॥ ब्रह्मोवाच ॥ यदा ययुर्दक्षमखमुत्सवेन सुरर्षयः ॥ तस्मिन्नैवांतरे देवो पर्वते गंधमादने ॥ १ ॥

॥ brahmovAca ॥ yadA yayurdakSamakhamutsavena surarSayaH ॥ tasminnaivAMtare devo parvate gaMdhamAdane ॥ 1 ॥

धारागृहे वितानेन सखीभिः परिवारिता ॥ दाक्षायणी महाक्रीडाश्चकार विविधास्सती ॥२॥

dhArAgRhe vitAnena sakhIbhiH parivAritA ॥ dAkSAyaNI mahAkrIDAzcakAra vividhAssatI ॥2॥

क्रीडासक्ता तदा देवी ददर्शाथ मुदा सती॥ दक्षयज्ञे प्रयांतं च रोहिण्या पृच्छ्य सत्वरम् ॥ ३ ॥

krIDAsaktA tadA devI dadarzAtha mudA satI॥ dakSayajJe prayAMtaM ca rohiNyA pRcchya satvaram ॥ 3 ॥

दृष्ट्वा सीमंतया भूतां विजयां प्राह सा सती ॥ स्वसखीं प्रवरां प्राणप्रियां सा हि हितावहाम् ॥ ॥ ४ ॥

dRSTvA sImaMtayA bhUtAM vijayAM prAha sA satI ॥ svasakhIM pravarAM prANapriyAM sA hi hitAvahAm ॥ ॥ 4 ॥

॥ सत्युवाच ॥ हे सखीप्रवरे प्राणप्रिये त्वं विजये मम ॥ क्व गमिष्यति चन्द्रोयं रोहिण्यापृच्छ्य सत्वरम् ॥ ५ ॥

॥ satyuvAca ॥ he sakhIpravare prANapriye tvaM vijaye mama ॥ kva gamiSyati candroyaM rohiNyApRcchya satvaram ॥ 5 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ तथोक्ता विजया सत्या गत्वा तत्सन्निधौ द्रुतम्॥ क्व गच्छसीति पप्रच्छ शशिनं तं यथोचितम्॥६॥

brahmovAca ॥ tathoktA vijayA satyA gatvA tatsannidhau drutam॥ kva gacchasIti papraccha zazinaM taM yathocitam॥6॥

विजयोक्तमथाकर्ण्य स्वयात्रां पूर्वमादरात् ॥ कथितं तेन तत्सर्वं दक्षयज्ञोत्सवादिकम् ॥७॥

vijayoktamathAkarNya svayAtrAM pUrvamAdarAt ॥ kathitaM tena tatsarvaM dakSayajJotsavAdikam ॥7॥

तच्छ्रुत्वा विजया देवीं त्वरिता जातसंभ्रमा॥ कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं शशिना सतीम् ॥८॥

tacchrutvA vijayA devIM tvaritA jAtasaMbhramA॥ kathayAmAsa tatsarvaM yaduktaM zazinA satIm ॥8॥

तच्छ्रुत्वा कालिका देवी विस्मिताभूत्सती तदा॥ विमृश्य कारणं तत्राज्ञात्वा चेतस्यचिंतयत् ॥९॥

tacchrutvA kAlikA devI vismitAbhUtsatI tadA॥ vimRzya kAraNaM tatrAjJAtvA cetasyaciMtayat ॥9॥

दक्षः पिता मे माता च वीरिणी नौ कुतस्सती ॥ आह्वानं न करोति स्म विस्मृता मां प्रियां सुताम् ॥2-2-28-१०॥

dakSaH pitA me mAtA ca vIriNI nau kutassatI ॥ AhvAnaM na karoti sma vismRtA mAM priyAM sutAm ॥2-2-28-10॥

पृच्छेयं शंकरं तत्र कारणं सर्वमादरात् ॥ चिंतयित्वेति सासीद्वै तत्र गंतुं सुनिश्चया ॥ ११ ॥

pRccheyaM zaMkaraM tatra kAraNaM sarvamAdarAt ॥ ciMtayitveti sAsIdvai tatra gaMtuM sunizcayA ॥ 11 ॥

