हि यः ॥ नानारत्नाकरो रम्यो मानदण्ड इव क्षितेः ॥१६॥

pUrvAparau toyanidhI suvigAhya sthito hi yaH ॥ nAnAratnAkaro ramyo mAnadaNDa iva kSiteH ॥16॥

नानावृक्षसमाकीर्णो नानाशृंगसुचित्रितः॥ सिंहव्याघ्रादिपशुभिस्सेवितस्सुखिभिस्सदा ॥ १७ ॥

nAnAvRkSasamAkIrNo nAnAzRMgasucitritaH॥ siMhavyAghrAdipazubhissevitassukhibhissadA ॥ 17 ॥

तुषारनिधिरत्युग्रो नानाश्चर्यविचित्रितः ॥ देवर्षिसिद्धमुनिभिस्संश्रितः शिवसंप्रियः ॥ १८ ॥

tuSAranidhiratyugro nAnAzcaryavicitritaH ॥ devarSisiddhamunibhissaMzritaH zivasaMpriyaH ॥ 18 ॥

तपस्थानोऽतिपूतात्मा पावनश्च महात्मनाम् ॥ तपस्सिद्धिप्रदोत्यंतं नानाधात्वाकरः शुभः ॥ १९ ॥

tapasthAno'tipUtAtmA pAvanazca mahAtmanAm ॥ tapassiddhipradotyaMtaM nAnAdhAtvAkaraH zubhaH ॥ 19 ॥

स एव दिव्यरूपो हि रम्यः सर्वाङ्गसुन्दरः ॥ विष्ण्वंशोऽविकृतः शैलराजराजस्सताम्प्रियः॥2-3-1-२०॥

sa eva divyarUpo hi ramyaH sarvAGgasundaraH ॥ viSNvaMzo'vikRtaH zailarAjarAjassatAmpriyaH॥2-3-1-20॥

कुलस्थित्यै च स गिरिर्धर्म्मवर्द्धनहेतवे ॥ स्वविवाहं कर्त्तुमैच्छत्पितृदेवहितेच्छया ॥२१ ॥

kulasthityai ca sa girirdharmmavarddhanahetave ॥ svavivAhaM karttumaicchatpitRdevahitecchayA ॥21 ॥

तस्मिन्नवसरे देवाः स्वार्थमाचिन्त्य कृत्स्नशः ॥ ऊचुः पितॄन्समागत्य दिव्यान्प्रीत्या मुनीश्वर ॥२२॥

tasminnavasare devAH svArthamAcintya kRtsnazaH ॥ UcuH pitRRnsamAgatya divyAnprItyA munIzvara ॥22॥

देवा ऊचुः॥ सर्वे शृणुत नो वाक्यं पितरः प्रीतमानसाः ॥ कर्त्तव्यं तत्तथैवाशु देवकार्य्येप्सवो यदि ॥२३॥

devA UcuH॥ sarve zRNuta no vAkyaM pitaraH prItamAnasAH ॥ karttavyaM tattathaivAzu devakAryyepsavo yadi ॥23॥

मेना नाम सुता या वो ज्येष्ठा मङ्गलरूपिणी ॥ ताम्विवाह्य च सुप्रीत्या हिमाख्येन महीभृता ॥ २४ ॥

menA nAma sutA yA vo jyeSThA maGgalarUpiNI ॥ tAmvivAhya ca suprItyA himAkhyena mahIbhRtA ॥ 24 ॥

एवं सर्वमहालाभः सर्वेषां च भविष्यति ॥ युष्माकममराणां च दुःखहानिः पदे पदे ॥ २५ ॥

evaM sarvamahAlAbhaH sarveSAM ca bhaviSyati ॥ yuSmAkamamarANAM ca duHkhahAniH pade pade ॥ 25 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ इत्याकर्ण्यापरवचः पितरस्ते विमृश्य च ॥ स्मृत्वा शापं सुतानां च प्रोचुरोमिति तद्वचः ॥ २६ ॥

brahmovAca ॥ ityAkarNyAparavacaH pitaraste vimRzya ca ॥ smRtvA zApaM sutAnAM ca procuromiti tadvacaH ॥ 26 ॥

ददुर्मेनां सुविधिना हिमागाय निजात्मजाम् ॥ समुत्सवो महानासीत्तद्विवाहे सुमङ्गले ॥ २७ ॥

dadurmenAM suvidhinA himAgAya nijAtmajAm ॥ samutsavo mahAnAsIttadvivAhe sumaGgale ॥ 27 ॥

हर्य्यादयाऽपि ते देवा मुनयश्चापरोखिलाः ॥ आजग्मुस्तत्र संस्मृत्य वामदेवं भवं धिया ॥ २८ ॥

haryyAdayA'pi te devA munayazcAparokhilAH ॥ Ajagmustatra saMsmRtya vAmadevaM bhavaM dhiyA ॥ 28 ॥

उत्सवं कारयामासुर्दत्त्वा दानान्यनेकशः ॥ सुप्रशस्य पितॄन्दिव्यान्प्रशशंसुर्हिमाचलम् ॥२९॥

utsavaM kArayAmAsurdattvA dAnAnyanekazaH ॥ suprazasya pitRRndivyAnprazazaMsurhimAcalam ॥29॥

महामोदान्विता देवास्ते सर्वे समुनीश्वराः॥ संजग्मुः स्वस्वधामानि संस्मरन्तः शिवाशिवौ ॥2-3-1-३०॥

mahAmodAnvitA devAste sarve samunIzvarAH॥ saMjagmuH svasvadhAmAni saMsmarantaH zivAzivau ॥2-3-1-30॥

कौतुकं बहु सम्प्राप्य सुविवाह्य प्रियां च ताम् ॥ आजगाम स्वभवनं मुदमाप गिरीश्वरः ॥३१॥

kautukaM bahu samprApya suvivAhya priyAM ca tAm ॥ AjagAma svabhavanaM mudamApa girIzvaraH ॥31॥

ब्रह्मोवाच ॥ मेनया हि हिमागस्य सुविवाहो मुनीश्वर॥ प्रोक्तो मे सुखदः प्रीत्या किम्भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥३२॥

brahmovAca ॥ menayA hi himAgasya suvivAho munIzvara॥ prokto me sukhadaH prItyA kimbhUyaH zrotumicchasi ॥32॥