अथ दाक्षायणी देवी विजयां प्रवरां सखीम् ॥ स्थापयित्वा द्रुतं तत्र समगच्छच्छिवांतिकम् ॥ १२ ॥

atha dAkSAyaNI devI vijayAM pravarAM sakhIm ॥ sthApayitvA drutaM tatra samagacchacchivAMtikam ॥ 12 ॥

ददर्श तं सभामध्ये संस्थितं बहुभिर्गणैः ॥ नंद्यादिभिर्महावीरैः प्रवरैर्यूथयूथपै ॥ १३ ॥

dadarza taM sabhAmadhye saMsthitaM bahubhirgaNaiH ॥ naMdyAdibhirmahAvIraiH pravarairyUthayUthapai ॥ 13 ॥

दृष्ट्वा तं प्रभुमीशानं स्वपतिं साथ दक्षजा ॥ प्रष्टुं तत्कारणं शीघ्रं प्राप शंकरसंनिधिम् ॥ १४ ॥

dRSTvA taM prabhumIzAnaM svapatiM sAtha dakSajA ॥ praSTuM tatkAraNaM zIghraM prApa zaMkarasaMnidhim ॥ 14 ॥

शिवेन स्थापिता स्वांके प्रीतियुक्तेन स्वप्रिया ॥ प्रमोदिता वचोभिस्सा बहुमानपुरस्सरम् ॥ १५ ॥

zivena sthApitA svAMke prItiyuktena svapriyA ॥ pramoditA vacobhissA bahumAnapurassaram ॥ 15 ॥

अथ शंभुर्महालीलस्सर्वेशस्सुखदस्सताम् ॥ सतीमुवाच त्वरितं गणमध्यस्थ आदरात् ॥ १६ ॥

atha zaMbhurmahAlIlassarvezassukhadassatAm ॥ satImuvAca tvaritaM gaNamadhyastha AdarAt ॥ 16 ॥

शंभुरुवाच ॥ किमर्थमागतात्र त्वं सभामध्ये सविस्मया ॥ कारणं तस्य सुप्रीत्या शीघ्रं वद सुमध्यमे ॥ १७ ॥

zaMbhuruvAca ॥ kimarthamAgatAtra tvaM sabhAmadhye savismayA ॥ kAraNaM tasya suprItyA zIghraM vada sumadhyame ॥ 17 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ एवमुक्ता तदा तेन महेशेन मुनीश्वर ॥ सांजलिस्सुप्रणम्याशु सत्युवाच प्रभुं शिवा ॥ १८ ॥

brahmovAca ॥ evamuktA tadA tena mahezena munIzvara ॥ sAMjalissupraNamyAzu satyuvAca prabhuM zivA ॥ 18 ॥

सत्युवाच ॥ पितुर्मम महान् यज्ञो भवतीति मया श्रुतम् ॥ तत्रोत्सवो महानस्ति समवेतास्सुरर्षयः ॥ १९ ॥

satyuvAca ॥ piturmama mahAn yajJo bhavatIti mayA zrutam ॥ tatrotsavo mahAnasti samavetAssurarSayaH ॥ 19 ॥

पितुर्मम महायज्ञे कस्मात्तव न रोचते ॥ गमनं देवदेवेश तत्सर्वं कथय प्रभो ॥ 2-2-28-२० ॥

piturmama mahAyajJe kasmAttava na rocate ॥ gamanaM devadeveza tatsarvaM kathaya prabho ॥ 2-2-28-20 ॥

सुहृदामेष वै धर्मस्सुहृद्भिस्सह संगतिः ॥ कुर्वंति यन्महादेव सुहृदः प्रीतिवर्द्धिनीम् ॥ २१ ॥

suhRdAmeSa vai dharmassuhRdbhissaha saMgatiH ॥ kurvaMti yanmahAdeva suhRdaH prItivarddhinIm ॥ 21 ॥

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मयागच्छ सह प्रभो ॥ यज्ञवाटं पितुर्मेद्य स्वामिन् प्रार्थनया मम॥ २२ ॥

tasmAtsarvaprayatnena mayAgaccha saha prabho ॥ yajJavATaM piturmedya svAmin prArthanayA mama॥ 22 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सत्या देवो महेश्वरः ॥ दक्ष वागिषुहृद्विद्धो बभाषे सूनृतं वचः ॥ २३ ॥

brahmovAca ॥ tasyAstadvacanaM zrutvA satyA devo mahezvaraH ॥ dakSa vAgiSuhRdviddho babhASe sUnRtaM vacaH ॥ 23 ॥

महेश्वर उवाच ॥ दक्षस्तव पिता देवी मम द्रोही विशेषतः ॥ २४ ॥

mahezvara uvAca ॥ dakSastava pitA devI mama drohI vizeSataH ॥ 24 ॥

यस्य ये मानिनस्सर्वे ससुरर्षिमुखाः परे ॥ ते मूढा यजनं प्राप्ताः पितुस्ते ज्ञानवर्जिताः ॥ २५ ॥

yasya ye mAninassarve sasurarSimukhAH pare ॥ te mUDhA yajanaM prAptAH pituste jJAnavarjitAH ॥ 25 ॥

अनाहूताश्च ये देवी गच्छंति परमंदिरम् ॥ अवमानं प्राप्नुवंति मरणादधिकं तथा ॥ २६ ॥

anAhUtAzca ye devI gacchaMti paramaMdiram ॥ avamAnaM prApnuvaMti maraNAdadhikaM tathA ॥ 26 ॥

परालयं गतोपींद्रो लघुर्भवति तद्विधः ॥ का कथा च परेषां वै रीढा यात्रा हि तद्विधा ॥ २७ ॥

parAlayaM gatopIMdro laghurbhavati tadvidhaH ॥ kA kathA ca pareSAM vai rIDhA yAtrA hi tadvidhA ॥ 27 ॥

तस्मात्त्वया मया चापि दक्षस्य यजनं प्रति ॥ न गंतव्यं विशेषेण सत्यमुक्तं मया प्रियं ॥२८॥

tasmAttvayA mayA cApi dakSasya yajanaM prati ॥ na gaMtavyaM vizeSeNa satyamuktaM mayA priyaM ॥28॥

तथारिभिर्न व्यथते ह्यर्दितोपि शरैर्जनः ॥ स्वानांदुरुक्तिभिर्मर्मताडितस्स यथा मतः ॥२९॥

tathAribhirna vyathate hyarditopi zarairjanaH ॥ svAnAMduruktibhirmarmatADitassa yathA mataH ॥29॥

विद्यादिभिर्गुणैः षड्भिरसदन्यैस्सतां स्मृतौ ॥ हतायां भूयसां धाम न पश्यंति खलाः प्रिये ॥ 2-2-28-३० ॥

vidyAdibhirguNaiH SaDbhirasadanyaissatAM smRtau ॥ hatAyAM bhUyasAM dhAma na pazyaMti khalAH priye ॥ 2-2-28-30 ॥

ब्रह्मोवाच ॥ एवमुक्ता सती तेन महेशेन महात्मना ॥ उवाच रोषसंयुक्ता शिवं वाक्यविदां वरम् ॥ ३१ ॥

brahmovAca ॥ evamuktA satI tena mahezena mahAtmanA ॥ uvAca roSasaMyuktA zivaM vAkyavidAM varam ॥ 31 ॥

सत्युवाच ॥ यज्ञस्स्यात्सफलो येन स त्वं शंभोखिलेश्वर ॥ अनाहूतोसि तेनाद्य पित्रा मे दुष्टकारिणा ॥ ३२ ॥

satyuvAca ॥ yajJassyAtsaphalo yena sa tvaM zaMbhokhilezvara ॥ anAhUtosi tenAdya pitrA me duSTakAriNA ॥ 32 ॥

तत्सर्वं ज्ञातुमिच्छामि भव भावं दुरात्मनः ॥ सुरर्षीणां च सर्वेषामागतानां दुरात्मनाम् ॥३३॥

tatsarvaM jJAtumicchAmi bhava bhAvaM durAtmanaH ॥ surarSINAM ca sarveSAmAgatAnAM durAtmanAm ॥33॥

तस्माच्चाद्यैव गच्छामि स्वपितुर्यजनं प्रभो ॥ अनुज्ञां देहि मे नाथ तत्र गंतुं महेश्वर ॥ ३४ ॥

tasmAccAdyaiva gacchAmi svapituryajanaM prabho ॥ anujJAM dehi me nAtha tatra gaMtuM mahezvara ॥ 34 ॥

॥ ब्रह्मोवाच ॥ इत्युक्तौ भगवान् रुद्रस्तया देव्या शिवस्स्वयम् ॥ विज्ञाताखिलदृक् द्रष्टा सतीं सूतिकरोऽब्रवीत् ॥ ३५ ॥

॥ brahmovAca ॥ ityuktau bhagavAn rudrastayA devyA zivassvayam ॥ vijJAtAkhiladRk draSTA satIM sUtikaro'bravIt ॥ 35 ॥

॥ शिव उवाच ॥ यद्येवं ते रुचिर्देवि तत्र गंतुमवश्यकम् ॥ सुव्रते वचनान्मे त्वं गच्छ शीघ्रं पितुर्मखम् ॥३६॥

॥ ziva uvAca ॥ yadyevaM te rucirdevi tatra gaMtumavazyakam ॥ suvrate vacanAnme tvaM gaccha zIghraM piturmakham ॥36॥

एतं नंदिनमारुह्य वृषभं सज्जमादरात् ॥ महाराजोपचाराणि कृत्वा बहुगुणान्विता ॥ ३७ ॥

etaM naMdinamAruhya vRSabhaM sajjamAdarAt ॥ mahArAjopacArANi kRtvA bahuguNAnvitA ॥ 37 ॥

भूषितं वृषमारोहेत्युक्ता रुद्रेण सा सती ॥ सुभूषिता सती युक्ता ह्यगमत्पितुमंदिरम्॥३८॥

bhUSitaM vRSamArohetyuktA rudreNa sA satI ॥ subhUSitA satI yuktA hyagamatpitumaMdiram॥38॥

महाराजोपचाराणि दत्तानि परमात्मना ॥ सुच्छत्रचामरादीनि सद्वस्त्राभरणानि च ॥३९॥

mahArAjopacArANi dattAni paramAtmanA ॥ succhatracAmarAdIni sadvastrAbharaNAni ca ॥39॥

गणाः षष्टिसहस्राणि रौद्रा जग्मुश्शिवाज्ञया ॥ कुतूहलयुताः प्रीता महोत्सवसमन्विताः ॥ 2-2-28-४० ॥

gaNAH SaSTisahasrANi raudrA jagmuzzivAjJayA ॥ kutUhalayutAH prItA mahotsavasamanvitAH ॥ 2-2-28-40 ॥

तदोत्सवो महानासीद्यजने तत्र सर्वतः ॥ सत्याश्शिवप्रियायास्तु वामदेवगणैः कृतः ॥ ४१ ॥

tadotsavo mahAnAsIdyajane tatra sarvataH ॥ satyAzzivapriyAyAstu vAmadevagaNaiH kRtaH ॥ 41 ॥

कुतूहलं गणाश्चक्रुश्शिवयोर्यश उज्जगुः ॥ बालांतः पुप्लुवुः प्रीत्या महावीराश्शिवप्रियाः ॥ ४२ ॥

kutUhalaM gaNAzcakruzzivayoryaza ujjaguH ॥ bAlAMtaH pupluvuH prItyA mahAvIrAzzivapriyAH ॥ 42 ॥

सर्वथासीन्महाशोभा गमने जागदम्बिके ॥ सुखारावस्संबभूव पूरितं भुवनत्रयम् ॥ ४३ ॥

sarvathAsInmahAzobhA gamane jAgadambike ॥ sukhArAvassaMbabhUva pUritaM bhuvanatrayam ॥ 43 ॥